V SA/Wa 4506/15
PostanowienieWSA w Warszawie2016-09-06
Skład orzekający: Joanna Kruszewska - Grońska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, prowadzący wieloosobowe gospodarstwo domowe z niskimi dochodami z rent i gospodarstwa rolnego, może zostać zwolniony od kosztów sądowych i ustanowiony dla niego adwokat w postępowaniu administracyjnosądowym?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, zasługuje na uwzględnienie, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. W sytuacji, gdy dochody rodziny pochodzą głównie ze świadczeń rentowych i zasiłków rodzinnych, a wydatki przewyższają możliwości finansowe, należy przyznać prawo pomocy.Stan faktyczny
Skarżący Z. G. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wskazał na bardzo trudną sytuację materialną swojej sześcioosobowej rodziny, której dochody pochodzą głównie ze świadczeń rentowych i zasiłków rodzinnych. Rodzina ponosi znaczne wydatki na utrzymanie, leczenie i media, a majątek rodziny jest niewielki. Skarżący posiada zaległości w opłatach za media.Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono skarżącego Z. G. od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla skarżącego Z. G. adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Kruszewska - Grońska po rozpoznaniu w dniu 6 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Z. G. na postanowienie Dyrektora ... Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia ... września 2015 r. nr ... w przedmiocie uchylenia w całości postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych wniosku o przyznanie płatności i umorzenia w tym zakresie postępowania przed organem pierwszej instancji p o s t a n a w i a: 1. zwolnić skarżącego Z. G. od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącego Z. G. adwokata.
We wniosku o przyznanie prawa pomocy (złożonym na urzędowym formularzu PPF – po usunięciu braków formalnych - w dniu 14 lipca 2016 r.) skarżący Z. G. (reprezentowany przez małżonkę A. K.) zażądał zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, powołując się na bardzo trudną sytuację materialną jego rodziny.
Z informacji podanych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, jak również z nadesłanych do akt sprawy dokumentów wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną oraz czworgiem małoletnich dzieci. Zarówno skarżący, jak i jego małżonka są osobami bardzo schorowanymi. Stałe źródło dochodów sześcioosobowej rodziny skarżącego stanowią świadczenia rentowe: skarżącego w wysokości 930,38 zł netto oraz jego żony w kwocie 809,34 zł netto (odcinki przekazów pocztowych świadczeń rentowych skarżącego i jego żony za miesiąc lipiec 2016 r. w aktach sądowych sprawy). Małżonkowie uzyskują też dochody z gospodarstwa rolnego o powierzchni 1 ha w wysokości 1.766,73 zł w skali roku.
Decyzją Prezydenta Miasta K. – Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w S. z dnia [...] grudnia 2015 r. przyznano skarżącemu na każde z czworga dzieci zasiłek rodzinny w kwocie 118 zł miesięcznie na okres od [...] listopada 2015 r. do [...] października 2016 r. wraz z dodatkami: jednorazowo 100 zł z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2016/2017 – na troje najstarszych dzieci, tj. K. G., J. G. i A. G. oraz w kwocie 90 zł miesięcznie z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej – na dwoje dzieci: A. G. i I. G. Ponadto na podstawie decyzji ww. organu z [...] lutego 2016 r. dwoje dzieci skarżącego (J. G. i A. G.) korzystało z pomocy w postaci zakupu jednego gorącego posiłku (obiadu) jako świadczenia okresowego od [...] lutego 2016 r. do [...] czerwca 2016 r., wydawanego w Szkole Podstawowej Nr [...] w S. (ww. decyzje Prezydenta Miasta K. – Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w S. z [...] grudnia 2015 r. i 15 lutego 2016 r. w aktach sądowych sprawy).
Jako majątek rodziny skarżący wymienił gospodarstwo rolne o powierzchni 1 ha (0,7005 ha przeliczeniowego) oraz udział w nieruchomości położonej w S. przy ul. [...].
Wobec zaległości w regulowaniu opłat za gaz i energię elektryczną skarżący zawarł ugody z dostawcami gazu i energii elektrycznej w zakresie terminów ratalnej spłaty zaległych należności (ugody z 17 marca 2016 r. i 6 maja 2016 r. w aktach sądowych sprawy).
Skarżący oszacował wydatki rodziny na kwotę 1.300 zł miesięcznie, gdzie czynsz i opłaty za media wynoszą 900 zł, a koszty leczenia – 400 zł.
Skarżący oświadczył również, że nie dysponuje żadnymi rachunkami bankowymi. Jednocześnie wskazał, iż jego małżonka posiada rachunek bankowy, z którego przedłożył wyciągi za okres od [...] maja 2016 r. do [...] lipca 2016 r. Na przedmiotowym rachunku w ww. okresie nie były dokonywane żadne transakcje, a saldo końcowe na dzień 31 lipca 2016 r. wynosiło 0,45 zł.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. (dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Wydanie 2, Warszawa 2006, s. 504; por. także postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 stycznia 2005 r., OZ 944/04, niepubl.).
Oceniając wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, stwierdzić należy, że zasługuje on na uwzględnienie w całości. Ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów jednoznacznie wynika, iż skarżący nie jest w stanie poczynić oszczędności celem pokrycia kosztów postępowania sądowego. W szczególności decyzje Prezydenta Miasta K. – Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w S. o przyznaniu skarżącemu zasiłków rodzinnych z dodatkami oraz świadczeń okresowych w ramach pomocy społecznej potwierdzają bardzo trudną sytuację materialną skarżącego i jego rodziny.
Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło