V SA/Wa 461/08

WyrokWSA w Warszawie2008-06-04

Skład orzekający: Mirosława Pindelska, Beata Krajewska, Danuta Dopierała

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja administracyjna wydana w sprawie, która została już wcześniej rozstrzygnięta inną ostateczną decyzją administracyjną, jest nieważna?
Ratio decidendi
Decyzja administracyjna wydana w sprawie, która została już wcześniej rozstrzygnięta inną ostateczną decyzją administracyjną, jest dotknięta wadą nieważności z powodu rażącego naruszenia prawa, zgodnie z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. w związku z art. 16 k.p.a. Zasada trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych oznacza, że sprawa nie może być ponownie przedmiotem postępowania administracyjnego, a jej ponowne rozstrzygnięcie prowadzi do nieważności.
Stan faktyczny
Skarżący A L złożył wniosek o dofinansowanie projektu "Zakup maszyn i urządzeń rolniczych" w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego. Po weryfikacji wniosków i losowaniu, organ I instancji odmówił przyznania pomocy, argumentując, że skarżący i inny wnioskodawca (B M K) współposiadają grunty i limit dofinansowania został już wyczerpany przez B M K. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ II instancji. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając m.in. naruszenie przepisów materialnych i proceduralnych oraz wydanie decyzji przez nieuprawnione osoby. WSA stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji, ponieważ została ona wydana w sprawie już rozstrzygniętej inną ostateczną decyzją.
Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji. Zasądzono od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz A L kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Stwierdzono, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Mirosława Pindelska (spr.), Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Danuta Dopierała, Protokolant - Izabela Zdzieszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi A L na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy na realizację projektu "Zakup maszyn i urządzeń rolniczych". 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz A L kwotę zł [...] ([...] ), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. stwierdza, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Przedmiotem skargi z dnia 5 stycznia 2008 r. wniesionej przez A L jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nr z dnia [...] grudnia 2007r. utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora [...]Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nr [...]z dnia [...] listopada 2007 r. o odmowie przyznania pomocy na realizację projektu ,,Zakup maszyn i urządzeń rolniczych " Przedmiotowa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym: W dniu [...] kwietnia 2007 r. A L oraz B M K złożyli wnioski o dofinansowanie realizacji projektu w zakresie działania "Inwestycje w gospodarstwach rolnych". Wnioski zostały złożone w ramach dodatkowego naboru dla działania 1.1 Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006" ( dalej SPO 2004-2006: "(...) Zgodnie z ogłoszeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 2 kwietnia 2007r. w sprawie naboru wniosków o dofinansowanie realizacji projektu w ramach działania 1.1 SPO 2004-2006: "(...) Wnioski złożone w terminie zostały poddane losowaniu w dniu 23-05-2007 roku, które ustaliło kolejność ich weryfikacji w poszczególnych OR ARiMR" , w wyniku czego wniosek A L otrzymał pozycję[...], a wniosek B M K pozycję [...]. Weryfikacja wniosków odbyła się zgodnie z kolejnością ustaloną w drodze losowania. W związku z niekompletnością wniosków organ wezwał wnioskodawców do ich uzupełnienia. W dniu [...] lipca A L dostarczył ostatni wymagany dokument do poprawności złożonego wniosku. Natomiast B M K uzupełnił złożony wniosek w dniu [...] lipca 2007 r. Decyzją z dnia [...] listopada 2007 nr [...]Dyrektor [...]Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odmówił A L przyznania pomocy na realizację projektu ,,Zakup maszyn i urządzeń rolniczych "W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż A L i B M K korzystali już z dofinansowania w ramach poprzedniego naboru w latach 2004-2006 otrzymując dofinansowanie w łącznej 1 Sygn. akt VSA/Wa 461/08 wysokości[...]. Zaznaczył, iż wnioskodawcy w poprzednim i obecnym projekcie w Uproszczonym Planie Projektu wykazali grunty własne oraz współdzierżawione od Parafii Rzymsko-Katolickiej pw. Św. R w R. Wskazał, iż na mocy umowy dzierżawy z w/w parafią obaj wnioskodawcy są współposiadaczami wydzierżawionych działek. Zaznaczył, iż w dniu [...]-04-2007r B M K złożył wniosek dofinansowanie na kwotę [...]natomiast A L złożył wniosek o dofinansowanie na kwotę [...] Dyrektor [...]Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa podkreślił, iż maksymalna wysokość pomocy udzielonej jednemu beneficjentowi i gospodarstwu rolnemu, w ramach działania, 1.1 "Inwestycje w gospodarstwach rolnych" Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004 - 2006"nie może przekroczyć 300 tys. zł. Wyjaśnił ,iż w przypadku projektów realizowanych w gospodarstwie rolnym stanowiącym przedmiot współposiadania dwóch lub więcej podmiotów, pomoc w okresie realizacji Programu może być przyznana współposiadaczowi lub współposiadaczom w łącznej wysokości nieprzekraczającej 300 tys. zł. Organ zaznaczył, iż dofinansowanie w ramach dodatkowego naboru należy się wnioskodawcy którego wniosek jako pierwszy otrzymał status kompletności. W związku z tym, iż w wyniku losowania wniosek B M K otrzymał wyższą pozycję -[...], weryfikacja wniosku odbyła się wcześniej niż weryfikacja wniosku A L (poz. 423). Z dniem [...]-07-2007r. wniosek B M K stał się kompletny i poprawny, w związku z tym dnia [...]-10-2007 B M K podpisał umowę z ARiMR o dofinansowanie realizacji projektu, skutkiem czego wyczerpał resztę dostępnego limitu przypadającego na gospodarstwo ([...]) będące w ich współposiadaniu. W związku powyższym organ uznał, iż A L nie przysługuje pomoc w postaci dofinansowania projektu . Podniósł, iż w przypadku gdy współposiadanie nie dotyczyłoby obu wnioskodawców, wniosek A L osiągnąłby kompletność na dzień [...].07.2007 r. w którym to dniu brakowało już środków na dofinansowanie. Zaznaczył, iż brak środków skutkuje tym, iż postępowanie w sprawie przyznania pomocy w związku ze złożonym Wnioskiem o dofinansowanie realizacji projektu w ramach Działania 1.1 "Inwestycje w gospodarstwach rolnych" 2 Sygn. akt VSA/Wa 461/08 Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004 - 2006" zostałoby umorzone. W wyniku odwołania A L Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Dyrektora [...]Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] listopada 2007 nr [...] Organ odwoławczy wskazał, iż, grunty rolne będące podstawą do wyliczenia danych istotnych do kwalifikacji projektu, a także do jego oceny ekonomicznej są w części własnością A L i w części współdzierżawą, co określa załączona do wniosku umowa dzierżawy nieruchomości rolnej zawarta w dniu [...].03.2007 r. pomiędzy. Parafią Rzymsko-Katolicką pw. Św. R w R jako wydzierżawiającym a B M K oraz A L jako dzierżawcami. Uznał, iż na mocy w/w umowy obaj wnioskodawcy są współposiadaczami wydzierżawionych działek o numerach. [...] o powierzchni [...]ha, [...] pow. [...]ha i [...] pow. ha. Ponadto Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa podtrzymał ustalenia i wnioski zawarte w decyzji organu I instancji uznając, iż zaskarżona decyzja była zgodna z zapisami Uzupełnionego Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006" oraz ogłoszeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz Prezesa ARiMR z dnia 2.04.2007 r. w sprawie naboru wniosków o dofinansowanie realizacji projektu w ramach działania 1.1 SPO 2004-2006: "(...) Decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...]Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie utrzymał w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] listopada 2007 nr[...]. W uzasadnieniu decyzji organ powielił treść swej decyzji z dnia [...] grudnia 2007 r. opatrzonej tym samym numerem Pismem z dnia 5 stycznia 2008 r. A L złożył na powyższą decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W z dnia [...] grudnia 2007 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o stwierdzenie jej nieważności lub w razie braku podstaw do stwierdzenia jej nieważności o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonej decyzji zarzucił: 3 Sygn. akt VSA/Wa 461/08 1.) rażące naruszenie prawa materialnego, tj. art. 553 k.c. w zw. z art. 346 k.c. w zw. z art. 353 k.c. w zw. z str. 23 załącznika do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 września 2004 r. w sprawie Uzupełnienia Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006" /Dz. U. 2004r" NR 207, poz. 2117 ze zm./ - poprzez przyjęcie, iż nie prowadzi własnego gospodarstwa rolnego, oddzielnego od gospodarstwa B M K 2.) rażące naruszenie prawa, tj. przepisów postępowania, mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia postępowania: - art. 7 kpa - poprzez pominięcie przy orzekaniu przez Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa aneksu do umowy dzierżawy zawartego w dniu [...] czerwca 2007r. oraz protokołu zdawczo - odbiorczy dotyczącego przekazania gruntów rolnych, sporządzony wg. stanu z dnia [...] marca 2007r. art. 8 i 9 kpa - poprzez odwołanie się w uzasadnieniu decyzji do ogólnych i nieprecyzyjnych zapisów Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich", art. 8 i 35 §2 kpa - poprzez wyznaczenie kolejności rozpatrywania wniosków według wyników losowania zarządzonego przez Andrzeja Leppera - ówczesnego Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi RP i przeprowadzonego w dniu 23 maja 2007r., przez co pozbawiono A L możliwości uzupełnienia złożonego wniosku o przyznanie dofinansowania w terminie pozwalającym na jego otrzymanie, art. 10 kpa i art. 81 kpa - poprzez uniemożliwienie stronie wypowiedzenie się w postępowaniu przed organem 1 i organem II instancji przed wydaniem zaskarżonej decyzji co do materiału dowodowego zebranego w postępowaniu i okoliczności wyjaśnianych przez organ I instancji bez wiedzy strony, art. 77§ 1 kpa - poprzez pomięcie dowodów z następujących dokumentów złożonych przez skarżącego i B M K wniosków o dopłaty bezpośrednie złożonych przez nich w ARiMR za 2007r. oraz pierwszych wniosków o dotacje SPO złożonych przez nich latach 2004 - 2006. art. 140 kpa w zw. z art. 107 §1 i 3 kpa - poprzez brak wymaganych elementów decyzji administracyjnej; 3.) rażące naruszenie przepisów kompetencyjnych, a mianowicie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 29 grudnia 1993 r. o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t.j. Dz.U.05.31.264 z późn. zm.) - poprzez wydanie 4 Sygn. akt VSA/Wa 461/08 zaskarżonej decyzji przez Zastępcę Dyrektora Departamentu Obsługi Wniosków i Odwołań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W, a w I instancji poprzez wydanie decyzji przez Zastępcę Dyrektora [...]Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, iż w dniu 16 kwietnia 2007r. złożył w [...]Oddziale Regionalnym Agencji Modernizacji i Restrukturyzacji Rolnictwa w T (dalej Oddział Regionalny ARiMR) wniosek o przyznanie w ramach działania 1.1 "Inwestycje w gospodarstwach rolnych" dotacji inwestycyjnej przeznaczonej na inwestycje w prowadzonych przez nich gospodarstwach rolnych, udzielanych przez ARiMR. w związku z realizacją Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006, W tym samym dniu złożył też wniosek w tym zakresie B M K. Skarżący zaznaczył, iż na dzień rozpoznania wniosku spełniał wszystkie przesłanki konieczne do uzyskania przedmiotowego dofinansowania. Wskazał, iż przy wydawaniu zaskarżonej decyzji całkowicie zignorowane zostały wskazania SPO 2004-2006:, zgodnie z którymi dofinansowanie może zostać przyznane gdy wnioskodawca prowadzi gospodarstwo rolne w rozumieniu Kodeksu cywilnego. Zaznaczył, iż Organ odwoławczy bezpodstawnie przyjął, iż prowadzi on gospodarstwo wspólnie z B M K Skarżący podkreślił, iż w dniu [...] grudnia 2007 r. została wydana przez organ odwoławczy decyzja o treści identycznej co decyzja z dnia [...] grudnia 2007 r. rozstrzygająca postępowanie w sprawie odwołania skarżącego. Ponadto zainteresowany zarzucił rażące naruszenie prawa materialnego, tj. art. 553 k.c. w zw. z art. 346 k.c. w zw. z art. 3531 k.c. w zw. z str. 23 załącznika do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 września 2004 r. w sprawie Uzupełnienia Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006" /Dz. U. 2004r., NR 207, poz. 2117 ze zm./ poprzez przyjęcie, iż nie prowadzi własnego gospodarstwa rolnego, oddzielnego od gospodarstwa B M K. Skarżący podkreślił, iż organ II instancji w zaskarżonej decyzji nie wyjaśnił dlaczego cześć gruntów, będąca przedmiotem przysługującego mu prawa własności nie pozwalała na otrzymanie przez niego dofinansowania SPO 2004-2006: 5 Sygn. akt VSA/Wa 461/08 Zaznaczył, iż wykładnia art. 553 k.c dokonana przez organy I i II instancji, sprowadza się do wniosku, iż o założeniu i prowadzeniu wspólnego gospodarstwa zadecydował fakt wspólnego zawarcia przez niego i B M K umowy dzierżawy. Zainteresowany podkreślił, iż na gruncie 553 k.c. i art. 461 k.c, należy wyraźnie odróżnić pojęcie gospodarstwa rolnego i nieruchomości rolnej. Wskazał, iż definicja gospodarstwa rolnego w art. 55' k.c. odnosi się do definicji funkcjonalnej, traktując gospodarstwo rolne jako zespół składników majątkowych służących do działalności wytwórczej w rolnictwie, zaś kodeks cywilny nie wymaga, aby gospodarstwo rolne powstawało dopiero w momencie nabycia własności gruntu rolnego. Zaznaczył, iż organy I i II nie dostrzegły, iż posiadanie jest stanem faktycznym, zaś sama umowa dzierżawy nie powoduje powstania nowego gospodarstwa rolnego. Dopiero posiadane składniki majątkowe stanowić mogą zespół środków produkcji umożliwiający prowadzenie produkcji rolnej. Zarzut naruszenia art. 553 k.c w zw. z art. 346 k.c w zw. z art. 353 ' k.c. w zw. z str. 23 załącznika do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 września 2004 r. w sprawie Uzupełnienia Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006" uzasadnił faktem, iż organy I i II instancji nie dostrzegły, iż nigdy nie posiadał wspólnie z B M K gruntów rolnych objętych umową dzierżawy z dnia [...] marca 2007r. Skarżący zaznaczył, iż po zawarciu umowy dzierżawy i po ich wydaniu przedmiotowe nieruchomości były przedmiotem ich współposiadanie niezależnego, którego istota polegała na tym iż każdy z współposiadaczy realizował swoje prawo podmiotowe na oddzielnej części nieruchomości. Skarżący wskazał, iż aneksem z dnia [...] czerwca 2007 r. dokonano podziału przedmiotu umowy dzierżawy z dnia [...] marca 2007 r. co było zgodne z art. 353 1k.c. Powyższa okoliczności zostały pominięte przez organy administracji orzekające w sprawie jego wniosku. Zaznaczył, iż zdecydował się na zawarcie umowy dzierżawy wspólnie z B M K, gdyż sam nie był przygotowany organizacyjnie, głównie sprzętowo do uprawy całego obszaru rolnego stanowiącego przedmiot umowy dzierżawy z dnia [...] marca 2007r. Skarżący podkreślił, iż przyjęcie przez organy administracji, że prowadził wspólne gospodarstwo wraz z B M K rażąco narusza jego 6 Sygn. akt VSA/Wa 461/08 interes prawny. Zaznaczył, iż wykładnia przepisów poczyniona przez organy administracji pozbawi go możliwości korzystania do roku 2011 z nowego programu pomocy strukturalnej dla rolnictwa, tj. Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013. /§36 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007r. w sprawie warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych objętego "Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich" -Dz. U. 2007r., NR 193, poz. 13524/. Podniósł, iż Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa pominął znajdujący się w aktach sprawy aneks do umowy dzierżawy zawarty w dniu [...]czerwca 2007r. oraz protokół zdawczo - odbiorczy dotyczący przekazania gruntów rolnych, sporządzonego wg. stanu z dnia [...] marca 2007r. czym naruszył art. 7 kpa, zaznaczając, iż pomięte dokumenty były istotne do wyjaśnienia zakresu przedmiotu jego posiadania zależnego. Zainteresowany wskazał, iż Organ nie wyjaśnił w uzasadnieniu decyzji dlaczego zakres własnych gruntów rolnych skarżącego nie wystarczył do uzyskania dofinansowania nawet przy pominięciu gruntów objętych umową dzierżawą, czym naruszył art. 8 i 9 kpa Zaznaczył, iż powierzchnia jego gruntów rolnych znacznie przekracza wymagane w SPO 2004-2006 minimum. Stwierdził iż organ odwoławczy naruszył art. 8 i 35§2 kpa poprzez wyznaczenie kolejności rozpatrywania wniosków według wyników losowania zarządzonego przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi RP i przeprowadzonego w dniu 23 maja 2007r, przez co pozbawiono go możliwości uzupełnienia złożonego wniosku o przyznanie dofinansowania w terminie pozwalającym na jego otrzymanie. Zaznaczył, iż każdy wnioskodawca powinien mieć równe szanse przy rozpatrywaniu wniosków, a w przypadku ograniczonej ilości środków decydować powinna wcześniejsza kompletność wniosków, wynikająca z fachowego ich przygotowania. Z kolei w wyniku losowania przeprowadzonego na nieznanych skarżącemu zasadach zmieniono wynik postępowania, faworyzując wnioskodawców o wysokim numerze losowania. Wnioskodawcy, którzy tak jak skarżący mieli dalsze numery losowania pozostali bez szans na otrzymanie dofinansowania SPO, nawet jeśli tak jak on bardzo sprawnie uzupełnili dokumentację. Na skutek losowania rozpatrywanie wniosku skarżącego złożonego w dniu [...] kwietnia 2007r. rozpoczęło się [...]lipca 2007r, w momencie kiedy środki SPO zostały już wyczerpane. Gdyby skarżący miał numer rozpatrywania po losowaniu przed B M K zapewne 7 Sygn. akt VSA/Wa 461/08 otrzymałby dofinansowanie jego kosztem. Powyższa okoliczność stanowi rażące naruszenie art. 8 i 35§2 kpa uzasadniające w ocenie skarżącego stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji. Zarzut naruszenia art. 10 kpa i art. 81 kpa uzasadnił uniemożliwieniem mu wypowiedzenia się w postępowaniu przed organem I i II instancji przed wydaniem zaskarżonej decyzji co do materiału dowodowego zebranego w postępowaniu i okoliczności wyjaśnianych przez organy administracji bez wiedzy strony. Zaznaczył, iż obowiązkiem organu było sformułowanie zawiadomienia dla strony o zakończeniu postępowania dowodowego z wyznaczeniem terminu do zajęcia stanowiska, czego w przedmiotowym postępowaniu organ I instancji nie uczynił. Skarżący podniósł, iż pominięto przeprowadzenie dowodów dokumentów złożonych przez niego i B M K w tym wniosków o dopłaty bezpośrednie złożonych przez nich w ARiMR za 2007r., pierwszych wniosków o dotacje SPO złożonych przez nich latach 2004 - 2006 czym naruszono art. 77§ 1 kpa. Zaznaczył, iż powyższe dowody wskazałyby na prowadzenie oddzielnych gospodarstw rolnych przez skarżącego i B M K. Wskazał, iż poprzednie wnioski o dotacje SPO zostały rozpatrzone przez Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR jako wnioski rolników prowadzących oddzielne gospodarstwa rolne. Skarżący podkreślił, iż zarzut naruszenia art. 140 kpa w zw. z art. 107 §1 i 3 kpa wynika z niedotrzymaniu warunków formalnych, jakie powinny spełniać decyzje administracyjne. Wskazał iż pismo zastępcy prezesa ARiMR z dnia [...] lutego 2006 r. nie czyni zadość wymogom przewidzianym w art. art. 107 §1 i 3 kpa Brak jest podania dokładnej podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz precyzyjnego wyjaśnienia wszystkich okoliczność stanu faktycznego. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji w ogóle nie wskazuje podstawy prawnej zastosowania sankcji. Zainteresowany zaznaczył, iż w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji istnieje wewnętrzna sprzeczność podając, iż na stronie drugiej uzasadnienia Prezes ARiMR wskazał, iż część gruntów skarżącego stanowi przedmiot "współdzierżawy", natomiast na stronie 3 uzasadnienia tej samej decyzji organ uzasadnia swoją decyzję istnieniem współposiadania gospodarstwa przez skarżącego i B M K . Wskazał, iż organ II instancji nie wyjaśnił dlaczego pominął dowody z dokumentów powyżej wskazanych oraz odstąpił od przeprowadzenia dowodów z wniosków o płatności bezpośrednie i z poprzednio złożonych wniosków dotacje SPO przez 8 Sygn. akt VSA/Wa 461/08 skarżącego B M K. Zaznaczył, iż decyzja organu I instancji jak i decyzja organu odwoławczego są niespójne pomiędzy rozstrzygnięciem a uzasadnieniem faktycznym i prawnym. Skarżący podniósł także zarzut naruszenia art. 5 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 29 grudnia 1993 r. o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa /t.j. Dz.U.05.31.264 z późn. zm./ wskazując , iż w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wskazano z jakiego przepisu prawa powszechnie obowiązującego wynika kompetencja Zastępcy Dyrektora Departamentu Obsługi Wniosków i Odwołań ARiMR w W do wydania zaskarżonej decyzji. Zaznaczył, iż brak jest takiej informacji także w piśmie organu I instancji podpisanego przez Zastępcę Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w powołaniu się na pełnomocnictwo Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w T. Zaznaczył, iż Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa upoważnił Zastępcę Prezesa, który następnie wydal upoważnienia dla dyrektorów departamentów i ich zastępców. Powołując się na treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 czerwca 2007r., sygnatura akt: IV SAAA/a 13/07, wskazał, iż nieważna jest również decyzja organu I instancji wydana przez podpisanego Zastępcę Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w powołaniu się na pełnomocnictwo Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w T. W odpowiedzi na skargę Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o uwzględnienie skargi i stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości. Organ podał, iż w wyniku rozpatrzenia sprawy odwołania Prezes ARiMR decyzją z dnia [...]grudnia 2007 r. nr( znak sprawy) [...]utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Dyrektora [...]OR ARiMR w T. Natomiast w dniu [...] grudnia 2007 r. wydano w tej samej sprawie drugą decyzję administracyjna, identyczną w treści z uprzednio wydaną ostateczną decyzją z dnia 21 grudnia 2007 r. Organ zaznaczył, iż skarga wymaga uwzględnienia poprzez stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 kpa w związku z art. 145 § 1 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną ostateczną decyzją administracyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 9 Sygn. akt VSA/Wa 461/08 Skarga jest uzasadniona. Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej zwana: "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Zgodnie natomiast z unormowaniem zawartym w art. 134 p.p.s.a. Sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przepis ten pozwala więc na uwzględnienie skargi także wtedy, gdy strona nie podnosi w trakcie toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego zarzutów będących podstawą wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego indywidualnego aktu administracyjnego. Według treści art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. W niniejszej sprawie tak strona skarżąca jak i organ wniosła o uwzględnienie skargi i stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji. Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja z dnia [...] grudnia 2007r. w sposób rażący narusza prawo, gdyż dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, co wymagało wyeliminowania jej z obrotu prawnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a, w związku z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a, oraz art. 16 k.p.a. 10 Sygn. akt VSA/Wa 461/08 Sąd zauważa, iż jedną z ogólnych zasad postępowania administracyjnego jest zasada trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, wyrażona w art. 16 k.p.a. Art. 16 § 1 k.p.a ustanawia ochronę decyzji ostatecznych przyznając im cechę trwałości, przy równoczesnym wyznaczeniu granic tej trwałości. Ze sformułowania zdania pierwszego art. 16 § 1 "Decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, są ostateczne", wynika, iż jest to nie tylko decyzja, od której nie można wnosić odwołania, ale przede wszystkim, że jest to ostateczne załatwienie sprawy administracyjnej. Sprawa ta zatem nie może być ponownie przedmiotem postępowania administracyjnego. Naruszenie tej reguły przez ponowne jej rozpoznanie i rozstrzygniecie pociąga za sobą sankcję nieważności (art. 156 § 1 pkt 3.) ["Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz." B. Adamiak J. Borkowski. Wydawnictwo C.H. BECK Warszawa 2004.]. Od reguły ostateczności ustawodawca dopuścił wyjątki i decyzja ostateczna może być wzruszona w następujących przypadkach przewidzianych w k.p.a.: 1) przez uchylenie (zmianę) decyzji w trybie postępowania w sprawie uchylenia (zmiany) decyzji prawidłowej bądź dotkniętej wadą niekwalifikowaną (art. 154, art. 155, art. 161); 2) przez uchylenie decyzji w trybie postępowania w sprawie wznowienia postępowania (art. 145 § 1 w związku z art. 151 § 1 pkt 2). Uchylając decyzję organ wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy ( art. 151 §1 pkt 2); 3) przez stwierdzenie nieważności w trybie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności (art. 156 § 1); 4) przez uchylenie (zmianę) decyzji na podstawie przepisów szczególnych. Należy jednak podkreślić, iż wyznaczone przez k.p.a, odstępstwa od zasady ogólnej trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej, jako rozwiązania stanowiące wyjątek od zasady podlegają wykładni ścisłej. Podważenie trwałości decyzji ostatecznej może nastąpić tylko w ściśle określonym trybie. Przenosząc te rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że wydanie decyzji z dnia [...] grudnia 2007r. nastąpiło z pogwałceniem zasady trwałości decyzji ostatecznych, co jest rażącym naruszeniem prawa. Decyzja ta, zapadła z powołaniem się na przepis art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., już po wcześniejszym wydaniu w sprawie wniosku A L z dnia [...] kwietnia 2007r. o dofinansowanie realizacji projektu w zakresie działania "Inwestycje w gospodarstwach rolnych", w ramach dodatkowego naboru dla działania 1.1 Sektorowego Programu Operacyjnego 11 Sygn. akt VSA/Wa 461/08 "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006" r. decyzji ostatecznej z dnia 21 grudnia 2007r. Rażące naruszenie prawa oznacza bowiem wadliwość decyzji lub postanowienia wskutek naruszenia norm prawnych regulujących działania administracji publicznej w indywidualnych sprawach, w szczególności przepisów prawa procesowego oraz materialnego, o szczególnym ciężarze gatunkowym. Zachodzi więc w przypadku, gdy czynność zmierzająca do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części. Nie chodzi przy tym o błędy w wykładni prawa, lecz o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny (por. m.in. wyroki NSA z dnia 21.08.2001 r., sygn. akt II SA 1726/00, Legalis, z dnia 26.09.2000 r., sygn. akt V SA 2998/99 oraz z dnia 05.10.2000 r., sygn. akt III SA 2244/99). W ocenie Sądu z takim przypadkiem naruszenia prawa mamy do czynienia w sprawie będącej przedmiotem skargi.. Zwalnia to równocześnie Sąd z obowiązku merytorycznego rozpoznania zaskarżonej decyzji. Z uwagi na powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt. 2 oraz art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. 12

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło