V SA/Wa 4658/15
WyrokWSA w Warszawie2016-11-17
Skład orzekający: Tomasz Zawiślak, Jarosław Stopczyński, Krystyna Madalińska-Urbaniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy do wniosku o płatność pomocy finansowej w ramach działania "Uczestnictwo rolników w systemach jakości żywności" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, w przypadku krajowego systemu jakości żywności, wymagane jest dołączenie certyfikatu potwierdzającego stosowanie integrowanej produkcji roślin, który jest ważny zarówno w dniu składania wniosku, jak i w dniu wydania decyzji przez organ?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz ustawy o środkach ochrony roślin nie nakładają na producenta obowiązku legitymowania się certyfikatem ważnym zarówno w chwili składania wniosku o płatność, jak i na datę wydawania decyzji przez organ. Sąd stwierdził, że ważność certyfikatu powinna być oceniana przez pryzmat okresu, za jaki przyznawana jest pomoc, oraz celów, dla których certyfikat jest wydawany, tj. potwierdzenia produkcji w danym roku.Stan faktyczny
Strona złożyła wniosek o płatność pomocy finansowej w ramach działania "Uczestnictwo rolników w systemach jakości żywności". Organ I instancji odmówił przyznania płatności, a decyzję tę utrzymał w mocy Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Organy uznały, że skarżący nie dołączył kopii certyfikatów ważnych w dniu składania wniosku o płatność. Skarżący wniósł skargę do WSA, domagając się uchylenia decyzji.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR. Zasądził od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego kwotę 457 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak (spr.), Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Protokolant - spec. Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2016 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych; 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] czerwca 2015 r. 2. zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz [...] kwotę 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi, wniesionej przez D. S. (dalej jako: skarżący lub strona) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] września 2015 r. Nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w L. z [...] czerwca 2015 r. Nr [...], o odmowie przyznania płatności z tytułu pomocy w ramach działania "Uczestnictwo rolników w systemach jakości żywności" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 w krajowym systemie jakości żywności - integrowana produkcja roślin okresie od dnia [...] marca 2014 r. do dnia [...] marca 2015 r.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:
W dniu [...] września 2014 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w L. (dalej także jako: organ I instancji) wydał decyzję nr [...] o przyznaniu skarżącemu pomocy w ramach działania "Uczestnictwo rolników w systemach jakości żywności" z tytułu uczestnictwa w krajowym systemie jakości żywności - Integrowana Produkcja Roślin.
W dniu [...] kwietnia 2015 r. skarżący za pośrednictwem operatora pocztowego złożył wniosek o płatność za pierwszy okres przyznania pomocy.
Po przeprowadzeniu kontroli administracyjnej wniosku o płatność organ I instancji decyzją z [...] czerwca 2015 r. odmówił przyznania płatności z tytułu pomocy finansowej w ramach działania "Uczestnictwo rolników w systemach jakości żywności" z tytułu uczestnictwa w krajowym systemie jakości żywności - integrowana produkcja roślin w okresie od dnia [...] marca 2014 do dnia [...] marca 2015 r.
W odpowiedzi na otrzymaną decyzję strona złożyła odwołanie do Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Prezes ARiMR, organ odwoławczy lub II instancji).
Po rozpatrzeniu złożonego przez skarżącego odwołania, Prezes ARiMR decyzją z [...] września 2015 r. utrzymał w mocy decyzję z [...] czerwca 2015 r.
Organ odwoławczy w uzasadnieniu swojej decyzji stwierdził, że strona - składając na podstawie § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 22 stycznia 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Uczestnictwo rolników w systemach jakości żywności" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2013r., poz. 162 ze zm., dalej: rozporządzenie) - w dniu [...] kwietnia 2015 r. wniosek o płatność w pierwszym okresie pomocy - przedłożyła również kopie certyfikatów: nr [...] z [...] października 2014 r. ważnego do dnia [...] października 2014 r. i nr [...] z [...] października 2014 r. ważnego do dnia [...] listopada 2014 r. Organ odwoławczy stwierdził, iż przedstawiona na etapie wniosku o płatność dokumentacja oraz wyjaśnienia skarżącego złożone na etapie rozpatrywania odwołania wskazują, iż strona nie przedłożyła kopii certyfikatów, które byłby ważne w momencie składania wniosku o płatność, tj. certyfikatów ważnych w dniu [...] kwietnia 2015 r. Organ odwoławczy podkreślił, iż warunek ważności certyfikatu winien być spełniony zarówno w momencie rozstrzygania sprawy (wydania decyzji), jak i na dzień złożenia wniosku o płatność.
Wyjaśniono również - w odniesieniu do twierdzeń strony wskazujących, że kwestię ważności certyfikatu należy odnosić nie do momentu złożenia wniosku o płatność lecz do okresu z jakiego pochodzi produkcja, która spełnia wymogi integrowanej produkcji roślin – że twierdzenia te są niezasadne. W ocenie Prezesa ARiMR nie ma uzasadnienia i pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie ta kwestia, gdyż do wniosku o płatność powinien być dołączony certyfikat ważny w momencie jego składania. Stwierdził, że certyfikat jest istotnym dowodem w sprawie, a z treści certyfikatów załączonych do wniosku o płatność wynika, iż są one ważne (pierwszy) do dnia [...] października 2014 r. (drugi), do dnia [...] listopada 2014 r., zatem oba nie były ważne ani w dniu [...] kwietnia 2015 r., tj. w dniu złożenia wniosku o płatność w ramach działania Uczestnictwo rolników w systemach jakości żywności'", ani w dniu wydania decyzji przez organ I instancji.
Wskazano jednocześnie, że pomoc w ramach przedmiotowego działania może zostać wypłacona stronie postępowania wyłącznie na jej wniosek oraz pod warunkiem spełnienia przez wnioskującego wszystkich wymogów określonych dla niniejszego działania. Organ odwoławczy zaznaczył też, iż skarżący wraz z wnioskiem o płatność złożył oświadczenie, iż znane mu są zasady przyznawania i wypłaty pomocy w ramach działania "Uczestnictwo rolników w ramach systemów jakości żywności".
Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję z [...] września 2015 r. utrzymującą w mocy decyzję z [...] czerwca 2015 r. i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji jako naruszającej prawo oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych
W odpowiedzi na skargę Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718; dalej: p.p.s.a.), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego pod kątem zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Jednocześnie, zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonego postanowienia ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu (patrz: T. Woś - Postępowanie sądowo-administracyjne, Warszawa 1996 r., str. 224). W tym celu Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, że organy administracji publicznej naruszyły przepisy prawa materialnego w sposób, które miał wpływ na wynik sprawy, zatem skarga jako zasadna podlega uwzględnieniu.
W pierwszej kolejności Sąd stwierdza, że stan faktyczny sprawy przyjęty przez Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa i przedstawiony w części historycznej uzasadnienia uznaje za ustalony prawidłowo i przyjmuje go za podstawę oceny zaskarżonej decyzji.
W rozpoznawanej sprawie zaskarżona decyzja została oparta na przepisach rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 22 stycznia 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Uczestnictwo rolników w systemach jakości żywności" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, a w szczególności § 9 ust. 1 i 4, § 9 ust. 5 pkt 3 oraz § 3 pkt 4 lit. a, w związku z treścią przepisów ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o środkach ochrony roślin (Dz. U. z 2013, poz. 455 z p. zm., dalej jako: ustawa).
Przepisy te stanowią, że pomoc jest przyznawana producentowi rolnemu, który, w przypadku uczestnictwa w krajowym systemie jakości żywności, wytwarza produkty integrowanej produkcji roślin w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o środkach ochrony roślin.
Wniosek o płatność za dany okres pomocy składa się do dyrektora oddziału regionalnego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego w terminie 180 dni od dnia upływu tego okresu. Do wniosku o płatność za dany okres dołącza się - w przypadku krajowego systemu jakości żywności, o którym mowa w § 3 pkt 4 lit. a - kopię ważnego certyfikatu potwierdzającego stosowanie integrowanej produkcji roślin.
Natomiast z treści art. 57 ust. 4 ustawy wynika, że certyfikat poświadczający stosowanie integrowanej produkcji roślin wydaje się na okres niezbędny do zbycia roślin, nie dłużej jednak niż na okres 12 miesięcy. Certyfikat ten - wydawany producentowi roślin będącemu osobą fizyczną - zawiera dane osobowe tego producenta: imię, nazwisko oraz adres i miejsce zamieszkania.
W ocenie Sądu wymienione powyżej przepisy nie nakładają na producenta obowiązku legitymowania się certyfikatem, który - tak jak na to wskazały organy w swoich decyzjach - obowiązuje zarówno w chwili składania wniosku, jak i na dzień wydawania decyzji przez organ.
Zdaniem Sądu ważność certyfikatu, o jakiej mowa w § 9 ust. 5 pkt 3 rozporządzenia, odnosi się do okresu, za jaki przyznawana jest pomoc. O powyższym świadczy termin użyty w § 9 ust. 5 rozporządzenia, który wskazuje, że do wniosku o płatność za dany okres dołącza się m.in. certyfikat. A więc certyfikat winien być ważny w okresie którego dotyczy wniosek i co równie istotne ważność certyfikatu należy ocenić przez pryzmat ustawy o środkach ochrony roślin, a więc celów dla których ten certyfikat jest wydawany.
I tak - jeśli wnioskujący o pomoc składa wniosek odnoszący się do roku 2014 (tak jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie) - to winien legitymować się certyfikatem potwierdzającym, że w 2014 roku wyprodukował produkty, co do których potwierdzono certyfikatem stosowanie integrowanej produkcji.
W ocenie Sądu certyfikat ten jest niezbędny do zbycia roślin w danym okresie produkcyjnym, zaś jego funkcja w odniesieniu do realizacji wypłaty pomocy z rozporządzenia ma tylko funkcje informacyjne i potwierdzające sam fakt wyprodukowania żywności w sposób uprawniający do otrzymania pomocy.
Jeśli więc producent otrzymał certyfikat, to w danym roku jest uprawniony do występowania z wnioskiem o przyznanie pomocy w ramach rozporządzenia.
Inne rozumienie tych przepisów w ocenie Sądu nie znajduje umocowania w przytoczonych regulacjach rozporządzenia i ustawy.
Tym samym nieuprawnionym jest żądanie od skarżącego legitymowania się certyfikatem ważnym zarówno w chwili składania wniosku, jak i na datę wydawania decyzji przez organ.
Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organy winny uwzględnić ocenę prawną wyrażoną w niniejszym wyroku.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., w związku z art. 135 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku.
O kosztach postępowania Sąd orzekł zgodnie z art. 200 p.p.s.a.
Zasądzony zwrot kosztów postępowania sądowego zawiera zwrot wpisu sądowego i jednolitą stawkę wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika w kwocie 240 zł oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa (17 zł).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło