V SA/Wa 4549/15

WyrokWSA w Warszawie2016-06-08

Skład orzekający: Mirosława Pindelska, Justyna Mazur, Sławomir Fularski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ustalenie części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2015 dla jednostki samorządu terytorialnego, oparte na danych Głównego Urzędu Statystycznego dotyczących liczby mieszkańców, jest zgodne z prawem, mimo istnienia rozbieżności z danymi z ewidencji ludności tej jednostki?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że ustalenie części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostki samorządu terytorialnego na podstawie danych Głównego Urzędu Statystycznego jest zgodne z prawem, nawet jeśli istnieją rozbieżności z danymi z ewidencji ludności. Ustawa o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w art. 2 pkt 4 jednoznacznie definiuje liczbę mieszkańców jako dane ustalone przez Prezesa GUS, a przepisy nie przewidują możliwości stosowania innych danych, w tym danych ewidencyjnych, do tych obliczeń.
Stan faktyczny
Rzecznik Praw Dziecka zaskarżył czynność Ministra Edukacji Narodowej dotyczącą ustalenia części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2015 dla Miasta i Gminy M. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów rozporządzenia i ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego poprzez nieuwzględnienie przeliczników dla uczniów szkół i gimnazjów zlokalizowanych na terenach wiejskich lub w miastach do 5000 mieszkańców. Podstawą zarzutu była rozbieżność między danymi Głównego Urzędu Statystycznego (GUS) a danymi z ewidencji ludności, wskazująca na liczbę mieszkańców poniżej 5000 w gminie, co skutkowało zaniżeniem subwencji. Rzecznik argumentował, że dane ewidencyjne są bardziej miarodajne i zgodne z zasadami sprawiedliwości proceduralnej.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Justyna Mazur (spr.), Sędzia WSA - Sławomir Fularski, Protokolant: sekr. sąd. - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi R. P. D. na czynność Ministra Edukacji Narodowej przy udziale M. i G. U. M. z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2015: oddala skargę. Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie była skarga Rzecznika Praw Dziecka (dalej także: "skarżący") na czynność Ministra Edukacji Narodowej (przy udziale Miasta i Gminy [...] M. dalej także: "uczestnik") z dnia [...] lutego 2014 r. (powinno być [...] lutego 2015 r.) nr [...] w przedmiocie ustalenia części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2015. Zaskarżonej czynności skarżący zarzucił naruszenie: - § 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 15 grudnia 2014 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2015 (Dz. U. z 2014 r. poz. 1977 dalej: "rozporządzenie"), w zw. z pkt 2 załącznika do Rozporządzenia oraz w związku z art. 33 ust. 1 pkt 2 ustawy z 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 513 ze zm. dalej: "d.j.s.t.u.", "ustawa o dochodach jednostek samorządu terytorialnego"), poprzez nieuwzględnienie przeliczników (wag P1 i P2) znajdujących zastosowanie - odpowiednio -dla uczniów szkół podstawowych dla dzieci i młodzieży zlokalizowanych na terenach wiejskich lub w miastach do 5000 mieszkańców oraz dla uczniów gimnazjów dla dzieci i młodzieży zlokalizowanych na terenach wiejskich lub w miastach do 5000 mieszkańców; - art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez ustalenie liczebności Miasta i Gminy [...] M. na podstawie danych niezgodnych z rzeczywistością, tj. liczby mieszkańców ustalonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego sprzecznej z danymi z ewidencji ludności, wskutek czego doszło do zastosowania przepisów prawa na podstawie nieprawdziwych danych, a tym samym naruszono reguły sprawiedliwości proceduralnej obowiązujące w demokratycznym państwie prawnym. Rzecznik Praw Dziecka wniósł o uchylenie zaskarżonej czynności i uznanie uprawnienia uczestnika wynikającego z przepisów prawa - uprawnienia do otrzymania części oświatowej subwencji ogólnej obliczonej z uwzględnieniem przeliczników dla uczniów szkół podstawowych dla dzieci i młodzieży zlokalizowanych na terenach wiejskich lub w miastach do 5.000 mieszkańców oraz dla uczniów gimnazjów dla dzieci i młodzieży zlokalizowanych na terenach wiejskich lub w miastach do 5.000 mieszkańców. W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnił, iż pismem z dnia [...] lutego 2014 r. (mylnie datowanym- powinno być [...] lutego 2015 r.) Minister Finansów poinformował Miasto i Gminę [...] M. o wysokości poszczególnych części subwencji ogólnej przypadającej na Miasto i Gminę [...] M.. W odniesieniu do części oświatowej Minister poinformował, że wyliczenia tej kwoty dokonał Minister Edukacji Narodowej. Część oświatowa subwencji okazała się niższa (o ponad [...] min złotych) od subwencji przyznanej w poprzednich latach. Wyliczając część oświatową subwencji ogólnej na 2015 rok Minister Edukacji Narodowej, a w ślad za nim Minister Finansów przyjął, że według stanu na dzień [...] grudnia 2013 r. (data określona ustawowo dla wyliczenia subwencji na 2015 rok) Miasto i Gmina [...] M. liczyły powyżej 5000 mieszkańców. Minister Edukacji Narodowej oparł wyliczenia na informacjach pochodzących z Głównego Urzędu Statystycznego. Z kolei według danych z ewidencji ludności prowadzonej przez Burmistrza Gminy M. wynika, że liczba mieszkańców według stanu na dzień [...] grudnia 2013 r. nie przekraczała 5.000. Uzasadniając zarzuty skargi, skarżący przytoczył brzmienie art. 2 pkt 4 d.j.s.t.u. Zauważył, że ustawa nie rozstrzyga, jak należy postąpić w przypadku rozbieżności pomiędzy danymi GUS a rzeczywistą liczbą mieszkańców ustaloną na podstawie danych z ewidencji ludności. Zdaniem Rzecznika Praw Dziecka wobec wykazania rozbieżności danych liczbowych, prowadzących do pozbawienia podmiotów uprawnionych należnych im uprawnień, należy rozważyć, które dane powinny stanowić podstawę wyliczenia. Skoro istnieje rozbieżność pomiędzy danymi statystycznymi a danymi pochodzącymi z ewidencji ludności, za podstawę wyliczenia powinny być przyjęte dane z ewidencji ludności, bowiem oddają one rzeczywistą liczbę mieszkańców. W sprawie subwencji dla uczestnika przyczyną zaniżenia jej wymiaru było oparcie wyliczeń na danych statystycznych. Gdyby wyliczenia oparte zostały na danych z ewidencji ludności, uczestnik otrzymałby subwencję w wysokości ściśle powiązanej z liczbą mieszkańców Gminy. W ocenie skarżącego, wykładnia przepisów d.j.s.t.u. powinna być dokonywana z poszanowaniem art. 2 Konstytucji, z którego wynikają zasady sprawiedliwości proceduralnej, dające podstawę do podejmowania opartych na prawdzie rozstrzygnięć organów władzy publicznej. W przedmiotowej sprawie bardziej miarodajne jest oparcie się na danych pochodzących z ewidencji ludności, a nie danych statystycznych, co wynika z odmiennych celów gromadzenia obu rodzajów danych. Konkludując Rzecznik Praw Dziecka stwierdził, iż Minister Edukacji Narodowej dokonał ustalenia części oświatowej subwencji ogólnej na rzecz uczestnika wyłącznie w oparciu o dane pochodzące z GUS, nie zważając na informacje przekazywane przez uczestnika na temat rzeczywistej liczby mieszkańców. W związku z tym ustalenie liczby mieszkańców było nieprawidłowe, co doprowadziło do błędnego ustalenia części oświatowej subwencji ogólnej. W konsekwencji przekazanie części oświatowej subwencji nastąpiło w zaniżonej wysokości. Powyższe okoliczności uzasadniają, zdaniem skarżącego, zarzut naruszenia § 3 Rozporządzenia w zw. z pkt 2 załącznika do rozporządzenia oraz w związku z art. 33 ust. 1 pkt 2 d.j.s.t.u. Według wyliczeń uczestnika prawidłowa wartość części subwencji ogólnej na 2015 rok, z uwzględnieniem przeliczników właściwych dla miast do 5.000 mieszkańców, wyniosłaby [...] zł, a zatem o [...] zł więcej niż faktycznie przyznano uczestnikowi. W odpowiedzi na skargę Minister Edukacji Narodowej wniósł o oddalenie skargi. Wyjaśnił, iż podstawą działania Ministra Edukacji Narodowej jest wydawane przez niego rokrocznie rozporządzenie w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego. Upoważnienie do wydania rozporządzenia zawiera art. 28 ust. 6 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Tym samym MEN, w granicach upoważnienia ustawowego jest decydentem w zakresie ustalenia wielkości części oświatowej subwencji ogólnej dla każdej jednostki samorządu terytorialnego. Minister Finansów tylko włącza to ustalenie do treści informacji kierowanej do jednostek samorządu terytorialnego w trybie art. 33 ust. 1 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Odnosząc się do zarzutów skargi, Minister Edukacji Narodowej wyjaśnił, iż pismem z [...] grudnia 2014 r. Ministerstwo Edukacji Narodowej przekazało wszystkim jednostkom samorządu terytorialnego dane pozyskane z systemu informacji oświatowej w celu ich weryfikacji przed kalkulacją ostatecznych kwot części oświatowej subwencji ogólnej na 2015 rok. W wykazie szkół i placówek prowadzonych/dotowanych przez Miasto i Gminę M. uczniowie szkół zlokalizowanych w Mieście M. nie byli przeliczani wagą P1 i P2. Burmistrz Miasta i Gminy M. pismem z dnia [...] stycznia br. złożył oświadczenie, że ww. wykaz nie wymaga korekty. Ostateczna kwota subwencji oświatowej dla Miasta i Gminy M. na 2015 rok wzrosła o 6,58% w stosunku do kwoty skalkulowanej na rok 2014, co wynikało ze wzrostu liczby uczniów przeliczeniowych w szkołach i placówkach prowadzonych bądź dotowanych przez Miasto i Gminę M. o 6,27% oraz zwiększenia się wartości wskaźnika Di o 1,15%. Nadto organ wskazał, iż dane o liczbie i strukturze ludności w przekroju terytorialnym zostały opracowane przez GUS według faktycznego miejsca zamieszkania, to znaczy, że ujęto ludność zameldowaną na pobyt stały w danej jednostce podziału terytorialnego (gminie) i faktycznie tam mieszkającą oraz ludność przebywającą tam czasowo (zameldowaną na pobyt czasowy ponad 3 miesiące). GUS opracowuje dane o liczbie i strukturze ludności przy zastosowaniu metody bilansowej, dla której bazą wyjściową są wyniki spisów powszechnych ludności i mieszkań (obecnie NSP z 2011 r.), a dane składowe (urodzenia, zgony i migracje) pochodzą z rejestrów urzędów stanu cywilnego i biur ewidencji poszczególnych gmin. Minister Edukacji Narodowej zauważył także, iż w Systemie Informacji Oświatowej wg stanu na 30 września 2014 r. wykorzystano o liczbie ludności wg stanu na [...] grudnia 2013 r. uzyskane z Głównego Urzędu Statycznego, zgodnie z którymi liczba mieszkańców miasta M. wynosiła [...]. Użyte zaś w ww. rozporządzeniu pojęcie "mieszkaniec" definiuje ustawa o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Organ zaznaczył, że sposób kalkulacji kwot subwencji oświatowej oraz źródła danych (w przypadku określenia statusu poszczególnych miejscowości były to dane GUS, a nie ewidencja sporządzana przez służby poszczególnych j.s.t.) użytych do ustalenia ich wysokości były jednolite dla wszystkich jednostek samorządu terytorialnego. Jednocześnie organ podniósł, iż przepisy nie przewidują żadnej konkurencji, czy kolizji danych o liczbie mieszkańców z GUS i innych źródeł. Nie ma znaczenia, czy Minister Edukacji Narodowej o rozbieżności danych wiedział czy nie. Na etapie obliczania subwencji istnieje dla niego wyłącznie jedno, prawnie dopuszczalne źródło informacji o liczbie mieszkańców - są nim dane GUS. W piśmie procesowym z dnia [...] czerwca 2016 r. (stanowiącym załącznik do protokołu rozprawy) Miasto i Gmina [...] M. wniosła o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów, na okoliczność ich treści, tj.: a) pisma Burmistrza Gminy M. z dnia [...] stycznia 2015 r. dotyczącego wykazu szkół i placówek prowadzonych/dotowanych przez Gminę M. – w ocenie uczestnika dopuszczenie tego dowodu jest niezbędne z uwagi na odwołanie się do treści tego pisma w odpowiedzi na skargę przez Ministra Edukacji Narodowej, gdzie zasugerowano, że składając ww. oświadczenie z dnia [...] stycznia 2015 r. Burmistrz Gminy M. potwierdził prawidłowość wyliczeń subwencji oświatowej, podczas gdy w rzeczywistości oświadczenie to dotyczyło wyłącznie wykazu szkół i placówek prowadzonych/dotowanych przez Gminę M.; b) zestawienia osób zameldowanych na pobyt czasowy w okresie: [...].01.2011 – [...].12.2011 - dopuszczenie tego dowodu jest celowe dla wykazania, że ustalenie liczby mieszkańców miasta M. przez GUS mogło być wadliwe w związku z podwójnym liczeniem osób zameldowanych w dwóch różnych miejscach na pobyt stały i czasowy. Jednocześnie uczestnik postępowania Miasto i Gmina [...] M., działaniem pełnomocnika, wniosła o uwzględnienie skargi. Na rozprawie w dniu 8 czerwca 2016 r. Sąd dopuścił dowód z dokumentów dołączonych do protokołu rozprawy oraz do skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 j.t. ze zm., dalej: "p.p.s.a.") Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Jak wynika z art. 8 § 2 p.p.s.a. Rzecznik Praw Dziecka może wziąć udział w każdym toczącym się postępowaniu, a także wnieść skargę, skargę kasacyjną, zażalenie oraz skargę o wznowienie postępowania, jeżeli według jego oceny wymaga tego ochrona praw dziecka; w takim przypadku przysługują mu prawa strony. W myśl art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Zgodnie z art. 53 § 3 zdanie pierwsze p.p.s.a. Prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka mogą wnieść skargę w terminie sześciu miesięcy od dnia doręczenia stronie rozstrzygnięcia w sprawie indywidualnej, a w pozostałych przypadkach w terminie sześciu miesięcy od dnia wejścia w życie aktu lub podjęcia innej czynności uzasadniającej wniesienie skargi. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest czynność Ministra Edukacji Narodowej ustalająca część oświatową subwencji ogólnej na rok 2015 dla Miasta i Gminy [...] M., zawarta w piśmie Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...]. Wprawdzie pomiędzy stronami bezsporne jest, iż data widniejąca w ww. piśmie została wskazana omyłkowo, gdyż prawidłowo powinno być [...] lutego 2015 r., nie mniej jednak wobec braku informacji o sprostowaniu tej daty, z uwagi na jej funkcjonowanie w piśmie, w ocenie Sądu, należy posługiwać się datą tam widniejącą, mimo świadomości omyłki w tym zakresie. Pismo z dnia [...] lutego 2014 r., jak wynika z treści skargi, zostało Miastu i Gminie [...] M. (uczestnikowi postępowania) doręczone w dniu [...] lutego 2015 r. Skarga zaś, zgodnie z potwierdzeniem jej nadania w urzędzie pocztowym Poczty Polskiej (karta 57 akt sądowych) została wniesiona w dniu [...] sierpnia 2015 r. Tym samym zostały spełnione wszystkie przesłanki dotyczące prawidłowości wniesienia skargi i jej dopuszczalności, co sprawia, iż podlega ona rozpoznaniu. Przypomnieć tym samym wypada, iż Minister Finansów w piśmie nr [...] opatrzonym datą [...] lutego 2014 r. poinformował między innymi Miasto i Gminę [...] M. o wysokości subwencji ogólnej, w tym w części oświatowej na 2015 r. Jak wynika z treści ww. pisma kwoty subwencji oświatowej na 2015 r. dla poszczególnych gmin, powiatów i samorządów województw zostały ustalone zgodnie z zasadami przyjętymi w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 grudnia 2014 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2015 (Dz. U. z 2014 r., poz. 1977; dalej: "rozporządzenie"). Wskazano jednocześnie, iż wyliczenia ostatecznych kwot części oświatowej subwencji ogólnej na 2015 r. dla poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego dokonało Ministerstwo Edukacji Narodowej. W piśmie tym powołano się jednocześnie na art. 2 pkt 4 d.j.s.t.u., zgodnie z którym ilekroć w ustawie jest mowa o liczbie mieszkańców - rozumie się przez to liczbę mieszkańców zamieszkałych na obszarze danej jednostki samorządu terytorialnego lub obszarze kraju, według stanu na dzień 31 grudnia roku poprzedzającego rok bazowy, ustaloną przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego do dnia 31 maja roku bazowego. Z tych względów, jak wskazał Minister Edukacji Narodowej w odpowiedzi na skargę, do ustalenia części oświatowej subwencji wykorzystano dane o liczbie ludności według stanu na [...] grudnia 2013 r., uzyskane z Głównego Urzędu Statystycznego, zgodnie z którymi liczba mieszkańców miasta M. wynosiła [...]. Oceniając zgodność z prawem zaskarżonej czynności Ministra Edukacji Narodowej wskazać należy, iż ramy prawne powyższego działania zakreślają przepisy ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego oraz wydanego na jej podstawie rozporządzenia. Zgodnie z art. 3 ust. 1 d.j.s.t.u. dochodami jednostek samorządu terytorialnego są: 1) dochody własne; 2) subwencja ogólna; 3) dotacje celowe z budżetu państwa. Subwencja ogólna dla gmin składa się z części wyrównawczej, równoważącej i oświatowej (art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a i b, pkt 4 d.j.s.t.u.). W myśl art. 28 ust. 5 d.j.s.t.u. po odliczeniu rezerwy, o której mowa w ust. 2, minister właściwy do spraw oświaty i wychowania dzieli część oświatową subwencji ogólnej między poszczególne jednostki samorządu terytorialnego, biorąc pod uwagę zakres realizowanych przez te jednostki zadań oświatowych, z wyłączeniem zadań związanych z dowozem uczniów oraz zadań związanych z prowadzeniem przedszkoli ogólnodostępnych i oddziałów ogólnodostępnych w przedszkolach z oddziałami integracyjnymi oraz zadań związanych z prowadzeniem innych form wychowania przedszkolnego - w sposób określony na podstawie ust. 6. Do podziału części oświatowej subwencji ogólnej przyjmuje się dane zgromadzone w bazie danych systemu informacji oświatowej, o którym mowa w ustawie z dnia 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej (Dz. U. z 2015 r. poz. 45, z późn. zm.). Zgodnie z art. 28 ust. 6 d.j.s.t.u. minister właściwy do spraw oświaty i wychowania, po zasięgnięciu opinii ministra właściwego do spraw finansów publicznych oraz reprezentacji jednostek samorządu terytorialnego, określa, w drodze rozporządzenia, sposób podziału części oświatowej subwencji ogólnej między poszczególne jednostki samorządu terytorialnego, z uwzględnieniem w szczególności typów i rodzajów szkół i placówek prowadzonych przez te jednostki, stopni awansu zawodowego nauczycieli oraz liczby uczniów w tych szkołach i placówkach. W myśl art. 33 ust. 1 d.j.s.t.u. minister właściwy do spraw finansów publicznych informuje właściwe jednostki samorządu terytorialnego o: 1) rocznych planowanych kwotach części subwencji ogólnej i planowanych wpłatach, przyjętych w projekcie ustawy budżetowej, oraz o planowanej kwocie dochodów z tytułu udziału we wpływach z podatku dochodowego od osób fizycznych - w terminie do dnia 15 października roku bazowego; 2) rocznych kwotach części subwencji ogólnej, wynikających z ustawy budżetowej, oraz o rocznych wpłatach, wynikających z ustawy budżetowej - w terminie 14 dni od dnia ogłoszenia ustawy budżetowej. W wykonaniu delegacji ustawowej wynikającej z art. 28 ust. 6 d.j.s.t.u. wydane zostało Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 grudnia 2014 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2015 (Dz. U. z 2014 r., poz. 1977, zwane w niniejszym uzasadnieniu także rozporządzeniem). W myśl § 3 rozporządzenia podział części oświatowej, po odliczeniu rezerwy, o której mowa w art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, będącej w dyspozycji ministra właściwego do spraw finansów publicznych, następuje według algorytmu określonego w załączniku do rozporządzenia. W puncie 2 załącznika do wzoru na uzupełniającą liczbę uczniów w bazowym roku szkolnym w zakresie zadań szkolnych wprowadzono współczynniki od P1 do P33 oznaczające wagi. Wagi P1 i P2 ustalono dla odpowiednio dla uczniów szkół podstawowych i dla uczniów gimnazjów dla dzieci i młodzieży zlokalizowanych na terenach wiejskich lub w miastach do 5.000 mieszkańców. Tym samym ustalenie kwoty subwencji poprzez użycie algorytmu w sytuacji, gdy w obliczeniach zostaną przyjęte wymienione wyżej wagi pozwala na obliczenie kwoty, o której mowa, w wyższej wysokości niż w przypadku dokonania obliczeń bez uwzględnienia ww. wag. Tym samym za okoliczność istotną dla gminy w odniesieniu do kwoty części oświatowej subwencji ogólnej należy uznać liczebność jej mieszkańców. Sposób rozumienia pojęcia liczby mieszkańców został wskazany w art. 2 pkt 4 d.j.s.t.u., zgodnie z którym ilekroć w ustawie jest mowa o liczbie mieszkańców - rozumie się przez to liczbę mieszkańców zamieszkałych na obszarze danej jednostki samorządu terytorialnego lub obszarze kraju, według stanu na dzień 31 grudnia roku poprzedzającego rok bazowy, ustaloną przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego do dnia 31 maja roku bazowego. W myśl art. 2 pkt 3 d.j.s.t.u. rokiem bazowym jest rok poprzedzający rok budżetowy. Z uwagi na ustalanie subwencji na rok 2015, który jest rokiem budżetowym, rokiem bazowym w niniejszej sprawie jest rok 2014, zaś liczbę mieszkańców w rozumieniu art. 2 pkt 4 d.j.s.t.u. należy ustalić według stanu na dzień 31 grudnia 2013 r., w oparciu o ustalenia dokonane przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. W taki też sposób, jak wynika ze zgodnych stanowisk stron i uczestnika niniejszego postępowania została ustalona subwencja ogólna w części oświatowej dla Miasta i Gminy [...] M. na rok 2015. Spór zaś sprowadza się w istocie do tego, czy prawidłowe było przyjęcie do obliczeń danych pochodzących z ustaleń Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, czy też należało przyjąć dane wynikające z ewidencji ludności. Według danych statystycznych bowiem liczba ludności uczestnika na koniec 2013 r. przekraczała 5.000, zaś według ewidencji tej wartości nie przekraczała. Do skargi dołączono zaś między