V SA/Wa 4656/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant: - sekr. sąd. Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi G.J. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej z budżetu Unii Europejskiej: 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR z [...] lipca 2015; 2. zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz G. J. kwotę 297 zł (dwieście dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Po rozpatrzeniu odwołania G. J. od decyzji nr [...] wydanej w dniu [...] lipca 2015 r., przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR o odmowie przyznania płatności z tytułu pomocy w ramach działania "Uczestnictwo rolników w systemach jakości żywności" za okres pomocy od 6 kwietnia 2014 r. do 5 kwietnia 2015 r., w wysokości limitów kwotowych określonych w Programie Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, tj. za trzeci okres pomocy Prezes ARiMR decyzją z dnia [...] września 2015 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu własnej decyzji organ II instancji przywołał m.in. następujące okoliczności faktyczne i prawne: W dniu [...] kwietnia 2015 r. Strona złożyła do [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wniosek o płatność za trzeci okres pomocy w ramach ww. działania, przypadający od 6 kwietnia 2014 r. do 5 kwietnia 2015 r. Do wniosku Strona dołączyła m.in. kopię certyfikatów wydanych przez [...] Wojewódzki Inspektorat Ochrony Roślin i Nasiennictwa w L. nr : [...]; [...] z dnia [...] listopada 2014 r., poświadczającego stosowanie integrowanej produkcji roślin, ważnego do dnia [...] grudnia 2014 r. Strona wnioskowała o kwotę płatności w wysokości 750,00 zł. W dniu [...] czerwca 2015 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wystosował do Strony wezwanie do złożenia wyjaśnień w zakresie m.in. ważności certyfikatu. Ustalono bowiem, że certyfikaty załączone do wniosku nie były ważne w dniu złożenia przedmiotowego wniosku o płatność. Wezwanie zostało skutecznie doręczone pełnomocnikowi Strony w dniu [...] czerwca 2015 r. W odpowiedzi na ww. wezwanie, pełnomocnik G. J. w dniu [...] czerwca 2015 r. przesłał korektę do wniosku wraz z oświadczeniem, że certyfikaty nr: [...]; [...], zostały wydane z miesięcznym okresem ważności i zgodnie z informacją uzyskaną w Wojewódzkim Inspektoracie Ochrony Roślin i Nasiennictwa rolnik może posługiwać się nimi do momentu wydania certyfikatu na kolejny rok., nie dołączając ważnego certyfikatu Integrowanej Produkcji Roślin. W dniu [...] lipca 2015 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją nr [...] odmówił G. J. przyznania płatności. W uzasadnieniu ww. decyzji wskazano m.in., że Wnioskodawca wraz z wnioskiem o płatność, złożył kopie certyfikatów nieważnych w dniu złożenia tego wniosku. Pełnomocnik G. J. wniósł odwołanie od ww. decyzji, a następnie pismem z dnia [...] sierpnia 2015 r., uzupełnienie do ww. odwołania, podnosząc, że pojęcie ważności certyfikatu należy odnosić, nie do momentu złożenia wniosku o płatność, lecz do okresu z jakiego pochodzi produkcja, która spełnia wymogi integrowanej produkcji roślin. W dniu [...] września 2015 r., Prezes ARiMR wystosował do Strony wezwanie do złożenia wyjaśnień czy Strona posiada certyfikat potwierdzający stosowanie Integrowanej Produkcji Roślin ważny w dniu złożenia wniosku o płatność, tj. [...] kwietnia 2015 r., wystawiony przez inną jednostkę certyfikującą niż [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa w L., posiadającą upoważnienie do działalności w tym zakresie. W odpowiedzi na ww. wezwanie, pełnomocnik G. J. pismem z dnia [...] września 2015 r. poinformował, że [...] Wojewódzki Inspektorat Ochrony Roślin i Nasiennictwa wydał Wnioskodawcy certyfikat poświadczający, że wymienione w certyfikacie rośliny zostały wyprodukowane zgodnie z wymaganiami integrowanej produkcji roślin. Pełnomocnik Strony stwierdził, że pojęcie ważności certyfikatu należy odnosić nie do momentu złożenia wniosku o płatność, lecz do okresu z jakiego pochodzi produkcja, która spełnia wymogi integrowanej produkcji roślin. Uznając bezzasadność wniesionego odwołania organ II instancji w pierwszej kolejności przywołał przepisy stanowiące podstawę przyznawania pomocy w ramach działania "Uczestnictwo rolników w systemach jakości żywności" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 tj.: 1. przepisy unijne, w szczególności rozporządzenia: - Komisji (WE) nr 889/2008 z dnia 5 września 2008 r., ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych w odniesieniu do produkcji ekologicznej, znakowania i kontroli (Dz.U.UE L z dnia 18 września 2008 r.); - Rady (WE) nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylające rozporządzenie (EWG) nr 2092/91 (Dz. Urz. UE L. z 2007 r. Nr 189 str. 1); - Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. U. L. z 2005 r. Nr 277 str. 1, z późn. zm.); - Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r., ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli, oraz zasad wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. UE L. z 2011 r. Nr 25 str. 8, z późn. zm.). 2. przepisy krajowe, w szczególności: - art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 173, z późn. zm.); - rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 22 stycznia 2008 r., w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Uczestnictwo rolników w systemach jakości żywności" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 162, z późn. zm.). W myśl § 3 pkt 4 lit. a rozporządzenia wykonawczego pomoc jest przyznawana producentowi rolnemu, który, w przypadku uczestnictwa w krajowym systemie jakości żywności, wytwarza produkty integrowanej produkcji roślin w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o środkach ochrony roślin (Dz. U. poz. 455 oraz z 2014 r. poz. 822 i 827). Zgodnie z § 9 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego wniosek o płatność za dany okres pomocy składa się do dyrektora oddziału regionalnego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego w terminie 180 dni od dnia upływu tego okresu. Natomiast zgodnie z § 9 ust. 5 pkt 3 rozporządzenia wykonawczego do wniosku o płatność za dany okres dołącza się w przypadku krajowego systemu jakości żywności, o którym mowa w § 3 pkt 4 lit. a - kopię ważnego certyfikatu potwierdzającego stosowanie integrowanej produkcji roślin. W trakcie prowadzonego postępowania odwoławczego w niniejszej sprawie, Prezes ARiMR stwierdził, że G. J. w terminie określonym w § 9 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego, tj. w dniu [...] kwietnia 2015 r., nadał wniosek o płatność za okres od dnia od 6 kwietnia 2014 r. do 5 kwietnia 2015 r., wraz z kopią certyfikatów nr: [...]; [...] z dnia [...] listopada 2014 r., ważnych do dnia [...] grudnia 2014 r., poświadczających stosowanie integrowanej produkcji roślin. Oznacza to, że Strona nie przedstawiła kopii certyfikatów, które byłyby ważne w momencie składania wniosku o płatność, tj. w dniu [...] kwietnia 2015 r., oraz rozstrzygania sprawy. Prezes ARiMR wskazuje, że w przypadku złożenia wniosku o płatność, kryterium posiadania ważnego certyfikatu musi być spełnione zarówno na dzień złożenia wniosku, jak i wydania decyzji. Organ odwoławczy podkreśla, że zgodnie z art. 57 ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o środkach ochrony roślin (Dz.U. z 2015 r., poz. 547) certyfikat poświadczający stosowanie integrowanej produkcji roślin wydaje się na okres niezbędny do zbycia roślin, nie dłużej jednak niż na okres 12 miesięcy. Natomiast fakt, iż [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa w L. pismem z dnia [...] maja 2015 r., znak : [...], będącym odpowiedzią na prośbę Pełnomocnika Strony wyjaśnił, że producent posiadający certyfikat integrowanej produkcji roślin za produkcję z 2014 r., spełnił wszystkie wymagania niezbędne do jego uzyskania, dlatego pod uwagę powinien brany być rok produkcji za jaki został wydany certyfikat, a nie okres na jaki został wydany, nie może być brany pod uwagę. Decyzję organu odwoławczego