V SA/Wa 433/09

Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi A. J. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... stycznia 2009 r. Nr ... w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków z budżetu Unii Europejskiej p o s t a n a w i a: - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym Skarżący złożył - na urzędowym formularzu PPF - wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. W uzasadnieniu podał, iż wnosi o przyznanie prawa pomocy w związku z wystąpieniem klęski suszy i gradobicia w jego gospodarstwie, w związku z gwałtownym spadkiem cen zboża i mleka, z rozpoczęciem w roku 2008 samodzielnego prowadzenia gospodarstwa na obszarze ... ha oraz w związku z faktem, iż nie otrzymał jeszcze płatności obszarowych za 2008 r. Skarżący jest kawalerem i mieszka w domu rodziców, ale nie wskazał, by pozostawał z nimi we wspólnym gospodarstwie domowym. Posiada nieruchomość rolną o pow. ... ha, nie posiada przedmiotów wartościowych - powyżej 3000 Euro. Wskazał, iż jest rozpoczynającym działalność rolnikiem i nie posiada innych źródeł utrzymania. Dochód roczny za 2008 r. ze sprzedaży zbóż i bydła oszacował na kwotę ... zł. W dodatkowym oświadczeniu złożonym na wezwanie skarżący wskazał, iż w chwili obecnej nie ma dochodów, gdyż mieszka na kolonii, gdzie nie dojeżdża mleczarka. Nastawił się na sianie zboża. W ubiegłym roku zbiory były bardzo słabe. Na wyżywienie potrzebuje skromne ... zł, ubranie oraz buty na pół roku ... zł. Za światło płaci połowę tj. ... zł, za budynki po ... zł, razem z podatkiem gruntowym tj. ... zł rocznie. Do tej chwili woda i światło były na matkę, ale już od czerwca rachunki będą na niego. Skarżący wskazał ponadto, iż uzyskał z dopłat ...zł, które to środki przeznaczył na zakup nawozów – 10 ton tj. ... zł, paliwo ...zł, środki ochrony roślin ...zł i odsetki od kredytu co miesiąc ...zł, tak że nieraz musi pożyczyć żeby wszystko opłacić. Z nadesłanego zaświadczenia Urzędu Gminy w W. wynika, iż dochód roczny gospodarstwa rolnego wynosi ... zł. Ponadto skarżący nadesłał zaświadczenie z banku na dzień 12 maja 2009 r., w którym wskazano iż stan środków wynosi ... zł. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami) – dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. Treść i warunki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym określa art. 245 §2 i art. 246 §1 pkt 1 ustawy p.p.s.a. W myśl art. 245 §2 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie całkowitym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a, zostaje przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Instytucja prawa pomocy stosowana jest w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do osób tych można zaliczyć bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Analiza podanych przez skarżącego okoliczności oraz dokumentów finansowych dokonana w związku z przepisami ustawy uzasadnia stwierdzenie, iż nie zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem jego wniosku, gdyż skarżący nie wykazał braku środków na pokrycie kosztów postępowania. Po pierwsze zauważyć należy, iż skarżący prowadzi gospodarstwo rolne dużych rozmiarów. Z zaświadczenia Urzędu Gminy w W. wynika, iż wynosi ono ponad ...ha, a dochód roczny gospodarstwa kształtuje się na poziomie ... zł. Z nadesłanego zaświadczenia nie wynika natomiast, by gmina przeprowadzała kontrolę i szacowała straty w związku z suszą i gradobiciem, na które powoływał się skarżący. Ponadto uzyskuje on pomoc w postaci dopłat do gruntów i upraw – według oświadczenia ... zł. Taka wysokość dochodów w gospodarstwie domowym skarżącego, składającego się z jednej osoby, przy wskazanych miesięcznych kosztach utrzymania w wysokości około ... zł nie uzasadnia przyznania prawa pomocy. Nie wykazał on bowiem w swoim oświadczeniu by wszystkie środki finansowe pozostające w jego dyspozycji były pożytkowane na niezbędne wydatki (bieżące, konieczne) związane z zaspokajaniem podstawowych potrzeb życiowych. Zauważyć również należy, iż skarżący błędnie wykonał wezwanie co do nadesłania wyciągu z rachunku bankowego. Nie był bowiem wezwany o zaświadczenie z banku o wysokości posiadanych zasobów pieniężnych, ale do wyciągu z ostatnich 6 miesięcy, obrazującego szczegółowo transakcje na tym rachunku we wskazanym okresie. Jeszcze raz podkreślenia wymaga fakt, iż to do skarżącego jako osoby zainteresowanej w uzyskaniu prawa pomocy należało wykazanie, że zachodzą ustawowe przesłanki w tym przedmiocie w odniesieniu do jego osoby. Wskazane powyżej okoliczności świadczą natomiast o tym, iż skarżący nie znajduje się w sytuacji ubóstwa rozumianego jako brak środków finansowych pozwalających na godną egzystencję i będzie w stanie pokryć koszty wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika jak i ewentualne przyszłe koszty sądowe. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.