V SA/Wa 433/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący – sędzia NSA – Ewa Wrzesińska-Jóźków po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi A. J. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2009 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków z budżetu Unii Europejskiej postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym Postanowieniem z dnia 19 czerwca 2009 r. skarżącemu – A. J. – odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Pismem z dnia 2 lipca 2009 r. (data nadania pocztowego) A. J. wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia. W sprzeciwie skarżący wskazał m.in. na straty poniesione w prowadzonym przez niego gospodarstwie rolnym, spowodowane suszą oraz gradobiciem. Zwrócił również uwagę na konieczność ponoszenia wysokich kosztów związanych z prowadzeniem gospodarstwa, których nie są w stanie pokryć dopłaty do gruntów i upraw. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: W świetle art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym ma miejsce wówczas, gdy osoba ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy strona wnioskująca o przyznanie prawa pomocy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W związku z tym, że w przypadku przyznania prawa pomocy koszty postępowania sądowego pokrywane są z budżetu państwa, korzystanie z tej instytucji powinno mieć miejsce jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, a więc wówczas, gdy wnioskodawca rzeczywiście nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania, a przez to nie może zrealizować przysługującego mu prawa do sądu. Stąd ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy, co wynika z przytoczonego wyżej przepisu art. 246 § 1 p.p.s.a. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zatem zawierać oświadczenie strony obejmujące między innymi dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a także o stanie rodzinnym (art. 252 § 1 p.p.s.a.). Właściwe przedstawienie przez stronę przyczyn uzasadniających zwolnienie od kosztów sądowych oraz dowodów na ich poparcie umożliwia sądowi rozpoznającemu wniosek dokonanie prawidłowej oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Ze złożonych przez skarżącego dokumentów wynika, iż skarżący jest kawalerem i mieszka w domu rodziców, jednakże nie prowadzi wraz z nimi wspólnego gospodarstwa domowego. Skarżący posiada nieruchomość rolną o pow. [...] ha, nie posiada natomiast przedmiotów wartościowych - powyżej 3000 Euro. Skarżący jest rozpoczynającym działalność rolnikiem i nie posiada innych źródeł utrzymania. Dochód roczny skarżącego za 2008 r. ze sprzedaży [...] wyniósł 6.600 zł. Skarżący przedstawił także zaświadczenie z dnia 13 maja 2009 r. sporządzone przez Urząd Gminy w W., dotyczące powierzchni posiadanego ([...] ha przeliczeniowych) przez skarżącego gospodarstwa rolnego, wskazujące jednocześnie na wysokość rocznego dochodu (56.694,00 zł) uzyskiwanego w gospodarstwie o podanej wielkości. Do wniosku załączył także protokół z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym spowodowanych klęską suszy i gradobicia. A. J. wskazał, iż na wyżywienie wydaje 300 zł miesięcznie. Koszt zakupu ubrań oraz butów to 400 zł rocznie. Skarżący pokrywa również połowę rachunku za światło, tj. 120 zł (wyjaśnił jednakże, iż od czerwca będzie opłacał całość należnej z tego tytułu kwoty), płaci również "za budynki po 41 zł, razem z podatkiem gruntowym tj. 2716 zł na rok". Skarżący podkreślił również, iż uzyskaną z tytułu dopłat kwotę w wysokości 13.000 zł, przeznaczył na zakup nawozów – 10 ton, tj. 10.200 zł, paliwo 760 zł, środki ochrony roślin 2.200 zł". Wskazał także na wysokość spłacanych odsetek od kredytu, tj. 320 zł, miesięcznie. W ocenie Sądu analiza nadesłanych przez skarżącego dokumentów i wskazanych w nich okoliczności uzasadnia stwierdzenie, iż nie zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem wniosku, gdyż skarżący nie udzielił - pomimo wezwania - informacji niezbędnych do ustalenia jego sytuacji finansowej. Ponadto podane przez skarżącego informacje odnośnie wysokości dochodu za 2008 r., są niespójne. Podkreślić bowiem należy, iż w formularzu PPF zainteresowany wskazał, że w 2008 r. dochód ze sprzedaży [...] wyniósł 5.000 zł, natomiast sprzedaż [...] przyniosła 1.600 zł dochodu, a więc dochód skarżącego w 2008 r. wyniósł 6.600 zł. Następnie w piśmie z 2 lipca 2009 r. (data nadania pocztowego) skarżący podał, że "dochód całkowity w gospodarstwie, uwzględniając uzyskane dochody z tytułu dopłat bezpośrednich, wyniósł w 2008 r. 27.059,20 zł". Jednocześnie zaznaczył, iż z uwagi na fakt, że dochodem podzielił się z matką, za 2008 r. uzyskał 18.040,00 zł. W związku z tym, iż skarżący wskazał różne kwoty dochodu uzyskanego w 2008 r., Sąd wezwał zainteresowanego do nadesłania dokumentów potwierdzających wysokość kwot uzyskanych z tytułu sprzedaży [...]. W dniu 3 sierpnia 2009 r. skarżący nadesłał jedynie "potwierdzenia wpłat wpływów za sprzedane [...]". Z powyższych dokumentów wynika jedynie, iż w dniu 24 września 2008 r. na rachunek skarżącego wpłacono kwotę 1.985,76 zł. zaś 25 września 2008 r. - 1.935,21 zł. Podkreślić należy, iż po zsumowaniu kwoty te nie stanowią równowartości dochodu za sprzedane zboże, wskazanego we wniosku PPF. Podkreślenia wymaga, iż nadesłane "potwierdzenia wpłat wpływów za sprzedane zboże" potwierdzają jedynie, iż wskazana w nich kwota została przelana na rachunek skarżącego tytułem "zapłata za fv rr 16 z dnia 11-09-2008" oraz "zapłata za fv rr 15 z dnia 10-09-2008". Jedynie z pisma Kierownika Oddziału Banku Spółdzielczego w M. wynika, iż wpłaty te dotyczą sprzedaży [...], bowiem samych faktur skarżący nie nadesłał. Skarżący nie nadesłał także żadnej dokumentacji odnośnie kwot uzyskanych ze sprzedaży [...]. Wobec powyższego Sąd nie mógł ocenić, czy w istocie dochód z tego tytułu wyniósł – jak wskazano w formularzu PPF – 1.600 zł. W świetle powyższego należy podkreślić, iż wyjaśnienia skarżącego są niewystarczające do ustalenia jego sytuacji finansowej. Wnioskodawca wskazywał różne kwoty dochodu uzyskanego w 2008 r. (6.600 zł, 27.059,20 zł, a po podziale dochodu z matką - 18.040,00 zł). Ponadto, pomimo wezwania Sądu, nie nadesłał dokumentów potwierdzających wysokość dochodów ze sprzedaży bydła. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, iż skarżący nie dążył do należytego wyjaśnienia jego sytuacji finansowej. Nie można zatem było ustalić jak w rzeczywistości wygląda materialna sytuacja wnioskodawcy. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 254 § 1 i art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.