V SA/Wa 459/06

Sygn. akt V SA/Wa 459/ W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 czerwca 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia -, Sędzia -, WSA -, Protokolant - Beata Bińkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] stycznia 2006 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji własnej uchyla zaskarżoną decyzję Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2006 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy decyzję własną nr [...] z dnia [...] października 2005 r. odmawiającą uchylenia decyzji własnej z dnia [...] lutego 2004 r. w przedmiocie odmowy przyznania J. K. uprawnień kombatanckich z tytułu służby w zrzeszeniu "[...]". W dniu 29 czerwca 2005 r. do Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wpłynęło pismo skarżącego, które zakwalifikowano jako wniosek o uchylenie decyzji ostatecznej w trybie art.154 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz.1071 ze zm.) - zwanej dalej "kpa". Po rozpatrzeniu powyższego wniosku, decyzją z dnia [...] października 2005 r. nr [...] wydaną w trybie art.154 § 1 kpa, Kierownik Urzędu odmówił uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...] lutego 2004 r., na podstawie której odmówiono skarżącemu przyznania uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał m.in., iż strona nie wykazała, aby w przedmiotowej sprawie zaistniały jakiekolwiek nowe okoliczności faktyczne i prawne przemawiające za uchyleniem decyzji ostatecznej. Nie zgadzając się z tak podjętym rozstrzygnięciem skarżący pismem z dnia 26 października 2005 r. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy. Po przeanalizowaniu dokumentów przedstawionych przez skarżącego, Kierownik Urzędu zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] października 2005 r. W uzasadnieniu decyzji organ ponownie wskazał, iż strona nie wykazała, aby w przedmiotowej sprawie zaistniały jakiekolwiek nowe okoliczności faktyczne i prawne przemawiające za uchyleniem decyzji ostatecznej. Powołując się na treść art.16 § 1 kpa wyrażającego zasadę trwałości decyzji ostatecznych, podkreślono, iż uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznych, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach ściśle określonych przepisami prawa, stanowiących wyjątki od powyższej zasady. Zgodnie z art.154 kpa - będącym jednym z takich wyjątków, decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji państwowej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Kierownik Urzędu uzasadniając wydane rozstrzygnięcie podniósł ponadto, że przedstawiony przez skarżącego materiał dowodowy nie daje żadnych podstaw do uznania, iż wchodził on w skład organizacji "[...]" i pełnił służbę w organizacji. Co najwyżej można uznać - zdaniem organu - iż skarżący współpracował z tą organizacją, a wykonywane przez niego czynności stanowiły pomoc organizacji podziemnej, co jednakże nie daje podstawy do przyznania uprawnień kombatanckich. Za niewiarygodne uznano również przedstawione przez skarżącego oświadczenia świadków: J. M. i J. K.. Stwierdzono, powołując się na orzecznictwo administracyjne, iż dowody z zeznań świadków dotyczące zdarzeń sprzed około 60 lat mają niską wartość dowodową zarówno ze względu na znaczny upływ czasu, subiektywizm świadków, a często i zamiar pomocy w uzyskaniu świadczeń związanych ze statusem kombatanta. Ponadto organ wskazał, że za brakiem wiarygodności przedstawionych oświadczeń świadków przemawiają również wątpliwości odnośnie złożonych pod oświadczeniami podpisów, a także fakt, że bracia skarżącego wyraźnie zakwestionowali jego przynależność do organizacji i podważyli autentyczność złożonych oświadczeń świadków oraz procedurę ich pozyskania. Reasumując podkreślono, że pomaganie organizacji niepodległościowej zasługuje niewątpliwie na społeczny szacunek, jednakże nie stanowi podstawy do przyznania uprawnień kombatanckich. Pismem z dnia 6 lutego 2006 r. zatytułowanym "odwołanie" skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Skarżący podniósł, iż twierdzenia organu, że nie pełnił służby w organizacji "[...]" i nie wchodził w jej skład, są niesłuszne. Na potwierdzenie powyższego skarżący wskazał na przykłady udziału w walkach, które jego zdaniem potwierdzają jego przynależność do organizacji. Ponadto podkreślił, iż wbrew ocenie organu, podani świadkowie oraz ich oświadczenia są wiarygodne. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje; Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone m.in. przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Badając zaskarżoną decyzję pod ww. kątem Sąd stwierdził naruszenie przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania i uchylił zaskarżoną decyzję, jednak z przyczyn innych niż podniesione w skardze. Decyzją z dnia [...] lutego 2004 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób represjonowanych odmówił J. K. przyznania uprawnień kombatanckich z tytułu służby w zrzeszeniu "[...]". Decyzja została doręczona stronie 8 marca 2004 r. Następnie 6 kwietnia 2004 r. (data wskazana przez organ, nie kwestionowana przez stronę) skarżący wysłał do Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych złożone na piśmie zeznania świadków J. K. i J. M. i w odpowiedzi na pismo Urzędu wyjaśnił, że wnosi o ponowne rozpoznanie sprawy. Pismem z dnia 10 lutego 2005 r. Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych - wobec faktu, że J. K. złożył po terminie wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy oraz nie złożył wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia tego wniosku - wezwał go do wskazania żądanego trybu rozpatrzenia sprawy, wskazując jako możliwe potraktowanie korespondencji nadanej przez skarżacego 6.04.2004 r. jako: 1/wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, uprzedzając równocześnie, że ze względu na złożenie wniosku po upływie ustawowego terminu nie będzie on rozpoznany, merytorycznie, 2/wniosku o przywrócenie terminu, 3/wniosku o zmianę decyzji w trybie art. 154 kpa Pismem wysłanym 11 maja 2005 r. skarżący zwrócił się do organu o przywrócenie terminu. Postanowieniem z [...] czerwca 2005 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Kolejnym pismem, nadanym na poczcie 29 czerwca 2005 r. skarżący zwrócił się z prośbą o przywrócenie terminu oraz o zmianę decyzji w trybie art. 154 kpa. W oparciu o powyższe pismo Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób represjonowanych rozpatrzył sprawę w trybie art. 154 kpa i decyzją z dnia [...] października 2005 r. odmówił uchylenia decyzji własnej, odmawiającej przyznania J. K. uprawnień kombatanckich. Decyzja ta została utrzymana w mocy zaskarżoną decyzją. Sąd uznał, że Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych nie wyjaśnił w sposób pełny i prawidłowy trybu w jakim stroma chciałaby aby jej sprawa została rozpoznana. Przedstawiając stronie różne prawne możliwości potraktowania jej korespondencji z 6 kwietnia 2004 r. pominął możliwość potraktowania wniosku strony jako wniosku o wznowienie postępowania. Należy zauważyć, że już po wydaniu decyzji z dnia [...] lutego 2004 r., która na skutek nie zaskarżenia w terminie stała się decyzją ostateczną, do organu orzekającego zostały nadesłane przez stronę nowe dowody w postaci zeznań świadków M. i K. Dowody te w postaci wiedzy świadków niewątpliwie istniały już w dacie rozpoznawania sprawy , a jedynie ich zmaterializowana postać w formie spisanych oświadczeń została sporządzona i przedłożona organowi orzekającemu już po wydaniu decyzji. Tak więc ustalając tryb w jakim sprawa winna być rozpoznana należało wyjaśnić, czy intencją strony nie było aby jej sprawa została rozpoznana w trybie wznowienia postępowania, a nie w trybie art. 154 kpa. Do kwestii wyjaśnienia intencji strony co do trybu rozpoznania jej sprawy należało podejść ze szczególną pieczołowitością biorąc pod uwagę fakt, że strona jest osobą starszą i jak wynika z akt sprawy, nieporadną w zakresie formułowania wniosków składanych w postępowaniu administracyjnym. Za przedwczesną należy również uznać wyrażoną w uzasadnieniu decyzji ocenę dowodu z zeznań świadków M. i K.. Nie uznając za wiarygodne pisemnych oświadczeń złożonych przez tych świadków, organ winien był świadków (tych, którzy jeszcze żyli) przesłuchać i dopiero dokonać oceny ich wiarygodności. Ponadto organ oceniając negatywnie zeznanie świadka M. , który jak wynika z jego zaświadczenia o uprawnieniach kombatanckich zakończył działalność będącą podstawą do przyznania uprawnień kombatanckich w 1945 r., nie odniósł się w tym zakresie do zeznań świadka K., który jak wynika z załączonego do akt administracyjnych sprawy zaświadczenia, uzyskał uprawnienia kombatanckie między innymi z tytułu przynależności w okresie od marca 1945 r. do października 1946 r. do [...]. Rozpoznając sprawę organ orzekający winien był również wyjaśnić sprawę przysłanego do Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych oświadczenia podpisanego przez J. K., A. K. i E. S., z którego wynikało, że zeznania świadków, którzy potwierdzili przynależność skarżącego w [...] zostały uzyskane przez skarżącego w sposób niezgodny z prawem. Wyjaśnienie tej sprawy jest istotne szczególnie wobec złożenia do akt sprawy przez skarżącego oświadczeń podpisanych przez te same osoby, z których wynika, że nigdy nie składali pisma do Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w sprawie przynależności skarżącego do [...]. Nie wyjaśnienie wyżej wskazanych . ważnych dla sprawy okoliczności stanowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisów art. 145 § 1 lit. "c" ustawy z 30. 08. 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. Sąd nie uznał za celowe orzeczenia w trybie art. 152 cyt. Ustawy, bowiem na podstawie zaskarżonej decyzji skarżący nie nabył prawa ani nie nałożono na niego obowiązków, a więc orzeczenie nie wywołało bezpośrednio żadnych skutków prawnych w zakresie jego sytuacji prawnej.