V SA/Wa 442/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Protokolant sekretarz - Maryla Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2018 r. sprawy ze skargi I. K. na rozstrzygnięcie zawarte w piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z dnia [...] stycznia 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy; 1. uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie; 2. zasądza od Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie na rzecz I. K. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez I. K. (dalej: Skarżąca) jest rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Organ) z [...] 2018 r., nr [...], którym odmówiono przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych. Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym. W dniu [...] 2017 r. Skarżąca zwróciła się z wnioskiem o przyznanie pomocy na "Inwestycje w gospodarstwach położonych na obszarach Natura 2000" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych" położonych na obszarach Natura 2000 objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. W piśmie z [...] 2018 r., nr [...] Organ poinformował Skarżącą o odmowie przyznania pomocy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że zgodnie z § 15 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 lipca 2017 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Inwestycje w gospodarstwach położonych na obszarach Natura 2000" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2017 r. poz. 1469); dalej: "rozporządzenie" Agencja nie przyznaje pomocy, jeżeli przyznano mniej niż 30 punktów na podstawie kryteriów wyboru. Ustalono, iż na podstawie danych z wniosku i dokumentów złożonych w dniu [...] 2017 r. oraz informacji zawartych w systemie identyfikacji działek rolnych, operacja uzyskała następującą liczbę punktów za kryteria wyboru określone w § 14 ust 2 rozporządzenia: 1) za kryterium określone w § 14 ust. 2 pkt 1 - liczba punktów 2,62. W gospodarstwie Wnioskodawcy łączna powierzchnia trwałych użytków zielonych położonych na obszarze Natura 2000 wynosi 2,62 ha. Zgodnie z zasadami określonymi w rozporządzeniu, jeżeli operacja jest realizowana w gospodarstwie, w którym powierzchnia trwałych użytków zielonych położonych na obszarze Natura 2000 jest nie większa niż 100 ha, przyznaje się tyle punktów, ile stanowi iloczyn liczby 1 i wyrażonej w hektarach powierzchni trwałych użytków zielonych położonych na obszarze Natura 2000 wchodzących w skład gospodarstwa, 2) za kryterium określone w § 14 ust. 2 pkt 2 - liczba punktów 24,32. Powierzchnia TUZ wartościowych pod względem środowiskowym, o których mowa w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2015 r. w sprawie wyznaczenia trwałych użytków zielonych wartościowych pod względem środowiskowym (Dz. U. poz. 348 oraz z 2016 r. poz. 313) wynosi 1,63 ha. W związku z powyższym, udział ich powierzchni w stosunku do powierzchni trwałych użytków zielonych położonych na obszarze Natura 2000 wynosi 62,21 %. W przypadku, gdy przedmiotowy udział wynosi powyżej 30% i nie więcej niż 75%, punkty za to kryterium przyznaje się według wzoru wskazanego w § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b) rozporządzenia. 3) za kryterium określone w § 14 ust. 2 pkt 3 - liczba punktów 0. Udział TUZ położonych na obszarze Natura 2000 w odniesieniu do łącznej powierzchni użytków rolnych w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. e rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 wchodzących w skład gospodarstwa wynosi 6,02 %. Punkty za przedmiotowe kryterium przyznaje się, jeżeli wskazany udział procentowy wynosi co najmniej 30%. 4) za kryterium określone w § 14 ust. 2 pkt 4 - liczba punktów 0. Punkty za to kryterium przyznaje się, jeżeli operacja obejmuje realizację przynajmniej jednej inwestycji związanej z działaniami ochronnymi obligatoryjnymi i fakultatywnymi, jakie wynikają dla danego gospodarstwa z planu zadań ochronnych lub planu ochrony ustanowionych dla danego obszaru Natura 2000. W kolumnie 3 tabeli V. Zestawienie rzeczowo-finansowe wybrano odpowiedź "Nie" dla wszystkich zadań wchodzących w zakres operacji, jednakże w biznesplanie (arkusz "Pozostałe informacje") wskazano spełnienie tego kryterium przez planowaną do zakupu prasę zmienno komorową. Punkty nie mogły jednak zostać przyznane, ponieważ dla obszaru