V SA/Wa 438/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Barbara Mleczko – Jabłońska (spr.), Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska - Urbaniak, , Protokolant - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2010 r. sprawy ze skargi L. S. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie: ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Przedmiotem skargi wniesionej przez L. S. jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2010r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję własną nr [...] z dnia [...] kwietnia 2009r. o ustaleniu kwoty [...] zł., nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym. W dniu [...] czerwca 2004r. do Biura Powiatowego ARiMR w G. wpłynął wniosek L. S. o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania do powierzchni [...] ha. W dniu [...] grudnia 2004r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w G. wydał decyzję nr [...] o przyznaniu L. S. płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania do powierzchni [...] ha w wysokości [...] zł W roku następnym - [...] maja wnioskodawca złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w G. kolejny wniosek o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2005. Decyzją nr [...] z [...] lutego 2006r. organ I instancji - Kierownik Biura Terenowego ARiMR w G. przyznał płatność z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na łączną kwotę [...] zł. do powierzchni [...] ha. W kolejnych latach producent rolny nie składał wniosków o przyznanie płatności ONW. Pismem z dnia [...] marca 2009r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR działając z upoważnienia Prezesa ARiMR, poinformował L. S. o wszczęciu wobec niego postępowania administracyjnego z urzędu w sprawie ustalenia nienależnie pobranych płatności z tytułu ONW przyznanych na mocy decyzji z dnia [...] grudnia 2004 r. oraz decyzji z dnia [...] lutego 2006 r. wydanych przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w G. Powodem wszczęcia postępowania był znajdujący się w Biurze Powiatowym ARiMR dokument z [...] maja 2006r. – oświadczenie przejmującego zobowiązanie, z którego wynikalo, że rolnik przekazał grunty o łącznej powierzchni [...]ha. T. S. ( córce), przekazując jednocześnie zobowiązania z tytułu ONW co do tej powierzchni. W odpowiedzi na powyższe, w dniu 19 marca 2009r. rolnik złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w G. pisemne wyjaśnienie, w którym poinformował organ, iż zaprzestał działalności rolniczej na wszystkich posiadanych przez siebie gruntach rolnych w zamian za rentę strukturalną oraz przeniósł własność całego gospodarstwa na rzecz córki T. S., która zobowiązała się w całości do kontynuacji zobowiązania ONW podjętego przez niego. Następnie w dniu 23 marca 2009 r. do Biura Powiatowego ARiMR w G. wpłynęło kolejne oświadczenie rolnika podpisane zarówno przez niego jak i T. S., z którego wynikało, iż w roku 2006r. była prowadzona działalność na powierzchni [...] ha, z czego [...] ha jest własnością producenta, natomiast [...] ha jest dzierżawione od Agencji Nieruchomości Rolnych Skarbu Państwa. Strona oświadczyła również, iż działalność rolnicza jest kontynuowana na w/w powierzchni przez córkę T. S. Decyzją nr [...] z [...] kwietnia 2009 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR, działający z upoważnienia Prezesa ARiMR, ustalił L. S. kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu ONW w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że beneficjent na podstawie decyzji Kierownika Biura Powiatowego w G. z dnia [...].12.2004 r., o przyznaniu płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, otrzymał płatność z tytułu ONW – w wysokości [...] zł do powierzchni wnioskowanej [...] ha. Płatność ustaloną powyższą decyzją zrealizowano w dniu [...] lutego 2005 r. na rachunek bankowy wskazany przez producenta rolnego we wniosku o wpis do ewidencji producentów. Z dniem otrzymania płatności na mocy w/w decyzji, zostało przez stronę rozpoczęte pięcioletnie zobowiązanie prowadzenia działalności rolniczej zgodnie z zasadami zwykłej dobrej praktyki rolniczej na działkach rolnych położonych na obszarze ONW o łącznej powierzchni [...] ha. Organ wskazał, że zobowiązanie, o którym mowa określone zostało w następujących przepisach prawnych: § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004 r. nr 73, poz. 657 z późn. zm.), zgodnie z którym płatność ONW udziela się producentowi rolnemu, który zobowiąże się do przestrzegania wymagań, o których mowa w art. 14 ust. 2 i 3 rozporządzenia 1257/1999/WE z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOiGR) oraz zmieniające i uchylające niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L Nr 160 z 26.06.1999 r. z późn. zm.) oraz art. 14 ust. 2 i 3 rozporządzenia 1257/1999/WE z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (...). Organ wskazał, że zgodnie z treścią wymienionych powyżej uregulowań beneficjent zobowiązany był do prowadzenia działalności rolniczej na powierzchni nie mniejszej od tej, za którą otrzymał płatność w pierwszym roku z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, przez okres 5 lat od dnia otrzymania tej płatności. W dalszej części rozstrzygnięcia organ wskazał, że kolejną decyzją z [...] lutego 2006r. przyznana została wnioskodawcy płatność ONW za rok 2005 do powierzchni wnioskowanej [...]ha w kwocie [...] zł. Następnie Prezes podkreślił, że z dokumentu - oświadczenia przejmującego, jakie wpłynęło do organu BP ARiMR w G. w dniu [...] maja 2006r. wynika, że L. S. przekazał tego dnia grunty rolne wraz z ciążącym na nich zobowiązaniem córce T. S. o łącznej powierzchni [...] ha Natomiast na pozostałą część gruntów nie zostało dostarczone oświadczenie przejmującego. W tej sytuacji kierując się treścią § 9 ust 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 14 kwietnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wsparcie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, zgodnie z którym, w przypadku zaniechania działalności rolniczej na obszarach ONW w okresie objętym zobowiązaniem, o którym mowa w art.§ 2 ust 1 pkt 1 albo § 7 ust 1 pkt 2 lit a producent rolny zwraca 1)... ( ...) 2) część płatności ONW, która została przyznana do powierzchni tych działek rolnych, na których nastąpiło to zaniechanie, za cały okres jej pobierania, jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych, na których nadal jest prowadzona działalność rolnicza wynosi co najmniej hektar - organ ustalił, iż w przedmiotowej sprawie nastąpiło zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej na części działek rolnych objętych zobowiązaniem ONW, a zatem do zwrotu pozostaje część płatności ONW za lata 2004 i 2005r., co do powierzchni [...]ha (w każdym roku), w łącznej kwocie [...] zł, której wyliczenie organ przedstawił w decyzji. Od przedmiotowego rozstrzygnięcia L. S. pismem z dnia 21 kwietnia 2009r. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy i uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu swego stanowiska wskazał, że wbrew twierdzeniom organu zarówno grunty, których był właścicielem położone we wsi P. o pow. [...]ha, jak i wydzierżawione od Agencji Nieruchomości Rolnych o pow. [...] ha zostały przekazane w całości w posiadanie córce T. S., a okoliczność ta nie została należycie sprawdzona, mimo że powyższe informacje były zgłaszane w Agencji. Przekazanie całego gospodarstwa rolnego, w tym gruntów stanowiących własność rolnika, jak i przez niego wydzierżawionych nastąpiło, jak podkreślił odwołujący się, na podstawie ustawy z 26 kwietnia 2001r. o rentach strukturalnych w rolnictwie ( Dz.U. Nr 52 poz. 539 ze zm.). Dalej wskazał, że przyznane mu świadczenie z tytułu renty strukturalnej dowodzi, że całe gospodarstwo przekazał córce i nie prowadzi jakiejkolwiek działalności rolniczej. Uzyskana renta, w jego ocenie oznacza również, że jest on długotrwale niezdolny do pracy. Decyzją z dnia [...] stycznia 2010r. nr [...] Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy uprzednio wydaną przez siebie decyzję. W uzasadnieniu swego stanowiska Prezes Agencji wskazał, że zgodnie z § 2 ust. 1 pkt I rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz, U. Nr 73, poz. 657, z późn. zm) - płatność ONW udziela się producentowi rolnemu, który zobowiąże się do przestrzegania wymagań, o których mowa w art. 14 ust. 2 i 3 rozporządzenia 1257/1999/WE z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOiGR), nowelizującego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz, Urz. WE L 160, z 26.06.1999, z późn. zm.). Wymagania, o których mowa w art. 14 ust. 2 i 3 rozporządzenia 1257/1999/WE z dnia 17 maja 1999 r. polegają na: - Prowadzeniu działalności rolniczej na obszarze o powierzchni co najmniej 1 ha (obszar ten określony został w § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia ONW). - Prowadzeniu działalności rolniczej na obszarze znajdującym się w mniej korzystnej sytuacji, przez przynajmniej 5 lat od pierwszej wypłaty dodatku wyrównawczego. - Stosowaniu ogólnej dobrej praktyki rolniczej zgodnie z potrzebą ochrony środowiska i utrzymania krajobrazu wiejskiego, w szczególności chodzi o zrównoważone gospodarowanie. Odnosząc się do złożonego przez stronę wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ odwoławczy stwierdzł, że nie zawiera on żadnych wyjaśnień i argumentów mających wpływ na wynik przedmiotowego rozstrzygnięcia, a tym samym nie zasługuje na uwzględnienie. Prezes ARiMR podkreślił, że L. S. składając w Biurze Powiatowym ARiMR w G. wniosek o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2004, podpisał oświadczenie w sekcji X na stronie 4 " o zobowiązaniu się do prowadzenia działalności rolniczej na wszystkich działkach rolnych będących w jego posiadaniu i położonych na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, przez okres 5 lat od dnia otrzymania pierwszej płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania". Strona zobowiązała się również do niezwłocznego informowania Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o każdej zmianie powstałej w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia przyznania płatności, a w szczególności jeżeli zmiana dotyczyć miała: wykorzystywania gruntów rolnych, wielkości powierzchni upraw, czy też przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego. Zatem, jak dalej wskazał organ, wnioskodawca był świadomy ciążących na nim obowiązków, wynikających z przystąpienia do programu ONW. W przedmiotowej sprawie Prezes podzielił uprzednio zajęte stanowisko, że wnioskodawca zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej na działkach rolnych objętych zobowiązaniem ONW przed upływem pięcioletniego okresu zobowiązania. Zwolnienie z obowiązku zwrotu płatności ONW, jak podał organ, może nastąpić, zgodnie z § 9 ust. 2a pkt 2 rozporządzenia ONW, jedynie w przypadku złożenia przez osobę przejmującą grunty położone na terenach objętych ONW, oświadczenia w którym osoba ta zobowiązuje się do kontynuowania działalności rolniczej do końca okresu objętego zobowiązaniem. Ponadto oświadczenie takie powinno być złożone w terminie 14 dni od przeniesienia posiadania działek rolnych na formularzu udostępnionym przez Agencję. W powyższej sprawie, jak wskazano, oświadczenie zostało złożone przez przejmującego na część gruntów objętych zobowiązaniem. Pozostała powierzchnia nie została przekazana zgodnie z zasadami umożliwiającymi przejęcie zobowiązania i tym samym odstąpienie od ustalenia nienależnie pobranych płatności z tytułu ON W jest bezzasadne. Odnośnie argumentu wnioskodwcy dotyczącego złego stanu zdrowia Prezes podkreślił, że rozporządzenie ONW podaje szczegółowy katalog okoliczności, które wyłączają podstawy do żądania zwrotu płatności ONW w przypadku zaniechania prowadzenia działalności rolniczej objętej zobowiązaniem rolnika. Wynika to z doprecyzowania na gruncie prawa krajowego treści art. 39 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 (Polskie wydanie specjalne Rozdział 3 Tom 46 P. 87 - 118, z późn. zm.). W myśl § 9 ust. 3 pkt 1 lit. a rozporządzenia ONW płatność nie podlega zwrotowi, jeżeli zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej w trakcie trwania pięcioletniego zobowiązania ONW nastąpiło na skutek długotrwałej niezdolności do pracy producenta rolnego. Zgodnie z pkt 2 wskazanego przepisu o przypadkach siły wyższej zawiadamia się na piśmie właściwy organ, wraz z odpowiednimi dowodami zadowalającymi ten organ w ciągu 10 dni roboczych od dnia, w którym rolnik jest w stanie dokonać tej czynności. Jak wynika z powołanych powyżej przepisów ustawodawca uzależnił możliwość odstąpienia od dochodzenia zwrotu pobranych przez producentów rolnych płatności od spełnienia dwóch niezbędnych warunków, tj. zarówno wystąpienia określonych okoliczności jak i zawiadomienia w terminie 10 dni roboczych od dnia, w którym producent rolny jest w stanie dokonać tej czynności, Kierownika Biura Powiatowego ARiMR. Na podstawie dokumentów zgromadzonych w przedmiotowej sprawie, zdaniem Prezesa AriMR, nie można uznać, że L. S. spełnił w/w warunki, bowiem w roku 2006r. nie złożył wniosku o płatność z tytułu ONW, zaś oświadczenie o przejęciu zobowiązań ONW z [...] maja 2006 r. wpłynęło do Agencji tylko na część działek rolnych. W aktach sprawy nie widnieje natomiast żaden dokument potwierdzający, iż strona jest osobą chorą i długotrwałe niezdolną do pracy. W związku z powyższym nie można uznać, aby uzasadnionym było odstapienie od ustalenia nienależnie pobranej płatności. Kierując się treścią art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 roku o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98, poz. 634, z późn. zm), zgodnie z którym Prezes ARiMR ustala, w drodze decyzji administracyjnej, kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych: 1) pochodzących z funduszy Unii Europejskiej; 2) krajowych, przeznaczonych na: a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej, b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej- Prezes ARiMR utrzymał w mocy uprzednio wydaną przez siebie decyzję, uznając również , że L. S. jest zobowiązany do zwrotu nienależnie pobranych płatności z tytułu ONW wraz z odsetkami naliczonymi od dnia doręczenia decyzji do dnia zwrotu nienależnie pobranych płatności. Na powyższą decyzję L. S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji przedstawił zarzuty : 1. naruszenia prawa materialnego §2 ust 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z 25 kwietnia 2005r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich( Dz. U. Nr 76 poz. 522 ). 