V SA/Wa 4334/15

PostanowienieWSA w Warszawie2016-08-23

Skład orzekający: Anna Nasiłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której dochody z emerytur wynoszą 2733,88 zł netto miesięcznie, a niezbędne koszty utrzymania rodziny (w tym leczenie) wynoszą około 2700-2900 zł, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata)?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej, której dochody z emerytur wynoszą 2733,88 zł netto miesięcznie, a niezbędne koszty utrzymania rodziny (w tym leczenie i rehabilitacja) oscylują wokół tej kwoty, należy przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym. Sytuacja materialna takiej osoby, gdzie dochody ledwo pokrywają bieżące wydatki, uniemożliwia poniesienie dodatkowych kosztów postępowania sądowego i wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika.
Stan faktyczny
Skarżący M. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wskazał, że jest osobą schorowaną z II grupą niepełnosprawności, a jego dochody z emerytur (wspólnie z żoną) wynoszą 2733,88 zł netto miesięcznie, przy czym bieżące koszty utrzymania rodziny, w tym leczenie, wynoszą około 2700-2900 zł miesięcznie. Skarżący przedstawił dokumenty potwierdzające jego sytuację majątkową i rodzinną.
Rozstrzygnięcie
Przyznano Skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym, co obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Anna Nasiłowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 23 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia ... sierpnia 2015 r. nr ... w przedmiocie odmowy umorzenia kary pieniężnej p o s t a n a w i a: - przyznać Skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym tj.: 1. zwolnić od kosztów sądowych, 2. ustanowić adwokata z urzędu, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w Warszawie. W złożonym na urzędowym formularzu (PPF) wniosku o przyznanie prawa pomocy M. P. (dalej: "Skarżący" lub "Strona") wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku wskazał, iż jest osobą schorowaną, posiada orzeczenie o niepełnosprawności (II grupa), pozostaje pod stałą opieką lekarzy specjalistów. Oświadczył, że poniesienie kosztów postępowania sądowego, w tym wynajęcie adwokata wiązałoby się z zaprzestaniem leczenia – Skarżącego i jego żony. Strona posiada mieszkanie o pow. 71,92 m², wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z żoną. Skarżący i jego małżonka utrzymują się ze świadczeń emerytalnych w łącznej wysokości netto 2733,88 zł. Odpowiadając na wezwanie do przedstawienia dodatkowych dokumentów oraz informacji dotyczących sytuacji majątkowej rodziny, Skarżący przedstawił wyciągi bankowe, kserokopie zeznań podatkowych, decyzji o waloryzacji emerytury oraz zawiadomienie o wysokości opłat za mieszkanie. Przedstawił również faktury oraz rachunki dokumentujące koszty bieżącego utrzymania, w tym opłaty za media, leki, żywność. Skarżący udzielił również dodatkowych pisemnych informacji o jego sytuacji majątkowej i rodzinnej. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje. Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest - zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718) - dalej "p.p.s.a." - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. Treść i warunki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym określa art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W myśl art. 245 § 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie całkowitym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a, zostaje przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Na obecnym etapie postępowania na wysokość obciążeń finansowych do poniesienia których Skarżący byłby zobowiązany składają się wpis od zażalenia (100 zł) oraz wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika. Mając na względzie przedstawione we wniosku okoliczności, złożone wyjaśnienia oraz dokumenty należało uznać, iż sytuacja materialna Skarżącego i jego żony jest trudna i stanowi pozytywną przesłankę przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Wprawdzie zarówno Skarżący, jak i jego żona otrzymują świadczenia emerytalne w łącznej kwocie 2733,88 zł, ale równocześnie wysokość wydatków na utrzymanie – w tym na opiekę lekarską i leki – uniemożliwia poniesienie kosztów innych, niż niezbędne, dotyczące utrzymania rodziny. Skarżący wykazał, że w czerwcu 2016 r. niezbędne koszty utrzymania wyniosły 2871,50 zł, a w lipcu 2016 r. stanowiły kwotę 2697,69 zł. Podkreślić należy, że Skarżący uprawdopodobnił zarówno wysokość dochodów (świadczenia emerytalne w wysokości 1633,54 zł oraz w kwocie 1100,34 zł), jak i kwotę wydatków na utrzymanie rodziny. Skarżący jest inwalidą (II grupa inwalidzka) i ponosi wydatki również na rehabilitację. Biorąc pod uwagę złożone oświadczenia przyjąć należało, iż sytuacja majątkowa rodziny jest trudna, uzyskiwane dochody w zestawieniu z niezbędnymi kosztami utrzymania nie są wystarczające do poczynienia oszczędności albo poniesienia dodatkowych kosztów, w tym wydatków na opłaty sądowe oraz wynajęcie profesjonalnej pomocy prawnej. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło