V SA/Wa 445/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Ewa Wrzesińska – Jóźków, Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Sędzia WSA - Joanna Zabłocka (spr.), Protokolant - Małgorzata Sieczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 sierpnia 2010 r. sprawy ze skargi A. A. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy i odmowy udzielenia ochrony uzupełniającej oraz wydalenia z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności udzielenia zgody na pobyt tolerowany; oddala skargę A. A., obywatel I., deklarujący narodowość [...], z wnioskiem o nadanie statusu uchodźcy w Polsce wystąpił w dniu [...] września 2008 roku. Cudzoziemiec przebywał na terytorium RP od sierpnia 2008 roku. Dane personalne A. A. zostały ustalone na podstawie jego oświadczenia. Cudzoziemiec w drodze do Polski ([...]) posługiwał się fałszywym paszportem [...]. W dniu [...] sierpnia 2009 r. decyzją Nr [...], Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców powołując się na art. 19 ust. 1 pkt 1, art. 20 ust. 1 pkt 1 oraz art. 48 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, odmówił Wnioskodawcy nadania statusu uchodźcy, odmówił udzielenia ochrony uzupełniającej i wydalił go z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą przesłanki do udzielenia zgody na pobyt tolerowany. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że Wnioskodawca nie spełnia przesłanek do uznania go za uchodźcę w rozumieniu Konwencji Genewskiej, a tym samym brak jest podstaw do nadania mu statusu uchodźcy. Od niniejszej decyzji organu I instancji A. A. złożył odwołanie (poprzedzone dwukrotnym wnioskiem o wstrzymanie wydania decyzji ze względu na uzupełnienie odwołania); stwierdził w nim, że nie zgadza się z przedmiotową decyzją wydaną w jego sprawie. Strona decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców zarzuciła naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania administracyjnego (w zakresie przeprowadzenia postępowania dowodowego; oceny zgromadzonego w postępowaniu materiału dowodowego). Cudzoziemiec podkreślił, że egzystencja jego i jego bliskich w I. stała się nieznośna - okolicznością wzmagającą ową dotkliwość było ograniczenie możliwości korzystania z najbardziej elementarnych i niezbywalnych praw człowieka. A. A. przedstawił także charakterystykę zagrożeń w kraju pochodzenia - dotyczyły one [...]. Cudzoziemiec tę część odwołania oparł na materiałach wytworzonych przez uczelnie. Rozpatrując odwołanie od powyższej decyzji Rada do Spraw Uchodźców działając na podstawie art. 19 ust. 1 pkt 1, art. 20 ust. 1 pkt 1, art. 48 ust. 2 pkt 3 i art. 89p ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego decyzją z dnia [...] grudnia 2009r. nr [...] utrzymała w mocy decyzję organu I instancji. W jej uzasadnieniu organ odwoławczy podkreślił, że motywując wniosek o nadanie statusu uchodźcy, Cudzoziemiec oświadczył, że ze względu na śmierć ojca, który był wojskowym (zamordowany) zdecydował się na podjęcie kroków mających zagwarantować mu bezpieczeństwo; podczas wywiadu statusowego Cudzoziemiec oświadczył, że ojciec był oficerem policji. Strona wskazała także, iż rodzina spotykała się z groźbami i sugestią aby opuścili dom. Cudzoziemiec oświadczył ponadto, że jego kilkuletnia siostra stała się ofiarą porwania. Wreszcie, wśród czynników skłaniających do emigracji A. A. wskazał stan zdrowia przebywającej w Szwecji matki ([...]), która wymagała leczenia. Cudzoziemiec nie wyjechał z matką, ponieważ rodzina posiadała niewiele środków finansowych. Ponadto Wnioskodawca bardzo krytycznie wypowiadał się o bezpieczeństwie w kraju pochodzenia. Cudzoziemiec nigdy nie był zatrzymany lub aresztowany w kraju pochodzenia. Dalej oragn podkreślił, że A.A. oświadczył, iż był w kraju pochodzenia prześladowany i jednocześnie, iż miały miejsce akty przemocy fizycznej i psychicznej – A. A. wskazywał na swoje pochodzenie etniczne, jako przesłankę do doznawania różnej intensywności dyskryminacji. Wnioskodawca stwierdził ponadto, że jest kawalerem, edukację zakończył na poziomie szkoły podstawowej. W kraju pochodzenia pracował jako fryzjer. Organ dodał, że A. A. zadeklarował chorobę przewlekłą – [...]. Następnie Rada do Spraw Uchodźców wskazała, że podczas przesłuchania w dniu [...] maja 2009 r. Cudzoziemiec złożył rozległe zeznania, w których scharakteryzował swoją sytuację w kraju pochodzenia. Oświadczenia Strony miały uwiarygodnić fakt zagrożenia bezpieczeństwa Cudzoziemca w kraju pochodzenia. Organ odwoławczy podkreslił, że opisane wydarzenia począwszy od okoliczności związanych z przybyciem na terytorium Polski na podstawie fałszywego paszportu [...], aż po wyrażenie obaw związanych z powrotem do kraju pochodzenia nie stanowią w ocenie Rady przesłanek do nadania statusu uchodźcy. Opisane przez Wnioskodawcę zdarzenia związane z morderstwem jego ojca, porwaniem siostry, przewlekłą chorobą matki, przeniesieniem się do innego regionu i miasta, nie mogą zostać ze względów obiektywnych uznane za okoliczności stanowiące przesłankę do nadania statusu uchodźcy. Organ podkreślił, że Cudzoziemiec z wnioskiem o objęcie go międzynarodową ochroną wystąpił dopiero po zatrzymaniu na terytorium RP. W ocenie Rady A. A. nie zamierzał wystąpić z wnioskiem o nadanie mu statusu uchodźcy. Zdaniem organu rzeczywiste intencje A. A. można ocenić poprzez zgromadzony w postępowaniu materiał dowodowy. W ocenie Rady, skłania on do wniosku, że Strona nadmierną wagę przywiązuje do twierdzenia, że jej bezpieczeństwo byłoby zagrożone na obszarze całego kraju pochodzenia. Uznanie za niemożliwe życia A. A. w innej części I. nie znajduje uzasadnienia - tym bardziej, że Wnioskodawca przez pewien czas przebywał poza rodzinnym regionem i mógł czuć się bezpiecznie, co zresztą sam Cudzoziemiec podkreślił stwierdzając: “Co z tego, że było tam bezpiecznie, ale nie miałem z czego żyć. Moja matka zachorowała. Choroba bardzo dużo kosztowała. Musieliśmy wynająć mieszkanie za 1,5 tys. USD." Organ stwierdził, że przesłanki etniczne, na które Strona powoływała się w odwołaniu nie mają w niniejszym przypadku zastosowania. Wbrew opinii Cudzoziemca, z której wynika, że bycie K. oznacza doświadczanie prześladowań, istnieją dowody na to, aby dowieść, że w regionie pochodzenia Cudzoziemca, a szczególnie w jego rodzinnym mieście, sytuacja ludności k. jest dobra. Zdaniem Rady do Spraw Uchodźców na podstawie powszechnie dostępnych informacji nie da się udowodnić, że K. w K. zagrożeni są bardziej prześladowaniami niż ludność pochodzenia t. lub a. W ocenie organu odwoławczego, odwoływanie się do ogólnej sytuacji w kraju pochodzenia nie może stanowić przesłanki do nadania statusu uchodźcy, co zostało wykazane w decyzji organu I instancji poprzez wskazanie na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego. Reasumując w ocenie Rady wskazywane przez Wnioskodawcę okoliczności nie mogły stanowić kluczowej przesłanki do emigracji z kraju pochodzenia. Wjazd Cudzoziemca do Polski nie wiązał się z zamiarem poszukiwania skutecznej formy ochrony międzynarodowej. Jak już stwierdzono zarówno w złożonym wniosku o nadanie statusu uchodźcy, jak i w trakcie przesłuchania, A. A. nie przedstawił przekonywujących okoliczności, które mogłyby świadczyć o prześladowaniu go lub uzasadniałyby obawę przed takim prześladowaniem z powodu rasy, religii, przynależności do określonej grupy społecznej lub przekonań politycznych. Organ wspomniał, iż A. A. miał możliwość przedstawienia wszelkich okoliczności oraz faktów mogących świadczyć o występowaniu rzeczywistego zagrożenia jego osoby na terytorium kraju pochodzenia. Organ pierwszej instancji bardzo wnikliwie przesłuchiwał Stronę, za jej zgodą w znanym mu języku. Po zakończonym przesłuchaniu Strona oświadczyła, że wszystko zrozumiała, a protokół przesłuchania, jako zgodny ze złożonymi zeznaniami Strona podpisała i nie zgłosiła przy tym żadnych zastrzeżeń do tłumaczenia. W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy podkreślił, że A. A. miał możliwość wglądu do akt sprawy na każdym etapie postępowania. Ustalenia organu pierwszej instancji były dokonane na podstawie oświadczeń Wnioskodawcy złożonych we wniosku o nadanie statusu uchodźcy oraz w wywiadzie statusowym, których to zeznań - jak wspomniano, zapisanych w protokole przesłuchania nie kwestionował. Organ stwierdził, że decyzja organu pierwszej instancji zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne - w tym przesłanki rozstrzygnięcia. Organ pierwszej instancji rozpatrzył wszystkie okoliczności sprawy i - zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, dokonał ich oceny i uwzględnił w ustaleniach, na podstawie których rozstrzygnął niniejszą sprawę. Następnie organ wyjaśnił, że art. 15 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP stanowi, że Cudzoziemcowi, który nie spełnia warunków do nadania statusu uchodźcy, udziela się ochrony uzupełniającej, w przypadku gdy repatriacja może narazić go na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy (orzeczenie kary śmierci i wykonanie egzekucji, tortury, nieludzkie traktowanie lub karanie, poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego) i ze względu na to ryzyko nie może lub nie chce korzystać z ochrony kraju pochodzenia. Zdaniem Rady do Spraw Uchodźców przywołane w decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców informacje dotyczące aktualnej sytuacji w kraju pochodzenia (regionie pochodzenia) A. A. nie wskazują, aby istniało jakiekolwiek ryzyko związane z repatriacją Cudzoziemca. Ustalenia w sprawie zostały podjęte także z wykorzystaniem powszechnie akceptowanych i uznanych źródeł informacji. Ich analiza nie wskazuje, aby sytuacja w kraju (regionie) pochodzenia Cudzoziemca mogła ważyć na jego faktycznym poczuciu bezpieczeństwa. Tym samym organ odwoławczy uznał, że nie występują podstawy do udzielenia A. A. ochrony uzupełniającej na terytorium RP. Biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, organ stwierdził, że nie zaistniała także żadna z przesłanek opisanych w art 97 pkt. 1, a więc nie ma żadnych podstaw do twierdzenia, że w kraju pochodzenia mogłoby być zagrożone prawo Cudzoziemca do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, że mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu lub być zmuszony do pracy lub pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. Zdaniem Rady postępowanie nie wykazało także, by zaistniała którakolwiek z przesłanek wymienionych w art. 97 pkt 2 - 4 ustawy. W skardze z 3 lutego 2010 r. (data prezentaty) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, A.A. wniósł o uchylenie decyzji Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] grudnia 2009r. zarzucając naruszenie: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 15 oraz art. 97 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (dalej ustawa o ochronie) poprzez stwierdzenie, iż w jego przypadku nie zachodzą przesłanki do udzielenia mu ochrony uzupełniającej i zgody na pobyt tolerowany. 2. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 kpa poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu strony oraz art. 77 §1 kpa poprzez nie wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, art. 10 kpa poprzez nie zapewnienie czynnego udziału stronie w postępowaniu, a także art. 80 kpa poprzez nieuwzględnienie w ocenie całokształtu materiału dowodowego. W odpowiedzi na skargę Rada do Spraw Uchodźców wniosła o jej oddalenie podtrzymując motywy zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych [Dz.U. nr 153, poz. 1269] oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.], dalej – p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem i to na dzień wydania decyzji. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej cudzoziemcowi nadaje się status uchodźcy, jeżeli na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej nie może lub nie chce korzystać z ochrony tego kraju. A contrario artykuł 19 ust. 1 pkt 1 wskazanej ustawy stanowi, iż cudzoziemcowi odmawia się nadania statusu uchodźcy jeżeli nie istnieje uzasadniona obawa przed prześladowaniem w kraju pochodzenia. W tym miejscu Sąd wyjaśnia, iż zgodnie z art. 1 lit. A pkt 2 Konwencji dotyczącej statusu uchodźców sporządzonej w Genewie dnia 28 lipca 1951r. uchodźcą jest osoba, która na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem z powodu swojej rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej lub z powodu przekonań politycznych, przebywa poza granicami państwa, którego jest obywatelem i nie może lub nie chce z powodu tych obaw korzystać z ochrony tego państwa. Sąd zwraca uwagę, iż z oświadczeń Wnioskodawcy wynika, że opuścił kraj pochodzenia ze względu na obawy prześladowań z powodu bycia K. Skarżący oświadczył także, że nigdy nie był zatrzymywany, aresztowany, poddawany przemocy fizycznej lub skazany wyrokiem sądu. Nie brał żadnego udziału w działaniach zbrojnych i nie należał do żadnych organizacji politycznych, religijnych, kulturalnych, społecznych lub etnicznych. Cudzoziemiec nie podał żadnych bliższych danych w kwestii stopnia wojskowego ojca (stwierdził, że nie pamięta - co w ocenie Sądu należy uznać za niezrozumiałe, jeśli się zważy, że mieszkał z ojcem we wspólnym domu ), miejsce i rodzaje służby, pełnionej funkcji, daty i miejące zamachu - co ułatwiłoby ocenę wiarygodności tej informacji. W trakcie przesłuchania statusowego ograniczył się do stwierdzenia że było to w 2005/2006 r. Wnioskodawca podkreslił, że jego rodzina spotkała sie z groźbami, jego młodsza siostra stała się ofiarą porwania i odzyskała wolność po zapłaceniu okupu za jej zwolnienie oraz to, że po śmierci ojca rodzina otrzymała list, w którym nakazywano mu opuszczenie zajmowanego domu i grożono śmiercią w przypadku odmowy. Z oświadczeń skarżącego wynika, że następnie rodzina przeniosła się do prowincji S., gdzie jak Wnioskodawca podkreślił, nie spotkały ich żadne kłopoty poza materialnymi; nie miał pracy, a trzeba było wynająć mieszkanie. Jednak za najważniejszy problem uznał chorobę matki, która dzięki pomocy rodziny została wysłana na leczenie do S. Stwierdzić należy, że wskazane przez Stronę motywy (biorąc pod uwagę wyrażone wyżej wątpliwości i zastrzeżenia), zabójstwo ojca, porwanie siostry, zmuszenie do opuszczenia domu, choroba matki - nie mogą być uznane ipso iure jako przesłanki uzasadniające objęcie Cudzoziemca ochroną międzynarodową na terytorium RP. Również podnoszony we wniosku o nadanie mu statusu uchodźcy argument o prześladowaniach doznawanych z powodów narodowościowych - czego nota bene Wnioskodawca nie podtrzymał w trakcie przesłuchania statusowego - jest całkowicie niewiarygodny i sprzeczny ze stanem faktycznym. Skarżący podał, że jest pochodzenia kurdyjskiego i mieszkał na stałe w I., gdzie K. stanowią zdecydowaną większość, posiadają własną administrację oraz siły zbrojne. Trudno zatem uznać, że A. A. należąc do stanowiącej większość k. grupy etnicznej - był szykanowany i obrażany przez przedstawicieli mniejszości. Ponadto stwierdzić należy, że A. A. - wjeżdżając nielegalnie na terytorium RP i posługując się sfałszowanym paszportem [...] - nie miał zamiaru ubiegania się o ochronę międzynarodową w pierwszym bezpiecznym kraju, jakim była Polska. Jak sam stwierdził we wniosku o nadanie mu statusu uchodźcy z I. przyleciał samolotem do T., następnie dotarł do A. tirem i kontynuował podróż przez Polskę w celu dotarcia do S. O status uchodźcy w RP wystąpił dopiero po zatrzymaniu go przez polską Straż Graniczną i umieszczeniu w Strzeżonym Ośrodku dla Cudzoziemców. Analizując niniejszą sprawę Rada do Spraw Uchodźców w zaskarżonej decyzji z dnia [...] grudnia 2009 r. prawidłowo orzekła, że nie zostało wykazane, aby w stosunku do A.A. miały miejsce prześladowania z przyczyn określonych w Konwencji Genewskiej. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie wykazał aby wnioskodawca doświadczył represji ze strony władz publicznych. W związku z powyższymi ustaleniami organy administracji publicznej rozstrzygając sprawę prawidłowo orzekły również o odmowie udzielenia A. A. ochrony uzupełniającej oraz stwierdzając, że nie zachodzą okoliczności udzielenia zgody na pobyt tolerowany (art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej), bowiem analiza materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie wykazała aby powrót skarżącego do I. narażał go na ryzyko doznania poważnej krzywdy przez orzeczenie kary śmierci lub wykonania egzekucji, tortur, nieludzkiego lub poniżającego traktowanie albo karania, a także zagrożenia jego życia lub zdrowia. Nietrafny jest tym samym zarzut zawarty w skardze, a dotyczący naruszenia art. 97 ust. 1 pkt 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP. Odnosząc się do zarzutów skargi, a dotyczących naruszenia zasad postępowania administracyjnego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdza, iż materiał dowodowy, zgodnie z art. 77 k.p.a., został zebrany i rozpatrzony wnikliwie, co znalazło wyraz w uzasadnieniach decyzji obu instancji spełniających wymogi art. 107 § 3 k.p.a. Organ zasadnie przyjął, jak wymaga art. 80 k.p.a., na podstawie całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie, iż cudzoziemiec nie wykazał faktów czy okoliczności mogących uzasadniać jego obawę przed indywidualnym prześladowaniem z przyczyn wymienionych w art. 13 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP. Mając na uwadze przedstawiony stan faktyczny sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdza, iż organ dokonał dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, uzasadnił podstawę prawną wskazaną w decyzji Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] grudnia 2009r. i dokonując właściwej interpretacji przepisów wydał decyzję zgodną z prawem. Tym samym nie nastąpiło w sprawie naruszenie prawa materialnego oraz prawa procesowego, na co powołuje się strona skarżąca. Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało oddalić skargę jako niezasadną.