Natura 2000 - [...], na którym w części znajduje się gospodarstwo, do dnia złożenia wniosku o przyznanie pomocy nie został ustanowiony plan zadań ochronnych ani plan ochrony. Planowana operacja nie wpisuje się zatem w przedmiotowe kryterium; 5) za kryterium określone w § 14 ust. 2 pkt 5 - liczba punktów 0. Zgodnie z deklaracją w punkcie 111.2 wniosku o przyznanie pomocy, Wnioskodawca nie ubiega się o przyznanie punktów za spełnienie definicji "młodego rolnika" w rozumieniu § 6 ust 2 rozporządzenia wykonawczego. Nie dostarczono również dokumentów mogących wskazywać na ubieganie się o przyznanie punktów z tego tytułu. Wiek Wnioskodawcy potwierdzony w złożonym dowodzie osobistym wyklucza możliwość spełnienia warunków pozwalających na przyznanie punktów za to kryterium. Łączna liczba punktów przyznana dla operacji na podstawie kryteriów wyboru wynosi 26,94. Powyższe rozstrzygnięcie zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze zarzucono naruszenie § 14 ust. 2 pkt 2 lit. c rozporządzenia. Skarżąca wyjaśniła, że we wniosku wskazała, że organ pomylił się w obliczeniach, kryterium określono w § 14 ust. 2 pkt 2 przyjmując, że powierzchnia TUZ wartościowych pod względem środowiskowym wynosi 1,63 w związku z czym udział powierzchni w stosunku do powierzchni trwałych użytków zielonych położonych na obszarze Natura 2000 wynosi 62,21% zamiast prawidłowo 2,38 ha TUZ, co daje udział powyżej 75%, a zatem za to kryterium powinno być przyznane 30 punktów, a ogólna punktacja wynosiłaby wówczas 32,62 i stanowiłaby podstawę do przyznania wnioskowanej pomocy. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie uzasadniając dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona. Według art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188, z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Zakres kontroli administracyjnej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w art. 3 § 2 pkt 1- 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.); dalej: "p.p.s.a.", akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, na co wskazuje treść art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 4 p.p.s.a. Kryterium legalności, przewidziane w art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno aktu, jak i czynności z zakresu administracji publicznej. Zgodnie bowiem z art. 146 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniający skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, uchyla ten akt albo stwierdza bezskuteczność czynności. Dokonując kontroli legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia, sąd stwierdza czy organ orzekający w sprawie prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. Sąd, zgodnie z treścią art. 134 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując kontroli legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, tj. badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności zarówno z przepisami procesowymi, jak i z normami prawa materialnego, sąd uznał, że narusza ono przepisy prawa materialnego oraz, że przy jego wydawaniu doszło do naruszenia przepisów postępowania, w stopniu uzasadniającym jego uchylenie. Stosownie do przepisu art. 35 ust. 1 ustawy z 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2017 r. poz. 562, z późn. zm.) w przypadku gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy w ramach działań i poddziałań, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1, 3 lit. b, pkt 4, 5, 6 lit. d, pkt 7, 13 i 14 tej ustawy, podmiot właściwy w sprawie o przyznanie pomocy informuje podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy, w formie pisemnej, o odmowie jej przyznania z podaniem przyczyn odmowy. Jednocześnie w art. 35 ust. 2 ustawy zagwarantowano wnioskodawcom prawo do złożenia na takie pismo skargi do sądu administracyjnego, na zasadach i w trybie określonym dla aktów lub czynności, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a więc w trybie art. 52 p.p.s.a. W przedmiotowej sprawie skarżąca niewątpliwie dochowała wymogów wskazanych w art. 27 ust. 2 ustawy co do obowiązku przedstawienia dowodów oraz wyjaśnienia okoliczności istotnych z punktu widzenia spełnienia kryteriów wyboru operacji. Wobec treści powołanych wyżej przepisów wydany akt, podlegający ocenie w wyniku złożenia skargi w postępowaniu sądowoadministracyjnym, winien zatem zawierać ustalenia zarówno faktyczne jak i ich ocenę prawną w zakresie pozwalającym na ich weryfikację w tym specyficznym postępowaniu. Zaskarżone rozstrzygnięcie o odmowie przyznania pomocy nie zawiera jednak żadnej analizy dokumentów złożonych w dniu [...] 2017 r. przez Skarżącą. Zgodnie z § 14 ust. 3 rozporządzenia ustalając spełnienie kryteriów określonych w ust. 2 pkt 1-3 uwzględnia się grunty wchodzące w skład gospodarstwa posiadanego przez rolnika w dniu złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy, biorąc pod uwagę dane zawarte w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Zgodnie z art. 9a ust. 1 pkt 1a ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2017 r. poz. 1853) system identyfikacji działek rolnych zawiera informacje, o których mowa w art. 5 ust. 2 lit. d rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014, str. 48). W art. 5 ust. 2 lit. d rozporządzenia nr 640/2014 wskazano, iż państwa członkowskie dopilnowują ponadto, aby zgłaszane działki rolne były identyfikowane w sposób pewny. W szczególności państwa członkowskie wymagają, aby wnioski o przyznanie pomocy i wnioski o płatność były składane wraz z określonymi informacjami lub aby towarzyszyły im dokumenty określone przez właściwy organ, które umożliwią lokalizację i pomiar każdej działki rolnej. W odniesieniu do każdej działki referencyjnej państwa członkowskie ustalają, czy mają zastosowanie przepisy dotyczące (...) obszarów Natura 2000 (...). Mając zatem na względzie, iż to na Agencji ciążył obowiązek dopilnowania, aby zgłaszane działki rolne były identyfikowane w sposób pewny, skarżąca zasadnie wskazała na naruszenie § 14 ust. 2 pkt 2 lit. c rozporządzenia. W zaskarżonym rozstrzygnięciu Organ przyznając 24,33 pkt., że kryterium określone w § 14 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia nie uzasadnił dlaczego przyjął do określenia udziału powierzchni trwałych użytków zielonych wartościowych pod względem środowiskowym 1,63 ha zamiast wskazanych przez Skarżącą we wniosku 2,38 ha. Samo sformułowanie na podstawie danych z wniosku i dokumentów złożonych w dniu 27 października 2017 r. bez analizy konkretnych dokumentów i ich wskazania nie pozwala Sądowi dokonać oceny prawidłowości wydanego rozstrzygnięcia. Wady tej nie może uzupełnić i zastąpić uzasadnienie odpowiedzi na skargę wskazujące na zastosowane przepisy prawne i odnoszące się do liczby przyznanych punktów w odniesieniu do działek nr 261, 266 i 269. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, iż zaskarżone rozstrzygnięcie narusza art. 27 ust. 1 ustawy z 20 lutego 2015 r. poprzez brak rozpoznania materiału dowodowego, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, za uzasadniony. Uzasadnienie zaskarżonego aktu charakteryzuje się daleko idącym poziomem ogólności w zakresie odnoszącym się do zindywidualizowanej oceny znaczenia oraz charakteru elementów istotnych z punktu widzenia oceny spełnienia kryteriów określonych w § 14 ust. 2 pkt 1-3 rozporządzenia. Przepis art. 35 ust. 1 ustawy PROW kładzie wyraźny nacisk na precyzyjne, szczegółowe i zrozumiałe wyjaśnienie, czemu w ramach danego działania wniosek skarżącego nie został skierowany do uzyskania pomocy, tym bardziej, że odmowa przyznania pomocy skutkuje prawem zaskarżenia tego aktu do sądu administracyjnego. Ocena taka musi odnosić się zatem do twierdzeń wnioskodawcy wskazanych we wniosku, w tym również do konkretnych przedłożonych dokumentów. Brak należytego uzasadnienia odmowy przyznania pomocy przez instytucję pośredniczącą narusza zasadę praworządności. Odmowa przyznania pomocy powinna zawierać wyjaśnienie wszystkich okoliczności, które zadecydowały o takim a nie innym rozstrzygnięciu oceny. Beneficjent powinien uzyskać precyzyjne wskazanie co do wyników tego etapu, winien uzyskać ocenę ze szczegółową, jasną, rzetelną i przejrzystą analizą. Konkludując sąd stwierdził, że z wyłożonych wyżej przyczyn rozstrzygnięcie organu nastąpiło w sposób naruszający prawo, co skutkuje koniecznością przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ARiMR. Ponownie rozpoznając sprawę, organ ma obowiązek uwzględnić stanowisko sądu wyrażone w uzasadnieniu niniejszego wyroku. Mając na uwadze powyższe, zgodnie z art. 146 § 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł zgodnie z art. 200 oraz art. 205 § 1 p.p.s.a.