V SA/Wa 4526/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 16 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi H. G. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia ... września 2015 r. nr ... w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi postanowieniem z dnia ... września 2015 r. nr ... utrzymał w mocy postanowienie Prezesa ARiMR z dnia ... lipca 2015 r. o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie umorzenia kwoty nadmiernie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, którego adresatem była H. G. W uzasadnieniu własnego postanowienia organ II instancji przywołał m.in. następujące okoliczności faktyczne i prawne: W dniu ... grudnia 2013 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. wydał decyzję nr ... o ustaleniu H. G. kwoty nadmiernie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w wysokości 532,33 zł. Pismem z dnia ... stycznia 2014 r. strona wniosła odwołanie do Dyrektora ... Oddziału Regionalnego ARiMR w K. oraz osobnym pismem z dnia ... stycznia 2014 r. zwróciła się do Prezesa ARiMR z wnioskiem o umorzenie kwoty nadmiernie pobranych płatności bezpośrednich ustalonych ww. decyzją. W dniu ... stycznia 2014 r. Prezes ARiMR wydał postanowienie o zawieszeniu z urzędu postępowania w sprawie umorzenia kwoty nadmiernie pobranych płatności. W dniu ... września 2014 r. Prezes ARiMR podjął zawieszone postępowanie oraz wezwał stronę do uzupełnienia informacji koniecznych do rozpatrzenia wniosku o umorzenie należności. W dniu ... października 2014 r. Prezes ARiMR wydał decyzję nr ... o odmowie umorzenia należności. Pismem z dnia ... października 2014 r. H. G. wniosła, za pośrednictwem Prezesa ARiMR, odwołanie od ww. decyzji. W dniu ... stycznia 2015 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał decyzję o uchyleniu w całości decyzji Prezesa ARiMR z dnia ... października 2014 r. nr ... i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W dniu ... stycznia 2015 r. Prezes ARiMR wydał decyzję nr ... o odmowie umorzenia H. G. kwoty nienależnie pobranych płatności. W dniu ... lutego 2015 r. do ... Oddziału Regionalnego ARiMR w K. wpłynęło odwołanie H. G. od decyzji Prezesa ARiMR z dnia ... stycznia 2015 r. Decyzją z dnia ... kwietnia 2015 r. nr ... Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy ww. decyzję. Strona wniosła na adres Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi pismo z dnia ... maja 2015 r. zatytułowane "skarga" i skierowane do WSA w Warszawie, które zostało przekazane do WSA w Warszawie. WSA w Warszawie pismem z dnia ... czerwca 2015 r. przekazał ww. pismo Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR w S. Na wezwanie organu, H. G. w piśmie z dnia ... czerwca 2015 r. wyjaśniła, że pismo z dnia ... maja 2015 r. dotyczy umorzenia należności ustalonej decyzją nr ... z dnia ... grudnia 2013 r. W dniu ... czerwca 2015 r. do ... Oddziału Regionalnego ARiMR w K. wpłynął kolejny wniosek H. G. o umorzenie należności ustalonej decyzją nr ... z dnia ... grudnia 2013 r. W dniu ... lipca 2015 r. Prezes ARiMR wydał postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia należności ustalonych ww. decyzją. Pismem z dnia ... lipca 2015 r. H. G. wniosła, za pośrednictwem Prezesa ARiMR, zażalenie na ww. postanowienie Prezesa ARiMR. Uznając bezzasadność wniesionego zażalenia Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wskazał, że w sytuacji gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postepowania (art. 61 a § 1 kpa). Podkreślił, że w orzecznictwie sądowo-administracyjnym wskazuje się, że podstawę prawną do odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego m. in. w sytuacji, gdy skierowane do organu administracji publicznej żądanie dotyczy sprawy już wcześniej rozstrzygniętej (tożsamość sprawy). O tożsamości sprawy można mówić natomiast wyłącznie wówczas, gdy w sprawie występują te same podmioty, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie fatycznym sprawy. Ponowne załatwienie sprawy tożsamej przedmiotowo i podmiotowo ze sprawą już rozstrzygniętą prowadziłoby bowiem do nieważności kolejnej decyzji na podstawie art. 156 par. 1 pkt 3 kpa Organ podniósł, że z akt sprawy wynika, że sytuacja majątkowa strony nie uległa zmianie od czasu zakończenia postępowania decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia ... kwietnia 2015 r. Z akt tego postępowania wynikało, że jedynym źródłem dochodu H. G. jest emerytura w kwocie 1 000 zł. H. G. wyjaśniła, że zamieszkuje sama w mieszkaniu spółdzielczym, a ponadto jest właścicielem gruntów o powierzchni 1,16 ha. Z wyjaśnień udzielonych pismem z dnia ... maja 2015 r., zmodyfikowanym pismem z dnia ... czerwca 2015 r., wynika, że sytuacja majątkowa strony nie uległa zasadniczej zmianie, jedynie emerytura strony wzrosła do kwoty 1 223 zł. W związku z tym organ uznał, że brak jest podstawy materialnoprawnej do ponownego rozpoznania wniosku strony w przedmiocie umorzenia nienależnie pobranych płatności, bowiem prowadziłoby to załatwienia sprawy tożsamej przedmiotowo i podmiotowo. Postanowienie organu odwoławczego zaskarżyła H. G. Skarżąca wyjaśniła, że jej sytuacja materialna pogarsza się począwszy od 2013 r. ze względu na stan zdrowia. Ma bowiem ... lat, jest niepełnosprawna w stopniu znacznym z powodu chorób przewlekłych (...). Skarżąca podnosi, że jedynym źródłem jej utrzymania jest emerytura w kwocie 1 223 zł brutto, z czego musi pokryć wydatki mieszkaniowe, zakup leków, ubezpieczenie, oraz odpowiednio się odżywiać. Wyjaśniła nadto, że jej gospodarstwo zostało rozgrabione albowiem działkę o pow. 0,76 ha przywłaszczył sobie bogaty i młody sąsiad, natomiast działka o powierzchni 0,40 ha to stary sad, który pokrywa jej potrzeby na owoce. Skarżąca wyjaśnia, że mieszka samotnie, a co za tym idzie musi borykać się ze wszystkimi kłopotami z tym związanymi. Jest zdania, że zaskarżone postanowienie jest krzywdzące i niesprawiedliwe. Poza tym, nie jest w stanie zwrócić kwoty 532, 33 zł. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Sąd zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Zgodnie z art. 61a § 1 kpa, gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub w innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Art. 61a § 1 kpa stanowi podstawę prawną do odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego m.in. w sytuacji, gdy skierowane do organu administracji publicznej żądanie dotyczy sprawy już wcześniej rozstrzygniętej czyli tożsamej. O tożsamości sprawy można mówić bowiem wówczas, gdy w sprawie występują te same podmioty, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy. Zdaniem Sądu organ ma rację wskazując, że ponowne załatwienie sprawy tożsamej przedmiotowo i podmiotowo ze sprawą już rozstrzygniętą prowadziłoby do nieważności kolejnej decyzji (na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 kpa). Z akt sprawy niespornie wynika, że Prezes ARiMR decyzją z dnia ... stycznia 2015 r. nr ... odmówił umorzenia należności ustalonej decyzją nr ... z dnia ... grudnia 2013 r. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia ... kwietnia 2015 r. nr ... . Skarżąca natomiast pismem z dnia ... maja 2015 r., zmodyfikowanym pismem z dnia ... czerwca 2015 r., ponownie wniosła o umorzenie należności ustalonych decyzją z dnia ... grudnia 2013 r. Organ podkreśla jednak (co jest najistotniejsze dla sprawy niniejszej), że sytuacja majątkowa strony nie uległa zmianie od czasu zakończenia postępowania decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Z akt tego postępowania wynikało, że jedynym źródłem dochodu H. G. jest emerytura w kwocie 1 000 zł. Wyjaśniła, ona że zamieszkuje sama w mieszkaniu spółdzielczym, a ponadto jest właścicielem gruntów o powierzchni 1,16 ha. Z wyjaśnień udzielonych pismem z dnia ... maja 2015 r., zmodyfikowanym pismem z dnia ... czerwca 2015r., wynika, że sytuacja majątkowa strony nie uległa zasadniczej zmianie, jedynie emerytura strony wzrosła do kwoty 1 223 zł. W ocenie Sądu także w skardze nie podano takich okoliczności, które podważałyby trafność podjętego przez organ rozstrzygnięcia. Wskazać należy niezależnie od problemów zdrowotnych na które powołuje się skarżąca, że jest ona właścicielką gospodarstwa o pow. 1,16 ha. Jeśli istotnie w części przywłaszczył je sąsiad to skarżąca (o ile rzeczywiście uprawia on to gospodarstwo wbrew jej woli) winna zażądać jego wydania (także z wykorzystaniem przysługującej jej w tym zakresie drogi prawnej). Może być ona bowiem źródłem dochodu chociażby w postaci czynszu uzyskanego w następstwie zawarcia umowy w trybie art. 693 § 1 Kodeksu cywilnego (umowy dzierżawy). W braku dobrowolnego zwrotu zajętej nieruchomości (jak twierdzi skarżąca przez sąsiada) winna ona rozważyć potrzebę wystąpienia do sądu z powództwem windykacyjnym (z art. 222 § 1 Kodeksu cywilnego). Jak już nadmieniono wcześniej nieruchomość będąca własnością skarżącej może być bowiem, a nawet powinna być źródłem jej dochodów (które mogłaby przeznaczyć m.in. na spłatę kwoty 532, 33 zł stanowiącej nadmiernie pobraną płatność w ramach systemów wsparcia bezpośredniego). Jeśli skarżąca nie uprawia jej (co jest oczywiste ze względu na wiek i stan zdrowia) może ją również w każdej chwili sprzedać. Mając powyższe na względzie sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.