V SA/Wa 440/09
PostanowienieWSA w Warszawie2009-05-05
Skład orzekający: Referendarz sądowy Anna Michałowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której jedynym dochodem jest niska emerytura, a większość wydatków pochłaniają czynsz, leki i inne opłaty, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu?Ratio decidendi
Osoba fizyczna, której jedynym dochodem jest niska emerytura, a większość wydatków pochłaniają czynsz, leki i inne opłaty, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Sytuacja materialna takiej osoby jest trudna, co uzasadnia zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu, zapewniając tym samym prawo do sądu.Stan faktyczny
Skarżąca I. M. wniosła skargę na decyzję Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej. W ramach skargi złożyła wniosek o zwolnienie od opłat i kosztów postępowania oraz o przyznanie pełnomocnika z urzędu. Uzupełniła brak formalny wniosku, przedstawiając swoją trudną sytuację materialną wynikającą z niskiej emerytury i wysokich wydatków.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym, co obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi I. M. na decyzję Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia ... stycznia 2009 r. Nr ... w przedmiocie odmowy potwierdzenia odebrania rodzicom w celu przymusowego wynarodowienia p o s t a n a w i a: przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym tj. 1. zwolnić od kosztów sądowych; 2. ustanowić adwokata z urzędu, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W.
W skardze na decyzję Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu I. M. zawarła wniosek o zwolnienie z opłaty oraz kosztów postępowania oraz przyznanie pełnomocnika z urzędu. W dniu 23 kwietnia 2009 r. (data nadania w placówce pocztowej) uzupełniła brak formalny wniosku poprzez złożenie go na urzędowym formularzu PPF. W uzasadnieniu wniosku oraz oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazała, iż zamieszkuje sama, ma niską emeryturę w wysokości brutto ... zł. Większość jej dochodu pochłania czynsz za mieszkanie (... zł), leki (... zł), środki czystości (... zł) oraz dodatkowe opłaty: światło, telefon, gaz (ok. ... zł), pożyczka na życie (... zł) – raty, węgiel na raty –(... zł). Wszystkie wskazane wydatki ponosi na miesiąc i niewiele pozostaje na życie.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:
Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest - zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami) - dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa.
Treść i warunki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym określa art. 245 §2 i art. 246 §1 pkt 1 ustawy p.p.s.a. W myśl art. 245 §2 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie całkowitym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a, może być przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Na obecnym etapie postępowania na wysokość obciążeń finansowych, do poniesienia których wnioskująca byłaby zobowiązana składają się wpis od skargi - 100 zł (zgodnie z §2 ust. 3 pkt 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 221, poz. 2193) oraz wynagrodzenie dla profesjonalnego pełnomocnika.
Mając na względzie przedstawione we wniosku okoliczności należało uznać, iż sytuacja materialna skarżącej, której jedynym dochodem jest świadczenie emerytalne jest trudna i stanowi pozytywną przesłankę do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z tych względów oraz kierując się zapewnieniem skarżącej prawa do sądu należało uznać, iż zarówno udział adwokata w sprawie jak i zwolnienie od kosztów sądowych jest uzasadnione.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło