V SA/Wa 4698/15

WyrokWSA w Warszawie2016-07-28

Skład orzekający: Andrzej Kania, Irena Jakubiec-Kudiura, Michał Sowiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy grupa producentów rolnych, której członkowie sprzedają swoje produkty do jednego, niezmiennego od lat odbiorcy, spełnia cele określone w przepisach unijnych i krajowych dotyczące wsparcia finansowego dla takich grup?
Ratio decidendi
Grupa producentów rolnych nie spełnia celów określonych w art. 35 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005, jeśli jej członkowie sprzedają produkty do jednego, niezmiennego odbiorcy, a relacje gospodarcze nie uległy zmianie w stosunku do okresu sprzed utworzenia grupy. Takie działanie może być uznane za sztuczne stworzenie warunków do uzyskania płatności, sprzeczne z celami systemu wsparcia.
Stan faktyczny
Grupa producentów rolnych złożyła wniosek o płatność za rok korzystania z pomocy finansowej. Organ I instancji odmówił przyznania środków, uznając, że grupa nie realizuje celów przewidzianych przepisami, ponieważ jej członkowie sprzedają większość produkcji do jednego odbiorcy, a relacje gospodarcze nie uległy zmianie od momentu utworzenia grupy. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy. Grupa wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów unijnych i krajowych oraz procedury administracyjnej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Protokolant - st. referent Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lipca 2016 r. sprawy ze skargi "T." Sp. z o.o. w D. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej dla grupy producentów rolnych oddala skargę. Przedmiotem skargi Grupy Producentów Rolnych "T." sp. z o.o. w D. (dalej: "Skarżąca", "Spółka", "Grupa"), jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "Prezes ARiMR", "organ odwoławczy") nr [...] z [...] września 2015 r. utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w G. (dalej: "organ I instancji", "Dyrektor ARiMR") z [...] czerwca 2015 r. nr [...], o odmowie przyznania środków finansowych w ramach działania "Grupy Producentów Rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Przedmiotowa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym. Na podstawie decyzji z [...] maja 2014r. nr [...] o przyznaniu pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" Spółka złożyła wniosek o płatność za okres od 11 grudnia 2013r. do 10 grudnia 2014r. tj. za 1 rok korzystania z pomocy (wartość sprzedaży produktów wytworzonych w gospodarstwach członków wyniosła 9 123 276,09 zł – zgodnie z załącznikiem nr 3 do wniosku). W dniu 26 lutego 2015r. Grupa złożyła zmianę do wniosku, w wyniku której wartość sprzedaży wzrosła do kwoty 9 152 500,43 zł. W dniach 9 – 15 kwietnia 2015r. w siedzibie Grupy i u jej członków organ przeprowadził kontrolę w wyniku której pozyskano dowody m.in. na istnienie faktur zakupu warchlaków, pasz od A. sp. z o.o. oraz faktury dot. usług weterynaryjnych wystawione przez A. sp. z o.o. Jednocześnie spółka odmówiła udostępnienia umów ramowych zawartych pomiędzy A., Grupą oraz poszczególnymi członkami Grupy. Pismem z 20 maja 2015r. Grupa poinformowała szczegółowo organ o realizacji swoich działań dot. m.in. organizowania sprzedaży produktów rolnych, planowania ich produkcji. Decyzją z [...] czerwca 2015r. nr [...] Dyrektor ARiMR odmówił stronie przyznania środków z tytułu pomocy finansowej w ramach działania "Grupy Producentów Rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Jak wyjaśnił organ I instancji w okresie objętym wnioskiem swoją produkcję do grupy kierowało wszystkich 5 członków w łącznej ilości 15 821 sztuk. Trzoda chlewna pozyskana od członków Grupy (z wyłączeniem jednego członka) została w całości sprzedana do jednego odbiorcy, którym jest przedsiębiorstwo A. sp. z o.o., co stanowi 99,72 % produkcji członków Grupy. Ponadto, jak wskazał Dyrektor ARiMR wszystkie zwierzęta sprzedane przez Grupę do A. sp. z o.o. były odstawiane do A. sp. z o.o., co stanowi dowód, że A. sp. z o.o. jest jedynie kolejnym pośrednikiem, a nie odbiorcą końcowym. W ocenie organu I instancji utworzenie Grupy nic nie zmieniło w życiu gospodarczym czterech członków Grupy, tym samym nie realizuje ona celów przewidzianych przepisami krajowymi i unijnymi. Przed zawiązaniem Grupy jej członkowie współpracowali z A. sp. z o.o. i po założeniu Grupy ten stan nie uległ zmianie. W złożonym odwołaniu strona wskazała, że wydanie decyzji nastąpiło z naruszeniem: - art. 35 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z 20 września 2005r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EPRRO W) (Dz. U. L 277 z 21.10.2005) w zw. z § 6 ust.1, § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania " Grupy producentów rolnych " objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2007 r. Nr 81, poz. 550 z późn. zm.) — dalej jako: rozporządzenie MRiRR, poprzez wydanie decyzji odmawiającej przyznania środków z tytułu pomocy finansowej za 1 rok korzystania z pomocy, w wypadku gdy zebrany w postępowaniu, materiał dowodowy jednoznacznie wskazał na konieczność obligatoryjnego wydania decyzji o przyznaniu pomocy finansowej za 1 rok korzystania z pomocy; - art. 4 ust.8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe, zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. L 25 z 28.1.2011, str. 8)- dalej jako: rozporządzenie nr 65/2011, poprzez błędne zastosowanie polegające na stwierdzeniu zaistnienia sztucznych warunków, w wypadku gdy zebrany w postępowaniu materiał dowodowy nie dawał żadnych podstaw do stwierdzenia stworzenia przez Stronę sztucznych warunków do przyznania pomocy finansowej; oraz - art. 7, 75, 77 § 1 i 80 KPA, polegające na braku wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy, co doprowadziło organ do poczynienia w zaskarżonej decyzji całkowicie dowolnych i nieprawidłowych ustaleń faktycznych oraz zinterpretowanie wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy na niekorzyść Strony. Zdaniem strony decyzja winna zostać uchylona i przekazana organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Decyzją z [...] września 2015r. nr [...] Prezes ARiMR utrzymał w mocy decyzję organu I instancji i podzielił jego ustalenia. Organ odwoławczy wskazał, że zasady organizowania i funkcjonowania grup producentów rolnych reguluje ustawa z 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. Nr 88 poz. 983 ze zm.), dalej: "ustawa o grupach producentów rolnych". Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 tej ustawy grupa producentów rolnych prowadzi działalność jako przedsiębiorca mający osobowość prawną, pod warunkiem, że została utworzona przez producentów jednego produktu rolnego lub grupy produktów. Szczegółowe warunki i tryb przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" zostały uregulowane w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 81 poz. 550 ze zm.), dalej: "rozporządzenie z dnia 20 kwietnia 2007 r.". Natomiast na gruncie przepisów wspólnotowych zagadnienie to reguluje art. 35 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. U. L 277 z 21 października 2005 r. str. 1. ze zm.), dalej: "rozporządzenie Nr 1698/2005". Przepisy wykonawcze do powyższego rozporządzenia zawiera rozporządzenie Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25/8 z 28 stycznia 2011 ze zm.). Rozporządzenie stosuje się na podstawie art. 43 rozporządzenia Delegowane Komisji (UE) Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r., dalej: "rozporządzenie Nr 65/2011". Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 35 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005, wsparcia finansowego udziela się w celu ułatwienia tworzenia działalności administracyjnej grup producentów do celu m.in. wspólnego wprowadzania towarów do obrotu w tym przygotowania do sprzedaży, centralizacji sprzedaży i dostawy do odbiorców hurtowych. Prezes ARiMR wskazał również, iż jak wynika z treści przepisu art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011, nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia. Prezes ARiMR podkreślił, że fakt odmowy przez spółkę przeprowadzenia kontroli w zakresie analizy umów trójstronnych (członek Grupy – Grupa – A. sp. z o.o.) powoduje, że kontrola na miejscu nie mogła zostać przeprowadzona w pełnym zakresie, koniecznym dla ustalenia istotnych faktów i podjęcia decyzji o przyznaniu płatności. Wobec powyższego organ odwoławczy skorzystał z danych zawartych na stronie internetowej spółki, z których wynika, że członkowie Grupy nie są niezależni w podejmowanych decyzjach związanych z prowadzeniem chowu trzody chlewnej, gdyż to "A." Sp. z o.o. dostarcza kontrahentom materiał do tuczu warchlaków, jak również ich wyżywienie, obsługę weterynaryjną oraz zapewnia skup. Szczegółowe warunki tuczu reguluje umowa obowiązująca obie strony, w przedmiotowym przypadku jest to umowa trójstronna. Zatem w ocenie Prezesa ARiMR fakt, iż członkowie Grupy mieli podpisane umowy współpracy z "A." Sp. z o.o. już przed zawiązaniem Grupy, a zasady współpracy nie uległy zmianie (działalność "A." Sp. z o.o. nie uległa zmianie od roku 2000) należy uznać, iż utworzenie Grupy nie wniosło żadnych zmian w funkcjonowaniu ww. gospodarstw, a co istotne kontrahent, którym jest "A.'" Sp. z o.o. nie uległ zmianie. Jak wskazał Prezes ARiMR, wraz z podpisaniem umowy trójstronnej (członek Grupy - Grupa - "A." Sp. z o.o.) każdy z nich mógł negocjować warunki tej umowy, a zatem nie można mówić w takim przypadku, iż Grupa osiągnęła cele określone w art. 35 ust. 1 rozporządzeniu nr 1698/2005, które wskazują, iż to Grupa ma być ogniwem spajającym, m.in. produkcję i sprzedaż towaru wyprodukowanego przez jej członków. Zdaniem organu odwoławczego Grupa nie potwierdziła faktu realizacji, m.in. celu dotyczącego centralizacji sprzedaży, nie dostarczyła żadnych z wymaganych dokumentów, co wskazuje na brak chęci do współpracy ze strony Grupy i organ nie mógł potwierdzić faktu spełnienia przez Grupę warunków niezbędnych do otrzymania płatności. Prezes ARiMR zaznaczył, że zgodnie z przepisami rozporządzenia nr 1698/2005 wsparcia finansowego udziela się w celu ułatwienia tworzenia i działalności administracyjnej grup producentów, m.in. do celu dostosowania do wymogów rynkowych procesu produkcyjnego i produkcji poszczególnych producentów, którzy są członkami Grupy, a w przedmiotowym przypadku dostosowanie produkcji do wymogów rynkowych dotyczy jednego odbiorcy, jakim jest "A." Sp. z o.o. Zatem nie można w sposób bezsprzeczny potwierdzić, że realizacja celów określonych w art. 35 rozporządzenia nr 1698/2005 jest spełniona w odniesieniu do całego rynku zbytu. Zdaniem organu utworzenie Grupy było działaniem pozornym, mającym jedynie na celu uzyskanie wsparcia z działania "Grupy producentów rolnych", gdyż w przedmiotowej sprawie nie można wskazać, iż Strona osiągnęła cele określone w rozporządzeniu nr 1698/2005, w tym w szczególności przygotowania do sprzedaży, centralizacji i organizacji sprzedaży. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, Prezes ARiMR zaznaczył, że na etapie oceny wniosku organ nie miał dostępu do dokumentów, które pozwalają na weryfikację danych ujętych we wniosku. Bezskutecznie, co podkreślił organ wzywał on stronę do dostarczenia dowodów potwierdzających prawidłowość i zgodność działania Grupy z przepisami prawa mającymi zastosowanie w procedurze wypłaty środków finansowych w ramach działania "Grupa producentów rolnych", m.in. spełniania celów określonych w art. 35 rozporządzenia nr 1698/2005, jak również przepisu art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011. Wobec powyższego organ musiał skorzystać ze wszelkich dostępnych źródeł (m.in. stron internetowych), które wskazują jak wygląda współpraca Grupy z innymi podmiotami, w szczególności z "A." Sp. z o.o., który jest de facto jedynym odbiorcą produktów ze względu na które Grupa została utworzona. Organ odwoławczy nie dopatrzył się również naruszenia 7, 75, 77 § 1 i 80 k.p.a. w trakcie prowadzonego przez Dyrektora ARiMR postępowania z wniosku strony o przyznanie pomocy dla grupy producentów rolnych. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła Grupa Producentów Rolnych "T." sp. z o.o. w D. Wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz zobowiązanie organu do wydania w określonym terminie decyzji wskazując sposób załatwienia sprawy lub jej rozstrzygnięcia, a także zasądzenie na rzecz spółki kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji Spółka, zarzuciła naruszenie: - art. 35 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zw. z art. 2 ustawy o grupach producentów, w zw. z § 6 ust. 1, § 8 ust. 1 rozporządzenie MRiRR, polegającym na błędnym uznaniu, iż Skarżąca nie spełnia celów działania jako grupa producentów rolnych i w związku z tym wydaniu decyzji odmawiającej przyznania środków z tytułu pomocy finansowej za I rok korzystania z pomocy, podczas gdy zebrany w postępowaniu materiał dowodowy jednoznacznie wskazał na spełnianie przez Skarżącą wszelkich celów działania jako grupy producentów rolnych i wiążącą się z tym koniecznością obligatoryjnego wydania decyzji o przyznaniu pomocy finansowej za I rok korzystania z pomocy; - art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 poprzez błędne zastosowanie polegające na stwierdzeniu zaistnienia sztucznych warunków i niedokonania na rzecz Skarżącej płatności, w wypadku gdy zebrany w postępowaniu materiał dowodowy nie dawał żadnych podstaw do stwierdzenia stworzenia przez Stronę sztucznych warunków do przyznania pomocy finansowej; - art. 21 ust. 2 pkt 3 ustawy z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 173, ze zm. – ustawa PROW), polegającym na nieudzieleniu Skarżącej, na żądanie Skarżącej, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków Skarżącej będących przedmiotem postępowania, tj. organ administracji nie udzielił Skarżącej informacji o zakresie żądanych przez organ administracji treści umów zawartych przez Skarżącą oraz wspólników Skarżącej z A. Sp. z o.o., a także informacji jakie działania ochronne podejmie organ administracji po udostępnieniu treści żądanych umów przez Skarżącą ze względu na zawartą w treści tychże umów klauzulę poufności obwarowaną rygorem odpowiedzialności odszkodowawczej; - art. 136 w zw. z art. 15 k.p.a. poprzez przekroczenie przez organ administracji granic postępowania uzupełniającego prowadzonego przez organ odwoławczy, co narusza zasadę dwuinstancyjności, tj. żądanie przez organ administracji przedłożenia przez Stronę kluczowego — zdaniem organu administracji - dowodu w postaci umów zawartych przez Skarżącą i jej niektórych członków z A., co w sytuacji ich przedłożenia organowi odwoławczemu doprowadziłoby do sytuacji, w której dowód ten nie podlegałby zasadzie dwuinstancyjnej oceny; - art. 75 § 1 k.p.a. poprzez dopuszczenie jako dowód informacji ze strony internetowej podmiotu niebędącego uczestnikiem postępowania (A.), podczas gdy informacje zawarte na stronie internetowej nie stanowią dowodu na okoliczności prowadzonej współpracy pomiędzy Skarżącą a jej kontrahentem; - art. 21 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 ustawy PROW, polegające na braku wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy, co