V SA/Wa 432/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska - Urbaniak, Sędzia WSA - Irena Jakubiec - Kudiura, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Protokolant - st. sekr. sąd. Agnieszka Groszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi A. A. G. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie przyznania pomocy finansowej; oddala skargę Po rozpatrzeniu odwołania A. A. G. od decyzji z dnia [...] lipca 2010 r. stwierdzającej nieważność decyzji Nr [...] z dnia [...] listopada 2009 r. wydanej przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w sprawie przyznania pomocy finansowej. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Decyzja organu odwoławczego oparta została na następujących ustaleniach i rozważaniach: W dniu 13 października 2009 r. A. A. G. złożył wniosek o dofinansowanie w ramach środka 1.2 Pomoc publiczna z tytułu tymczasowego zaprzestania działalności połowowej Programu Operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013". W dniu 16 listopada 2009 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wydał decyzję Nr [...] o przyznaniu wnioskodawcy pomocy finansowej. Po ponownym przeanalizowaniu sprawy Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, zwrócił się do centrali Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Nr [...]. W dniu [...] lipca 2010 r. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wydał decyzję Nr [...] stwierdzającą nieważność decyzji Nr [...] wydanej w dniu [...] listopada 2009 r. Rozpoznając odwołanie od powyższej decyzji organ odwoławczy stwierdził, że pomoc finansowa A. i A. G. została przyznana na podstawie § 11 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 czerwca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwracania pomocy finansowej na realizację środków objętych osią priorytetową 1 – Środki na rzecz dostosowania floty rybackiej zawartą w programie operacyjnym "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" (Dz. U. Nr 101, poz. 840 z późn. zm.). Z ust. 1 w/w przepisu rozporządzenia wynika, że pomoc publiczna z tytułu tymczasowego zaprzestania działalności połowowej może być również przyznana zgodnie z art. 6 rozporządzenia Rady (WE) nr 744/2008 z dnia 24 lipca 2008 r. ustanawiającego tymczasowe szczegółowe działania mające na celu wspieranie restrukturyzacji flot rybackich Wspólnoty Europejskiej dotkniętych kryzysem gospodarczym. Zgodnie z art. 6 ust. 1 lit. a rozporządzenia Rady (WE) nr 744/2008 z dnia 24 lipca 2008 r., Europejski Fundusz Rybacki może uczestniczyć w finansowaniu środków pomocniczych na rzecz tymczasowego zaprzestania działalności połowowej, przeznaczonych dla rybaków i właścicieli statków rybackich wdrażanych na maksymalny okres 3 miesięcy między dniem 1 lipca 2008 r. a dniem 31 grudnia 2009 r. pod warunkiem, że tymczasowe zaprzestanie działalności połowowej rozpocznie się przed dniem 31 grudnia 2008 r. Z wyciągu Rejestru Statków Rybackich (znajdującego się w aktach sprawy) wynika, że statek rybacki [...] został wyprodukowany w 1985 r. a następnie w okresie od dnia 1 maja 2004 r. do 8 kwietnia 2009 r. posiadał oznakę rybacką [...] ,a od dnia 9 kwietnia 2009 r. posiada oznakę rybacką [...]. Ponadto z w/w rejestru wynika, że do kwietnia 2009 r. właścicielem i armatorem w/w jednostki był R. Ż., a następnie od kwietnia 2009 r. właścicielem i armatorem tej jednostki stał się A A. G. Powyższy stan faktyczny i prawny potwierdzają również inne dokumenty znajdujące się w aktach sprawy, w szczególności umowa kupna – sprzedaży łodzi rybackiej z dnia 6 kwietnia 2009 r. zawarta pomiędzy spadkobiercami R. Ż. a A. G.. Wobec powyższego organ odwoławczy stwierdził, że A. G. jako właściciel i armator statku rybackiego [...] od dnia 6 kwietnia 2009 r., nie mógł zaprzestać działalności połowowej przy użyciu tego statku przed dniem 31 grudnia 2008 r. Powyższe oznacza zatem, iż decyzja Nr [...] wydana w dniu [...] listopada 2009 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, gdyż wnioskodawca nie spełnia przesłanki wskazanej w art.6 ust. 1 lit. a rozporządzenia Rady (WE) nr 744/2008. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 9 w zw. z art. 18 ustawy z dnia 3 kwietnia 2009 r. o wspieraniu zrównoważanego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego, stwierdzono że jest bezpodstawny. Art. 18 w/w ustawy określa warunki przyznania pomocy finansowej w razie zaistnienia następstwa prawnego jeśli nie sprzeciwia się to istocie i celowi, w ramach którego ma być udzielona pomoc. Wskazano również na przepis § 49 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 czerwca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwracania pomocy finansowej na realizację środków objętych osią priorytetową 1 – Środki na rzecz dostosowania floty rybackiej, zawartą w programie operacyjnym "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013". Zgodnie z tym przepisem w przypadku środków objętych osią priorytetową 1, a więc pomocą finansową o którą ubiegał się skarżący, nie przyznaje się pomocy finansowej następcy prawnemu beneficjenta albo nabywcy przedsiębiorstwa. Niezależnie od powyższego organ II instancji zauważył, iż dokumentacja zgromadzona w tej sprawie nie potwierdza jakoby A. G. był następcą prawnym po zmarłym właścicielu i armatorze statku rybackiego [...] – R. Ż.. Przeciwnie, z umowy z dnia [...] kwietnia 2009 r. wynika, że spadkobiercami po zmarłym R. Ż. były A. i M. Ż.. Ponadto w/w umowa nie stanowi o przejęciu przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów kodeksu spółek handlowych czy też kodeksu cywilnego, bowiem jest jedynie czynnością cywilnoprawną dotyczącą zakupu statku rybackiego. Mając na względzie powyższe, organ odwoławczy stwierdził, że z uwagi na fakt, iż decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa została wydana z rażącym naruszeniem przepisów prawa zasadne było stwierdzenie jej nieważności w oparciu o przepis art. 156 § 1 pkt 2 – Kodeksu postępowania administracyjnego. Rozstrzygnięcie organu odwoławczego zakwestionował A. G. wnosząc o: 1) uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, 2) zasadzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych, Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa materialnego, a w szczególności: - przepisów art. 6 rozporządzenia Rady (WE) nr 744/2008 z dnia 24 lipca 2008 r. ustanawiającego tymczasowe szczegółowe działanie mające na celu wspieranie restrukturyzacji floty rybackiej Wspólnoty Europejskiej objętej kryzysem gospodarczym (Dz. Urz. UE L 202 z 31.07.2008 r.), - przepisów art. 3 pkt 1) lit. b) i art. 9 pkt 3) – ustawy z dnia 3 kwietnia 2009 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz. U. 2009 r. nr 72, poz. 619 z późn. zm.), - przepisów § 9 i § 11 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 czerwca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwracania pomocy finansowej na realizację środków objętych osią priorytetową 1 – Środki na rzecz dostosowania floty rybackiej, zawarta w programie operacyjnym "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" Dz. U. 09.101.840 z późn. zm. – poprzez uznanie, że decyzja przyznająca Skarżącemu pomoc finansową rażąco narusza prawo. W uzasadnieniu skargi podkreślono m.in., że z zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji nie wynika jakiego rażącego naruszenia przepisów prawa dopuścił się Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] wydając decyzję o przyznaniu pomocy finansowej w ramach Środka 1.2. Pomoc publiczna z tytułu tymczasowego zaprzestania działalności połowowej – skoro A. G. zaprzestał na wskazany we wniosku okres działalności połowowej i spełniał wszystkie określone w rozporządzeniu Ministra z dnia 26 czerwca 2009 r. kryteria do przyznania pomocy publicznej. Wskazano nadto, że faktem jest, że Skarżący nabył kuter rybacki [...] w kwietniu 2009 r. oraz, że poprzedni właściciel i armator tej jednostki zaprzestał działalności połowowej przy jej użyciu w 2008 r. od 30 października do 31 grudnia 2008 r. Zatem tymczasowe zaprzestanie działalności połowowej jednostką rybacką [...] nastąpiło przed dniem 31 grudnia 2008 r. Z treści rozporządzenia Rady (WE) nr 744/2008 wynika jedynie to, że przed dniem 31 grudnia 2008 r. ma nastąpić tymczasowego zaprzestania działalności połowowej. Działalność połowowa Kutrem [...] została zaprzestana przed dniem 31 grudnia 2008 r. Warunek zatem został spełniony. Zdaniem skarżącego celem tymczasowego zaprzestania działalności połowowej było zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE) nr 744/2008 między innymi zmniejszenie obciążenia zasobów rybnych – cel ten może zostać osiągnięty, jedynie wówczas gdy dana jednostka połowowa zaprzestaje połowów. Dla osiągnięcia tego celu nie jest istotne kto w jakim okresie jest armatorem jednostki zaprzestającej połowów. Pomoc finansowa jest po to, aby aktualny armator otrzymał środki na poniesienie stałych kosztów utrzymania jednostki i części wynagrodzenia zatrudnionych na jednostce rybaków w tym czasie gdy jednostka nie pływa. Świadczenia finansowe wiążą się ściśle z konkretną jednostką rybacką, w szczególności przy przedmiotowej formie pomocy finansowej, związane są z ograniczeniem prowadzonych przez tę jednostkę połowów. Gdyby Unijny ustawodawca uważali inaczej warunek zawarty w art. 6 ust. 1 lit. a) sformułował by w ten sposób, że uzależnił by przyznanie dotacji od zaprzestania przez beneficjenta działalności połowowej przed dniem 31 grudnia 2008 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i potrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Sąd zważył co następuje : Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu jest decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2010 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] listopada 2010 r. którą stwierdzono nieważność decyzji przyznającej A. G. pomoc finansową na realizację operacji w zakresie środka 1.2. Pomoc publiczna z tytułu tymczasowego rozpatrzenia działalności połowowej w ramach Programu Operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013". Przede wszystkim podkreślić jednak należy że, postępowanie prowadzone na podstawie art. 156 § 1 jest nadzwyczajnym trybem postępowania stanowiącym swoisty wyłom od zasady stabilności decyzji przewidzianej w art. 16 § 1 k.p.a. Z tego też względu ustalenie podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji musi być niewątpliwe. Należy również pamiętać o tym, że celem postępowania nieważnościowego nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy lecz przeprowadzenie weryfikacji ostatecznej decyzji kontekście tego czy jest ona dotknięta jedną z kwalifikowanych wad wskazanych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. Oczywistym jest, że organ prowadzący postępowanie w sprawie nieważności decyzji nie jest kompetentny do rozstrzygania sprawy co do meritum tzn. nie może rozpatrywać jej tak jak w postępowaniu odwoławczym albowiem orzeka wyłącznie kasacyjnie stwierdzając nieważność decyzji albo jej niezgodność z prawem, a w przypadku braku przesłanek do wydania takiego orzeczenia odmawia stwierdzenia jej nieważności. Wśród przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. jest rażące naruszenie prawa które określa się jako naruszenie oczywiste, a przy tym takie które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej. Obowiązkiem organu stwierdzającego nieważność decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa jest wyraźne wskazanie jaki konkretny przepis został naruszony, przy czym rozpoznając sprawę w omawianym trybie organ obowiązany jest uwzględnić stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie wydania decyzji objętej postępowaniem o stwierdzenie nieważności . Biorąc pod uwagę powyższe uwarunkowania uznać należy, że zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji są prawidłowe. Wskazują one bowiem zasadnie na rażące naruszenie przepisów prawa do jakiego doszło przy wydaniu decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] listopada 2009 r. (Nr [...]) mocą której przyznano pomoc finansową osobie która będąc właścicielem i armatorem statku rybackiego [...] nie spełniła wymaganego przepisem prawa warunku polegającego na zaprzestaniu działalności połowowej przed dniem 31 grudnia 2008 r. Przepis o którym mowa to art. 6 ust. 1 lit. a Rozporządzenia Rady (WE) nr 744/2008 z dnia 24 lipca 2008 r. ustanawiającego tymczasowe szczególne działanie mające na celu wspieranie restrukturyzacji flot rybackich wspólnoty Europejskiej dotkniętych kryzysem gospodarczym. Przepis ten stanowi, że Europejski Fundusz Rybacki (EFR) może uczestniczyć w finansowaniu środków pomocowych na rzecz tymczasowego zaprzestania działalności połowowej przeznaczonych dla rybaków i właścicieli statków rybackich wdrażanych na maksymalny okres trzech miesięcy między dniem 1 lipca 2008 r. a dniem 31 grudnia 2009 r. pod warunkiem, że tymczasowe zaprzestanie działalności połowowej rozpoczyna się przed dniem 31 grudnia 2008 r. W sprawie nie budzi wątpliwości, że statek rybacki [...] w okresie od dnia 1 maja 2004 r. do dnia 8 kwietnia 2009 r. posiadał oznakę rybacką [...], a jego właścicielem a zarazem armatorem był R. Ż.. Skarżący co oczywiste nie mógł więc zaprzestać działalności połowowej przy użyciu tego statku przed dniem 31 grudnia 2008 r. albowiem wówczas nie był jego właścicielem, ani też z niego nie korzystał. Materiał dowodowy który przywołują organy obu instancji wskazuje, iż statek rybacki o którym mowa został zakupiony przez skarżącego w dniu 6 kwietnia 2009 r., zaś stroną zawartej umowy sprzedaży byli spadkobiercy R. Ż., A. i M. Ż.. Oznacza to także, iż skarżący nie może być uznany za następcę prawnego R. Ż. a zatem osobę która weszła w jego prawa i obowiązki związane z prowadzoną działalnością połowową przy użyciu statku rybackiego [...]. Wbrew temu co sugeruje skarga kwestia własności statku o którym mowa oraz jego rejestracji w Rejestrze Statków Rybackich ma istotne znaczenie w sprawie. Nie chodzi bowiem o statek jako o rzecz ruchomą nie związaną z konkretnym rejestrem, armatorem i właścicielem. Skarżący nie może uzurpować sobie prawa do tej jednostki wówczas kiedy miała ona oznakę rybacką [...]. Wtedy bowiem inny podmiot był jej właścicielem i wykorzystywał ją do połowu ryb. Oznakę rybacką [...] wydano dla tegoż statku w dniu 9 kwietnia 2009 r. (w związku ze zmianą właściciela i armatora) co oznacza, iż skarżący nie mógł tymczasowo zaprzestać prowadzenia działalności połowowej statkiem [...] przed dniem 31 grudnia 2008 r. W tym miejscu godzi się również przypomnieć treść § 49 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 czerwca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłat i zwracania pomocy finansowej na realizację środków objętych osią priorytetową 1 – Środki na rzecz dostosowania floty rybackiej zawartą w programie operacyjnym "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" (Dz. U. Nr 101/2009 poz. 840 ze zm.). Stanowi on, że w przypadku środków objętych osią priorytetową 1: 1) następca prawny wnioskodawcy albo nabywca przedsiębiorstwa lub jego części nie może wstąpić do toczącego się postępowania w sprawie przyznania pomocy na miejsce wnioskodawcy, 2) nie przyznaje się pomocy następcy prawnemu beneficjenta albo nabywcy przedsiębiorstwa, Ponieważ wszystkie okoliczności o których powyżej mowa zaistniały przed dniem [...] listopada 2009 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR nie miał podstaw prawnych do wydania tego dnia decyzji o przyznaniu pomocy finansowej skarżącemu na realizacją operacji w zakresie "Pomoc publiczna z tytułu tymczasowego zaprzestania działalności połowowej". Podjęcie tej decyzji wiązało się więc istotnie z rażącym naruszeniem prawa co zasadnie stwierdzono w decyzjach wydanych w obu instancjach sprawy niniejszej. Jeśli chodzi o zarzuty sformułowane w skardze to są one bezzasadne. Ich bezzasadność organ odwoławczy wykazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (były one częściowo powtórzeniem zarzutów zawartych w odwołaniu od decyzji wdanej w I instancji), oraz w odpowiedzi na skargę. Argumentację tamże przywołaną Sąd podziela i uznaje za własną co oznacza, iż nie ma potrzeby ponownego jej przytaczania. Podstawą rozstrzygnięcia sądu jest art. 151 p.p.s.a.