V SA/Wa 463/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Barbara Mleczko – Jabłońska, Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Protokolant specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2012 r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] znak [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o przyznaniu pomocy z zastrzeżeniem dopełnienia warunków z tytułu "Ułatwienia startu młodym rolnikom"; oddala skargę Po rozpatrzeniu odwołania Z. K. od decyzji nr [...] o stwierdzeniu odwołania Z. K. od decyzji nr [...] o stwierdzeniu wygaśnięcia decyzji o przyznaniu pomocy w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" z zastrzeżeniem dopełnienia warunków wydanej przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w dniu [...] sierpnia 2011 r., Prezes ARiMR decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu własnej decyzji organ odwoławczy przywołał następujące okoliczności faktyczne i prawne: Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wydał w dniu [...] stycznia 2011 r. decyzję nr [...], w której przyznał Z. K. pomoc finansową w wysokości 75000 zł z zastrzeżeniem dopełnienia warunków w ciągu 180 dni od dnia odebrania decyzji, w tym: 1. nabycia lub wejścia w posiadanie gospodarstwa wskazanego w biznesplanie, o powierzchni użytków rolnych nie mniejszej niż średnia powierzchnia gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym w kraju tj. 10,15 ha, 2. uzyskania wpisu do ewidencji producentów, stanowiącej część krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, 3. przedłożenia w oddziale regionalnym Agencji: dokumentu potwierdzającego tytuł prawny do gospodarstwa w formie aktu notarialnego. Przedmiotowa decyzja została skutecznie doręczona stronie w dniu 20 stycznia 2011 r. Organ odwoławczy przypomniał, że w dniu 30 czerwca 2011 r. do [...] Oddziału Regionalnego Agencji wpłynęło pismo Strony z prośbą o przedłużenie terminu doręczenia dowodu nabycia gospodarstwa rolnego. W odpowiedzi na ww. pismo wystosowano do Z. K. informację o braku możliwości przedłużenia terminu 180 dni. W dniu 18 lipca 2011 r. Z. K. złożył wniosek o płatność. Do wniosku dołączono wypis z rejestru gruntów, oświadczenie o posiadanych działkach ewidencyjnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, umowę dzierżawy z dnia [...] lipca 2011 r., na okres 10 lat w odniesieniu do działek rolnych nr 79/1, 79/3, o łącznej powierzchni 4,54 ha. W dniu 4 sierpnia 2011 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wystosował do Z. K. wezwanie do usunięcia braków formalnych stwierdzonych we wniosku. W odpowiedzi na wezwanie w dniu 11 sierpnia 2011 r. strona złożyła korektę wniosku, informację o posiadanych działkach ewidencyjnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego oraz oświadczenie. Wobec powyższego Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR, w dniu [...] sierpnia 2011 roku wydał decyzję nr [...], w której stwierdził wygaśnięcie decyzji o przyznaniu pomocy. Organ odwoławczy uznając prawidłowość powyższego rozstrzygnięcia podkreślił że w niniejszej sprawie, znajduje zastosowanie § 16 ust. 1 rozporządzenia, zgodnie z którym "pomoc wypłaca się na wniosek o płatność, który składa się w terminie 180 dni od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy". Ponadto zgodnie z § 17 ust. 2 rozporządzenia "... w przypadku niedopełnienia przez beneficjenta warunków, z zastrzeżeniem dopełnienia których została wydana decyzja o przyznaniu pomocy, dyrektor oddziału regionalnego Agencji, w drodze decyzji stwierdza wygaśnięcie tej decyzji". Poza tym dyrektor oddziału regionalnego ARiMR wydaje decyzję o wygaśnięciu decyzji o przyznaniu pomocy również w przypadku gdy Strona nie złoży wniosku o płatność w terminie określonym w § 16 ust. 1. Z przywołanych przepisów prawa wynika, że pomoc finansowa w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" może być wypłacona jedynie po uprzednim złożeniu przez Stronę wniosku o płatność i spełnieniu warunków, z zastrzeżeniem dopełnienia których została wydana decyzja o przyznaniu pomocy w okresie 180 dni od dnia otrzymania decyzji o przyznaniu pomocy. Niedopełnienie wyżej wymienionych powinności skutkuje wydaniem decyzji o wygaśnięciu decyzji o przyznaniu pomocy. W przypadku osób fizycznych, które nabyły gospodarstwo w drodze spadku, a do wniosku o przyznanie pomocy dołączyły postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku, dokumentem potwierdzającym tytuł prawny do gospodarstwa jest umowa zawarta pomiędzy spadkobiercami w formie aktu notarialnego lub prawomocne orzeczenie sądu o dziale spadku. W przypadku Z. K. ostateczny termin na złożenie wniosku o płatność upłynął w dniu 19 lipca 2011 r. Strona nie spełniła w terminie 180 dni, od daty doręczenia decyzji nr [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. warunków dotyczących nabycia lub wejścia w posiadanie gospodarstwa wskazanego w biznesplanie, o powierzchni użytków rolnych nie mniejszej niż średnia powierzchnia gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym w kraju tj. 10,15 ha. Organ odwoławczy przypomniał iż zgodnie z § 3 ust 5 rozporządzenia do obliczenia średniej powierzchni gruntów gospodarstwa rolnego, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 1 lit. a tiret pierwsze, może być wliczone tylko nabycie gruntów rolnych pod określonym tytułem tj.: 1) własności, 2) użytkowania wieczystego, 3) dzierżawy z Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa lub od jednostek samorządu terytorialnego, jeżeli umowa dzierżawy została zawarta na czas nieoznaczony lub na okres co najmniej 5 lat, jednak nie krótszy niż od dnia upływu 5 lat od dnia wypłaty pomocy, 4) dzierżawy od podmiotów innych niż wymienione w pkt 3, jeżeli umowa dzierżawy została zawarta: a) w formie aktu notarialnego albo ma datę pewną, b) na okres co najmniej 10 lat. Organ podniósł że strona na dzień upływu 180 dni była dzierżawcą powierzchni 4,54 ha i współwłaścicielem 14,74 ha. Umowa dzierżawy, której przedmiotem były działki rolne 79/1 i 79/3 o łącznej powierzchni 4,54 ha, zawarta w dniu [...] lipca 2011 r., spełnia warunki § 3 ust 5 rozporządzenia, natomiast w przypadku współwłasności gospodarstwa rolnego, Strona była jedynie współwłaścicielem w części 3/20 i dopiero w dniu 2 sierpnia 2011 r. tj. z chwilą uprawomocnienia się postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] lipca 2011 r., sygn. akt: [...], stała się właścicielem ww. gruntów rolnych. Fakt ten (nabycie własności) jednakże doszedł do skutku po upływie 180 dni, zatem nie został spełniony warunek nabycia gospodarstwa o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 1 lit. a tiret pierwsze i tiret trzecie, z zastrzeżeniem § 5 ust. 2. Decyzję organu odwoławczego zaskarżył Z. K. zarzucając jej: 1. naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 kpa poprzez zaniechanie przeprowadzenia wszechstronnego postępowania dowodowego, w szczególności poprzez dokonanie błędnej oceny odmowy przyjęcia w dniu 14 lipca 2011 r. postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] lipca 2011 r. sygn. [...] w przedmiocie działu spadku i zniesienia współwłasności przyznającej Z. K. grunty o pow. 10,61 ha oraz zaniechanie ustalenia faktu posiadania i prowadzenia działalności gospodarczej przez skarżącego na nabytym w drodze spadku gospodarstwie rolnym w oparciu o złożone w piśmie z dnia 28 czerwca 2011 r. oświadczenia o posiadaniu tego gospodarstwa, 2. naruszenie art. 107 § 3 kpa poprzez zaniechanie wskazania faktów, które organ I instancji uznał za udowodnione, braku wymienienia dowodów, na których się oparł, a przede wszystkim nie podania przyczyn, z powodu których innym dowodom, na które powoływał się skarżący, organ I instancji odmówił wiarygodności. Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy Prezesowi Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi jej autor podkreślił m. in., że Prezes Agencji nie rozpatrzył podniesionych przez skarżącego w odwołaniu od decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego zarzutów, jak również załączonych od tego odwołania dowodów. Wynikało to prawdopodobnie z faktu, iż Prezes Agencji bezzasadnie przyjmuje, iż w min. Sprawie nie mają zastosowania przepisy k.p.a. Tymczasem z treści art. 21. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich wynika wprost, że do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Skarżący podniósł że do odwołania dołączył postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] lipca 2011 r. sygn. [...]. Jednakże organ I instancji odmówił przyjęcia tego dokumentu, dokonując na nim adnotacji "anulowano". Jak bowiem wówczas stwierdził pracownik organu I instancji – skoro ww. postanowienie Sądu jest nieprawomocne, to jest nieprzydatne w sprawie i odmówił jego przyjęcia. Również wbrew wymogom art. 107 kpa organ nie zajął stanowiska odnośnie twierdzeń skarżącego zawartych w odwołaniu, że powoływał się on na fakt posiadania gospodarstwa rolnego swoim piśmie z dnia 28 czerwca 2011 r. znajdującym się w aktach sprawy. Skarżący podnosił już w tej dacie, że toczy się postępowanie sądowe w przedmiocie zniesienia współwłasności gospodarstwa rolnego, wskutek którego ma otrzymać na własność gospodarstwo rolne o pow. Około 12 ha. Nadto wskazał, że w przedmiotowym gospodarstwie rolnym po raz pierwszy rozpoczął samodzielnie prowadzenie działalności rolniczej czyli spełniał wymogi odnoszące się do "posiadacza" w rozumieniu art. 18 Ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich z dnia 7 marca 2007 r. (Dz. U. Nr 64, poz. 427), a tym samym spełnił przesłankę "posiadania gospodarstwa rolnego". Zdaniem skarżącego brak było również odniesienie się przez organ do przedłożonej przez niego notarialnej umowy dzierżawy z dnia [...] lipca 2011 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Sąd zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna i jako taka została oddalona. Materialnoprawną podstawą ubiegania się o pomoc finansową w ramach działania "ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 stanowią przepisy Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków (...) – dz. U. nr 200 z 2007 r. poz. 1443 ze zm. (zwanego dalej rozporządzeniem). Stanowi ono w § 15 ust. 3 że decyzję o przyznaniu pomocy (takiej o jaką wystąpił skarżący) wydaje się z zastrzeżeniem dopełnienia przez beneficjenta w terminie 180 dni od dnia doręczenia tej decyzji następujących warunków: 1) nabycia lub wejścia w posiadanie gospodarstwa wskazanego w biznesplanie spełniającego warunki o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 1 lit. a tiret pierwsze i tiret trzecie, z zastrzeżeniem § 5 ust. 2, 2) podjęcia samodzielnego prowadzenia gospodarstwa o którym mowa w pkt 1, 3) ubezpieczenia na podstawie przepisów o ubezpieczeniami społecznym rolników z mocy ustawy w pełnym zakresie jako rolnik, 4) uzyskania wpisu do ewidencji producentów stanowiącej części krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności jeżeli jego małżonek nie został dotychczas wpisany do tej ewidencji, 5) nabycia gospodarstwa małżonka w sposób określony w § 2 ust. 7 pkt 3 w przypadku o którym mowa w § 2 ust. 7 – chyba że dany warunek był spełniony w dniu złożenia wniosku o przyznanie pomocy. Jak już nadmieniono wcześniej spełnienie powyższych przesłanek warunkuje uzyskanie decyzji o przyznaniu pomocy. Nie są one jednak wystarczające do tego aby uzyskać wypłatę pomocy. Taka wypłata jest bowiem uzależniona od tego czy beneficjent spełnił wymogi przewidziane w § 16 ust. 1-4 rozporządzenia. Przepis ten stanowi że: 1) pomoc wypłaca się na wniosek o płatność który składa się w terminie 180 dni od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy 2) do wniosku o płatność dołącza się dokumenty potwierdzające spełnienie warunków z zastrzeżeniem których została wydana decyzja o przyznaniu pomocy – w przypadku o którym mowa w § 15 ust. 3. 3) dokumentami potwierdzającymi spełnienia warunków z zastrzeżeniem których została wydana decyzja o przyznaniu pomocy są: a) dokument potwierdzający tytuł prawny do nieruchomości rolnych wchodzących w skład gospodarstwa, b) oświadczenie beneficjenta o podjęciu samodzielnego prowadzenia gospodarstwa rolnego sporządzone zgodnie ze wzorem sporządzonym przez Agencję. c) zaświadczenie z właściwego oddziału KRUS o podleganiu ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy i w pełnym zakresie jako rolnik 4) w przypadku osób fizycznych o których mowa w § 7 ust. 1 które nabyły gospodarstwo w drodze spadku a do wniosku o przyznanie pomocy dołączyły postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku dokumentem potwierdzającym tytuł prawny do gospodarstwa jest umowa zawarta pomiędzy spadkobiercami w formie aktu notarialnego lub prawomocne orzeczenie sądu o dziale spadku. Jak trafnie podkreślił organ do obliczenia powierzchni gruntów gospodarstwa rolnego warunkującej wypłatę płatności wymagane jest aby grunty te miały w sumie określoną powierzchnię (10,15 ha) i aby stanowiły przedmiot: 1) własności (nie zaś współwłasność w częściach ułamkowych), 2) użytkowania wieczystego 3) dzierżawy z zasobu własności rolnej Skarbu Państwa lub od jednostek samorządu terytorialnego, jeżeli umowa dzierżawy została zawarta na czas nieoznaczony lub na okres co najmniej 5 lat, jednak nie krótszy niż do dnia upływu 5 lat od dnia wypłaty pomocy 4) dzierżawy od podmiotów innych niż wymienione w pkt 3 jeżeli umowa została zawarta: a) w formie aktu notarialnego albo ma datę pewną b) na okres co najmniej 10 lat (§ 33 pkt 5 rozporządzenia). Przechodząc na grunt przedmiotowej sprawy przypomnieć należy że decyzja przyznająca skarżącemu pomoc finansową w wysokości 75 000 zł. wydana została [...] stycznia 2011 r. Jej skuteczne doręczenie skarżącemu miało miejsce w dniu 20 stycznia 2011 r. Jest to o tyle istotne że pomoc wypłaca się na wniosek o płatność który składa się w terminie 180 dni od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy. Oznacza to że powyższy termin rozpoczął swój bieg począwszy od dnia 21 stycznia 2011 r. zaś jego koniec przypadał na dzień 21 lipca 2011 r. (oczywiście w przypadku skarżącego). Z prawidłowych ustaleń organu odwoławczego wynika że na dzień upływu 180-dniowego terminu skarżący był dzierżawcą nieruchomości rolnej o powierzchni 4,54 ha i ta nieruchomość uznana została za spełniającą warunki określone w § 3 ust. 5 rozporządzenia. Jeśli chodzi natomiast o pozostałe nieruchomości zadeklarowane przez skarżącego to miały one powierzchnię 14,74 ha zaś skarżący był ich współwłaścicielem (nie zaś właścicielem) w 3/20 częściach. Mało tego tytuł prawny do takiej części nieruchomości uzyskał on dopiero w dniu 2 sierpnia 2011 r. tj. wtedy kiedy uprawomocniło się postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku obejmującego tą nieruchomość. Z powyższego wynika że skarżący nie uzyskał wymaganego przepisami rozporządzenia tytułu prawnego na tą nieruchomość. Takim tytułem byłoby np. postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku (na rzecz skarżącego) obejmującego całość tejże nieruchomości, postanowienie o dziale spadku bądź zniesieniu współwłasności obejmujące tą nieruchomość w wyniku którego uzyskałby on wyłączną własność jej części o powierzchni minimum 5,61 ha (10,15 – 4,54=5,61). Zdarzenia prawne o których wyżej mowa musiałaby jednak zaistnieć w terminie określonym w § 16 ust. 1 rozporządzenia tzn. w terminie 180 dni od dnia doręczenia skarżącemu decyzji o przyznaniu pomocy. Z materiałów znajdujących się w aktach sprawy wynika jednak iż nie miało to miejsca a ta okoliczność została przez organ w sposób jednoznaczny ustalona i oceniona. Zdaniem sądu z tymi ustaleniami i ocenami należy się zgodzić. W przedmiotowej sprawie były one decydujące stąd brak potrzeby dokonywania przez organ innych ustaleń dotyczących np. posiadanie nieruchomości przez skarżącego, albowiem posiadania takie nawet gdyby obejmowało okres wskazany prze skarżącego nie miało znaczenia w prawie. Nie było ono bowiem wymienione w § 3 ust. 5 ani też w § 16 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia. Z powyższych względów zarzuty skargi uznać należy za bezzasadne. Organ dokonał bowiem niezbędnych ustaleń pozwalających na podjęcie decyzji ostatecznej i decyzję tą uzasadnił w sposób należyty. Podstawą wyroku jest art. 151 p.p.s.a.