innymi zestawienia z bazy danych ewidencji ludności oraz korespondencję kierowaną przez uczestnika do Ministerstwa Edukacji Narodowej, Głównego Urzędu Statystycznego, Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego mające na celu wykazanie rozbieżności w tym zakresie, z jednoczesnym wskazaniem, iż dane statystyczne odbiegają od rzeczywistości. Także argumentacja i dowody wskazywane przez uczestnika (poza kopią oświadczenia z dnia [...] stycznia 2015 r., dotyczącego wykazu szkół i placówek prowadzonych przez skarżącego i liczby etatów nauczycielskich), zmierzają do wykazania istnienia rozbieżności pomiędzy danymi statystycznymi i ewidencyjnymi, z jednoczesnym wskazaniem na większą wiarygodność danych pochodzących z ewidencji ludności. Wbrew twierdzeniom skarżącego oraz uczestnika zaskarżona czynność Ministra Edukacji Narodowej nie narusza prawa, a argumentacja dotycząca większej wiarygodności danych ewidencyjnych niż dane statystyczne pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia. Istotna dla powyższej oceny jest okoliczność, iż ustawa o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w art. 2 pkt 4 w sposób nie budzący wątpliwości zdefiniowała pojęcie liczby mieszkańców na potrzeby tej ustawy. Z uwagi na to, iż rozporządzenie zostało wydane w wykonaniu delegacji ustawowej d.j.s.t.u. powyższa definicja rozciąga się na regulacje zawarte w rozporządzeniu. Nie ulega zatem wątpliwości, że do ustalenia subwencji oświatowej dla uczestnika na 2015 r. należało przyjąć dane statystyczne według stanu na 2013 r., z których wynika, iż liczba mieszkańców Miasta i Gminy [...] M. wynosiła ponad 5.000 osób, a tym samym brak było podstaw do zastosowania wag P1 i P2. Brak jest jednocześnie regulacji, dających podstawę do przyjęcia jakiejkolwiek innej metody obliczeń liczby mieszkańców i to bez względu na wielkość błędu ustaleń statystycznych. Na podzielenie nie zasługuje także argumentacja, iż istotne jest przyjęcie dla obliczeń danych rzeczywistych. Regulacja art. 2 pkt 3 i 4 d.j.s.t.u. nie pozwala na przyjęcie, iż zamierzeniem ustawodawcy było dokonywanie obliczenia subwencji w oparciu o dane rzeczywiste, skoro w odniesieniu do subwencji za rok 2015 należy posługiwać się danymi dotyczącymi roku 2013. Nie ulega wątpliwości, iż kwota przyznanej subwencji ma bezpośredni wpływ na możliwości Gminy co do zapewnienia standardów nauczania. W okolicznościach niniejszej sprawy kwota przyznanej subwencji została obliczona w zgodzie z obowiązującymi w tej mierze przepisami prawa. Sposób jej ustalania jest tożsamy dla wszystkich jednostek samorządu terytorialnego, także tych innych gmin, których ilość mieszkańców waha się na pograniczu 5.000 osób. W tych okolicznościach zastosowanie przez Ministra Edukacji Narodowej ww. przepisów prawa, przy prawidłowym ich odczytaniu nie może stanowić o naruszeniu art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Na prawidłowość powyższych wywodów pozostaje bez wpływu także okoliczność dotycząca przyznania uczestnikowi subwencji ze środków rezerwy części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2011 na podstawie art. 28 ust. 3 d.j.s.t.u., wynikająca z korekty danych statystycznych przyjętych do wyliczeń. Pisma te bowiem w żaden sposób nie dotyczą zaskarżonej w niniejszej sprawie czynności Ministra Edukacji Narodowej. Z tych względów wobec braku podstaw do uznania zasadności zarzutów skargi oraz braku innych naruszeń, dających podstawę do jej uwzględnienia, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę, orzekając jak w wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło