V SA/Wa 469/08

Referendarz sądowy Tomasz Zawiślak Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi B. D. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] grudnia 2007 r. Nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne; postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W odpowiedzi na wezwanie Sądu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi B. D. wystąpił z wnioskiem sporządzonym na urzędowym formularzu PPF z 20 lutego 2008 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym tj. zwolnienia od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący podał, iż we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz z żoną, córką, zięciem oraz dwójką wnucząt, utrzymuje się z renty w wysokości 397,27 złotych miesięcznie, dochodów córki i zięcia z tytułu dopłat bezpośrednich do gruntów w łącznej wysokości 248 złotych miesięcznie oraz z zasiłku rodzinnego w łącznej wysokości 96 złotych. Oświadczył, iż nie posiada nieruchomości, oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Natomiast córka skarżącego posiada gospodarstwo rolne o powierzchni 3,60 ha oraz dom o powierzchni 160 m2. W związku z tym, iż dane zawarte we wniosku okazały się niewystarczające do oceny sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z dnia 27 marca 2008r. wezwano wnioskodawcę do uzupełnienia przedmiotowego wniosku przez udzielenie odpowiedzi na postawione pytania i nadesłanie stosownych dokumentów, w terminie siedmiu dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W dniu 13 marca 2008 r. (data nadania) skarżący nadesłał dodatkowe oświadczenie, w którym podał, iż córka wraz z zięciem posiadają jedną krowę, z której mleko przeznaczają na potrzeby własne. Skarżący wyjaśnił, iż miesięcznie wydaje ok. 280 złotych na wyżywienie oraz ok. 160 złotych na leki. Wyjaśnił, iż zarówno on jak i osoby będące z nim we wspólnym gospodarstwie domowym nie posiadają rachunków bankowych, oszczędności pieniężnych, lokat. Ponadto stwierdził, iż posiada niesprawny samochód ciężarowy o szacunkowej wartości ok. 3000 złotych oraz, że nie uzyskuje żadnej pomocy finansowej od rodziny, znajomych i organizacji społecznych. Do pisma skarżący załączył odcinek świadczenia rentowego z wykazaną kwotą 636,75 złotych brutto, decyzje przyznające córce skarżącego dopłaty bezpośrednie do gruntów rolnych i przyznające płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w łącznej wysokości 2899,75 złotych za 2006 rok oraz zaświadczenie z Urzędu Gminy z wykazaną dochodowością gospodarstwa rolnego w wysokości 5.284,22 złote rocznie. W związku z tym, iż z nadesłanych dokumentów wynikało, że córka skarżącego posiadała rachunek bankowy, a skarżący oświadczył, iż zarówno on jak i osoby prowadzące z nim wspólne gospodarstwo domowe nie posiadają rachunków bankowych, wezwano skarżącego do nadesłania dokumentu potwierdzającego zamknięcie rachunku bankowego. W odpowiedzi na powyższe skarżący nadesłał zaświadczenie z banku potwierdzające, iż córka skarżącego posiada rachunek bankowy z saldem na dzień 7 kwietnia 2008r. w wysokości 11,36 złotych W związku z powyższym zarządzeniem z dnia 14 kwietnia 2008 roku wezwano skarżącego do nadesłania wyciągu z rachunku bankowego córki z okresu ostatnich trzech miesięcy w terminie 7 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Przy piśmie z dnia 26 kwietnia 2008r. skarżący przesłał wyciąg z rachunku bankowego za okres od 20 marca do 25 kwietnia 2008 roku oraz dokumenty potwierdzające dokonanie przelewu z tytułu dopłat do gruntów rolnych w łącznej wysokości 2179,96 złotych. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zgodnie z zasadą obowiązującą w postępowaniu przed sądem administracyjnym - wyrażoną w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. - strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może być przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Powyższe oznacza, że omawiana instytucja, powinna być stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Zasadność wniosku skarżącego rozpatrzono zatem w dwóch aspektach, tj. z jednej strony uwzględniono wysokość obciążeń finansowych, jakie będzie on zobowiązany ponieść w postępowaniu, z drugiej zaś strony jego możliwości finansowe. W przedmiotowej sprawie wpis od skargi wynosi, zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193), 100 złotych. W tym kontekście uznano, iż złożony wniosek nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem skarżący nie wykazał w sposób rzetelny, że ustawowe przesłanki uprawniające do skorzystania z prawa pomocy we wnioskowanym zakresie wystąpiły w stosunku do jego osoby. W pierwszej kolejności zwrócić należy uwagę na nierzetelność skarżącego przy udzielaniu odpowiedzi na zadawane pytania. Mianowicie w odpowiedzi na pytanie, czy skarżący lub osoby prowadzące z nim wspólne gospodarstwo domowe posiadają m.in. rachunki bankowe, odpowiedział cyt. "nie" (karta 20 akt sądowych), mimo iż z nadesłanych dokumentów wynikało, że córka skarżącego posiada rachunek, na który przekazywane były m.in. dopłaty do gruntów rolnych. Dopiero po wytknięciu tej sprzeczności i zażądaniu nadesłania dokumentu potwierdzającego likwidację rachunku, skarżący nadesłał zaświadczenie z banku wskazujące, iż córka posiada rachunek. Dodatkowo należy zwrócić uwagę, iż w dniach 20 i 31 marca 2008r. na rachunek wpłynęły kwoty z tytułu dopłat do gruntów w wysokości ok. 2.170 złotych i w dniach 26, 31 marca i 5 kwietnia 2008r. zostały wypłacone. Wszystkie wypłaty miały miejsce już po wezwaniu skarżącego do wskazania czy posiada rachunki bankowe i nadesłania wyciągów. Ostatnia wypłata z dnia 5 kwietnia 2008r. w wysokości 1.800 złotych miała miejsce po wezwaniu do nadesłania dokumentu potwierdzającego likwidacje rachunku (wezwanie doręczono w dniu 3 kwietnia 2008r.) W związku z powyższym uzasadnione jest uznanie, iż skarżący dokonał wypłaty w celu uzyskania zaświadczenia z banku z dnia 7 kwietnia 2008r. wskazującego na saldo w wysokości 11,36 złotych. Na marginesie należy zauważyć, iż ponadto mimo wezwania wnioskodawcy do nadesłania wyciągu z rachunku bankowego za okres trzech miesięcy skarżący przesłał za okres dwóch miesięcy, tj. od 20 marca 2008r. do 25 kwietnia 2008r. W związku z powyższym należy uznać, iż skarżący nie dąży do wyjaśnienia w sposób rzetelny swojej sytuacji majątkowej. Skarżący był zobowiązany do nadesłania stosownego dokumentu, którego uzyskanie nie wiązało się z nadmierną uciążliwością i to zarówno finansową jak i czasową, gdyż zasadą jest, że każdy posiadacz rachunku otrzymuje miesięcznie co najmniej jeden wyciąg z prowadzonego rachunku. Brak współpracy skarżącego prowadzi do stwierdzenia, że przedstawiona we wniosku o przyznanie prawa pomocy sytuacja finansowa jest inna niż w rzeczywistości. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.