V SA/Wa 4550/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Protokolant specjalista - Izabela Wrembel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2016 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Dyrektora ... Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia ... października 2015 r. nr ... w przedmiocie zmiany wysokości renty strukturalnej oddala skargę. Na wniosek M. J. o przyznanie renty strukturalnej, Kierownik Biura ... ARiMR w N. z/s P. decyzją z dnia ... października 2005 r., nr ..., przyznał Stronie rentę strukturalną od dnia 23 września 2005 r. do dnia 23 sierpnia 2015 r. w wysokości 1. 530,22 zł. W związku z waloryzacją świadczeń emerytalnych decyzja ta była wielokrotnie zmieniana w zakresie wysokości renty strukturalnej i na dzień 1 marca 2015 r. wysokość renty, na podstawie decyzji Kierownika Biura ... ARiMR w N. z dnia ... lutego 2015 r., nr ..., o zmianie wysokości renty strukturalnej wyniosła 2.394,82 zł. Decyzją z dnia ... sierpnia 2015 r., nr ..., Kierownik Biura ... ARiMR w P. zmienił od kwietnia 2015 r. wysokość pobieranej przez M. J. renty strukturalnej, przyznanej na podstawie decyzji z dnia ... października 2005 r., nr ..., o kwotę 1.047,20 zł. Wskazał, iż nowa wysokość renty strukturalnej wynosi 1.347,62 zł a ostatnia wypłata nastąpi w sierpniu 2015 r. W uzasadnieniu swej decyzji Kierownik Biura ... ARiMR powołał przepis § 14 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 114, poz. 1191 ze zm.), który stanowi, iż w przypadku gdy uprawniony do renty strukturalnej w trakcie jej pobierania nabędzie prawo do emerytury z ubezpieczenia społecznego lub zaopatrzenia emerytalnego, lub ubezpieczenia społecznego rolników, rentę strukturalną zmniejsza się o kwotę tej emerytury. Wskazał, iż od 1 kwietnia 2015 r. M. J. ma przyznana z KRUS-u emeryturę rolniczą w wysokości 1.047,20 zł i wyliczył, że za miesiące kwiecień – sierpień 2015 r. kwota nadmiernie wypłaconych Stronie środków, podlegających zwrotowi na wskazany rachunek bankowy, wynosi 5.236 zł. Decyzja Kierownika Biura ... ARiMR z dnia ... sierpnia 2015 r., po rozpoznaniu odwołania M. J., została utrzymana w mocy decyzją Dyrektora ... Oddziału Regionalnego ARiMR w W. z dnia ... października 2015 r., nr ... Organ II instancji podzielił ustalenia faktyczne Kierownika Biura ... ARiMR w P. i jego argumentację prawną. W skardze z dnia 6 listopada 2015 r. skierowanej przez M. J. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Dyrektora ... Oddziału Regionalnego ARiMR w W. z dnia ... października 2015 r. Skarżąca wniosła o jej uchylenie oraz zobowiązanie organu II instancji do: uchylenia decyzji organu I instancji, zmiany decyzji Kierownika Biura ... w zakresie kwoty 1.047, 20 zł., usunięcia zobowiązania Strony do zwrotu rzekomo nienależnie pobranej renty strukturalnej. Skarżąca zwróciła się także o rozważenie przez Sąd zwrócenia się do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem o zgodność z Konstytucją powołanych w zaskarżonej decyzji przepisów w sytuacji, gdy Strona nie była pouczona o możliwości zwrotu całości lub części świadczenia a zostało ono w całości zużyte na potrzeby Strony i jej rodziny. Decyzji Dyrektora ... Oddziału Regionalnego ARiMR w W. z dnia ... października 2015 r. Skarżąca zarzuciła naruszenie: 1) art. 21 ust.1 art. 64 ust. 1 w związku z art. 8 ust. 2 Konstytucji – poprzez nieuwzględnienie zasady praw nabytych i obciążenie jej obowiązkiem zwrotu świadczeń, które zostały jej wypłacone w sytuacji, gdy; - nie pouczono jej o możliwości zaistnienia obowiązku ich zwrotu w całości lub części, - świadczenia te w całości zużyła na potrzeby utrzymania siebie i rodziny, 2) art. 107 § 1 kpa w związku z art. 138 § 1 pkt 2 kpc – poprzez pominięcie przez organ I instancji podania podstawy prawnej orzeczenia. W uzasadnieniu skargi rozwinęła powyższe zarzuty. W odpowiedzi na skargę Dyrektor M... Oddziału Regionalnego ARiMR w W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sprowadzają się wyłącznie do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego krajowego i unijnego. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ppsa). Badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stanął na stanowisku, iż skarga nie jest zasadna. Wnioski zawarte w skardze a dotyczące ingerencji Sądu w ewentualne rozstrzygnięcie Dyrektora ... Oddziału Regionalnego ARiMR wykraczają poza wskazane wyżej uprawnienia Sądu. Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd stwierdza, że stan faktyczny sprawy, ustalony w toku postępowania administracyjnego jest prawidłowy. Na gruncie znajdujących się w aktach administracyjnych dowodów : - zobowiązania się przez Stronę we wniosku z dnia ... sierpnia 2005 r. do niezwłocznego informowania na piśmie Agencji o wszystkich faktach, które mają istotne znaczenie dla zwrotu nienależnie lub nadmiernie pobranych świadczeń, - pisma Kierownika Biura ... Agencji w N. z dnia ... kwietnia 2015 r. informującego Stronę o aktualnym stanie prawnym, jej obowiązkach oraz treści § 14 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich - organ miał podstawy do przyjęcia, iż Skarżąca miała świadomość, że od momentu nabycia przez nią prawa do emerytury z ubezpieczenia społecznego rolników renta strukturalna będzie jej wypłacana w wysokości pomniejszonej o kwotę przyznanej emerytury rolniczej. Treść przepisu § 14 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. jest w ocenie Sądu jednoznaczna, nie budząca wątpliwości co do interpretacji i intencji ustawodawcy. Bezsporne w sprawie jest, iż decyzją Prezesa KRUS z dnia ... maja 2015 r., nr ..., przyznana została M. J. emerytura rolniczej od dnia 1 kwietnia 2015 r. w wysokości 1.047,20 zł. Nie można zatem przyjąć, by otrzymując po dniu 1 kwietnia 2015 rentę strukturalną w dotychczasowej wysokości Skarżąca nie miała świadomości, iż kwota tej renty w wysokości odpowiadającej wysokości emerytury rolniczej jest jej nienależna. Informacja o uzyskaniu przez M. J. prawa do emerytury rolniczej od kwietnia 2015 r. w wysokości 1.047,20 zł. wypłynęła do Biura ... ARiMR w N. dopiero w dniu .. sierpnia 2015 r. Jednakże niezależnie od daty poinformowania organu o uzyskaniu innego świadczenia, na gruncie przepisu § 14 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r., obowiązek organu zmniejszenia renty strukturalnej o wysokość przyznanej Stronie emerytury rolniczej następuje od miesiąca, od którego ta emerytura została przyznana. Sąd podkreśla, iż § 14 ust. 1 rozporządzenia nie uzależnia zmniejszenia renty strukturalnej od faktu pobierania emerytury a wyłącznie od nabycia do niej prawa. W świetle tak skonstruowanych przepisów, okoliczność kiedy Skarżąca poinformowała organu o nabyciu tego prawa nie ma znaczenia, albowiem przepisy nie uzależniają pomniejszenia renty strukturalnej innych przesłanek a jedynie od nabycia prawa do innego świadczenia. Inna interpretacji prowadziłaby do nadużyć polegających na opóźnianiu przez zainteresowanych informowania organu właściwego w sprawie renty strukturalnej o przyznaniu emerytury z ubezpieczenia społecznego lub ubezpieczenia społecznego rolników. Nadmiernie pobrane środki podlegają zwrotowi, o czym oraz o możliwości ich windykacji Strona została poinformowana w treści decyzji organu I instancji. Nie ma zastosowania w rozpoznawanej sprawie przywoływana przez Skarżącą zasada ochrony praw nabytych wyrażona w art. 3 kodeksu cywilnego, mogąca znaleźć zastosowanie w sytuacjach, gdy ustawa wiąże konsekwencje prawne przewidziane w jej przepisach ze zdarzeniami, które miały miejsce zanim nabrała mocy obowiązującej. Nie można także przenieść na grunt prawa administracyjnego zastosowania art. 5 kodeksu cywilnego zakreślającego granice, w jakich osoba uprawniona może czynić użytek z przysługującego jej prawa ani też art. 409 kodeksu cywilnego dotyczącego konsumpcyjnego zużycia uzyskanej korzyści - ze względu, że przepisy te funkcjonują wyłącznie w systemie prawa cywilnego i nie mogą być stosowane do oceny uprawnień lub obowiązków powstających w obszarze normowanym przepisami prawa administracyjnego bądź finansowego. W prawie administracyjnym i finansowym nie występują przepisy odpowiadające przywołanym przepisom prawa cywilnego a zasady współżycia społecznego nie mogą stanowić podstawy prawnej decyzji administracyjnej i skargi sądowej, nie mogą modernizować i modyfikować przepisów materialnego prawa administracyjnego oraz nie mogą stanowić dyrektywy wykładni przepisów prawa materialnego stosowanych w trybie postępowania administracyjnego. Z tych względów bezzasadny jest wniosek o zwrócenie się z pytaniem prawnym, w zakresie wskazanym przez Skarżącą, do Trybunału Konstytucyjnego. Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Kierownika Biura ... Agencji dotyczy wyłącznie zmiany – zmniejszenia renty strukturalnej. Podstawę prawną takiego działania organu stanowi rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z dnia 19 maja 2004 r.), które w § 1 stanowi : "Rozporządzenie określa szczegółowe warunki i tryb udzielania, wypłacania, zawieszania, zmniejszania i zwracania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych (...)" Brak powołania tego przepisu w podstawie prawnej decyzji nie stanowi naruszenia przez organ przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, z mocy art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę w całości.