V SA/Wa 4311/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 28 września 2016 r. sprawy ze skargi R. O. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (dalej również jako "organ") z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. o odmowie przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi nr [...] z dnia [...] maja 2015 r. o utrzymaniu w mocy decyzji Prezesa ARiMR [...] z dnia [...] lutego 2015 r. o uchyleniu decyzji ostatecznej Nr [...] z dnia [...] października 2014 r. o rozłożeniu na raty spłaty należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej. W zaskarżonym postanowieniu zostały przywołane następujące okoliczności faktyczne i prawne: Decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2015 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy decyzję Prezesa ARiMR Nr [...] z dnia [...] lutego 2015 r. o uchyleniu decyzji ostatecznej Nr [...] z dnia [...] października 2014 r. o rozłożeniu na raty spłaty należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej. W decyzji tej zawarto pouczenie, że przedmiotowa decyzja jest ostateczna w związku z czym stronie przysługuje środek zaskarżenia w postaci skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnoszonej za pośrednictwem organu, w terminie trzydziestu dni od dnia jej doręczenia. Decyzja ta została doręczona pełnomocnikowi skarżącego R.O. – B.O. (dalej również jako: "pełnomocnik skarżącego", "pełnomocnik strony") w dniu [...] maja 2015 r. Pismem z dnia [...] lipca 2015 r. pełnomocnik skarżącego, złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2015 r.. Uzasadniając powyższy wniosek wskazała na ciężką chorobę, która uniemożliwiła jej "pojechanie do (...) mecenasa w celu zrobienia odwołania w wyznaczonym czasie". Do powyższego pisma dołączono Kartę Informacyjną Leczenia Szpitalnego, z której wynika, że w dniach [...] maja 2015 r. – [...] maja 2015 r. pełnomocnik skarżącego przebywała w szpitalu. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi odmówił przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2015 r.. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wskazał, że wniosek Strony był prawnie niedopuszczalny. Organ przypomniał, że decyzja z dnia [...] maja 2015 r. jest ostateczna, co oznacza iż nie przysługuje od niej odwołanie, lecz środek zaskarżenia w postaci skargi wnoszonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Organ wskazał również, iż przedmiotowy wniosek został złożony z uchybieniem 7-dniowego terminu wskazanego w art. 58 § 1 k.p.a. tj. po niemal dwóch miesiącach od odebrania decyzji i wyjścia ze szpitala pełnomocnika skarżącego, a ponadto wraz z tym wnioskiem nie złożono środka zaskarżenia. Pismem z dnia [...] sierpnia 2015 r. pełnomocnik skarżącego wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015 r. Uzasadniając wniosek pełnomocnik strony wskazała, że decyzja z dnia [...] maja 2015 r. została jej doręczona w dniu [...] maja 2015 r., zatem termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu [...] czerwca 2015 r. Wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od ww. decyzji został złożony przez pełnomocnika strony w dniu [...] lipca 2015 r. z powodu: "ciężkiej choroby powikłań pooperacyjnych zagrożeniem życia bakterią coli, która uniemożliwiała dalsze funkcjonowanie w codziennym życiu bez bólu i gorączki cały czas na antybiotykach i lekach przeciwbólowych.". Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] sierpnia 2015 r. W uzasadnieniu organ powołał się na art. 58 k.p.a. warunkujący przywrócenie terminu i wskazał, że przesłanki z tego przepisu muszą być spełnione łącznie, podkreślając iż niespełnienie choćby jednej z przesłanek powoduje niemożność zastosowania instytucji przywrócenia terminu. Organ zaznaczył, że z przepisu art. 58 § 1 k.p.a.. jednoznacznie wynika, iż może on stanowić podstawę wydania wyłącznie postanowienia o przywróceniu terminu do dokonania czynności procesowej albo postanowienia o odmowie jego przywrócenia. Przy tym, jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, odmowa przywrócenia terminu dotyczyć będzie nie tylko przypadku, gdy strona mylnie sądzi, że uchybiła terminowi do dokonania określonej czynności procesowej, czy nie uprawdopodobniła braku swej winy w uchybieniu terminu, ale dotyczyć też będzie wszystkich innych sytuacji, w których wniosek o przywrócenie terminu nie może być uwzględniony np. wniosek jest bezprzedmiotowy (vide wyr. NSA z dnia 9 stycznia 2014 r" II GSK 1668/12, LEX nr 1457672). Przekładając powyższe na grunt przedmiotowej sprawy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi przypomniał, że decyzja z dnia [...] maja 2015 r. jest ostateczna, t.j. nie przysługuje od niej odwołanie w zwykłym toku instancji (art. 16 k.p.a.), co wynika z zasady dwuinstancyjności postępowania wyrażonej w art. 15 (k.p.a.). Decyzja ostateczna może być jednakże przedmiotem skargi skierowanej do właściwego wojewódzkiego sadu administracyjnego. W związku z powyższym organ wskazał, że B.O. jest od wielu lat pełnomocnikiem syna w licznych postępowaniach administracyjnych prowadzonych dotychczas przez ARiMR oraz Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Niejednokrotnie również reprezentowała syna w postępowaniach sądowoadministracyjnych, składając w innych postępowaniach skargi do WSA na decyzje ostateczne wydane przez organ. W ocenie organu skoro pełnomocnik zdaje sobie sprawę, że od decyzji ostatecznych wydanych przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi odwołanie nie przysługuje, to tym bardziej powinna zdawać sobie sprawę, że w tym wypadku nie przysługuje stronie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia takiego odwołania. Zdaniem organu wniosek złożony przez pełnomocnika skarżącego jest zatem niedopuszczalny. Brak jest bowiem podstaw do przywrócenia terminu do złożenia odwołania od powyższej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi bowiem od decyzji tej odwołanie z mocy ustawy nie przysługuje. Organ nadmienił również, iż w sprawie niniejszej nie można również pominąć, że warunkiem koniecznym dla przywrócenia terminu na dokonanie czynności jest złożenie stosownego wniosku w terminie 7 dni od ustania przyczyny uzasadniającej uchybienie. Jednocześnie wraz z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności dla której określony był termin. Pełnomocnik strony, pomimo ponowienia wniosku o przywrócenie terminu do zaskarżenia ww. decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w dalszym ciągu nie przedłożyła jednak żadnego środka odwoławczego od tej decyzji pomimo, że na taki również brak wskazał organ w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] sierpnia 2015 r. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł skarżący reprezentowany przez pełnomocnika, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i przywrócenie terminu do złożenia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego od decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2015 r. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania tj. w szczególności art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez niedostatecznie wyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego i wydanie orzeczenia na podstawie wybiórczych dowodów. Uzasadniając skargę podkreślono, iż zaistniała sytuacja jest szczególna i winna być potraktowana wyjątkowo. Wskazano, iż pełnomocnik skarżącego – B.O. nie jest fachowym pełnomocnikiem i tym bardziej w trudnej sytuacji życiowej, spowodowanej problemami zdrowotnymi, należało uwzględnić jej wniosek. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2015 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania odpowiada prawu, pomimo częściowo błędnego uzasadnienia. Analiza materiału dowodowego zgromadzonego w aktach administracyjnych w rozpoznawanej sprawie, jednoznacznie dowodzi faktu, że strona skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia środka zaskarżenia, czego sama nie kwestionuje. Zgodnie z art. 58 § 1 oraz § 2 k.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy, a prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, a przy tym jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. W przepisie art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. zostały ustanowione cztery przesłanki przywrócenia terminu, które muszą wystąpić łącznie, a mianowicie: 1) uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku swojej winy; 2) wniesienie przez zainteresowanego prośby o przywrócenie terminu; 3) dochowanie nieprzywracalnego terminu do wniesienia prośby o przywrócenie terminu; 4) dopełnienie wraz z prośbą tej czynności, dla której ustanowiony był przywracany termin. Oznacza to, że brak którejkolwiek z wyżej wymienionych przesłanek wyklucza możliwość przywrócenia uchybionego terminu. Rozpoznając wniosek pełnomocnika skarżącego organ dokonał analizy dwóch z wyżej wymienionych przesłanek tj. kwestii dochowania terminu do złożenia prośby o przywrócenie terminu oraz dopełnienia czynności, której dotyczył termin oraz przedmiotu złożonego wniosku. Podstawą wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia było jednak uznanie, iż wniosek skarżącej był niedopuszczalny oraz negatywna ocena kwestii dopełnienia czynności, której dotyczył wniosek. W zakresie terminu złożenia wniosku o przywrócenie terminu, organ finalnie bowiem uwzględnił argumentację pełnomocnika skarżącej zawartą we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W ocenie Sądu już negatywna ocena spełnienia jednego z warunków formalnych czyniła zasadną odmowę przywrócenia terminu do złożenia odwołania. Podkreślić bowiem należy, iż z akt administracyjnych niniejszej sprawie wynika, iż strona skarżąca nie złożyła skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2015 r., ani wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu, ani przed złożeniem tego wniosku. W takim zaś stanie rzeczy, jak podkreśla się w piśmiennictwie, organ nie ma obowiązku wzywania strony do dopełnienia czynności wskazanej we wniosku, lecz może od razu odmówić przywrócenia terminu, opierając się wyłącznie na negatywnej ocenie tej przesłanki. (por. M. Jaśkowska, A.Wróbel, Komentarz aktualizowany do ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego, LEX/el. 2016). Mając zatem na względzie fakt, iż kwestia niedopełnienia czynności objętej wnioskiem nie była w istocie przedmiotem w sporu w niniejszej sprawie i literalną wykładnię art. 58 § 1 k.p.a. należało uznać, iż brak jest podstaw do kwestionowania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Zdaniem Sądu organ poczynił bowiem ustalenia w sposób wymagany art. 77 § 1 i 80 k.p.a. tj. w oparciu o całokształt materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy. Zebrany materiał dowodowy był wystarczający do wydania rozstrzygnięcia co do wniosku strony. Brak było zatem podstaw do dalszego prowadzenia postępowania, skoro fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy zostały właściwie ustalone. Niezależnie od powyższego, wskazać należy, iż nieuprawnionym i przedwczesnym był wniosek organu, że wniosek o przywrócenie terminu złożony przez stronę skarżącą był niedopuszczalny. Oceniając wniosek nieprofesjonalnego pełnomocnika strony organ powinien się bowiem kierować nie jego tytułem, a rzeczywistą treścią pisma i kontekstem użycia poszczególnych słów. Nie można bowiem wymagać od nieprofesjonalnego pełnomocnika, nawet takiego który posiada już doświadczenie w prowadzeniu spraw w postępowaniu administracyjnym, aby precyzyjnie posługiwał się pojęciami języka prawnego. Użycie zatem w treści wniosku o przywrócenie terminu pojęcia "odwołanie" zamiast "skarga" nie może zatem już na wstępie skutkować zakwalifikowaniem tego wniosku jako niedopuszczalnego. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.