2. naruszenia prawa procesowego, a w szczególności zasad postępowania administracyjnego, o których mowa w art. 7, art. 8, art.9,. art. 12 , art. 35 i art. 107 kpa. W uzasadnieniu swego stanowiska powołał się na § 2 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 kwietnia 2006r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich ( Dz. U. nr 75 poz.522 ), który wszedł w życie z dniem 4 maja 2006. i zgodnie z którym, w sytuacji, gdy rolnik przed dniem wejścia w życie wskazanej wyżej zmiany rozporządzenia dokona przeniesienia posiadania działek rolnych do których otrzymał płatność ONW, pomocy finansowej nie zwraca, jeżeli w terminie 60 dni od dnia wejścia w życie wskazanej wyżej zmiany – czyli licząc od dnia 4 maja 2006 roku – złoży oświadczenie podmiotu na rzecz którego zostało przeniesione posiadanie zawierające dane określone w punkcie 1 i punkcie 2. Skarżący podał, że we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie powoływał się na dokumenty , które były i są nadal w posiadaniu organu wydającego decyzję w I instancji gdyż przypuszczał, że organ odwoławczy po zapoznaniu się z nimi zmieni swoje rozstrzygnięcie. W skardze wyjaśnił, że [...] kwietnia 2006r. umową darowizny zawartą w formie aktu notarialnego przeniósł prawo własności gospodarstwa rolnego o pow. [...]ha na córkę T. A. S. W dniu [...] maja 2006r wraz z córką, właścicielką gruntu, na który otrzymał uprzednio płatność ONW za 2004 i 2005 r. udał się do Powiatowego Biura ARiMR w G. celem złożenia stosownego oświadczenia przez córkę. Pracownik Biura wypełnił druk " Oświadczenie przejmującego działki rolne" i prosił aby córka druk podpisała. Skarżący, jak podał, wówczas na miejscu wskazał, że oświadczenie to nie zawiera wszystkich gruntów rolnych objętych płatnością, gdyż oprócz gruntów własnych płatność była przyznawana też do gruntów dzierżawionych od Agencji Nieruchomości Rolnych. Otrzymał wówczas odpowiedź pracownika ARiMR, że w oświadczeniu wpisuje się tylko grunty własne. Natomiast przed przyjściem do Powiatowego Biura ARiMR skarżący, jak wyjaśnił, był wraz z córką T. w Agencji Nieruchomości Rolnych w L. i tam zostały sporządzone odpowiednie dokumenty, na podstawie których dzierżawione przez niego od Agencji Nieruchomości Rolnych grunty zostały przekazane umową cesji córce. Spisujący oświadczenie przejmującego działki pracownik Powiatowego Biura ARiMR sporządził kopię powyższej umowy cesji, aneks do umowy dzierżawy, protokół zdawczo odbiorczy gruntów i załączył je do akt sprawy. Tym samym skarżący uznał, że wypełnił wszystkie wymogi związane z przekazaniem nieruchomości córce, w tym zobowiązania ONW. Do skargi dołączono odpis aktu notarialnego umowy darowizny oraz kserokopie umowy cesji, aneksu do umowy dzierżawy i protokołu przekazania dzierżawionych gruntów T. S. W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W piśmie tym nie odniósł się do zawartych w skardze wyjaśnień w przedmiocie okoliczności faktycznych sporządzenia i przyjęcia dokumentu " Oświadczenie przejmującego działki rolne". Pismem procesowym z 12 marca 2010r. ( k 27 akt sąd. ) skarżący podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wyjaśnienia zawarte w skardze. W dniu 26 lipca 2010r. Prezes ARiMR na wezwanie Sądu uzupełnił akta administracyjne o informację o terminie, w jakim zrealizowana została płatność ONW przyznana skarżącemu za 2004r. i decyzje nr [...] o przyznaniu na rzecz T. S. płatności ONW za lata 2006 i 2007. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że sądy administracyjne w tym sąd wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – patrz art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji we wskazanym zakresie należy stwierdzić, że skarga jest zasadna. Stan prawny w sprawie nie budzi wątpliwości. Podstawę merytoryczną wydanego rozstrzygnięcia stanowił § 9 rozporządzenia Rady Ministrów z 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. 2004 r. nr 73, poz. 657 ze zm.) – zwanego dalej "rozporządzeniem ONW". Rozporządzenie ONW zostało wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy z 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz.U. nr 229, poz. 2273 oraz z 2004 r. nr 42, poz. 386). Zgodnie z § 9 rozporządzenia (wg. stanu od dnia wejścia w życie rozporządzenia, do dnia wejścia w życie jego nowelizacji rozporządzeniem Rady Ministrów z 9 marca 2006r., która weszła w życie 14 marca 2006r. – Dz.U. Nr 42 poz. 278 ) zmniejszenie albo wstrzymanie płatności ONW następuje na podstawie decyzji administracyjnej kierownika biura powiatowego Agencji. W przypadku zaniechania działalności rolniczej na działkach rolnych położonych na obszarze ONW w okresie objętym zobowiązaniem producent rolny zwraca: 1) całość płatności ONW, za cały okres jej pobierania, jeżeli zaniechanie to nastąpiło: a) na wszystkich działkach rolnych położonych na obszarze ONW, b) na części działek rolnych położonych na obszarze ONW, a łączna powierzchnia działek rolnych, na których nadal jest prowadzona działalność rolnicza, wynosi mniej niż hektar; 2) część płatności ONW, która została przyznana do powierzchni tych działek rolnych, na których nastąpiło to zaniechanie, za cały okres jej pobierania, jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych, na których nadal jest prowadzona działalność rolnicza, wynosi co najmniej hektar. Płatność ONW nie podlega zwrotowi, jeżeli: 1) zaniechanie, o którym mowa w ust. 2, nastąpiło na skutek zaistnienia chociażby jednej z następujących okoliczności: a) długotrwała niezdolność do pracy producenta rolnego, b) wystąpienie klęski żywiołowej, c) zniszczenie budynków inwentarskich w gospodarstwie rolnym producenta rolnego na skutek ognia lub innych zdarzeń losowych w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych, d) wystąpienie choroby zakaźnej zwierząt w gospodarstwie rolnym producenta rolnego, e) wywłaszczenie nieruchomości, na której są położone działki rolne objęte wnioskiem, f) rozwiązanie przez wydzierżawiającego umowy dzierżawy gruntów rolnych, na których są położone działki rolne objęte wnioskiem, z powodu zaistnienia okoliczności, za które dzierżawca nie ponosi odpowiedzialności, oraz 2) producent rolny zawiadomił kierownika biura powiatowego Agencji, zgodnie z art. 39 ust. 2 rozporządzenia 817/2004/WE z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) (Dz. Urz. UE L 153 z 30.04.2004)2), o zaistnieniu chociażby jednej z okoliczności wymienionych w pkt 1, na skutek której nastąpiło zaniechanie działalności rolniczej. Zwrot nienależnie lub nadmiernie pobranych środków z tytułu płatności ONW następuje w trybie i na zasadach określonych w przepisach o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Wskazać w tym miejscu należy, iż zgodnie z § 2 ust. 1 ww. rozporządzenia z dnia 14 kwietnia 2004 r., płatność ONW udziela się producentowi rolnemu: 1. który zobowiąże się do przestrzegania wymagań, o których mowa w art. 14 ust. 2 i 3 rozporządzenia 1257/1999/WE z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOiGR), nowelizującego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160, z 26.06.1999, ze zm.) oraz 2. jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych położonych na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanych dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza, wynosi co najmniej hektar. W myśl § 9 ust. 2 pkt 1 ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r., w przypadku zaniechania działalności rolniczej na działkach rolnych położonych na obszarze ONW w okresie objętym zobowiązaniem, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 1, producent rolny zwraca całość płatności ONW, za cały okres jej pobierania, jeżeli zaniechanie to nastąpiło na wszystkich działkach rolnych położonych na obszarze ONW. Jak wynika z akt sprawy, w dniu [...] czerwca 2004 r., L. S. złożył wniosek o przyznanie płatności na rok 2004, w którym - stosownie do ww. regulacji - zobowiązał się do prowadzenia działalności rolniczej na wszystkich działkach rolnych będących w jego posiadaniu ( własnych jak i dzierżawionych od ANR) i położonych na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, przez okres 5 lat od dnia otrzymania pierwszej płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach ONW (Sekcja X wniosku). Decyzją z [...] grudnia 2004r., Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w G. przyznał producentowi rolnemu płatność z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2004r. w łącznej kwocie [...] zł. ( do powierzchni zgłoszonej [...]ha), a następnie decyzją z [...] lutego 2006 r., płatność z tego tytułu na rok 2005 w kwocie [...] zł ( do powierzchni zgłoszonej – [...] ha). W dniu otrzymania płatności za rok 2004 po stronie producenta rolnego powstało pięcioletnie zobowiązanie do prowadzenia działalności rolniczej na działkach rolnych, do których ww. płatność została przyznana. W kolejnych latach ( tj. 2006 i następnych ) L. S. nie występował o przyznanie płatności bowiem bezspornym jest, że w 2006r. producent rolny zaniechał prowadzenia działalności rolniczej, w związku z ubieganiem się o przyznanie innej formy pomocy unijnej, a mianowicie renty strukturalnej. W tej sytuacji [...] kwietnia 2006r. umową darowizny sporządzoną w formie aktu notarialnego wspólnie z żoną przekazał własność gospodarstwa rolnego ( nieruchomości rolnych o pow. [...]ha i budynków ) na rzecz córki T. S., która zobowiązała się do prowadzenia na przejętych użytkach rolnych, których wydanie już nastąpiło ( par 3 i 4 umowy darowizny) działalności rolniczej przez okres co najmniej 5 lat. Natomiast umową cesji zawartą w dniu [...] maja 2006r. w L. przy udziale Agencji Nieruchomości Rolnych i za jej zgodą L. S. przekazał córce T. S. prawa i obowiązki wynikające z umowy dzierżawy nieruchomości rolnych Skarbu Państwa o powierzchni [...]ha, zawartej przez niego z Agencją Nieruchomości Rolnych [...] września 1994r. Z dniem zawarcia umowy T. S. stała się dzierżawcą przedmiotowej nieruchomości, a jej przekazanie nastąpiło na podstawie sporządzonego tego dnia protokołu zdawczo odbiorczego. Z dniem 4 maja 2006r. kolejną zmianą znowelizowane zostało rozporządzenie Rady Ministrów z 14 kwietnia 2004r. w ten sposób, że w §9 ust 2 a w pkt 2 dodano zapis stanowiąc po zmianie, iż w przypadku gdy zaniechanie działalności rolniczej, nastąpiło na skutek przeniesienia posiadania działek rolnych położonych na obszarze ONW na rzecz innego podmiotu w wyniku umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy, płatność ONW podlega zwrotowi w części, która została przyznana do działek rolnych: których posiadanie zostało przeniesione na rzecz innego podmiotu, chyba że producent rolny złożył do kierownika biura powiatowego Agencji, na formularzu udostępnionym przez Agencję, w terminie 14 dni od dnia przeniesienia posiadania działek rolnych, oświadczenie podmiotu, na rzecz którego zostało przeniesione posiadanie tych działek rolnych, w którym podmiot ten zobowiązuje się do: a) kontynuowania działalności rolniczej zgodnie z zasadami zwykłej dobrej praktyki rolniczej do końca okresu objętego zobowiązaniem, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 1, złożonym przez poprzedniego posiadacza działek rolnych, b) zapłaty na rzecz Agencji równowartości kwoty płatności ONW, uzyskanej przez poprzedniego posiadacza działek rolnych, jaką posiadacz ten obowiązany byłby zwrócić, jeżeli zaniechałby prowadzenia działalności rolniczej na tych działkach rolnych - w przypadku zaniechania działalności rolniczej na działkach rolnych w okresie objętym zobowiązaniem, o którym mowa w lit. a. Natomiast zgodnie z zapisem § 2 ust. 1 w/ w rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 kwietnia 2006r. o zmianie rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania..(Dz. U. z 2006 r., nr 75, poz. 522 z późn. zm.), w przypadku gdy zaniechanie działalności rolniczej na działkach rolnych położonych na obszarze ONW w okresie objętym zobowiązaniem, na skutek przeniesienia posiadania działek rolnych położonych na obszarze o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rzecz innego podmiotu w wyniku umowy sprzedaży dzierżawy lub innej umowy, nastąpiło przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, pomoc finansowa na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania nie podlega zwrotowi w części przyznanej do działek rolnych, których posiadanie zostało przeniesione na rzecz innego podmiotu, jeżeli producent rolny złożył do Kierownika biura powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, na formularzu udostępnionym przez tę Agencję, w terminie 60 dni od dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, oświadczenie podmiotu, na rzecz którego zostało przeniesione posiadanie tych działek rolnych, w którym podmiot ten zobowiązuje się do kontynuowania działalności rolniczej zgodnie z zasadami zwykłej dobrej praktyki rolniczej do końca okresu objętego zobowiązaniem ONW podjętego przez poprzedniego posiadacza oraz zapłaty na rzecz Agencji równowartości kwoty pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach ONW, uzyskanej przez producenta rolnego, jaką producent obowiązany byłby zwrócić, jeżeli zaniechałby prowadzenia działalności rolniczej na tych działkach rolnych. Ponadto producent przejmujący zobowiązanie ONW oświadczy, że przez okres liczony od dnia przeniesienia na jego rzecz posiadania działek rolnych położonych na obszarze o niekorzystnych warunkach gospodarowania do dnia złożenia oświadczenia prowadził na tych działkach działalność rolniczą zgodnie z zasadami zwykłej dobrej praktyki rolniczej. Z powyższych zapisów wynika, że aby zwolnić się z obowiązku zwrotu otrzymanej płatności ONW w sytuacji zaniechania działalności rolniczej producent rolny obowiązany był złożyć w/w oświadczenie przejmującego działki rolne w określonym przepisami terminie i przewidzianej prawem formie. W sytuacji przejęcia przez T. S. gospodarstwa rolnego na podstawie umowy darowizny zawartej przed dniem wejścia w życie rozporządzenia z 25 kwietnia 2006r. termin do złożenia przez skarżącego oświadczenia wynosił 60 dni i rozpoczął się w dniu 4 maja 2006r. Natomiast w sytuacji przejęcia na podstawie umowy cesji i nieruchomości rolnych dzierżawionych od ANR, termin do złożenia stosownego oświadczenia o zobowiązaniu się do kontynuowaniu działalności rolniczej wynosił 14 dni od dnia przeniesienia posiadania dzierżawionych uprzednio przez jej ojca działek rolnych. W sprawie niniejszej spór nie polega na zakwestionowaniu przez organ, jak mylnie zdaje się wynikać ze stanowiska skarżącego w toku wszczętego przez Prezesa Agencji postępowania o zwrot płatności, że skarżący nie prowadził w 2006r. po przekazaniu gospodarstwa córce działalności rolniczej przez co nie kontynuował zobowiązania ONW. Bezspornym jest czego organ nie zarzuca skarżącemu, że w wyniku przekazania gospodarstwa córce skarżący nie prowadził działalności rolniczej, a kontynuowanie działalności rolniczej podjęła córka T. Jednakże obowiązujące w zakresie płatności ONW przepisy, jak wyżej wskazano wymagały by w celu uwolnienia przekazującego działki rolne, objęte zobowiązaniem ONW od obowiązku zwrotu pobranych płatności złożył oświadczenie przjmującego ( nabywcy ) w którym osoba ta zobowiąże się do kontynuowania działalności rolniczej do końca okresu objętego zobowiązaniem. Ponadto oświadczenie jak wyżej wskazano powinno być złożone w w opkreslonym prawem terminie , na formularzu udostępnionym przez Agencję. W sprawie bezspornym jest również i to, że w posiadaniu Biura Powiatowego ARiMR w G. znajduje się dokument złożony w dniu [...] maja 2006r. - "Oświadczenie przejmującego działki rolne", z którego wynika, że T. S. przejęła z dniem [...] maja 2006r. od swego ojca L. S. [...] ha gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym położonym we wsi P., zobowiązując się jednocześnie do kontynuowania zobowiązania ONW do końca okresu objętego zobowiązaniem złożonym przez swego poprzednika czyli do 2009r. Oświadczenie tej treści stało się podstawą do przyjęcia, przez Prezesa ARiMR że zobowiązanie ONW podjęte przez L. S. do powierzchni zgłoszonej w 2004r. i przyznanej decyzją z [...] grudnia 2004r. przejęte zostało jedynie w części tj. [...] ha , co kwestionuje skarżący podnosząc w toku postępowania jedynie zarzuty tej treści, że kontynuowanie działalności rolniczej i zobowiązanie ONW w całości do wszystkich przez niego uprzednio użytkowanych działek przejęła córka T. natomiast dopiero w skardze wyjaśniając mające w sprawie zasadnicze znaczenie okoliczności faktyczne związane z wypełnianiem stosownego formularza zawierającego oświadczenie przejmującego działki rolne ze zobowiązaniem się do kontynuowania zobowiązanie ONW. Organ wydając zaskarzoną decyzję podkreślił, że podejmując zobowiązanie ONW w 2004r. producent zobowiązał się do prowadzenia działalności rolniczej na wszystkich działkach rolnych będących w jego posiadaniu i położonych na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, przez okres 5 lat od dnia otrzymania pierwszej płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, jak również do niezwłocznego informowania Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o każdej zmianie powstałej w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia przyznania płatności, a zatem wnioskodawca był świadomy ciążących na nim obowiązków, wynikających z przystąpienia do zobowiązania ONW. W tym miescu trudno zarzucić wnioskodawcy brak powyższej świadomości, skoro ubiegając się o przyznanie innej formy pomocy unijnej – renty strukturalnej miał również świadomość obowiązku przekazania wszystkich użytkowanych przez siebie gruntów rolnych następcy , co w stosownej i przewidzianej prawem formie uczynił ( darowizna w formie aktu notarialnego z [...] kwietnia 2006r. własnego gospodarstwa rolnego oraz umowa cesji i przekazanie [...] maja 2006r. nieruchomości dzierżawionych od ANR.), a następnie zgłosił ( bezsporne ) w dniu [...] maja 2006r. powyższy fakt przekazania działek w Biurze Powiatowym ARiMR w G. Wedle wyjaśnień skarżącego zgłoszenie przekazania wszystkich użytkowanych przez siebie działek córce T. celem kontynuowania przez nią działalności rolniczej, w tym przejęcia zobowiązania ONW, dotyczyło zarówno nieruchomości własnych jak i dzierżawionych od Agencji, i taki był cel oraz wola przybyłych do BP ARiMR w G. skarżącego i jej córki natomiast dokument wedle stanowiska strony o przejęciu działek w dniu [...] maja 2006r. na miejscu sporządził pracownik Biura Powiatowego ARiMR, który po jego wypełnieniu ,na sugestię skarżącego, że oświadczenie obejmuje nie wszystkie grunty objęte płatnością ONW, czego dowodem były jak twierdzi skarżący przedstawione wówczas w Agencji: umowa cesji, aneks do umowy dzierżawy i protokół przekazania gruntów uprzednio sporządzone tego samego dnia, poinformował stronę, iż w powyższym oświadczeniu wpisuje się tylko grunty własne i taki zapis odnośnie przekazania [...]ha w dokumencie tym zawarł. Pozostając w przekonaniu prawidłowo sporządzonego oświadczenia i przedstawiając w Biurze Terenowym ARiMR dokumenty o przejęciu przez T. S. gruntów dzierżawionych, skarżący, uznał, że dopełnił obowiązku zgłoszenia przejęcia działek objętych całością zobowiązania ONW w wymaganym prawem terminie. Tak sporządzone natomiast oświadczenie stało się w rezultacie podstawą do wszczęcia postępowania w przedmiocie ustalenia nienależnie pobranych płatności ONW w części dotyczącej gruntów nim nie objętych. Mając powyższe na uwadze, w świetle podniesionych w skardze zarzutów, analiza zgromadzonych w sprawie materiałów, zarówno zawartych w przedłożonych aktach administracyjnych, jak również w aktach sądowych, prowadzi do przyjęcia twierdzenia, ze organ nie zbadał i nie ocenił należycie, czy w sprawie uzasadnionym było ustalenie nienależnie pobranych przez skarżącego płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. W przypadku przyjęcia błędnie sporządzonego przez pracownika organu oświadczenia o treści niezgodnej, zdaniem skarżącego z wolą strony i przedłożonymi przez nią dokumentami, nie może rodzić niekorzystnych dla strony skutków poprzez ustalenie nienależnie pobranego świadczenia i orzeczenia o obowiązku jego zwrotu. W tym miejscu wskazać należy, że wnioskodawca składając w dniu [...] maja 2006r. dokument o przejęciu działek zachował termin do złożenia oświadczenia zarówno w sytuacji kiedy przekazanie własności gospodarstwa rolnego nastąpiło aktem notarialnym w dniu [...] kwietnia 2006r. ( termin 60 dni od dnia 4 maja 2006r. tj. wejścia nowelizacji rozporządzenia ONW z 14 kwietnia 2004r. ), jak również termin 14 dni określony przepisem § 1 tej zmiany ( termin14 dni od dnia przeniesienia posiadania działek rolnych po 4 maja 2006r. ), w przypadku przejęcia działek będących przedmiotem dzierżawy. Za wiarygodnością twierdzeń skarżącego, iż przedmiotem przejęcia działek celem kontynuacji działalności rolniczej, w tym zobowiązania ONW na wszystkich użytkowanych przez siebie działkach i dołożeniem przez niego staranności w tym działaniu przemawia fakt zgłoszenia się wraz z następcą – przejmującym w Biurze Terenowym ARiMR w dniu [...] maja 2006r., a więc dopiero przekazaniu gruntów dzierżawionych oraz uprzednio dokonanej darowiźnie gruntów własnych. W innej sytuacji gdyby przejęcie zobowiązania ONW miało dotyczyć jedynie gruntów własnych brak było uzasadnienia do wpisania daty przejęcia na dzień [...] maja 2006r. jak zostało to dokonane w formularzu. Ponadto sporządzający dokument "oświadczenie o przejęciu działek" miał wątpliwości co do jego wypełniania, skoro wpisując powierzchnię przejętych gruntów i ograniczając ją do własnych, zdaniem skarżącego mimo wyraźnego zaznaczenia, że zobowiązaniem ONW objęte były również grunty dzierżawione, w rubryce V dokumentu , odnotował jednocześnie, że przejęcie dotyczy wszystkich powierzchni na ONW, co świadczy o niekonsekwencji sporządzonego oświadczenia w sytuacji przyjęcia ,że ograniczone jest ono jedynie do części objętych zobowiązaniem ONW działek. Jednocześnie skarżący, jak zaznaczył, na miejscu przedstawił pracownikowi organu wszystkie niezbędne dokumenty związane z przekazaniem nieruchomości dzierżawionej, które zostały przez niego dołączone do akt sprawy, a w tym samym dniu tj. [...] maja 2006r. jednocześnie przejmująca działki T. S. wystąpiła z wnioskiem przyznanie płatności w tym ONW na rok 2006 do powierzchni [...] ha., a zatem takiej, jaką uprzednio do tej płatności zgłaszał jej ojciec. Powyższe w ocenie Sądu dowodzi, iż wydając w sprawie zaskarżoną decyzję brak było podstaw do jednoznacznego przyjęcia, jak uczynił to organ administracyjny, iż skarżący skutecznie przekazał swojej córce grunty rolne jedynie w części objęte zobowiązaniem ONW, i z tego powodu należało ustalić nienależnie pobrane przez niego świadczenie co do którego brak jest podstaw do odstąpienia od jego zwrotu. Wobec powyższego Sąd stwierdził, iż organ – wydając decyzję administracyjną w oparciu o przepis art. art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa – naruszył przepisy art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu, który mógł mieć istotne znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Rozpoznając ponownie sprawę Prezes Agencji winien ustalić i przeanalizować stan faktyczny sprawy w odniesieniu do przedstawionych przez skarżącego okoliczności sporządzania oświadczenia o przejęciu działek oraz złożonych przez niego dokumentów celem ustalenia czy dokument ten był poprawny pod względem faktycznym, a jeżeli nie to w oparciu o powyższe rozważania czy rolnik wykazał, że nie jest winny nieprawidłowości. W tym pomocne może okazać się również przeanalizowanie wniosków o przyznanie płatności ONW złożonych przez następcę skarżącego –T. S. w kolejnych latach po przejęciu przez nią gospodarstwa rolnego. Ponadto przy ponownym rozpoznaniu sprawy, o ile organ jednoznacznie ustali, że pobrane przez skarżącego płatności są w świetle prawa nienależne przy rozstrzyganiu o ich ustaleniu i obowiązku zwrotu nie może zabraknąć rozważań i zbadania czy w sprawie nie zachodzą przesłanki wyłączające zastosowanie art. 49 ust 1 w związku z ust 5 tego przepisu rozporządzenia Komisji ( WE 2419/2001) z 11 grudnia 2001r. mającego zastosowanie do wniosków pomocowych sprzed 1 stycznia 2005r. na mocy art. 80 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z 21 kwietnia 2004r. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją nie odpowiadają prawu i uchylił je na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. Zgodnie z dyspozycją art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.