zaskarżył G. J. wnosząc o jej uchylenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania . W uzasadnieniu skargi podkreślono m.in., iż Wojewódzki Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa wydał certyfikat poświadczający, że wymienione w certyfikacie rośliny zostały wyprodukowane zgodnie z wymaganiami integrowanej produkcji roślin w oparciu o art. 57 ust. 4 ustawy z dn. 8 marca 2013 r., o środkach ochrony roślin ( Dz.U. 2015, poz. 547). Zgodnie z tym przepisem jednostka certyfikująca wydaje certyfikat poświadczający stosowanie integrowanej produkcji roślin na okres niezbędny do zbycia roślin nie dłużej niż na okres 12 miesięcy. Z przepisu zatem wynika, że jednostka certyfikująca może samodzielnie decydować o okresie w jakim certyfikat pozostaje ważny kierując się zasadą, że certyfikat powinien być ważny przez okres pozwalający producentowi rolnemu na zbycie zgłoszonych do integrowanej produkcji roślin, uwzględniając konieczność ich przechowywania, nie dłużej jednak niż przez okres 12 miesięcy. Art. 55 ust. 2 wskazanej ustawy, przewiduje, że zamiar stosowania integrowanej produkcji roślin zainteresowany producent roślin zgłasza corocznie podmiotowi certyfikującemu, nie później niż 30 dni przed siewem albo sadzeniem roślin, albo w przypadku roślin wieloletnich, przed rozpoczęciem okresu ich wegetacji. Skoro jednostka certyfikująca poświadczyła, stosowanie przez skarżącego wymagań integrowanej produkcji roślin w odniesieniu do roślin objętych zgłoszeniem, oznaczając ważność certyfikatu do dnia [...] grudnia 2014 r. to należy jednoznacznie przyjąć, że poświadczenie dotyczy produkcji roku 2014 a zatem okresu objętego wnioskiem o przyznanie pomocy z tytułu stosowania przez producenta integrowanej produkcji, zaś ważność certyfikatu została określona na czas pozwalający na zbycie tej produkcji. Gdyby zatem przyjąć za słuszną wykładnię przepisu par. 9 ust. 5 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dn. 22 stycznia 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w, ramach działania "Uczestnictwo rolników w systemach jakości żywności" to mogłoby się okazać, że wnioskodawca mimo spełnienia wymagań integrowanej produkcji w odniesieniu do swojej produkcji poświadczonych certyfikatem i mimo formalnego uczestnictwa w projekcie i przyznania pomocy w ramach działania, faktycznie z tej pomocy nie mógłby skorzystać, zważywszy, że wniosek o płatność za kolejny okres pomocy, mógł być złożony w terminie 180 dni po upływie tego okresu. Taka interpretacja jaką zastosował Prezes ARiMR prowadziłaby do wniosku o braki spójności pomiędzy przepisami regulującymi zasady wydawania certyfikatów tj. przepisem art. 57 ust. 4 ustawy z dn. 8 marca 2013 r. o środkach ochrony roślin ( Dz.U. 2015, poz. 547) a przepisami wykonawczymi tj. par. 9 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 22 stycznia 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Uczestnictwo rolników w systemach jakości żywności" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2013 r., poz. 162 ze zm.). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Sąd zważył, co następuje : Wniesienie skargi skutkowało koniecznością uchylenia zarówno zaskarżonej decyzji jak i decyzji która ją poprzedzała. Na wstępie przypomnieć jednak należy, że zasady przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Uczestnictwo rolników w systemach jakości żywności" uregulowane są w rozporządzeniu MRiRW z dnia 22 stycznia 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Uczestnictwo rolników w systemach jakości żywności" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. 2013, poz. 162, z późn. zm.). To rozporządzenie zostało wydane zgodnie z delegacją ustawową zawartą w art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. 2013, poz. 173, z późn. zm.) Zgodnie z § 3 pkt 4 lit a rozporządzenia pomoc jest przyznawana producentowi rolnemu, który w przypadku uczestnictwa w krajowym systemie jakości żywności, wytwarza produkty integrowanej produkcji roślin w rozumieniu ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o środkach ochrony roślin (Dz. U. poz. 455 z późn. zm.). Ponadto, zgodnie z § 9 ust. 1 rozporządzenia wniosek o płatność za dany okres pomocy składa się do dyrektora oddziału regionalnego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego w terminie 180 dni od dnia upływu tego okresu. Natomiast, zgodnie z § 9 ust. 5 pkt 3 rozporządzenia do wniosku o płatność za dany okres dołącza się w przypadku krajowego systemu jakości żywności, o którym mowa w § 3 pkt 4 lit a - kopię ważnego certyfikatu potwierdzającego stosowanie integrowanej produkcji roślin. W toku postępowania przed organami uznano, że strona składając wniosek o płatność przedłożyła kopię certyfikatu nr [...] z dnia [...] listopada 2014 r. ważnego do dnia [...] grudnia 2014 r. oraz kopię certyfikatu nr [...] z dnia [...] listopada 2014 r. ważnego do dnia [...] grudnia 2014 r. Organy uznały zatem, iż Strona skarżąca nie przedłożyła kopii certyfikatów, które byłyby ważne w momencie składania wniosku o płatność, tj. certyfikatów ważnych w dniu [...] kwietnia 2015 r. Ponadto, wskazały, iż warunek ważności certyfikatu winien być spełniony zarówno na dzień złożenia wniosku o płatność, jak również w dniu wydania decyzji o przyznaniu płatności. W ocenie sądu powyższa argumentacja jest błędna. Jej wadliwość wynika z takiej interpretacji przepisów Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 22 stycznia 2008 r., która pozostaje w sprzeczności z regulacjami zawartymi w akcie prawnym rangi ustawowej a mianowicie w ustawie z dnia 8 maca 2013 r. o środkach ochrony roślin. Ustawa ta w art. 57 ust. 4 stanowi, że certyfikat poświadczający stosowanie integrowanej produkcji roślin wydaje się na okres niezbędny do zbycia roślin, nie dłużej jednak niż na okres 12 miesięcy. Podmiot wydający tenże certyfikat powinien więc mieć na względzie de facto dwa okresy: 1) okres niezbędny do zbycia roślin przez producenta; 2) okres (co najwyżej) 12 miesięcy, który jest niezbędny do dokonania czynności o której mowa w pkt ; Wydanie certyfikatów na okres 1 - ego miesiąca było więc faktycznie sprzeczne z ww. przepisem. Okres ten mieścił się wprawdzie w granicach z pkt 2 (był krótszy niż 12 miesięcy), jednakże w istocie uniemożliwiał zbycie roślin. Zdaniem sądu w omawianej regulacji nie chodziło o stworzenie jedynie iluzorycznych możliwości zbycia roślin poprzez określenie okresu ważności certyfikatu nieracjonalnie krótkiego. To zaś oznacza, iż teza organu jakoby certyfikat musiał być ważny zarówno na dzień zgłoszenia wniosku o płatność jak i na dzień wydania decyzji o przyznaniu płatności jest nie do przyjęcia. W sytuacji bowiem gdy ważność certyfikatu określono na 1 miesiąc de facto nigdy nie byłoby możliwe wydanie pozytywnej dla strony decyzji (o przyznaniu płatności). Wszak pomiędzy złożeniem wniosku o płatność a jego rozpatrzeniem praktycznie zawsze upływa okres dłuższy niż 1 miesiąc. Zatem ważny certyfikat potwierdzający stosowanie integrowanej produkcji roślin (w rozumieniu § 9 ust. 5 pkt 3 Rozporządzenia) to certyfikat wydany na okres niezbędny do zbycia roślin a zarazem na okres nie dłuższy niż 12 miesięcy (o czym mowa w art. 57 ust. 4 ustawy). W tym stanie rzeczy organ powinien posłużyć się przy interpretacji znaczenia okresu ważności przedłożonych przez stronę certyfikatów informacją na którą powoływał się pełnomocnik skarżącego w piśmie będącym odpowiedzią na wezwanie Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...], a w przypadku wątpliwości co do treści tamże zawartych zwrócić się do podmiotu, który wydał certyfikaty z prośbą o ich interpretację w szczególności w aspekcie okresu ważności, ewentualnie uznać samodzielnie, że pojęcie ważności certyfikatu należy odnosić do okresu z jakiego pochodzi produkcja, która spełnia wymogi integrowanej produkcji roślin. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy uwzględnić powyższe. Podstawą wyroku jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 200 p.p.s.a.