V SA/Wa 432/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Irena Jakubiec - Kudiura (spr.), Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Sędzia NSA - Ewa Wrzesińska - Jóźków, Protokolant - Agnieszka Groszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 sierpnia 2010 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania tymczasowego zaświadczenia tożsamości cudzoziemca; oddala skargę. A. S. [...] września 2009 r. wystąpił do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców o wydanie tymczasowego zaświadczenia tożsamości cudzoziemca. Decyzją z [...] października 2009 r. Szef Urzędu odmówił cudzoziemcowi wydania żądanego zaświadczenia. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że cudzoziemiec wystąpił o wydanie mu nowego, tymczasowego zaświadczenia tożsamości w związku z upływem terminu ważności poprzedniego zaświadczenia. Powołując się na treść art. 55 ust. 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wskazał, że kolejne zaświadczenia tożsamości mogą być wydawane cudzoziemcowi po upływie okresu ważności pierwszego zaświadczenia tożsamości, na okresy ważności nie dłuższe niż 6 miesięcy, do czasu zakończenia postępowania o nadanie statusu uchodźcy. Tymczasem decyzją z [...] lipca 2007 r. nr [...] Prezes Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców odmówił wnioskodawcy nadania statusu uchodźcy i nakazał mu opuszczenie terytorium RP. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Rady do Spraw Uchodźców z [...] grudnia 2007 r., w której wyznaczono jednocześnie nowy termin opuszczenia terytorium RP przez cudzoziemca. Cudzoziemiec złożył do Szefa Urzędu wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. W odwołaniu zarzucił naruszenie art. 55 ust. 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP wobec odmowy wydania kolejnego zaświadczenia mimo trwania postępowania o nadanie skarżącemu statusu uchodźcy, wprowadzenia do treści przepisu treści w nim nie zawartych poprzez wskazanie jakoby wydanie zaświadczenia uzależnione było od odpowiednio wcześniejszego złożenia wniosku (przed upływem terminu ważności poprzedniego zaświadczenia) oraz wobec odrzucenia ustalenia, że dla rozpoznania wniosku istotny jest stan postępowania w sprawie o nadanie statusu uchodźcy na pierwszy dzień po upływie ważności poprzedniego zaświadczenia a nie na dzień wystąpienia z wnioskiem o kolejne zaświadczenie. Ponadto skarżący zarzucił naruszenia treści art. 6, 7, 8, 11, 77 § 1 i § 4, 107 § 3 kpa wobec braku uwzględnienia, znanego organowi z urzędu faktu, potwierdzonego wcześniejszym wydawaniem kolejnych zaświadczeń, że w dniu [...] września 2009 r. a więc w dniu upływu terminu ostatniego zaświadczenia tożsamości, nie istniała ostateczna decyzja kończąca postępowanie o nadanie skarżącemu statusu uchodźcy, ponieważ wydanie ostatniej decyzji wydanej w tej sprawie przez Radę do Spraw Uchodźców zostało wstrzymane wyrokiem WSA w Warszawie z 1 lipca 2008 r. w sprawie V SA/Wa 226/08. Wyrokiem tym WSA uchylił wspomnianą decyzję w części odmawiającej wyrażenia zgody na pobyt tolerowany i wstrzymał jej wykonanie. Treść tych przepisów została zdaniem skarżącego naruszona również przez to, że poprzednio Szef Urzędu wydawał skarżącemu kolejne zaświadczenia świadczące o legalności pobytu wnioskodawcy oraz przez to, że zignorowana została wiedza posiadana przez Urząd o stanie zdrowia skarżącego, który sprawia, że nie zawsze jest on w stanie dbać o własne sprawy. W uzasadnieniu wspomnianego wniosku cudzoziemiec przybliżył kwestie związane ze stanem swojego zdrowia i dowodził, że brak zaświadczenia pozbawia go możliwości realizowania recept. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z [...] grudnia 2009 r. utrzymał w mocy swoją dotychczasową decyzję uzasadniając ją identycznie jak poprzednią. Od decyzji tej skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze A. S. wniósł o uchylenie lub o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji z [...] grudnia 2009 r. i utrzymanej nią w mocy decyzji z [...] października 2009 r. nr [...] jako wydanych z rażącym naruszeniem prawa. W skardze cudzoziemiec przytoczył zarzuty tożsame z zarzutami zgłoszonymi we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy przytaczając na ich poparcie argumenty również opisane już we wspomnianym wniosku. Dodatkowo skarżący zarzucił rażące naruszenie art. 15 kpa w zw. z art. 127 § 3 kpa i zarazem art. 78 Konstytucji w związku z brakiem ustosunkowania się organu do zarzutów zawartych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Ponadto skarżący powołując się na dowolne stanowisko organu w zakresie wydania zaświadczenia dołączył kserokopie dwóch tymczasowych zaświadczeń tożsamości wydanych na jego rzecz po wyroku WSA z 1 lipca 2008 r., wnosząc o przeprowadzenie dowodu ze spraw administracyjnych, w których je wydano. W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał dotychczasowe stanowisko uznając zarzuty skargi za chybione. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. W przedmiotowej sprawie istotę rzeczy stanowi interpretacja treści art. 55 ust. 2 ustawy z 13 czerwca 2003 r. o ochronie praw cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. 2006.nr 234.poz. 1695 ze zm.). Z treści wspomnianego art. 55 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie wynika, że " Organ przyjmujący wniosek wydaje wnioskodawcy i małżonkowi, w imieniu którego wnioskodawca złożył wniosek, tymczasowe zaświadczenie tożsamości cudzoziemca, zwane dalej "zaświadczeniem tożsamości", ważne przez okres 30 dni. Szef Urzędu, po upływie ważności pierwszego zaświadczenia tożsamości, wydaje kolejne zaświadczenia tożsamości, ważne przez okresy nie dłuższe niż 6 miesięcy, do czasu zakończenia postępowanie w sprawie nadania statusu uchodźcy. Z treści art. 55 ust. 6 ustawy wynika ponadto, że " Zaświadczenie tożsamości, w okresie swojej ważności, potwierdza tożsamość osoby, której zostało wydane, i uprawnia tę osobę oraz małoletnie dzieci, których dane zostały tam wpisane, do pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Istotę problemu w ocenie żądania zgłoszonego przez stronę ma więc ustalenie co kryje się za określeniem" postępowanie w sprawie" i w jakich okolicznościach należy uznać, że ono się toczy. Zdaniem Sądu określenie to odnosi się wyłącznie do postępowania administracyjnego wszczętego złożeniem przez cudzoziemca wniosku o nadanie statusu uchodźcy i zakończonego wydaniem decyzji ostatecznej. Z treści art. 1 ustawy o ochronie wynika, że ustawa określa zasady, warunki i tryb udzielania cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez organy właściwe w tych sprawach. Art. 3 ustawy stanowi, że na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej cudzoziemcowi udziela się ochrony m.in. przez nadanie statusu uchodźcy. Z treści art. 28 ustawy wynika, że wniosek o nadanie statusu uchodźcy składa się do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców za pośrednictwem komendanta oddziału lub placówki Straży Granicznej, zaś zgodnie z art. 89 ustawy organem II instancji właściwym do rozpoznawania odwołania w sprawie o nadanie statusu uchodźcy jest Rada do Spraw Uchodźców. Zatem w momencie rozpoznania odwołania i wydania decyzji przez Radę do Spraw Uchodźców postępowanie w sprawie nadania statusu uchodźcy zostaje zakończone. W sytuacji wniesienia skargi przez cudzoziemca do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego rozpoczyna się etap postępowania sądowoadministracyjnego, które trwa do uprawomocnienia się orzeczenia Sądu. Należy wskazać, że uprawnienia Sądu określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Z powyższego wynika więc, że do kognicji sądów administracyjnych nie należy merytoryczne rozstrzyganie o prawie cudzoziemca do nadania mu statusu uchodźcy lub przyznania mu ewentualnie innej pomocy w sprawie o nadanie statusu uchodźcy a kontrola prawidłowości postępowania organów administracyjnych w tym zakresie. Okoliczności te powodują, że aż do prawomocnego zakończenia sprawy w sądzie, na żadnym etapie sprawy nawet w przypadku uchylenia decyzji nie tylko w części ( jak w przypadku cudzoziemca ) ale nawet w całości, sprawa w przedmiocie nadania statusu uchodźcy w toku rozpoznawania takiej sprawy sądowej nie "odżywa" i nie toczy się. Nie powoduje tego również wstrzymanie wykonalności decyzji przez Sąd do czasu uprawomocnienia się wyroku. Wstrzymanie wykonalności pełni bowiem jedynie swoistą rolę zabezpieczającą cudzoziemca przed jego wydaleniem z terytorium RP na czas toczącego się postępowania. Okoliczność ta nie przesądza jednak racji cudzoziemca i w żadnym razie nie jest podstawą do uznania, że w takim przypadku decyzja przestaje wiązać a pobyt cudzoziemca stał się legalny. O tym, że decyzja przestaje obowiązywać można mówić dopiero w momencie kiedy wyrok uchylający decyzję staje się prawomocny. W dacie rozstrzygania przez organ w przedmiocie wniosku cudzoziemca - co już podkreślono - wyrok taki jeszcze nie obowiązywał i nie twierdzi tego sam cudzoziemiec. W tym stanie rzeczy należy uznać, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa a zarzuty skargi nie są uzasadnione. Odnosząc się do zarzutów skargi należy wskazać, że z treści decyzji w żaden sposób nie wynika ażeby organ wskazywał w niej, że wniosek cudzoziemca o wydanie tymczasowego dowodu tożsamości został złożony po terminie, czy też ażeby wskazywał w niej, że brak wydania dowodu wynika z faktu, że skarżący nie wystąpił z wnioskiem przed upływem terminu ważności ostatnio wydanego zaświadczenia tego rodzaju. Organ w decyzji tej nie wskazywał również, wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, że ocenia sprawę na dzień wystąpienia z wnioskiem a nie na pierwszy dzień po ustaniu ważności poprzedniego zaświadczenia. Okoliczności te nie były przedmiotem rozważań organu, który stwierdził jedynie, że skarżący wystąpił z wnioskiem po upływie terminu ważności poprzedniego zaświadczenia, co jest tylko odpowiadającym rzeczywistości ustaleniem faktycznym. Należy w tym miejscu zwrócić uwagę na to, że stan sprawy był znany organowi a źródłem sporu jest jedynie kwestia możliwości przyjęcia, jak uważa cudzoziemiec, że otworzyło się postępowanie administracyjne po wyroku WSA z 1 lipca 2008 r. Organ podtrzymując swoją decyzję, nie skomentował twierdzeń strony zawartych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy dotyczących wyroku, jak również nie odniósł się do podnoszonych przez skarżącego kwestii dotyczących jego stanu zdrowia. Biorąc pod uwagę treść art. 107 § 3 kpa należy wskazać, że uzasadnienie powinno być pełne, a zatem organ powinien był odnieść się do tych argumentów, czego nie uczynił. Okoliczność ta nie ma jednak znaczenia w sprawie, ponieważ uchybienie to nie ma wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia, które biorąc pod uwagę treść zastosowanego w sprawie przepisu prawa materialnego, nie mogło być w ocenie Sadu inne niż to, które zapadło. Wbrew zarzutom skarżącego, w ocenie Sądu organ rozpoznał sprawę ponownie, co powoduje, że nie można mówić o naruszeniu treści art. 15 w zw. z art. 127 § 3 kpa. W tym stanie rzeczy mimo szczupłości uzasadnienia Sąd uznał, że istnieją podstawy do oddalenia skargi jako, że rozstrzygnięcie organu odpowiada prawu, w związku z czym działając na podstawie art. 151 p.p.s.a orzekł jak w sentencji.