V SA/Wa 44/12

Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia ... października 2011 r. Nr ... w przedmiocie odmowy umorzenia należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych; Skarżąca wystąpiła z wnioskiem - na urzędowym formularzu PPF - o zwolnienie z kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazała, iż nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku dla własnego utrzymania, nie posiada nieruchomości (poza ... o pow. ... ha i pomieszczeniem gospodarczym o pow. ...m² na działce ... m²) ani przedmiotów wartościowych i oszczędności pieniężnych. Skarżąca oświadczyła, iż prowadzi sama gospodarstwo domowe i utrzymuje się z renty rodzinnej w wysokości ... zł brutto. Ponadto posiada do spłaty kredyt około ... zł zaciągnięty na bieżące potrzeby. Opłaca czynsz – ... zł m-c, prąd -... zł m-c, gaz – ... zł m-c oraz leki – ...zł m-c. W dodatkowym oświadczeniu Skarżąca wskazała, iż zamieszkuje w mieszkaniu należącym do córki, ale nie prowadzi z nią wspólnego gospodarstwa domowego, gdyż córka pracuje i mieszka w Ł. Skarżąca posiada z córką wspólne konto w banku, gdyż do ...08.2011 r. wpływała na nie podzielona renta po mężu. Od ...09.2011 r. rentę otrzymuje wyłącznie Skarżąca i dalej korzysta z tego konta. Ponadto Skarżąca wskazała, iż do dnia ....02.2012 r. miała dodatkowy dochód z najmu pomieszczenia gospodarczego (... zł netto) ale obecnie utraciła ten dochód. W czerwcu spłaciła ostatnią ratę kredytu w wysokości .... zł i pozostał jej kredyt w ..., którego termin spłaty przypada na grudzień 2013 r. Na potwierdzenie złożonych oświadczeń skarżąca nadesłała wyciąg z posiadanego rachunku bankowego, umowę pożyczki wraz z harmonogramem spłat, zaświadczenie o wysokości czynszu. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. W myśl art. 245 §1 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z §3 powołanego przepisu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego (...). Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a., zostaje przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Oznacza to, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do takich osób zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i pozwalają zaspokoić tylko ich podstawowe potrzeby życiowe. Mając na względzie przedstawione we wniosku okoliczności należało uznać, iż sytuacja materialna skarżącej jest trudna i stanowi pozytywną przesłankę do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wskazane dochody z renty rodzinnej – netto około ... zł z uwzględnieniem wskazanych niezbędnych kosztów utrzymania i leczenia pozwalają wyłącznie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych Skarżącej. Skarżąca nie jest w stanie obecnie poczynić z nich oszczędności na opłacenie kosztów sądowych. W związku z powyższym na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.