V SA/Wa 467/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Ewa Wrzesińska - Jóźków (spr.), Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Protokolant st. sekr. sąd. - Agnieszka Małyszko, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w C. z [...] grudnia 2013 r., 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz B. K. kwotę 352 zł (trzysta pięćdziesiąt dwa złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w W. (dalej: "Dyrektor Izby") utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w C. (dalej: "Naczelnik Urzędu") z dnia [...] grudnia 2013 r. stwierdzającą powstanie obowiązku podatkowego w podatku akcyzowym od energii elektrycznej za czerwiec 2013 r. w kwocie 60 zł i obciążającą tym podatkiem B. K. (dalej: "Skarżąca"). W motywach decyzji organ wyjaśnił, że w dniu 30 grudnia 2011 r. E. S.A. z siedzibą w G. (dalej: "E.") powiadomił organ celny o wynikach kontroli układu pomiarowo-rozliczeniowego, przeprowadzonej w dniu [...] czerwca 2013 r. w C. przy ul. [...]. Stwierdzono wówczas nielegalny pobór energii przez B. K. i wystawiono notę obciążeniową, której kserokopię wraz z kserokopią protokołu kontroli doręczono organowi I instancji. W oparciu o ten dokument Naczelnik Urzędu wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym od energii elektrycznej a następnie wydał decyzję określającą zobowiązanie podatkowe utrzymaną następnie w mocy zaskarżoną decyzją Dyrektora Izby. Na powyższą decyzję strona złożyła skargę podnosząc, że nie dokonała nielegalnego poboru energii a organy podatkowe bezkrytycznie przyjęły twierdzenia spółki E. S.A. że taki nielegalny pobór energii nastąpił. Dyrektor Izby wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko i argumentacje zawarte w zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 17 marca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zawiesił postepowanie sądowe z uwagi na wszczęte przed Sądem Rejonowym w P. postępowanie w przedmiocie ustalenia nieistnienia wierzytelności z tytułu nielegalnego poboru energii elektrycznej. Wyrokiem z dnia [...] września 2015 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w P. ustalił nieistnienie wierzytelności pieniężnej pozwanej E. SA z siedzibą w G. wobec Skarżącej tj. opłaty za nielegalne pobieranie energii w kwocie 2.621,56 zł. Postanowieniem z dnia 7 marca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny podjął z urzędu zawieszone postepowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. Zgodnie z treścią przepisu z art. 3 pkt 18 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 89, poz. 625 ze zm.), za nielegalne pobieranie energii uważa się pobieranie energii bez zawarcia umowy, z całkowitym albo częściowym pominięciem układu pomiarowo-rozliczeniowego lub poprzez ingerencję w ten układ mającą wpływ na zafałszowanie pomiarów dokonywanych przez układ pomiarowo-rozliczeniowy. Z kolei zgodnie z art. 6 ust. 1 Prawa energetycznego, upoważnieni przedstawiciele przedsiębiorstwa energetycznego zajmującego się przesyłaniem lub dystrybucją paliw gazowych lub energii wykonują kontrole układów pomiarowych, dotrzymania zawartych umów i prawidłowości rozliczeń. Zasady i tryb przeprowadzania kontroli zostały określone w akcie wykonawczym wydanym na podstawie art. 6 ust. 4 Prawa energetycznego. Z przeprowadzonej kontroli kontrolujący sporządzają protokół, w którym zamieszczają ustalenia dokonane w trakcie kontroli. Brak jest podstaw by uznać, że określony aktem wykonawczym protokół z kontroli korzysta w postępowaniu podatkowym ze szczególnej, niepodważonej mocy dowodowej, o której mowa w art. 194 Ordynacji podatkowej. Zgodnie bowiem z tym przepisem, dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone (§1). Przepis § 1 stosuje się odpowiednio do dokumentów urzędowych sporządzonych przez inne jednostki, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów uprawnione są do ich wydawania (§2). Przepisy § 1 i 2 nie wyłączają możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko dokumentom wymienionym w tych przepisach. Pomijając już fakt, że według przytoczonej regulacji strona może zgłaszać wnioski dowodowe celem obalenia domniemania prawdziwości tego, co zostało w dokumencie stwierdzone, to – co najistotniejsze w tej sprawie – przedsiębiorstwu energetycznemu nie można przypisać charakteru "organu władzy publicznej" ani też "innej jednostki" w rozumieniu art. 194 § 2 Ordynacji podatkowej. Należy mieć na względzie, że pomiędzy dostawcą a nabywcą energii nie powstaje stosunek administracyjnoprawny. Ani rachunek ani nota obciążeniowa za szacunkową ilość nielegalnie pobranej energii, wystawione przez dostawcę, nie mają charakteru władczego rozstrzygnięcia administracyjnego. W myśl art. 88 ust. 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz.U. 2011r. nr 108 poz. 626 ze zm. – dalej: "u.p.a.") podstawą opodatkowania energii elektrycznej jest jej ilość, wyrażona w megawatogodzinach (MWh). Według ust. 2a, w przypadku nielegalnego poboru energii elektrycznej podstawą opodatkowania energii elektrycznej jest jej szacunkowa ilość, wyrażona w megawatogodzinach (MWh). Natomiast zgodnie z ust. 2b, podmiot, który określa szacunkową ilość nielegalnie pobranej energii elektrycznej, jest obowiązany powiadomić właściwego dla podatnika naczelnika urzędu celnego o tym fakcie w terminie 7 dni od dnia ustalenia podmiotu dokonującego nielegalnego poboru energii elektrycznej. Brzmienie przytoczonego art. 88 ust. 2b u.p.a. nie pozwala wywieść z jego treści, że ustalenia dokonane przez dostawcę energii są dla organu podatkowego wiążące i zwalniają ten z organ od oceny czy treść powiadomienia właściwego organu podatkowego przez podmiot, o którym mowa w art. 88 ust. 2b ustawy, przesądza fakt wystąpienia zdarzenia lub czynność podlegającej opodatkowaniu podatkiem akcyzowym, ustalenie podatnika jak i podstawy opodatkowania. W świetle orzecznictwa i doktryny nie ulega kwestii, że stosunek dostawca -nabywca energii jest stosunkiem cywilnoprawnym. W konsekwencji w przypadku sporu prawnego między dostawcą a odbiorcą konieczne jest rozstrzygnięcie właściwego (cywilnego) sądu (por. wyrok TK z dnia 10 lipca 2007 r., K 37/04 oraz Prawo energetyczne. Komentarz, pod. red. Z. Muras, M. Sfora; komentarz do art. 57 ustawy - A.P. Skoczylas). W przedmiotowej sprawie taki spór został rozstrzygnięty przez Sąd Rejonowy w P. na korzyść Skarżącej. Mianowicie wyrokiem z dnia [...] września 2015 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w P. ustalił, że nieistnieje wierzytelność pieniężna pozwanej E. SA z siedzibą w G. wobec Skarżącej tj. opłata za nielegalne pobieranie energii w kwocie 2.621,56 zł, określona w nocie obciążeniowej wystawionej przez E. Tym samym upadła podstawa do wymierzenia skarżącej podatku akcyzowego w kwocie 60 zł. od nielegalnie pobranej energii elektrycznej. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Naczelnik Urzędu uwzględni treść wyroku Sadu Rejonowego i w przypadku uznania, że nie istnieje podstawa do wymiaru podatku – umorzy postepowanie podatkowe wszczęte postanowieniem z dnia 7 listopada 2013 r.. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). orzekł jak w sentencji wyroku. Orzeczenie o zwrocie kosztów postępowania uzasadnia art. 200 powołanej wyżej ustawy.