V SA/Wa 439/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Krajewska po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2013r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z 9 kwietnia 2013r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "P." sp. z.o.o w G. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] listopada 2012r. nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych dla wstępnie uznanych grup producentów owoców i warzyw p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Postanowieniem z 9 kwietnia 2013r. referendarz sądowy odmówił "P." sp. z.o.o w G. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Referendarz sądowy oparł się na treści złożonego formularza urzędowego "PPPr." oraz nadesłanych przez spółkę dokumentów i podkreślił, że skarżąca jest podmiotem prowadzącym działalność w dużych rozmiarach i posiada majątek znacznej wartości oraz środki finansowe zgromadzone na rachunku bankowym. Spółka, jak wskazał autor postanowienia nie znajduje się w stanie likwidacji czy upadłości, nie utraciła płynności finansowej. Zatem uiszczenie brakującej kwoty wpisu w wysokości 6.379,00 zł. w żaden sposób nie może doprowadzić do wniosku, że skarżąca nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Zdaniem rozpoznającego wniosek, skarżąca spółka winna w procedurze planowania wydatków, uwzględnić potrzebę gromadzenia środków na prowadzenie postępowań sądowych i liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów na ten cel. Z tak przyjętym rozstrzygnięciem w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy, nie zgodził się pełnomocnik reprezentujący spółkę, który złożył sprzeciw na postanowienie referendarskie z 9 kwietnia 2013r. oraz wniósł o przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Autor sprzeciwu wskazał na fakt, że dotychczasowa ocena sytuacji strony sprowadziła się jedynie do analizy posiadanych przez spółkę środków finansowych na rachunku bankowym, środków trwałych oraz wykazanego zysku. Pełnomocnik skarżącego zwrócił uwagę, że wskazane środki finansowe nie stanowią zysku, a są przeznaczone na bieżącą działalność spółki oraz inwestycje bez których niemożliwy jest rozwój spółki oraz utrzymanie się na rynku. Podkreślił, że fakt posiadania środków trwałych przez skarżącą nie może stanowić o odmowie przyznania prawa pomocy, podobnie jak środki zgromadzone na rachunku bankowym i wykazany zysk. Autor sprzeciwu wskazał, że wskutek wydania decyzji spółka jest zobowiązana do ponoszenia nagłego wydatku, który znacząco wpływa na sytuację finansową spółki i ma negatywny wpływ na jej wizerunek na rynku. Pełnomocnik podkreślił, że wysokość zysku skarżącej za ostatni rok obrotowy to jedynie 34.496,64 zł., pomniejszona o saldo ujemne na jednym z rachunków bankowych oraz wydatki związane z bieżącym funkcjonowaniem spółki na rynku. Zdaniem wnoszącego sprzeciw odmowa przyznania prawa pomocy narusza zasady współżycia społecznego, ponieważ wymaga się od spółki zdobycia środków na opłacenie kosztów sądowych za wszelką cenę, nie bacząc na przyszły byt przedsiębiorstwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wniosek złożony przez skarżącą spółkę nie został uwzględniony. Wniesienie sprzeciwu na postanowienie referendarza sądowego skutkuje tym, iż straciło ono moc, a wniosek spółki o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega ponownemu rozpatrzeniu przez Sąd (art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. 2012r., poz. 270 ze zm. dalej p.p.s.a.). Mając na uwadze powyższe, Sąd przeanalizował wniosek złożony na urzędowym formularzu "PPPr.", a także twierdzenia podniesione w sprzeciwie oraz dokumenty nadesłane przy piśmie z 19 marca 2013r. z uwzględnieniem zarówno obciążeń finansowych, jakie strona skarżąca będzie zobowiązana ponieść w postępowaniu, jak i jej możliwości finansowych. W przedmiotowej sprawie wpis od skargi wynosi 6.379 zł. (stosownie do § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi) jest to kwota wpisu, która nie przekracza możliwości finansowych spółki. Przedmiotem rozważań Sądu po wniesionym sprzeciwie, jest sytuacja majątkowa, w której znajduje się obecnie spółka. Spółka pozostaje na rynku od 2007r. w branży sprzedaży hurtowej owoców i warzyw, a od czerwca 2012r. działa w ramach S. "C." założonego z inicjatywy członków grup producentów owoców i warzyw z województwa [...]. Spółka poprzez udział w S. zajmuje się m.in. tworzeniem innowacyjnej gospodarki rynkowej owoców i warzyw, promocją tego sektora poprzez wymianę informacji rynkowej, a także tworzy sieć dostawców owoców i warzyw w Polsce i za granicą (dane dostępne na stronie internetowej http://www. [...].pl). Jak wynika z przedstawionych oświadczeń i przedłożonych dokumentów, kapitał zakładowy Spółki wynosi 200.000 zł., natomiast wartość środków trwałych według bilansu na ostatni rok wyniosła 53.306.086,50 zł. Wysokość zysku za ostatni rok obrotowy według bilansu to kwota 34.496,64 zł. W porównaniu z rokiem 2011r. wskazać należy, że aktywa spółki są nawet nieznacznie wyższe (zgodnie z załączonym bilansem spółki). Środki finansowe zgromadzone na rachunku bankowym w Banku B. (stan rachunku na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku) to w walucie krajowej 9.260,90 zł. oraz 61,53 euro. Mając powyższe na uwadze, z samego faktu zgromadzenia na rachunku bankowym środków finansowych uiszczenie brakującej kwoty wpisu nie może doprowadzić do wniosku, że spółka nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wniosku tego nie może zmienić fakt pomniejszenia kwoty dotacji i konieczność pokrycia tych należności ze środków własnych. Spółka według złożonych dokumentów dokonuje na bieżąco niezbędnych transakcji i rozliczeń, wypłaca wynagrodzenia dla pracowników, tworzy kapitałowe lokaty bankowe, spłaca raty i odsetki kredytów, nawet te jeszcze niewymagalne (wydruk z rachunku bankowego). Ze znajdującego się w aktach sądowych odpisu pełnego z Krajowego Rejestru Sądowego według stanu na dzień 7 grudnia 2012 r. wynika, iż Spółka nie znajduje się w stanie upadłości, ani nie jest prowadzone wobec niej postępowanie układowe, nie utraciła płynności finansowej oraz uzyskuje dochody z bieżącej działalności. Należy podkreślić, iż wpis sądowy jest wydatkiem, który wiąże się z bieżącą działalnością podmiotu i jako taki wpływa na wysokość strat finansowych ogółem, zatem winien być traktowany na równi z innymi wydatkami, które powinny zostać pokryte z bieżących dochodów. Zwolnienie od kosztów sądowych stanowi w istocie również formę kredytu udzielonego ze Skarbu Państwa, poprzez rezygnację z należnych opłat sądowych w chwili złożenia skargi i wykładanie ze środków budżetowych wydatków w toku postępowania. Prawo pomocy nie jest udzielane wszystkim zwracającym się o nie stronom, warunkiem jego przyznania pozostaje wykazanie przez wnioskującą stronę, iż spełnia ustawowe przesłanki w tym zakresie. Literalna wykładnia art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. nie pozostawia wątpliwości co do tego, iż inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki przemawiające za udzieleniem prawa pomocy, ciąży na ubiegającej się o takie prawo stronie. Godzi się zatem przyjąć, iż wprowadzając wyjątek od ogólnej zasady partycypowania w kosztach sądowych, ustawodawca złożył obowiązek wykazania pozytywnych przesłanek na wnioskodawcę, zaś ocenę ich spełnienia pozostawił referendarzowi lub sądowi rozpatrującemu wniosek. W tym zakresie Sąd – analizując oświadczenia złożone we wniosku oraz załączonych dokumentach – uznał, iż Spółka nie może liczyć na zwolnienie od kosztów sądowych, bowiem nie wykazała, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Podkreślenia jeszcze raz wymaga, iż w ocenie Sądu wnioskująca Spółka jest w stanie partycypować w kosztach postępowania na jego obecnym etapie, bowiem posiada środki finansowe zgromadzone na rachunku bankowym, przekraczające wysokość wpisu sądowego w sprawie jaka toczy się w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie. Przedstawiona sytuacja majątkowa spółki wskazuje na możliwość realizacji prawa do sądu przez spółkę bez sięgania do pomocy ze środków budżetowych. W tym stanie rzeczy i na podstawie art. 254 § 1 i art. 260 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił jak w sentencji.