V SA/Wa 465/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak (spr.), Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 13 października 2017 r. sprawy ze skargi M. O. na postanowienie Krajowej Rada Radiofonii i Telewizji z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy; oddala skargę. Przedmiotem skargi M. O. (dalej: skarżący lub strona) jest postanowienie Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji (dalej: KRRiT lub organ) z ... stycznia 2017r., nr ... stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją tego organu z ... kwietnia 2016r., nr ... o odmowie umorzenia zaległości w płatności opłaty abonamentowej. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym. Decyzją z ... kwietnia 2016r. KRRiT odmówiła umorzenia w płatności opłaty abonamentowej za okresy od 1 stycznia 2011r. do 30 grudnia 2014r. w wysokości ... zł wraz z odsetkami. Powyższa decyzja zawierała pouczenie o dopuszczalności złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz o terminie i sposobie jego wniesienia. Decyzja została doręczona do rąk dorosłego domownika w dniu 23 kwietnia 2016r. W związku z powyższym odwołanie powinno być wniesione najpóźniej do 9 maja 2016r. Skarżący wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy sporządził 28 kwietnia 2016r. (data na piśmie). Następnie, w dniu 7 maja 2016r., przedmiotowy wniosek został nadany za pośrednictwem niemieckiej placówki pocztowej (Deutsche Post), co potwierdza informacja zawarta na kopercie. Postanowieniem z ... stycznia 2017 r. organ stwierdził uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 57 § 5 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2016r., poz. 23 ze zm., dalej: k.p.a.) termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012r. - Prawo pocztowe. Zauważył, że decyzja z ... kwietnia 2016 r. została doręczona w dniu 23 kwietnia 2016 r., natomiast wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został nadany w dniu 11 maja 2016 r., czyli po upływie czternastodniowego terminu na złożenie środka zaskarżenia, który to termin upłynął w dniu 9 maja 2016 r. W związku z tym stwierdził, że ten wniosek został wniesiony z uchybieniem terminu określonego w art. 129 k.p.a. Organ podkreślił, powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne, że w przypadku, gdy pismo zostało nadane w zagranicznym urzędzie pocztowym, termin jego wniesienia należy uznać za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo to zostało przekazane polskiej placówce pocztowej przez operatora wyznaczonego. KRRiT stwierdziła, że art. 134 k.p.a. nie daje organom administracyjnym swobody co do rozstrzygnięć w tym przedmiocie i organ miał obowiązek stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia środka zaskarżenia. Pismem z 26 stycznia 2017 r. strona złożyła skargę. Wyjaśniła, że obecnie z rodziną mieszka w Niemczech i osoba, która odebrała decyzję w kraju poinformowała skarżącego o niej w dniu 29 kwietnia 2016r. Skarżący wyjaśnił, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nadał w niemieckiej placówce pocztowej w dniu 7 maja 2016r., a więc z zachowaniem 14 dniowego terminu. Podkreślił, że nigdzie go nie pouczono, że nie może nadać pisma w zagranicznej placówce pocztowej i że w takim wypadku nie będzie liczyła się data jej nadania. Dodatkowo wskazał, że nie ma żadnego wpływu na funkcjonowania zarówno niemieckiej jak i polskiej poczty. Zauważył, że sam jego pobyt zagranicą powinien zwrócić uwagę organu, jakie ma on możliwości korespondencyjne. Skarżący wyjaśnił, że nie podał niemieckiego adresu, gdyż w tym okresie zmieniał mieszkanie. Zwrócił się również o uwzględnienie braku jego wiedzy w zakresie prawa pocztowego oraz k.p.a. W odpowiedzi na skargę KRRiT wniosła o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Badanie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia wykazało, że nie jest ono dotknięte uchybieniami uzasadniającymi jego wzruszenie, a tym samym przedmiotowa skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 127 § 3 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. Zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Warunkiem skuteczności czynności procesowej - wniesienia odwołania (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) – jest zatem zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy po terminie powodować może różne skutki procesowe w zależności od tego czy odwołujący się złożył jednocześnie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia środka zaskarżenia (art. 58 § 1 i 2 k.p.a.) czy też z prośbą taką nie wystąpił. Jeżeli wraz ze środkiem zaskarżenia strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu to wówczas organ odwoławczy jest zobowiązany w pierwszej kolejności wniosek ten rozpoznać, a następnie w zależności od oceny okoliczności i przyczyn wniesienia spóźnionego środka zaskarżenia, bądź to wydać postanowienie, w którym stwierdzi, że wniosek został wniesiony z uchybieniem ustawowego terminu, bądź też, także w drodze postanowienia, przywrócić termin do złożenia wniosku i rozpoznać sprawę merytorycznie. Jeśli natomiast wnoszący środek zaskarżenia (wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy) nie wystąpił jednocześnie z prośbą o przywrócenie terminu do jego złożenia, wówczas organ odwoławczy jest zobowiązany do wydania postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 134 k.p.a.). Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Należy jeszcze wskazać, że w myśl art. 58 § 2 i 3 k.p.a. prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu natomiast przywrócenie terminu do złożenia wskazanej wyżej prośby jest niedopuszczalne. Podkreślenia wymaga nadto, że rozpatrzenie środka zaskarżenia (odwołanie, wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy) wniesionego z uchybieniem terminu, który to termin nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Oznacza bowiem weryfikację w postępowaniu drugoinstancyjnym rozstrzygnięcia ostatecznego, takiego, które korzysta z ochrony trwałości. Odnosząc powyższe uwagi do okoliczności niniejszej sprawy wskazać w tym miejscu należy, że bezspornym jest, iż decyzja KRRiT z ... kwietnia 2016 r. została doręczona w dniu 23 kwietnia 2016 r. (dowód – zwrotne potwierdzenie odbioru – karta 20 akt adm.). W związku z powyższym, aby odwołanie mogło zostać skutecznie wniesione, powinno być wniesione najpóźniej do 9 maja 2016 r. (pierwszy dzień tygodnia przypadający po sobocie i niedzieli 7 i 8 maja 2016 r.) Bezspornym jest także, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji KRRiT, wyrażający niezadowolenie z otrzymanego rozstrzygnięcia, skarżący nadał za pośrednictwem niemieckiej placówki pocztowej (Deutsche Post) w dniu 7 maja 2016r. (dowód: koperta – karta 22 akt adm.), zaś jak wynika z ustaleń KRRiT dokonanych za pomocą usługi śledzenia przesyłek pocztowych pismo dotarło do kraju (WER Warszawa) dopiero w dniu 11 maja 2016r. (dowód: wydruk ze strony internetowej – karta bez oznaczeń). Stwierdzić zatem należy, że tym samym skarżący, prawidłowo pouczony w decyzji o środkach zaskarżenia, uchybił określonemu w art. 129 § 2 k.p.a. 14-dniowemu terminowi do wniesienia środka odwoławczego, co czyniło jego wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy bezskutecznym. W konsekwencji merytoryczne rozpatrywanie tego wniosku przez KRRiT było niedopuszczalne, a z uwagi na brak stosownego wniosku niedopuszczalnym było także ewentualne rozważanie możliwości przywrócenia terminu do wniesienia tego wniosku. W efekcie KRRiT zobligowana była, na podstawie art. 134 k.p.a., do wydania postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Powyższej oceny nie mogą zmienić przywoływane obecnie przez skarżącego argumenty dotyczące nieznajomości przepisów prawa pocztowego i k.p.a., czy też argumenty wskazujące na brak jakiegokolwiek wpływu na pracę operatorów pocztowych (krajowego i zagranicznego). Argumenty te nie mogą w żaden sposób stanowić podstawy do merytorycznego rozpoznania tego wniosku, gdyż merytoryczne rozpatrzenie tego wniosku wniesionego z uchybieniem terminu, który to termin nie został przywrócony, stanowiłoby, jak to wskazano powyżej, rażące naruszenie prawa. W tym miejscu dodatkowo trzeba wskazać, że termin na złożenie środków zaskarżenia uważa się za zachowany w wypadku, gdy środek zaskarżenia został złożony lub wpłynął w wymaganym terminie (w sprawie 14 dni) do wskazanego organu (w sprawie KRRiT). Taki sposób zachowania terminu do złożenia środka zaskarżenia jest zasadą. Z powyższą zasadą ustawodawca zrównał inne sposoby zachowania terminu. I tak stosownie do art. 57 § 5 k.p.a. termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało: 1) wysłane w formie dokumentu elektronicznego do organu administracji publicznej, a nadawca otrzymał urzędowe poświadczenie odbioru; 2) nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe; 3) złożone w polskim urzędzie konsularnym; 4) złożone przez żołnierza w dowództwie jednostki wojskowej; 5) złożone przez członka załogi statku morskiego kapitanowi statku; 6) złożone przez osobę pozbawioną wolności w administracji zakładu karnego. Powyższe reguły dotyczą wszystkich obywateli i nie zwalnia obywatela w tym zakresie nieznajomość prawa. Podkreślenia wymaga nadto, że nadanie przesyłki drogą pocztową wymaga dla skuteczności wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie tylko nadania jej w polskiej placówce lecz nadto musi to być placówka tzw. operatora wyznaczonego (Poczta Polska S.A.). Dodatkowo Sąd wyjaśnia, że pouczenie zawarte w decyzji KRRiT z ... kwietnia 2016r. było prawidłowe i organ nie miał obowiązku przedstawiania stronie postępowania dodatkowych wyjaśnień odnośnie zarówno sposobu, jak i zasad zachowania terminu na składanie środków zaskarżenia. Obowiązek taki by zaistniał, gdyby strona zwróciła się z pisemnym żądaniem do organ. Takiego żądania strona nie złożyła, a więc zawarte pouczenie było prawidłowe. Jednocześnie Sąd podkreśla, że kontroli podlegało w niniejszej sprawie jedynie postanowienie KRRiT stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, mające zatem charakter wyłącznie proceduralny. W konsekwencji także Sąd, będąc związanym przedmiotem zaskarżenia, nie mógł badać ani pod względem formalnym ani merytorycznym zgodności z prawem kwestionowanej przez skarżącego decyzji w przedmiocie odmowy umorzenia wnioskowanych należności. Tym samym podnoszona przez skarżącego argumentacja dotycząca braku szybkości załatwienia sprawy oraz odnosząca się do nieprecyzyjnych informacji uzyskiwanych od pracowników KRRiT dotyczących jego wniosku o umorzenie należności nie mogła być przedmiotem badania w tym postępowaniu. Na marginesie wymaga także wyjaśnia, że Sąd nie ma uprawnień ani do umorzenia należności, ani też do rozłożenia tych należności na raty. Takie uprawnienie posiada wyłącznie Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji. Tym samym, aby wniosek strony o rozłożenie należności na raty był skuteczny, to strona winna go skierować do KRRiT. W konsekwencji przedstawionych wyżej wywodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie uwzględnił skargi i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017r., poz. 1369) orzekł jak w sentencji.