doprowadziło Prezesa ARIMR do poczynienia w zaskarżonej decyzji całkowicie dowolnych i nieprawidłowych ustaleń faktycznych. W uzasadnieniu wniesionej skargi jej autor wskazał, że organ winien udzielić stronie stosownego wyjaśnienia dotyczącego sprecyzowania zakresu żądanych treści umów zawartych przez skarżącą i jej członków z A. oraz planowanych działań ochronnych w zakresie poufnych danych zawartych w rzeczonych umowach. Skarżąca, jak wskazano podjęła kroki by sprostać obowiązkowi przekazania kopii umów trójstronnych i wystąpiła do A. o zgodę na ich udostępnienie, jednakże bez aktywności organu (wskazania podstawy prawnej żądania i zakresu żądanych informacji oraz planowanych działań ochronnych) nie była w stanie sprostać oczekiwaniom organu administracji. Podkreślono, że informacje ze strony internetowej A. dotyczące tuczu są prawdziwe i rzeczywiście oddają relacje gospodarcze hodowców z A. ale nie odnoszą się do skarżącej, bo nie dotyczą relacji pomiędzy hodowcami trzody a Grupą. Trzoda chlewna, co zaznaczono została wprowadzona w obrót przez Spółkę do podmiotu ani pośrednio ani bezpośrednio nie związanego z żadnym z członków Grupy. Skarżąca co podkreślono nie zajmuje się tuczem zwierząt, a jedynie sprzedażą warchlaków do odbiorców. W odpowiedzi na skargę wnosząc o jej oddalenie, Prezes ARiMR podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Przy piśmie z 18 lipca 2016r. stanowiącym załącznik do protokołu rozprawy z 14 lipca 2016r. pełnomocnik organu złożył pismo Prezesa ARiMR z 26 sierpnia 2015r. oraz pismo "T." sp. z o.o. z siedzibą w D. z 7 września 2015r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W ocenie Sądu, skarga jest niezasadna. Należy wyjaśnić, iż zgodnie z art. 35 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. U. L 277 z 21 października 2005 r., str. 1, z późn. zm.) (dalej "rozporządzenie nr 1698/2005") wsparcia finansowego udziela się w celu ułatwienia tworzenia i działalności administracyjnej grup producentów do celu: dostosowania do wymogów rynkowych procesu produkcyjnego i produkcji producentów, którzy są członkami takich grup, wspólnego wprowadzania towarów do obrotu, w tym przygotowania do sprzedaży, centralizacji sprzedaży i dostawy do odbiorców hurtowych: ustanowienia wspólnych zasad dotyczących informacji o produkcji, ze szczególnym uwzględnieniem zbiorów i dostępności. Przepisy wykonawcze do rozporządzenia nr 1698/2005, zostały zawarte w rozporządzeniu Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającym szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25/8 z 28 stycznia 2011, z późn. zm.) (dalej "rozporządzenie nr 65/2011"). Na gruncie prawa krajowego, zasady organizowania i funkcjonowania grup producentów rolnych reguluje ustawa z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. Nr 88, poz. 983, z późn. zm.) (dalej "ustawa GPR"). Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy GPR, grupa producentów rolnych prowadzi działalność jako przedsiębiorca mający osobowość prawną, pod warunkiem, że została utworzona przez producentów jednego produktu rolnego lub grupy produktów. Szczegółowe warunki i tryb przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" zostały uregulowane w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 81, poz. 550, z późn. zm.) (dalej "rozporządzenie GPR"). Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia GPR, pomoc finansowa jest udzielana grupie producentów, która została utworzona ze względu na określone produkty lub grupę produktów. W § 6 ust. 1 rozporządzenia GPR wskazano, iż pomoc wypłacana w formie rocznych płatności obejmuje okresy kolejnych 12 miesięcy prowadzenia działalności przez grupę, liczone od dnia wydania decyzji o wpisie grupy do rejestru. Stosownie zaś do § 8 ust. 1 rozporządzenia GPR wysokość udzielanej pomocy w danym roku prowadzenia działalności przez grupę ustala się na podstawie wartości udokumentowanych rocznych przychodów netto ze sprzedaży produktów lub grupy produktów, ze względu na które grupa została utworzona, i wytworzonych w gospodarstwach jej członków oraz sprzedanych odbiorcom niebędącym członkami grupy. W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji ustaliły, w szczególności na podstawie załącznika nr 3 do wniosku o płatność, iż wysokość przychodów netto Grupy ze sprzedaży trzody chlewnej do "A." Sp. z o.o., w okresie od dnia 11 grudnia 2013 r. do dnia 10 grudnia 2014 r., tj. za 1 rok działalności, wynosi 9.136.342,73 zł. Stanowi to, w stosunku do ogólnych przychodów netto Grupy osiągniętych w tym okresie, (poz. nr 7.3 z wniosku o płatność), ponad 99% wartości całkowitej sprzedaży. Ustalono ponadto, iż członkowie Grupy mieli podpisane umowy współpracy z "A." Sp. z o.o. już przed zawiązaniem Grupy, a zasady współpracy nie uległy zmianie (działalność "A." Sp. z o.o. nie uległa zmianie od roku 2000). Mając powyższe na uwadze, za trafny Sąd uznał pogląd organu odwoławczego, iż skarżąca Spółka nie spełnia celów działania jako grupa producentów rolnych. Należy bowiem uznać, iż utworzenie Grupy nie wniosło żadnych zmian w funkcjonowaniu ww. gospodarstw, a co istotne kontrahent, którym jest "A." Sp. z o.o. nie uległ zmianie. Podpisanie umowy trójstronnej (członek Grupy - Grupa - "A." Sp. z o.o.) wskazuje, iż każdy z nich mógł negocjować warunki tej umowy, a zatem nie można mówić w takim przypadku, iż Grupa osiągnęła cele określone w art. 35 ust. 1 rozporządzeniu nr 1698/2005, które wskazują, iż to Grupa ma być ogniwem spajającym, m.in. produkcję i sprzedaż towaru wyprodukowanego przez jej członków. Informacje na stronie internetowej "A." Sp. z o.o. wskazują, iż członkowie Grupy nie są niezależni w podejmowanych decyzjach związanych z prowadzeniem chowu trzody chlewnej, gdyż to "A." Sp. z o.o. dostarcza kontrahentom materiał do tuczu warchlaków, jak również ich wyżywienie, obsługę weterynaryjną oraz zapewnia skup. Zasadne jest stanowisko organu odwoławczego, iż utworzenie Grupy było działaniem pozornym, mającym jedynie na celu uzyskanie wsparcia z działania "Grupy producentów rolnych" gdyż w przedmiotowej sprawie nie można wskazać, iż skarżąca Spółka osiągnęła cele określone w rozporządzeniu nr 1698/2005, w tym w szczególności przygotowania do sprzedaży, centralizacji i organizacji sprzedaży. Za niezasadny Sąd uznał zatem zarzut naruszenia art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011, zgodnie z którym nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia. W rozpoznawanej sprawie skarżąca Spółka wypełniła zarówno obiektywny warunek do uznania, że stworzyła sztuczne warunki, tj. poprzez utworzenie Grupy niezgodnie z celem wskazanym w art. 35 rozporządzenia nr 1698/2005 oraz subiektywny warunek poprzez wykazanie, że cały ciąg zdarzeń, związanych z produkcją (zawarcie umów trójstronnych) jest zaplanowanym działaniem, które miało za cel ominięcie warunków zawartych w art. 35 rozporządzenia nr 1698/2005 wspólnego wprowadzania towarów do obrotu, w tym przygotowania do sprzedaży, centralizacji i organizacji sprzedaży, a w dalszej kolejności powodowałoby uzyskanie płatności sprzecznej z celami danego systemu wsparcia. Odnosząc się do zarzutów naruszenia prawa procesowego, należy wyjaśnić, że postępowanie w sprawie przyznania płatności regulowane ustawą PROW oraz wydanym na jej podstawie rozporządzeniem wykonawczym, jest postępowaniem szczególnym. Świadczy o tym, między innymi, treść regulacji zawartej w przepisie art. 21 ustawy PROW. Z przepisu tego wynika, że z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, wskazanych w art. 1 pkt 1 tej ustawy, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy k.p.a., chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Odrębność tego postępowania, w stosunku do ogólnego postępowania administracyjnego, szczegółowo wskazane w ust. 2 art. 21, wyraża się również w tym, że jak wynika z ust. 3 art. 21 strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, są zobowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia, co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, a ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która wywodzi z niego skutki prawne. W utrwalonym orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że w postępowaniu, o którym mowa w przepisie art. 21 ustawy PROW nie ma obowiązku aktywnego poszukiwania dowodu przez organ, albowiem to na stronie ciąży obowiązek przedstawiania dowodów oraz dawania wyjaśnień co do okoliczności sprawy. Przyjmuje się również, że stanowiąc w art. 21 ust. 2 pkt 2 tej ustawy, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, ustawodawca zdecydował się na odejście od zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w części drugiej art. 7 k.p.a. Wobec bowiem zobowiązania strony do przedstawienia wszystkich dowodów niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy ustawodawca oparł postępowanie dowodowe w znacznym stopniu na dowodach przedstawionych przez stronę, a tym samym przeniósł ciężaru dowodu na osobę, która z faktu wywodzi skutki prawne (por. np. wyrok NSA z 25 października 2011 r., sygn. akt GSK 1075/10; wyrok NSA z 7 marca 2012 r. sygn. akt II GSK 88/11). W przedmiotowej sprawie organy obu instancji przeprowadziły postępowanie w oparciu o dokumenty oraz twierdzenia przedstawione przez skarżącą Spółkę. Ponadto, dokonano ustaleń faktycznych w oparciu o przeprowadzone z urzędu czynności dowodowe (weryfikacja raportów z czynności kontrolnych oraz analiza informacji ze strony internetowej administrowanej przez "A." Sp. z o.o.). W związku powyższym nie można uznać zarzutu naruszenia art. 21 ust. 2 ustawy PROW za zasadny. Należy ponadto zaznaczyć, iż, wbrew stanowisku skarżącej, organ odwoławczy w wezwaniu do złożenia wyjaśnień z 26 sierpnia 2015 r. w sposób precyzyjny wskazał zakres żądania przywołując przy tym postawę prawną. W rozpoznawanej sprawie nie doszło również do naruszenia art. 75 § 1 k.p.a. Organ odwoławczy wyjaśnił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż z uwagi na bezskuteczność wezwania do dostarczenia dowodów potwierdzających prawidłowość i zgodność działania skarżącej z przepisami prawa mającymi zastosowanie w procedurze wypłaty środków finansowych w ramach spornego działania, ARiMR musiała skorzystać ze wszelkich dostępnych źródeł, które wskazują jak wygląda współpraca Grupy z innymi podmiotami, w szczególności z "A." Sp. z o.o., która jest de facto jedynym odbiorcą produktów, ze względu na które Grupa została utworzona. Nieuprawniony jest również zarzut przekroczenia przez organ odwoławczy granic postępowania uzupełniającego. Należy zaznaczyć, iż na etapie postępowania przed organem I instancji skarżąca również była wzywana do przedłożenia trójstronnych umów ramowych zawartych pomiędzy "A." Sp. z o.o., Grupą oraz członkami Grupy. Należy wreszcie zauważyć, iż, wbrew stanowisku skarżącej wyrażonemu w skardze, z raportów z czynności kontrolnych przeprowadzonych u członków Grupy wynika, iż dostarczanymi do Grupy produktami były wyprodukowane w ramach tuczu tuczniki, które następnie sprzedano, jak wynika z załącznika nr 3 do wniosku o płatność, Spółce "A.". Mając wszystkie powyższe okoliczności na uwadze, Sąd uznał, że organy administracji w sposób prawidłowy zebrały materiał dowodowy, należycie go oceniły, zaś wydane na jego podstawie decyzje odpowiadają prawu. Z tych względów, w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło