V SA/Wa 464/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA -Małgorzata Dałkowska-Szary (spr.), Sędziowie WSA -Mirosława Pindelska, -Joanna Zabłocka, Protokolant -Katarzyna Kotulińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2005 r. sprawy ze skargi W.B. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz W.B. kwotę 100 zł (sto) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r. Nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt.1 kpa w związku z art. 127 § 3 kpa oraz art.22 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 1 pkt. 1 lit. a ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego [ tekst jednolity Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 ], po ponownym rozpatrzeniu sprawy na wniosek W.B. – utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] stycznia 2004 r., Nr [...] o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że nie został spełniony wymóg udokumentowania represji określonych w art. 4 ust.1 pkt.1 lit. a ustawy kombatanckiej. Przedstawione przez stronę oświadczenia świadków nie stanowią wiarygodnych dowodów na potwierdzenie okoliczności pobytu zainteresowanego w hitlerowskim więzieniu. Troje świadków to rodzeństwo wnioskodawcy, a czwarty nie był bezpośrednim świadkiem opisywanych zdarzeń. Wnioskodawca nie uzyskał rekomendacji wymaganej art. 22 ust. 1 cyt. ustawy kombatanckiej. Archiwum Państwowe w piśmie z dnia [...].08.2001 r. i Instytut Pamięci Narodowej w piśmie z dnia [...].09.2001 r. potwierdziły, że nie odnaleziono dokumentów, na podstawie których można byłoby potwierdzić fakt pobytu W.B. w 1942 r. w więzieniach gestapo. Powyższą decyzję W. B. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnosząc o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Skarżący zarzucił nie wyjaśnienie sprawy i błędną ocenę materiału dowodowego sprawy. Wskazał, że brak rekomendacji organizacji kombatanckiej wynikał z faktu, że organizacja ta nie znała sprawy, gdyż dotyczyła wydarzeń z innego terenu. Państwowe Archiwum w L. i IPN potwierdziły tylko fakt nie pozostawania w ich zasobach dokumentów świadczących o pobycie skarżącego w więzieniu hitlerowskim w 1942 r. co nie jest równoznaczne ze stwierdzeniem, że fakt taki nie miał miejsca. Wobec braku dokumentów potwierdzających represje, powołał żyjących świadków na potwierdzenie podnoszonych okoliczności. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Zgodnie z dyspozycją przepisu art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( t. j. Dz. U. z 2002r., Nr 42, poz. 371 ze zm. ) źródłem uprawnień kombatanckich są: działalność kombatancka określona w art. 1 ust. 2, zrównana z nią działalność określona w art. 2 oraz represje oznaczone w art. 4 tej ustawy. Działalnością kombatancką stanowiącą tytuł do uprawnień kombatanckich są m. in. represje polegające na przebywaniu z przyczyn politycznych, narodowościowych, religijnych i rasowych w hitlerowskich więzieniach lub innych miejscach odosobnienia wskazanych w art. 4 ust. 1 pkt. 1 a) i b). O spełnieniu warunków, o których mowa w art. 21, orzeka zgodnie z dyspozycją art. 22 ustawy Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, na podstawie udokumentowanego wniosku zainteresowanej osoby oraz rekomendacji stowarzyszenia właściwego dla określonego rodzaju represji. Jak wynika z kwestionariusza z dnia [...] kwietnia 2003 r., oraz życiorysu, wniosek skarżącego o przyznanie uprawnień kombatanckich znajduje podstawę w przepisie art. 4 ust. 1 pkt. 1 a powołanej ustawy. Skarżący wskazywał m. innymi, że w 1942 r. został aresztowany przez gestapo i osadzony w więzieniu na okres ok. 3 miesięcy za działalność polegającą na przewożeniu materiałów wybuchowych na lotnisko wojskowe w miejscowości L. koło L. W rozpoznawanej sprawie, z naruszeniem art. 7, 77 i art. 80 kpa nie dokonano oceny oświadczeń i przedłożonych przez wnioskodawcę dowodów na poparcie wniosku. Nie wyjaśniono też w postępowaniu administracyjnym wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Ustalenia te, dokonane z uwzględnieniem powołanych przepisów mogłyby stworzyć podstawę do przyznania skarżącemu uprawnień z tytułu doznanych represji. Wprawdzie stosownie do art. 22 ust. 1 cyt. ustawy obowiązek wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie uprawnień kombatanckich spoczywa na osobie zainteresowanej, jednakże nie zwalnia to organu od obowiązku podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli ( art. 7 kpa ). Organ ma obowiązek zebrania całego materiału dowodowego ( art. 77 § 1 kpa ) i oceny tego materiału w ramach swobodnej oceny dowodów określonej w art. 80 kpa. Wyrazem tej oceny powinno być uzasadnienie prawne i faktyczne decyzji, uwzględniające wymagania określone w art. 107 § 3 kpa. Te zasady podstawowe postępowania administracyjnego nie zostały w sprawie skarżącej zachowane. Organ oparł się jedynie na powierzchownej ocenie pisemnych oświadczeń świadków i przedłożonych zaświadczeń, nie przeprowadził własnego postępowania dowodowego celem wyjaśnienia sprawy. Organ orzekający w postępowaniu administracyjnym uznał za niewiarygodne oświadczenia świadków w sprawie. O ile więc organ orzekający w postępowaniu administracyjnym miał wątpliwości co do mocy dowodowej tych oświadczeń, to powinien ich autorów przesłuchać w charakterze świadków z zachowaniem wymogów zawartych w przepisach rozdziału 4 kpa. Nie przesłuchano też W.B. w charakterze strony. Tych czynności zaniechano, co oznacza, że postępowanie w sprawie prowadzone było wadliwie. Powyższa czynność była niezbędna do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co należy mieć na uwadze przy ponownym rozpoznawaniu sprawy w postępowaniu administracyjnym. W tej sytuacji należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy . Uchybienie przepisom postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy uzasadnia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 02 Nr 153 poz. 1270) uchylenie zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na orzekł jak w sentencji. Orzeczenie o zwrocie na rzecz skarżącego uiszczonego wpisu od skargi, wydał w oparciu o art. 200 ustawy p.s.a