V SA/Wa 450/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak po rozpoznaniu w dniu 23 sierpnia 2017r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu P. Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. od postanowienia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 7 lipca 2017r. o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. na decyzję Ministra Rozwoju z dnia ... grudnia 2015r. nr ... w przedmiocie określenia kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu postanawia: utrzymać w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z 7 lipca 2017r. o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy Pismem z [...] stycznia 2016 r. P. Sp. z o.o. z siedzibą w L. (zwana dalej: Skarżąca, Spółka) złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, na opisaną w komparycji niniejszego postanowienia, decyzję Ministra Rozwoju w przedmiocie określenia kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu środków, pochodzących z umowy o dofinansowanie nr [...] na realizację projektu pn. "[...]" w wysokości 7.007.396,17 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków do dnia dokonania zwrotu na rachunek PARP. W treści przedmiotowej skargi Spółka złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W wyniku rozpoznania ww. wniosku starszy referendarz sądowy postanowieniem z 27 czerwca 2016r. odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Na skutek złożonego sprzeciwu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wydał 9 sierpnia 2016 r. postanowienie, którym utrzymał w mocy ww. postanowienie. Zarządzeniem z 19 sierpnia 2016 r. wezwano Skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 70 074 zł. Wpis sądowy od skargi Spółka uiściła 23 sierpnia 2016 r. Wyrokiem z 21 lutego 2017r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki. W dniu 5 czerwca 2017 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) Skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła skargę kasacyjną od wyroku z 21 lutego 2017r. wraz z formularzem wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W wyniku rozpoznania ww. wniosku starszy referendarz sądowy postanowieniem z 7 lipca 2017 r., działając na podstawie art. 249a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., zwana dalej: p.p.s.a.), orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy. Podstawę rozstrzygnięcia stanowiło ustalenie, iż brak podstaw do zmiany oceny sytuacji majątkowej skarżącej, dokonanej w prawomocnym postanowieniu referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27 czerwca 2016r. o odmowie przyznania spółce prawa pomocy. Analizując przesłanki odmowy przyznania spółce prawa pomocy z postanowienia z 27 czerwca 2016r. referendarz sądowy ustalił, iż skarżąca posiada majątek trwały, którego wartość znacznie przekracza wysokość ciążącego na niej wpisu sądowego od skargi (skarżąca we wniosku o przyznanie prawa pomocy podała, że wartość jej aktywów trwałych wynosi 9.938.913,16 zł, w tym środki trwałe w budowie obejmują kwotę 1.990.244,41 zł, a zaliczki na środki trwałe to kwota 7.382.113,82 zł). Ponadto jak to zauważył referendarz, ze sprawozdań finansowych spółki za lata 2014 - 2015 jednoznacznie wynika, iż brak jest okoliczności zagrażających prowadzonej przez nią działalności gospodarczej, wobec skarżącej nie toczy się postępowanie upadłościowe czy likwidacyjne, brak również wpisów o zaległościach, czy zawieszeniu działalności gospodarczej. Stanowisko zajęte przez referendarza sądowego zostało następnie zaaprobowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który w uzasadnieniu do postanowienia z 9 sierpnia 2016r. wskazał, że podnoszone twierdzenie, że Spółka nie prowadzi działalności zarobkowej, nie uzyskuje dochodów oraz posiada liczne zobowiązania, kłóci się z definicją działalności gospodarczej zawartej w art. 2 ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U z 2015 r. poz. 584), zgodnie z którą działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły. Zdaniem Sądu, skarżąca w żaden sposób nie wykazała, że jest organizacją non profit, a więc jej ww. twierdzenia, nie znajdują logicznego uzasadnienia, a także stawiają pod znakiem zapytania sens prowadzenia takiej działalności gospodarczej. Dokonując porównania sytuacji materialnej skarżącej – w świetle oświadczeń złożonych na formularzu PPPr z 1 czerwca 2017 r. – stwierdzono, iż strona uzasadnia zasadność swojego wniosku poprzez eksponowanie tych samych przesłanek, które w jej ocenie przemawiają za udzieleniem jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W szczególności oświadcza zbliżoną wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok (obecnie 9.745.404,17 zł, poprzednio – 9.838.913,16 zł), co prowadzi do przyjęcia aktualności poprzedniego stanowiska w zakresie odniesienia wartości posiadanego majątku trwałego do wysokości ciążących na Spółce kosztów sądowych, które obecnie są o połowę niższe. Wskazuje także, iż w poprzednim roku obrotowym poniosła stratę, jednakże jej wysokość jest znacznie niższa niż deklarowana wcześniej (obecnie minus 287.295,47 zł, poprzednio minus 452.226,40 zł). Co jednak najbardziej istotne, zdaniem referendarza sądowego to, że Spółka nadal funkcjonuje w obrocie prawnym, nie wszczęto wobec niej postępowania upadłościowego, nie jest prowadzona również likwidacja Spółki. Wprawdzie podnosi, jak i poprzednio, że nie prowadzi działalności, jednakże twierdzenia te nadal pozostają gołosłowne wobec nieprzedstawienia dokumentów potwierdzających okoliczność zlikwidowania działalności, jej zawieszenia, bądź też postawienia Spółki w stan upadłości. W odniesieniu do środków zgromadzonych na rachunkach bankowych, których skarżąca obecnie – jak wskazuje – nie posiada, przedkłada jedynie dwa wyciągi z okresu od 1 do 30 kwietnia 2017 r., które również w żaden sposób nie dokumentują operacji finansowych, przez co czynią aktualne stanowisko w tym zakresie, zajęte w prawomocnym orzeczeniu z 27 czerwca 2016 r. Referendarz sądowy wyjaśnił, że obowiązany jest stwierdzić, iż treść kolejnego wniosku skarżącej o prawo pomocy nie wskazuje, by w jakimkolwiek zakresie nakierowany był on na wykazanie zmiany okoliczności dotyczących jej sytuacji materialnej. Spółka ponownie składa tożsame oświadczenia w zakresie stanu majątkowego (wysokość straty, wartości środków trwałych). Porównanie poprzedniego oświadczenia majątkowego z przedmiotowym wnioskiem ujawnia brak podstaw faktycznych dla przyjęcia stanowiska, że przyczyną wystąpienia z kolejnym żądaniem przyznania prawa pomocy jest pogorszenie się jej sytuacji majątkowej. Wskazał przy tym, iż postanowienie o przyznaniu prawa pomocy nie może być wydane na skutek ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy, który został oparty na tych samych podstawach, co wydane już prawomocne postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy. Pismem z 26 lipca 2017r. Skarżąca wniosła sprzeciw na powołane postanowienie wnioskując o rozpoznanie sprawy przez Sąd i przyznanie Spółce prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu złożonego środka zaskarżenia spółka podała, że wnioski o prawo pomocy złożone w dniu 29 stycznia 2016r. oraz w dniu 2 czerwca 2017r. nie są tożsame, gdyż składane są na innym etapie postępowania, a przyjęcie odmiennego stanowiska prowadzi do naruszenia dyspozycji art. 249a p.p.s.a. Wnoszący sprzeciw jest przekonany, że sytuacja majątkowa Spółki uległa pogorszeniu, w szczególności wobec zwiększenia zobowiązań spółki, nadto za kolejny rok spółka wykazała stratę w wys. 287.295,47 zł, przy tym spółka nie jest w stanie podjąć żadnej działalności zarobkowej. Ponadto Spółka nie dokonuje żadnych transakcji na koncie, nie również może zbyć środków trwałych, gdyż posiadane przez nią urządzenia stanowią przedmiot dofinansowania projektu, a referendarz sądowy pominął złożone przez spółkę dokumenty dotyczące prowadzonych wobec niej postępowań egzekucyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 p.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6–8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy (§ 1). W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (§ 2). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (§ 3). Zgodnie z art. 249a p.p.s.a. jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. W ocenie Sądu, starszy referendarz sądowy zasadnie uznał, że w niniejszej sprawie zachodziła podstawa do umorzenia postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy. Należy zaznaczyć, że art. 249a p.p.s.a. może znaleźć zastosowanie w postępowaniach toczących się w trybie art. 165 p.p.s.a., a więc wówczas, gdy strona powtórnie wnosi o przyznanie prawa pomocy po uprzednim oddaleniu jej wniosku w tym przedmiocie, bądź domaga się – w drodze zmiany wcześniejszego postanowienia przyznającego stronie prawo pomocy – rozszerzenia jego zakresu (ergo przyznania tego prawa w szerszym zakresie) [tak trafnie M. Jagielska, J. Jagielski, P. Gołaszewski (w:) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2015, art. 249a Nb. 3, s. 989]. Sąd podziela ocenę starszego referendarza sądowego, że Skarżąca ponownie w kolejnym wniosku o prawo pomocy nie wskazuje, by w jakimkolwiek zakresie nakierowany był on na wykazanie zmiany okoliczności dotyczących jej sytuacji finansowej. Spółka ponownie składa tożsame oświadczenia (z 29 stycznia 2016r. i 1 czerwca 2017r.) w zakresie stanu majątkowego i tym samym nie wypełnia obowiązku uzupełnienia wniosku i przedstawienia swojej rzeczywistej sytuacji dochodowej. Właściwe jest także stanowisko starszego referendarza sądowego, że porównanie poprzedniego oświadczenia majątkowego z przedmiotowym wnioskiem ujawnia brak podstaw faktycznych dla przyjęcia stanowiska, że przyczyną wystąpienia z kolejnym żądaniem przyznania prawa pomocy jest pogorszenie się sytuacji majątkowej skarżącej. Sąd podziela i tę ocenę, że postanowienie o przyznaniu prawa pomocy nie może być wydane na skutek ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy, który został oparty na tych samych podstawach, co wydane już prawomocne postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy. W odniesieniu do podniesionej w sprzeciwie, kwestii prowadzonych względem skarżącej postępowań egzekucyjnych to nie mogą być one uznane za okoliczność która sama w sobie mogła by doprowadzić do odmiennych od dotychczasowych ustaleń i ocen. Obwieszczenie o licytacji z 23 sierpnia 2016r. ruchomości należących do zobowiązanego pozwala przyjąć, że Spółka celem pokrycia należnego w sprawie wpisu sądowego może skorzystać z dostępnych w ten sposób środków finansowych. Zatem, reasumując w ocenie Sądu zaskarżone sprzeciwem postanowienie starszego referendarza sądowego z 7 lipca 2017 r. wydane zostało prawidłowo, w poprawnie ustalonym stanie faktycznym. Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 249a oraz art. 260 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.