V SA/Wa 4450/15
WyrokWSA w Warszawie2016-05-24
Skład orzekający: Krystyna Madalińska-Urbaniak, Beata Krajewska, Dorota Mydłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie zasady konkurencyjności przy udzielaniu zamówień w ramach projektu finansowanego ze środków europejskich, polegające na wysłaniu zapytania ofertowego do podmiotów nieposiadających odpowiedniego potencjału do wykonania zamówienia, uzasadnia nałożenie korekty finansowej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że naruszenie zasady konkurencyjności, polegające na wysłaniu zapytania ofertowego do podmiotów nieposiadających potencjału do wykonania zamówienia, jest podstawą do nałożenia korekty finansowej. Pojęcie 'potencjalny wykonawca' należy rozumieć jako podmiot wyspecjalizowany w świadczeniu usług stanowiących istotę zamówienia, a nie jedynie podmiot, który mógłby skorzystać z podwykonawców. Niewłaściwe ograniczenie kręgu potencjalnych wykonawców uniemożliwia ustalenie rzeczywistej szkody dla budżetu UE, co uzasadnia zastosowanie metody wskaźnikowej do określenia wysokości korekty.Stan faktyczny
Spółka [...] S.A. otrzymała dofinansowanie z Europejskiego Funduszu Społecznego na realizację projektu. W wyniku kontroli stwierdzono naruszenie zasady konkurencyjności przy zakupie usług szkoleniowych, polegające na niedopełnieniu obowiązku wysłania zapytania ofertowego do co najmniej trzech potencjalnych wykonawców. Organ pierwszej instancji zobowiązał spółkę do zwrotu części dofinansowania. Minister Rozwoju uchylił decyzję w części dotyczącej zwrotu 1.500,00 zł i umorzył postępowanie w tym zakresie, w pozostałej części utrzymując decyzję w mocy. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędną ocenę potencjału oferentów i niewykazanie szkody dla budżetu UE.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak (spr.), Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Protokolant spec. - Anna Szaruch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2016 r. sprawy ze skargi [...] S.A. z siedzibą w [...] na decyzję Ministra Rozwoju (poprzednio Ministra Infrastruktury i Rozwoju) z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowych z udziałem środków europejskich: oddala skargę.
Przedmiotem skargi [...] S.A. (zwana dalej skarżąca spółką) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja Ministra Infrastruktur i Rozwoju z dnia [...] września 2015 r. uchylająca w części dotyczącej zwrotu kwoty 1.500,00 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, decyzję Marszałka Wojewódzkiego [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. znak [...] i w tym zakresie umarzająca postępowanie pierwszej instancji, w pozostałej części utrzymał decyzję w mocy.
Przedmiotowa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym.
W dniu 20 listopada 2012 r. [...] S.A. złożyła wniosek o dofinansowanie projektu nr [...] ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego pn. [...]. W wyniku przeprowadzonej oceny formalnej i merytorycznej ww. wniosek został oceniony pozytywnie i przyjęty do dofinansowania.
W związku z powyższym dnia [...] lipca 2013 r. pomiędzy Województwem [...], a [...]" S.A., została zawarta umowa [...] o dofinansowanie projektu pn. [...], w ramach Priorytetu VIII Regionalne Kadry Gospodarki, Działanie 8.1. Rozwój pracowników i przedsiębiorstw w regionie, Poddziałanie 8.1.1. Wspieranie rozwoju kwalifikacji zawodowych i doradztwo dla przedsiębiorstw.
W dniu [...] listopada 2013 r., został zawarty Aneks nr 1 do Umowy [...] o dofinansowanie projektu [...] w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki. Na jego podstawie zmianie uległ § 8 ust. 5 umowy o dofinansowanie.
W dniu 22 października 2014 r., został zawarty Aneks nr 2 do Umowy [...] o dofinansowanie projektu [...] w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki. Na jego podstawie zmianie uległ § 2, § 9 ust. 4 oraz § 24 ust.2 umowy o dofinansowanie.
W wyniku kontroli projektu pn. [...] przeprowadzonej w dniach od 31 marca 2014 r. do 2 kwietnia 2014 r. (kontrola w siedzibie Strony), Zespół kontrolujący stwierdził, iż doszło do naruszenia zasady konkurencyjności w związku z zakupem usług polegających na zapewnieniu sal szkoleniowych, cateringu oraz obsługi technicznej i wynajmu wyposażenia. Nieprawidłowość polegała na niedopełnieniu obowiązku wysłania zapytania ofertowego do co najmniej trzech potencjalnych wykonawców.
Decyzją z [...] czerwca 2015 r. znak [...] Marszałek Województwa [...] zobowiązał skarżąca spółkę do zwrotu dofinansowania wykorzystanego z naruszeniem procedur w wysokości 2.500 zł.
Po rozpoznaniu odwołania skarżącej spółki decyzja opisaną na wstępie Minister Infrastruktury i Rozwoju uchylił decyzji organu I instancji w części dotyczącej zwrotu kwoty 1.500,00 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, i w tym zakresie umorzył postępowanie organu pierwszej instancji, a w pozostałej części utrzymał decyzję w mocy.
Organ odwoławczy podniósł, że w ramach wniosku o dofinansowanie projektu skarżąca spółka zaplanowała realizację szkoleń z zakresie IT dla 208 pracowników zajmujących się programowaniem.
Organ II instancji zaznaczył, iż zgodnie z § 20 umowy o dofinansowanie z dnia 18 lipca 2013 r. skarżąca spółka zobowiązana była do stosowania zasady konkurencyjności przy udzielaniu zamówień w ramach projektu. Wyjaśnił, iż zgodnie z Wytycznymi obowiązującymi Odwołującego podrozdział 3.1.3.1 "zasada konkurencyjności dotyczy wszystkich zamówień w ramach projektu przekraczających wyrażoną w złotych równowartość kwoty 14 tys. euro netto, tj. bez podatku od towarów i usług (VAT)". Podniósł, że w związku z tym, iż łączna wartość środków przeznaczona na realizację szkoleń przekracza 14.000 euro Odwołujący zobowiązany był do przeprowadzenia postępowania z zachowaniem zasady konkurencyjności.
Wskazał, że w dniu 11 lipca 2013 r. skarżąca spółką wysłała zapytania ofertowe związane z zakupem usług cateringu, obsługi technicznej i zapewnienia sal szkoleniowych do sześciu wykonawców:
[...] Hotel, [...],
[...] sp. z o.o., [...],
[...] Sp. z o. o, [...],
Hotel [...],[...],
[...],
[...].
Natomiast przedmiot zamówienia podzielony został na trzy części:
Część A - zapewnienie sal szkoleniowych,
Część B - zapewnienie cateringu,
Część C - obsługa techniczna i wynajem wyposażenia.
Dla każdej z ww. części skarżąca określiła dokładną specyfikację. Nie dopuszczono możliwości składania ofert częściowych, jednakże umożliwiono udział podwykonawców w wykonywaniu zamówienia. Zgodnie z brzmieniem pkt G przedmiotowego zamówienia jedynym kryterium oceny ofert była cena.
W odpowiedzi na ogłoszenie ofertę złożyły dwa podmioty:
- [...] Sp. z o. o - oferta na kwotę 493.040,00 zł oraz
- [...] sp. z o.o. - oferta na kwotę 434.880,00 zł.
W związku z powyższym za najkorzystniejszą uznano ofertę [...] sp. z o.o., a wybór ten udokumentowano w formie protokołu z dnia 31 lipca 2013 r.
W odniesieniu do wyżej opisanego postępowania organ I instancji zarzucił skarżącej, iż wysyłając zapytanie ofertowe do takich podmiotów jak [...] Hotel, Hotel [...],[...], Cywilno- [...] nie wywiązał się z obowiązku wysłania go do potencjalnych wykonawców. W ocenie organu I instancji nie były to podmioty, które potencjalnie mogły wykonać przedmiotową usługę. IP uznała, że w związku z zakresem merytorycznym zamówienia grono potencjalnych podmiotów powinny stanowić firmy prowadzące działalność w obszarze technologii informatycznych, które ewentualnie w zakresie cateringu i wynajmu sal mogłyby skorzystać z usług podwykonawcy. Organ I instancji nie zgadzał się ze stanowiskiem skarżącej, iż równie powszechne na rynku jest organizowanie szkoleń przez podmioty zajmujące się wynajmem sal i cateringiem, które zlecają natomiast na zewnątrz merytoryczną część usługi.
Organ zauważył, że każdy ww. wykonawca, do którego skarżąca wysłała zapytanie ofertowe posiadał w swojej ofercie wynajem sal szkoleniowych i usługę cateringu. Niemniej, przy realizacji części C zamówienia Obsługa techniczna i wynajem wyposażenia musiałby korzystać z usług podwykonawców. W ocenie IZ PO KL ww. wykonawców nie można potraktować jako potencjalnych usługobiorców zamówienia. Nie posiadali oni bowiem wystarczającego potencjału do wykonania całości zamówienia. Organ odwoławczy zauważył, że wprawdzie skarżąca spółka dopuściła możliwość udziału podwykonawców, jednak największą częścią zamówienia była część C zamówienia, której koszt wynosił 189 600,00 zł, a którą ww. podmioty musiałyby zlecić na zewnątrz. Wartość pozostałych części zamówienia wynosiła:
zapewnienie sal szkoleniowych - 126 400,00 zł,
zapewnienie cateringu - 129 680,00 zł.
Organ odwoławczy zwrócił uwagę na specyfikę zamówienia, obejmującego część C, w tym wymagania sprzętowe oraz wymagania w stosunku do obsługi technicznej, które dokładnie opisał w zaskarżonej decyzji.
Organ odwoławczy zgodził się ze stanowiskiem organu I instancji, że wobec specyficznych wymagań, jakie określiła skarżąca, grono potencjalnych wykonawców powinny stanowić podmioty prowadzące działalność w obszarze technologii informatycznych. Natomiast usługi wynajmu sal szkoleniowych i cateringu należało potraktować jako usługi dodatkowe biorąc pod uwagę specyfikę zamówienia i wartość poszczególnych jego części.
W ocenie IZ PO KL zasadne było zatrudnienie firmy szkoleniowej, która posiadała odpowiedni sprzęt oraz wykwalifikowany personel, a zlecenie na zewnątrz usług cateringu i wynajmu sal.
Zdaniem IZ, nie było właściwe kierowanie przez skarżąca spółkę zapytania ofertowego, do podmiotów, które nie miały potencjału/doświadczenia w realizacji usługi będącej przedmiotem zamówienia.
Zdaniem organu wysłanie zapytania oferowanego do podmiotów nieposiadających potencjału spowodowało, że nie złożyły one ofert i tym samym, zostało złożonych mniej ofert, co ograniczyło konkurencyjność, a to naruszyło zapisy Wytycznych podrozdziału 3.1.3.1 pkt 5 oraz § 20 umowy o dofinansowanie z dnia 18 lipca 2013 r.
Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji w zakresie wystąpienia nieprawidłowości w przedmiotowym zamówieniu, niemniej w ocenie organu odwoławczego organ I instancji w nieprawidłowy sposób sformułował naruszenie. W aktach sprawy znajduje się informacja o prawidłowym sposobie upublicznienia oferty na stronie internetowej.
W ocenie organu odwoławczego skarżąca naruszyła zapisy Wytycznych podrozdziału 3.1.3.1 w zakresie niewysłania zapytania ofertowego do co najmniej trzech potencjalnych wykonawców. wobec powyższego nałożył korektę finansową w wysokości 10% za naruszenie pn. Niedopełnienie obowiązku wysłania zapytania ofertowego do co najmniej trzech potencjalnych wykonawców (w ogóle nie wysłano, wysłano do mniej niż trzech, brak uzasadnienia, że na rynku nie istnieje trzech potencjalnych wykonawców), przy jednoczesnym zapewnieniu odpowiedniego poziomu upublicznienia zapytania ofertowego, tj. zamieszczenie zapytania ofertowego co najmniej na stronie internetowej (o ile beneficjent posiada taką stronę) (...).
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła [...] S.A. wnosząc o:
uchylenie decyzji Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] września 2015 roku w zaskarżonej części, tj. w zakresie w jakim organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. o znaku [...], tj. co do kwoty 1000 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych;
mając na uwadze treść art. 135 p.p.s.a. poddała pod rozwagę Sądu uchylenie również decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. o znaku [...] w części obejmującej zwrot kwoty 1000 zł wraz z odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
1. art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 67 ustawy o finansach publicznych poprzez brak wszechstronnego rozpatrzenia sprawy i dokonanie dowolnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, przejawiające się uznaniem, iż wykonawcy, do których skarżąca w dniu 11 lipca 2013 r. skierowała zapytanie ofertowe na usługi cateringu, obsługi technicznej i zapewnienia sal szkoleniowych nie byli potencjalnie zdolni do wykonania tego zamówienia, podczas gdy brak było podstaw do wyprowadzenia takiego wniosku;
2. art. 8, art. 11, art. 12 k.p.a. polegające na wydaniu decyzji wadliwej, naruszającej zasadę zaufania do organów administracji publicznej, nie dość wnikliwej i niedostatecznie wyjaśniającej zasadność przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwieniu sprawy;
Ponadto zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
art. 207 ust. 1 pkt 2 oraz art. 207 ust. 9 w zw. z art. 184 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 885, ze zm., dalej jako "u.f.p.") poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że otrzymane w ramach dofinansowania środki zostały wykorzystane przez skarżącą z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ust. 1 u.f.p., będące konsekwencją naruszenia przez organ:
a) postanowień Rozdziału 3 Podrozdziału 1 Sekcja 3 Podsekcja 1 Punkt 5) Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach PO KL poprzez uznanie, iż skarżąca nie dopełniła obowiązku wysłania zapytania ofertowego do co najmniej trzech potencjalnych wykonawców, przez co naruszyła zasadę konkurencyjności, podczas, gdy skarżąca zadośćuczyniła wymogom Wytycznych w powyższym zakresie kierując zapytania ofertowe do sześciu potencjalnych wykonawców;
b) postanowień Rozdziału 3 Podrozdziału 1 Sekcja 3 punkt 3) Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach PO KL w zw. z § 20 ust. 2 Umowy o dofinansowanie, Załącznikiem nr 10 — Wytyczne dotyczące określania korekt finansowych za naruszenie zasady konkurencyjności dla wydatków współfinansowanych ze środków EFS do Zasad finansowania PO KL oraz art. 2 pkt 7 Rozporządzenia (WE) 1083/2006 poprzez uznanie, iż zachowanie Skarżącej stanowiło nieprawidłowość w rozumieniu ww. przepisów, podczas gdy Organ nie wykazał zaistnienia wszystkich czterech przesłanek, o których mowa w art. 2 pkt 7 Rozporządzenia (WE) 1083/2006 niezbędnych do stwierdzenia nieprawidłowości uzasadniającej nałożenie korekty finansowej, w szczególności nie uprawdopodobnił, że działanie lub zaniechanie skarżącej spowodowało lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnych Unii Europejskiej, a w konsekwencji sfinansowanie nieuzasadnionego wydatku z tego budżetu.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył , co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Wyjaśnić również należy, iż stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Badając skargę z tego punktu widzenia należy stwierdzić, że nie jest ona zasadna.
Skarżąca Spółka otrzymała dofinansowanie projektu "[...]" w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzi współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego. Dofinansowanie otrzymała w ramach i na warunkach zawartej umowy cywilnoprawnej z dnia [...] lipca 2013 r. oraz w ramach i na warunkach poprzedzającego ją konkursu. Konkurs i zawarcie umowy odbyły się m.in. w oparciu o regulacje prawne z ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju z dnia 6 grudnia 2006 r. (Dz. U. Nr 84 z 2009 r. poz. 712 ze zm.) dalej – u.z.p.p.r. oraz w oparciu o przepisy wewnętrzne wydane na podstawie tej ustawy przez podmioty tam wskazane, w tym Wytyczne w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki Ministra Rozwoju Regionalnego .
Zwrócić również należy uwagę, że ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju nie reguluje zasad i trybu postępowania w sprawie zwrotu uzyskanego przez beneficjenta dofinansowania, wskazując jedynie w art. 26 ust. 1 pkt 15 i 15a, że do zadań instytucji zarządzającej należy m. in. odzyskiwanie kwot podlegających zwrotowi, w tym wydawanie decyzji o zwrocie środków przekazanych na realizację programów, projektów lub zadań, o której mowa w przepisach o finansach publicznych oraz ustalanie i nakładanie korekt finansowych, o których mowa w art. 98 rozporządzenia nr 1083/2006. Zgodnie natomiast z art. 207 ust. 1 pkt 2 UFP, w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184, podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, o której mowa w ust. 9. W przypadku stwierdzenia okoliczności, o których mowa w ust. 1, instytucja, która podpisała umowę z beneficjentem, wzywa go do zwrotu środków lub do wyrażenia zgody na pomniejszenie kolejnych płatności, o którym mowa w ust. 2, w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania (ust. 8 art. 207). Po bezskutecznym upływie terminu, o którym mowa w ust. 8, organ pełniący funkcję instytucji zarządzającej lub instytucji pośredniczącej wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki, oraz sposób zwrotu środków, z uwzględnieniem ust. 2 (ust. 9 art. 207).
Treść Wytycznych oraz treść umowy cywilnoprawnej stanowi regulację określającą jak otrzymane środki mają być wydatkowane, zatem zapisy te stanowiąc o sposobie wydatkowania pieniędzy są rodzajem procedury wiążącej strony umowy dotyczącej wykorzystania środków. Bez wątpienia powyższe regulacje są tymi "innymi procedurami obowiązującymi przy wykorzystaniu środków" finansowych, o których jest mowa w art. 184 ust. 1 UFP.
Bezspornym między stronami jest, że zgodnie z § 20 umowy o dofinansowanie beneficjent zobowiązany był do stosowania zasady konkurencyjności przy udzielaniu zamówień w ramach projektu.
Zgodnie z podrozdziałem 3.1.3.1 pkt 5 wytycznych zachowanie zasady konkurencyjności polegało na W celu spełnienia zasady konkurencyjności Beneficjent zobowiązuje się do:
a) wysłania zapytania ofertowego do co najmniej trzech potencjalnych wykonawców, o ile na rynku istnieje trzech potencjalnych wykonawców danego zamówienia; równocześnie Beneficjent jest zobowiązany do upublicznienia powyższego zapytania ofertowego co najmniej na swojej stronie internetowej, o ile posiada taką stronę, zapytanie ofertowe powinno zawierać w szczególności opis przedmiotu zamówienia, kryteria oceny oferty, informację o wagach punktowych lub procentowych przypisanych do poszczególnych kryteriów oceny oferty, opis sposobu przyznawania punktacji za spełnienie danego kryterium oraz termin składania ofert, przy czym termin na złożenie oferty powinien wynosić nie mniej niż 10 dni roboczych od dnia ogłoszenia zapytania ofertowego;
b) wyboru najkorzystniejszej spośród złożonych ofert w oparciu o ustalone w zapytaniu ofertowym kryteria oceny; wybór oferty jest dokumentowany protokołem.
Bezspornym między stronami jest, że skarżąca spółka umieściła zapytanie ofertowe na swojej stronie internetowej. Sporne jest czy wypełniła obowiązek skierowania zapytania do co najmniej trzech potencjalnych wykonawców, gdyż w ocenie organu cztery z sześciu podmiotów , do których wysłano zapytanie nie można określić mianem potencjalnego wykonawcy.
W ocenie Sądu stanowisko organu co do oceny spełnienia tego warunku w pełni zasługuje na aprobatę. Słusznie zwrócono uwagę na takie okoliczności jak brak w ofercie [...] hotel czy Hotel [...]" usługi kompleksowego urządzania szkoleń. [...] nie spełniał w ogóle wymagań stawianych wykonawcy, bo dysponował jedną salą szkoleniową .
Sąd podziela stanowisko organu, że najistotniejszą, najbardziej specjalistyczną była część C zapytania ofertowego – obsługa techniczna i wynajem wyposażenia. Organ szczegółowo odniósł się do kwestii, że elementy te wykraczały daleko poza wyposażenie komputerowe przeciętnej konferencji czy szkolenia, bo dotyczyły przeprowadzenia szkolenia programistów komputerowych. Dlatego też w skład tej części zamówienia wchodziły komputery dla każdego uczestnika , na dodatek z ponadstandardowym oprogramowaniem. Wymagania te daleko przekraczają typowe wyposażenie sal konferencyjnych dostępnych w hotelach czy też nawet w centrum konferencyjnym , do którego się skarżąca zwróciła z zapytaniem ofertowym.
Strona skarżąca zresztą tych faktów nie kwestionuje , twierdzi jedynie, że każdy z tych podmiotów, do których się zwróciła mógł potrzebne wyposażenie wynająć, gdyż istnieje taka możliwość , taka usługa na rynku.
W ocenie Sądu nie jest to stanowisko trafne. Idąc tym tokiem rozumowania , to przy dopuszczeniu możliwości posłużenia się podwykonawcami , każdy podmiot, nie tylko hotel, może zostać uznany za potencjalnego wykonawcę, bo każdy może posłużyć się podwykonawcami. Zdaniem Sądu pojęcie "potencjalny wykonawca" należy rozumieć jako podmiot, który jest wyspecjalizowany w świadczeniu usług, które stanowią esencję, specyfikę oferty. Tak jak przyjęły to organy w sprawie niniejszej. Podstawę zapytania ofertowego, usługę najbardziej specyficzną, najbardziej skomplikowaną i kluczową dla potrzeb zamawiającego było dostarczenie specyficznego sprzętu wraz z obsługą. Wynajem sal i catering to usługi popularne, standardowe. Firmy, które zajmują się profesjonalnie prowadzeniem szkoleń mają przecież rozeznanie i potrafią ocenić czy konkretne miejsce nadaje się do przeprowadzenia szkolenia. Podmioty, które dysponują salami konferencyjnymi specjalizują się w odpłatnym udostępnianiu tych pomieszczeń, na ogół zresztą połączone to jest ze świadczeniem także usług hotelowych. I taka usługa stanowi podstawę ich działalności. Tylko takie rozumienie pojęcia "potencjalny wykonawca" pozwoli na zachowanie rzeczywistego, a nie tylko fasadowego znaczenia zasady konkurencyjności.
Na koniec należy zauważyć, że dowodem na niezachowanie zasady konkurencyjności jest fakt, że wpłynęły tylko dwie oferty – jedynie od podmiotów, które specjalizują się w organizacji szkoleń.
Skarżąca bezpodstawnie twierdzi, że organy nie wykazały, że jej działania nie wywołały uszczerbku finansowego, ani nawet potencjalnej szkody w budżecie UE, w związku z tym nie można uznać, by po stronie skarżącej wystąpiła nieprawidłowość, o której mowa w art. 2 pkt 7 Rozporządzenia 1083/2006. Wskazać należy, że nieprawidłowością w rozumieniu powołanego przepisu jest – jakiekolwiek naruszenie przepisów prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniechania ze strony podmiotu gospodarczego, które powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w ogólnym budżecie Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego.
Zatem definicja ta obejmuje wszystkie, więc również nawet nieznaczne naruszenia, jeżeli powodują lub mogłyby spowodować szkodę dla unijnego budżetu. Użycie trybu warunkowego oznacza, że definicja ta obejmuje również potencjalne szkody dla unijnego budżetu. Tak więc niezachowanie wymogu skierowania zapytania ofertowego do co najmniej trzech potencjalnych wykonawców , przeczy polityce unijnej i nie mogło zostać zaakceptowane przez organy.
W sytuacji zaś, gdy skarżąca bezzasadnie ograniczyła krąg podmiotów, które mogły złożyć ofertę , nie jest obiektywnie możliwe ustalenie wielkości szkody ekonomicznej, która została lub mogła zostać wyrządzona budżetowi UE. W takiej sytuacji ani organ, ani sama skarżąca nie są w stanie określić, jakie oferty zostałyby złożone przez potencjalnych wykonawców, gdyby skarżąca nie ograniczyła kręgu potencjalnych wykonawców. Wobec tego, że organ nie mógł ustalić wysokości szkody metodą dyferencyjną, dla ustalenia wysokości korekty nałożonej na skarżącą zastosowano odpowiednio metodę wskaźnikową, opartą o określony we wspomnianym już Taryfikatorze wskaźnik procentowy. W związku z tym zarzut naruszenia art. 2 pkt 7 Rozporządzenia 1083/2006 jest chybiony.
Dalej odnosząc się do kwestii dokonanej korekty finansowej, należy stwierdzić, że materialnoprawną podstawę do ustalania i nakładania korekt finansowych stanowi art. 98 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz. Urz. UE.L.210 z 31 lipca 2006 r. ze zm. ), do którego odsyła wprost art. 26 ust. 1 pkt 15a u. z. p. p. r.
Stosownie do dyspozycji art. 98 ust. 2 tego rozporządzenia, państwo członkowskie dokonuje korekt finansowych wymaganych w związku z pojedynczymi lub systemowymi nieprawidłowościami stwierdzonymi w operacjach lub programach operacyjnych. Korekty dokonywane przez państwo członkowskie polegają na anulowaniu całości lub części wkładu publicznego w ramach programu operacyjnego.
Ustalenia zasad wymierzania korekt finansowych za naruszenia przy udzielaniu zamówień publicznych, dokonano w dokumencie Ministerstwa Rozwoju Regionalnego zatytułowanym Wytyczne dotyczące określania korekt finansowych za naruszenie zasady konkurencyjności dla wydatków współfinansowanych ze środków EFS. Dokument ten został opracowany na podstawie Zasad finansowania PO KL oraz Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki. Skarżąca niezasadnie kwestionuje także prawo organu do zastosowania taryfikatora przy obliczaniu kwoty przypadającej do zwrotu. Zgodnie z § 13 umowy o dofinansowanie w przypadku, gdy na podstawie weryfikacji wniosku o płatność lub czynności kontrolnych stwierdzone zostanie, że środki zostały wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p., beneficjent ma obowiązek zwrotu w całości lub części otrzymanego dofinansowania wraz z odsetkami. Dlatego naruszenie zasady konkurencyjności przy realizacji zamówień w projekcie oznacza złamanie procedur obowiązujących przy wydatkowaniu środków publicznych, a to pociąga konsekwencje wynikające z art. 207 § 1 pkt 2 u.f.p. W efekcie obowiązkiem organu było ustalenie kwoty stanowiącej niekwalifikowaną część wydatków. Natomiast taryfikator jest dokumentem o charakterze technicznym skierowanym do instytucji wydających decyzję w zakresie odzyskiwania kwot. Ma na celu ułatwienie i ujednolicenie w skali kraju sposobu wyliczania kwot przypadających do zwrotu w sytuacji naruszenia zasady konkurencyjności, gdy zwrotowi podlega tylko część wydatków (jest wskazówką dla instytucji jak wyliczyć tę część niekwalifikowanych wydatków). Wprowadzenie taryfikatora wynika ze spoczywającego na Instytucji Zarządzającej obowiązku zapewnienia zgodności sposobu wdrażania programów operacyjnych (art. 35 ust. 3 pkt 9a u.z.p.p.r.) , a przez to ujednolicenie sposobu działania podmiotów wydających decyzję w tym zakresie. Taryfikator pozwala uniknąć sytuacji, w której za takie samo naruszenie zasady konkurencyjności (w różnych instytucjach) beneficjenci otrzymaliby wyliczenie innej kwoty do zwrotu. Tak więc zastosowanie taryfikatora nie ma wpływu na fakt żądania zwrotu, a jedynie pozwala wyliczyć adekwatną wysokość zwrotu.
Podsumowując, w postępowaniu administracyjnym - również w tym punkcie nie naruszono zarzucanych w skardze przepisów prawa materialnego ani procesowego – w stopniu, który mógłby mieć wpływ na wynik sprawy, gdyż tylko takie naruszenie, zgodnie z art.145 § 1 pkt c p.p.s.a. mogłoby prowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Także odnośnie tego naruszenia zasad wydatkowania środków publicznych organ prawidłowo ustalił stan faktyczny i wbrew twierdzeniom skargi przeprowadził postępowanie dowodowe zgodnie z treścią art.7 i 77 k.p.a. Ocena dowodów przeprowadzona w postępowaniu administracyjnym nie była dowolna i nie przekroczyła zasady swobodnej oceny dowodów.
Z tych wszystkich przyczyn, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, w stopniu uzasadniającym jej uchylenie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło