V SA/Wa 464/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Małgorzata Dałkowska - Szary (spr.), Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, , Protokolant - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 września 2009 r. sprawy ze skargi K. H. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie: pozbawienia uprawnień kombatanckich. - oddala skargę - Decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r., nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych orzekł o pozbawieniu K.H. uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu wskazano, iż jak wynika z zaświadczenia Zarządu Wojewódzkiego Związku Bojowników o Wolność i Demokrację w W., K.H., uzyskał uprawnienia kombatanckie z tytułu udziału w walkach zbrojnych o utrwalanie władzy ludowej w okresie od marca 1945 r. do 25 sierpnia 1947 r. podczas służby w [...] Brygadzie KBW. Dalej podkreślono, że zgromadzone w sprawie materiały potwierdzają, iż pełniąc służbę w [...] Brygadzie KBW K.H. wykonywał zadania operacyjne związane z likwidacją ugrupowań mających na celu walkę o niepodległość i suwerenność Rzeczypospolitej Polskiej. Następnie, wskazując na art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a oraz art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. c ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 2002 r. nr 42, poz. 371) organ wyjaśnił, iż pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które były zatrudnione, pełniły służbę lub funkcję w aparacie bezpieczeństwa publicznego poza strukturami Urzędów Bezpieczeństwa, jeżeli podczas i w związku z tą działalnością wykonywały zadania śledcze i operacyjne związane bezpośrednio ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej. Podkreślono także, że udział w ramach służby w Korpusie Bezpieczeństwa Wewnętrznego, w walkach z niepodległościowym podziemiem, nawet nie w pełni dobrowolny i mający miejsce w ramach służby wojskowej, powoduje utratę uprawnień kombatanckich uzyskanych z tytułu utrwalania władzy ludowej. Zaznaczono ponadto, że ze względu na powyższe okoliczności nie może mieć znaczenia fakt, iż niezależnie od zwalczania poakowskiego podziemia oddział, w którym kombatant służył walczył także z oddziałami UPA. Wobec powyższego okoliczność ewentualnego prowadzenia walk z oddziałami UPA pozostaje bez wpływu na treść wydanego rozstrzygnięcia. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy K.H. wskazał, że do [...] Brygady Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego przydzielony został w ramach służby wojskowej i nie miał wpływu na wybór formacji, do której go skierowano. Dodatkowo wyjaśnił, że nie brał udziału w zadaniach mających na celu zwalczanie organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej. Podkreślił, iż w ramach służby w [...] Brygadzie KBW, pełnił jedynie obowiązki wartownika. Decyzją z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych - powołując w podstawie prawnej m.in. art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a oraz art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. c ustawy o kombatantach - utrzymał w mocy decyzję własną z [...] stycznia 2009 r. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ podkreślił, iż zgromadzone w sprawie dokumenty potwierdzają czynny udział K.H. w zadaniach operacyjnych związanych bezpośrednio ze zwalczaniem organizacji niepodległościowych (AK, NSZ, WiN). Wskazano, iż z treści pisma Instytutu Pamięci Narodowej z [...] października 2008 r. wynika, że [...] Brygada KBW, w której skarżący służył w latach 1945-1947, walczyła z poakowskim podziemiem zbrojnym (AK, WiN) oraz z Narodowym Zjednoczeniem Wojskowym i Narodowymi Siłami Zbrojnymi. Ponawiając argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji z [...] stycznia 2009 r. zaznaczono, iż udział w ramach KBW w walkach z niepodległościowym podziemiem - nawet nie w pełni dobrowolny i mający miejsce w ramach służby wojskowej - powoduje utratę uprawnień kombatanckich uzyskanych z tytułu utrwalania władzy ludowej. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, K.H. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] lutego 2009 r., wydanej przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Wyjaśnił, iż pełniona przez niego służba w ramach [...] Brygady KBW nie była dobrowolna i z uwagi na chorobę skarżącego trwała jedynie rok. Dalej zaznaczył, iż zadania jakie pełnił w pododdziale wartowniczym [...] Brygady KBW polegały na ochronie pociągów oraz obiektów wojskowych. Podkreślił, że nigdy nie uczestniczył w walkach przeciwko organizacjom niepodległościowym i podziemnym, natomiast zawarta w deklaracji członkowskiej ZBoWiD informacja dotycząca udział skarżącego w walkach o utrwalenie władzy ludowej "powstała wskutek sugestii osób trzecich i była stwierdzeniem czysto formalnym". Wskazując na treść pisma Instytutu Pamięci Narodowej z [...] grudnia 2008 r., K.H. zaznaczył, iż nie potwierdza ono jego osobistego udziału w walkach przeciwko formacjom zbrojnego podziemia. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (teks jednolity Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) zwanej dalej k.p.a. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Sąd kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, doszedł do przekonania, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, K.H. uzyskał uprawnienia kombatanckie z tytułu udziału w walkach zbrojnych o utrwalanie władzy ludowej w okresie od marca 1945 r. do 25 sierpnia 1947 r. (zaświadczenie ZBoWiD nr [...] z [...] grudnia 1977 r.). Udział w zwalczaniu organizacji niepodległościowych, potwierdził również sam skarżący w deklaracji członkowskiej ZBoWiD wskazując, że w trakcie służby w KBW, brał udział w walkach z bandami. Również z zaświadczenia z dnia [...] czerwca 1976 r., sporządzonego przez Wojskową Komendę Uzupełnień W. wynika, że K.H. "pełnił służbę w LWP od [...].03.1945 do [...].08.1947. W okresie od [...].03.1945 do [...].08.1947 brał czynny udział w walkach z bandami". Zgodnie z treścią art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a oraz art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. c ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 2002 r. nr 42, poz. 371) pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które były zatrudnione, pełniły służbę lub funkcję w aparacie bezpieczeństwa publicznego poza strukturami Urzędów Bezpieczeństwa, Służby Bezpieczeństwa lub Informacji Wojskowej, jeżeli podczas i w związku z tą działalnością wykonywały zadania śledcze i operacyjne związane bezpośrednio ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej. W przedmiotowej sprawie bezspornym jest, że w okresie od marca 1945 r. do 25 sierpnia 1947 r., skarżący pełnił służbę w [...] Brygadzie KBW. Nie ulega również wątpliwości, że w okresie przypadającym na lata służby skarżącego, jednostka ta brała udział w walkach przeciwko formacjom zbrojnego podziemia. Powyższą okoliczność potwierdza bowiem pismo Instytutu Pamięci Narodowej z [...] grudnia 2008 r., (pismo nosi podwójną datę, tj. [...] października 2008 r. i [...] grudnia 2008 r.) z którego wynika, iż "[...] Brygada KBW, w której służył K.H., (...) w latach 1945-1947 brała udział w walkach przeciwko (...) formacjom zbrojnego podziemia", tj. m.in. Armii Krajowej, Narodowym Siłom Zbrojnym, Narodowemu Zjednoczeniu Wojskowemu, Zrzeszeniu "Wolność i Niezawisłość". Wobec powyższego Sąd nie mógł uwzględnić argumentacji skarżącego, który wyjaśnił, iż nigdy nie uczestniczył w walkach przeciwko organizacjom niepodległościowym i podziemnym, natomiast zawarta w deklaracji członkowskiej ZBoWiD informacja dotycząca udział skarżącego w walkach o utrwalenie władzy ludowej "powstała wskutek sugestii osób trzecich i była stwierdzeniem czysto formalnym". Nie można także uwzględnić twierdzeń K.H. dotyczących charakteru wykonywanych przez niego obowiązków w ramach służby w [...] Brygadzie KBW. Skarżący wskazywał, iż jego zadania polegały jedynie na ochronie pociągów oraz obiektów wojskowych. Jednakże analiza zgromadzonych w przedmiotowej sprawie dokumentów nie potwierdza argumentacji skarżącego. Podkreślenia wymaga, iż zaświadczenie z [...] czerwca 1976 r., sporządzone przez Wojskową Komendę Uzupełnień W. jasno wskazuje, że "K.H. w okresie od [...].03.1945 do [...].08.1947 brał czynny udział w walkach z bandami". W związku z powyższym powołana przez skarżącego okoliczność, iż pełnił wyłącznie obowiązki wartownika, nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonych w sprawie dokumentach. Odnosząc się do zarzutu wskazującego, iż pismo Instytutu Pamięci Narodowej z [...] grudnia 2008 r., nie potwierdza osobistego udziału K.H. w walkach przeciwko formacjom zbrojnego podziemia, podkreślić należy, iż powyższą okoliczność potwierdza treść powołanego już powyżej zaświadczenia z dnia [...] czerwca 1976 r., sporządzonego przez Wojskową Komendę Uzupełnień W. ("czynny udział w walkach z bandami)", deklaracja członkowska ZBoWiD (pkt 12 - "walki z bandami"), zaświadczenie ZBoWiD nr [...] z [...] grudnia 1977 r. ("udział w walkach zbrojnych o utrwalenie władzy ludowej"). Jednocześnie Sąd wyjaśnia, iż okoliczność wskazująca, że służba skarżącego w ramach [...] Brygady KBW nie była dobrowolna i z uwagi na chorobę trwała jedynie rok, nie wyklucza pozbawienia uprawnień kombatanckich. Jak słusznie wskazano bowiem w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji "udział w ramach służby w KBW w walkach z niepodległościowym podziemiem - nawet nie w pełni dobrowolny i mający miejsce w ramach służby wojskowej - powoduje utratę uprawnień kombatanckich uzyskanych z tytułu utrwalania władzy ludowej" (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 17 stycznia 2008 r., sygn. II SA/Ke 674/2007). Mając na uwadze ustalony w sprawie stan faktyczny, a także powołane przepisy ustawy kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego podkreślić należy, iż organ orzekający - Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych - zobligowany był do wydania decyzji pozbawiającej K.H. uprawnień kombatanckich. W związku z powyższym sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego, a przy jej wydawaniu nie zostały naruszone przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Z tych względów na podstawie art. 151 p.p.s.a., sąd orzekł jak w sentencji wyroku.