V SA/Wa 4699/15
WyrokWSA w Warszawie2016-12-14
Skład orzekający: Michał Sowiński, Beata Krajewska, Bożena Zwolenik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podmiot, który wydzierżawił lokal innemu podmiotowi w celu prowadzenia działalności gospodarczej z wykorzystaniem automatów do gier hazardowych, może być uznany za "urządzającego gry" w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, nawet jeśli nie wykazano po jego stronie aktywnych działań związanych z oferowaniem i organizowaniem gier hazardowych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że sam fakt wydzierżawienia lokalu innemu podmiotowi w celu prowadzenia działalności z wykorzystaniem automatów do gier hazardowych nie przesądza o tym, że wydzierżawiający jest "urządzającym gry" w rozumieniu przepisów. Aby przypisać taki status, organy powinny wykazać aktywne działania wydzierżawiającego związane z organizowaniem lub oferowaniem gier hazardowych, a nie opierać się jedynie na umowie dzierżawy i pośrednim czerpaniu zysków.Stan faktyczny
Funkcjonariusze celni ujawnili w lokalu należącym do Skarżującej dwa automaty do gier. Skarżąca udostępniła lokal na podstawie umowy dzierżawy Spółce F. Sp. z o.o., która była właścicielem automatów. Organy celne uznały Skarżącą za "urządzającą gry" i nałożyły karę pieniężną. Skarżąca kwestionowała ten status, twierdząc, że jej rola ograniczyła się do dzierżawy powierzchni.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Bożena Zwolenik (spr.), Protokolant referent - Maryla Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi "[...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry; 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego [...] w [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r., 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w [...] na rzecz [...] kwotę 3 120 zł (trzy tysiące sto dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi A. Spółka jawna w W. (dalej: "Skarżąca", "Spółka") jest decyzja Dyrektora Izby Celnej w W. (dalej: "Dyrektor IC", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z dnia [...] września 2015 r. Nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. (dalej: "Naczelnik UC" lub "organ I instancji") z dnia [...] kwietnia 2015 r. Nr [...], wymierzającą Skarżącej karę pieniężną w wysokości 24 000 zł z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu [...] lutego 2014 r. w lokalu mieszczącym się przy Stacji Paliw A. w W. funkcjonariusze Urzędu Celnego [...] w W. ujawnili włączone do zasilania i gotowe do eksploatacji dwa automaty do gier o nazwie H. bez numeru. Funkcjonariusze Służby Celnej przeprowadzili oględziny zewnętrzne oraz gry kontrolne na przedmiotowych automatach, które wykazały, że na tych automatach były urządzane gry niezgodnie z przepisami ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2015 r. poz. 612 ze zm.), dalej: "u.g.h.". Przedmiotowe automaty posiadały monitory telewizyjne wyświetlające gry, panele sterowania, wrzutniki monet oraz akceptory banknotów, rynienkę do której automat może wypłacać wygrane (protokół z dnia [...] lutego 2014 r.). Dokonano także przesłuchania świadka R.C. - pracownika stacji paliw, dokumentując powyższe protokołem przesłuchania świadka.
W związku z uzasadnionym podejrzeniem popełnienia przestępstwa karnego skarbowego określonego w art. 107 § 1 w ustawie z dnia 10 września 1999 r. - Kodeks kamy skarbowy (Dz. U. z 2013 r. poz. 186 ze zm.) ww. automaty zostały zatrzymane do dalszego postępowania.
Ustalono, że właścicielem Stacji Paliw w W., w którym ujawniono ww. automaty jest A. Sp. jawna. W aktach sprawy znajduje się umowa dzierżawy powierzchni pod instalację urządzenia do gier zawarta w dniu [...] lutego 2014 r. w W. pomiędzy A. Sp. jawna, a F. Sp. z o.o. z siedzibą w O. nr [...].
Ponadto ustalono, że Spółka nie ubiegała się o zezwolenie na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie urządzania gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa [...], zatem ustalenie podmiotu władającego lokalem w momencie ujawnienia w nim zatrzymanych urządzeń stanowiło podstawę do wszczęcia postępowania wobec Strony w sprawie wymierzenia kary pieniężnej, jako urządzającemu gry na automatach bez zezwolenia.
Postanowieniem z dnia [...] lutego 2015 r. Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. wszczął postępowanie w sprawie wymierzenia Stronie kary pieniężnej określonej w art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. W wyniku przeprowadzonego postępowania, organ I instancji wydał decyzję z dnia [...] kwietnia 2015 r. o numerze wskazanym wyżej wymierzającą Stronie karę pieniężną za urządzanie gier hazardowych na automatach do gier poza kasynem gry w kwocie 24.000 zł.
Strona złożyła odwołanie. Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor IC decyzją z dnia [...] września 2015 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że przeprowadzone przez funkcjonariuszy celnych oględziny zewnętrzne, jak również wynik przeprowadzonych gier kontrolnych wskazywały na uzasadnione podejrzenie, że na przedmiotowych automatach były urządzane gry na automatach w rozumieniu ustawy o grach hazardowych.
Organ wskazał, że w świetle art. 2 ust. 3 i 5 u.g.h., wspólnymi elementami pojedynczej gry na automatach jest poddanie ryzyku stawki za udział w jednej grze zawierającej co najmniej element losowości i uzyskanie rozstrzygnięcia jej wyniku (wygranej lub przegranej w sensie samego rozstrzygnięcia wyniku, niekoniecznie już wygranej pieniężnej w sensie fizycznym lub wygranej rzeczowej w sensie ustawowym). Odnosząc powyższe do sprawy stwierdził, że sporne automaty są urządzeniami elektronicznymi (komputerowymi). Z oględzin zewnętrznych wynika, że posiadały one m.in. monitory, panele sterujące, płytę główną z zainstalowanym oprogramowaniem gier, przyciski do prowadzenia gier i były zasilane energią elektryczną, co świadczy o tym, że są to urządzenia elektroniczne (komputerowe). Spełniony został zatem jeden z warunków definicji gier na automatach, tj. gry są rozgrywane na urządzeniu elektronicznym, w tym komputerowym.
W ocenie Dyrektora IC, bezspornym jest także, że gry organizowane były w celach komercyjnych. Z akt sprawy wynika, że przedmiotowe automaty udostępnione były publicznie w lokalu mieszczącym się na stacji paliw w W. Automaty posiadały wrzutniki monet i akceptory banknotów, a warunkiem przystąpienia do gry było wpłacenie pewnej kwoty pieniędzy. Świadczy to o komercyjnym charakterze gier prowadzonych na tych automatach. Spełniony został zatem kolejny warunek definicji gier na automatach wynikający z art. 2 ust. 5 u.g.h., tj. gra jest organizowana w celach komercyjnych.
Organ odwoławczy podał także, że następnym warunkiem przyporządkowania gry na automatach do definicji zawartych w art. 2 ust. 3 lub ust. 5 u.g.h. jest ustalenie "elementu losowości", ewentualnie "charakteru losowego" w grze. Organ odwoławczy powołał się na literalną wykładnię tych pojęć i wskazał za słownikiem języka polskiego, że zwroty "element" i "charakter" tłumaczone są odpowiednio jako: "część składowa jakiejś całości; składnik nadający czemuś odrębną cechę, właściwość; czynnik" oraz "zespół cech właściwych danemu przedmiotowi lub zjawisku; wygląd, postać, forma". Natomiast zwrot "losowy", to "wybrany przez przypadek lub losowanie; zależny od losu, przeznaczenia; dotyczący losu".
Podkreślił, że z przeprowadzonych eksperymentów procesowych w dniu [...] lutego 2014 r. oraz opinii biegłego sądowego A.C. z dnia [...] marca 2014 r., dotyczących spornych urządzeń wynika, że pojedyncza gra polega na naciśnięciu przycisku START w celu rozpoczęcia kręcenia bębnów, wynik gry zależy już jednak od samoczynnego ich zatrzymania przez program gry. Nie można zatem w pożądany sposób wpłynąć na wynik gry, dokonując swoich czynności w warunkach standardowych dla potencjalnego gracza. Wynik gry nie zależy bowiem od gracza, ale od programu gry (przypadku). Aktywność (zręczność) gracza ma wpływ jedynie na rozpoczęcie gry. Stwierdzenie to przesądza o zasadniczym charakterze (właściwości) tych gier. Jeżeli bowiem wynik gry jest niezależny od gracza, ponieważ zależy od losowego wytypowania symboli przez program gry, to należy przyjąć, że czynnikiem o przeważającym wpływie na wynik gry jest losowość (przypadek) i kształtuje się powyżej 50%. W związku z powyższym inne czynniki, takie jak np. zręczność, nie mogą mieć decydującego wpływu na wynik gry, co przesądza, że gra nie zawiera wyłącznie elementu losowości, ale gra ma charakter losowy.
Wobec powyższego organ II instancji stwierdził, że gry na spornych automatach mają charakter losowy, bowiem zatrzymanie obracania się bębnów następuje samoczynnie i zależy wyłącznie od programu gry zainstalowanego na automacie, co powoduje, że zatrzymanie bębnów w odpowiedniej konfiguracji jest wynikiem wyłącznie przypadku (gracz nie ma realnego wpływu na wynik gry). Czynnikiem o przeważającym wpływie na wynik gry jest losowość (przypadek). Spełnione zostały zatem kolejne warunki definicji gier na automatach wynikające z art. 2 ust. 3 i ust. 5 u.g.h., tj. gra ma charakter losowy, a tym samym zawiera element losowości.
Zdaniem Dyrektora IC ostatnim warunkiem istotnym prawnie z punktu widzenia zakwalifikowania gier na automatach do jednej z definicji zawartych w art. 2 ust. 3 lub ust. 5 u.g.h., jest ustalenie, czy gry są prowadzone o wygrane pieniężne lub rzeczowe. Organ zauważył, że przedmiotowe automaty umożliwiały bezpośrednią wypłatę wygranych w postaci pieniężnych, bowiem posiadały hopper, tj. urządzenie do automatycznego wypłacania wygranych pieniężnych. Zatem Dyrektor IC stanął na stanowisku, że gry na spornym automacie należało zakwalifikować jako gry na automacie w rozumieniu art. 2 ust. 3 u.g.h.
Wyjaśnił również, że w świetle art. 6 ust. 1 u.g.h. działalność w zakresie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości oraz gier na automatach może być prowadzona na podstawie udzielonej koncesji na prowadzenie kasyna gry. Z kolei, przepis art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. stanowi, że urządzający gry na automatach poza kasynem gry podlega karze pieniężnej, której wysokość określona została w pkt 2 powołanego przepisu ustawy.
Organ odwoławczy ustalił, że Skarżący nie posiadał koncesji na prowadzenia kasyna gry. Wskazał że zakaz urządzania gier na automatach poza kasynem gry (art. 89 ust. 1 pkt 2 u,g.h.) wiąże się z samym faktem organizowania gry poza miejscem do tego wyznaczonym, czyli kasynem gry i stanowi lex specialis w stosunku do zakazu urządzania gier hazardowych bez koncesji lub zezwolenia.
Dyrektor IC podkreślił, że pojęcie urządzanie gier nie zostało zdefiniowane w ustawie hazardowej i wyjaśnił, że urządzać gry znaczy tyle, co zorganizować tego typu działalność, stworzyć warunki do prowadzenia gier, tj. czynności bezpośrednio podejmowanych przy grach hazardowych. Urządzenie gry jest zrealizowaniem przygotowań umożliwiających następnie jej prowadzenie, jest warunkiem koniecznym prowadzenia gry. Będą to zatem wszelkie działania polegające, np. na zapewnieniu warunków lokalowych i personelu, jak również dostarczeniu odpowiednich urządzeń do prowadzenia gier oraz zapewnieniu możliwości ich działania, np. poprzez udostępnienie dostępu do sieci elektrycznej (szeroko pojęta organizacja tych gier). W związku z tym, uwzględniając treść umowy dzierżawy zawartej dnia [...] lutego 2014 r., uznał Skarżącego za podmiot urządzający gry.
Pismem z dnia [...] listopada 2015 r. Spółka zaskarżyła decyzję Dyrektora IC do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o jej uchylenie w całości i zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając naruszenie:
- art. 2 ust. 3 do 5, art. 3, art. 4 ust. 2 w art. 6 ust. 1, art. 89 ust. 1 pkt 2, art. 90 ust. 1 i 2 i art. 91 ustawy o grach hazardowych w związku z art. 8 dyrektywy 98/34 Unii Europejskiej przez przyjęcie, że istnieją podstawy do obciążenia Skarżącej karą pieniężną z tytułu urządzania gier poza kasynem gry na automatach w sytuacji, gdy regulacje dotyczące możliwości nałożenia kar zostały wprowadzone nielegalnie,
- naruszenie art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613), dalej: "O. p.", poprzez wyrywkowe rozpoznanie materiału dowodowego zebranego w sprawie i bezpodstawne przyjęcie, że Skarżąca urządzała gry na automatach.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor IC wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. z 2016 r. poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), dalej: "p. p. s. a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p. p. s. a.).
Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli była decyzja, którą nałożono na Skarżącą karę pieniężną za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił m.in. art. 2 ust. 3 i ust. 5, art. 3, art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 i art. 91 u. g. h. Zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt 2 u. g. h. karze pieniężnej podlega urządzający gry na automatach poza kasynem gry, a na podstawie ustępu 2 pkt 2 tego artykułu wysokość kary pieniężnej w takim przypadku wynosi 12 000 zł od każdego automatu. Art. 90 ust. 1 u. g. h. wskazuje natomiast, że kary pieniężne wymierza, w drodze decyzji, naczelnik urzędu celnego, na którego obszarze działania jest urządzana gra hazardowa. Do kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy O. p. (art. 91 u. g. h.).
W świetle brzmienia art. 6 ust. 1 u. g. h. działalność w zakresie gier na automatach może być prowadzona na podstawie udzielonej koncesji na prowadzenie kasyna gry. Zgodnie z art. 14 ust. 1 u. g. h. urządzanie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości oraz gier na automatach dozwolone jest wyłącznie w kasynach gry. Z kolei zgodnie z dyspozycją art. 2 ust. 3 u. g. h. grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości. Zakres definicji legalnej gry na automatach został poszerzony - z mocy art. 2 ust. 5 u. g. h. - grami na automatach są także gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy. Wygraną rzeczową w grze na automatach jest również wygrana polegająca na możliwości przedłużania gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze (art. 2 ust. 4 u. g. h.).
Skarżąca zakwestionowała dopuszczalność zastosowania przepisów art. 2 ust. 3, 4 i 5, art. 4 ust. 2, art. 6 ust. 1, art. 89 ust. 1 pkt. 2, art. 90 i art. 91 ustawy o grach hazardowych, podnosząc że powołane przepisy zostały wprowadzone nielegalnie w związku z art. 8 dyrektywy 98/34 Unii Europejskiej.
Odnosząc się do tych zarzutów należy się odwołać do uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie siedmiu sędziów z dnia 16 maja 2016 r. o sygn. akt II GPS 1/16 (dostępnej w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl).
W uchwale tej Naczelny Sąd Administracyjny postanowił, iż art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. UE. L z 1998 r. Nr 204, s. 37, ze zm.), którego projekt powinien być przekazany Komisji Europejskiej zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy tej dyrektywy i może stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych, a dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego, o którym mowa w tym przepisie oraz jego stosowalności w sprawach o nałożenie kary pieniężnej, nie ma znaczenia brak notyfikacji oraz techniczny – w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE – charakter art. 14 ust. 1 tej ustawy. Ponadto postanowił, iż urządzający gry na automatach poza kasynem gry, bez względu na to, czy legitymuje się koncesją lub zezwoleniem – od 14 lipca 2011 r., także zgłoszeniem lub wymaganą rejestracją automatu lub urządzenia do gry – podlega karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela przytoczone wyżej stanowisko NSA, a ponadto zgodnie z art. 269 § 1 p.p.s.a. jest związany stanowiskiem wyrażonym w ww. uchwale z dnia 16 maja 2016 r., stąd omawiany zarzut nie mógł znaleźć uznania.
Posłużenie się przez ustawodawcę pojęciem "urządzającego gry" ma na celu identyfikację sprawcy naruszenia i musi prowadzić do wniosku, że podmiotem, wobec którego może być egzekwowana odpowiedzialność za delikt polegający na urządzaniu gier na automatach poza kasynem gry jest każdy (osoba fizyczna, osoba prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej), kto urządza grę na automatach w niedozwolonym do tego miejscu, a więc poza kasynem gry.
Automaty do gier, których dotyczy przedmiotowe postępowanie spełniały wymogi do zakwalifikowania gier na nich prowadzonych za gry na automatach w rozumieniu art. 2 ust. 3, art. 2 ust. 3 w związku z art. 2 ust. 4 i art. 2 ust. 5 ustawy o grach hazardowych. Potwierdziły to oględziny zewnętrzne oraz gry kontrolne przeprowadzone przez funkcjonariuszy celnych na spornych urządzeniach w oparciu o art. 32 ust. 1 pkt 13 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2015 r. poz. 622 ze zm.), który wykazał, że w zależności od wybranej gry, bębny automatu zatrzymywały się samoczynnie bez udziału grającego losowo tworząc układ symboli, na którą to konfigurację grający nie miał wpływu, tak więc w przeprowadzonych grach grający nie miał wpływu na ich wynik, który był nieprzewidywalny. Automaty umożliwiały kontynuowanie gry. Gry prowadzone na tym automatach zawierały element losowości - udział gracza sprowadza się jedynie do wciskania przycisku "START" i obserwowania przebiegu gry. Grający nie miał żadnego wpływu na to w jakiej konfiguracji zostaną ułożone symbole na ekranie (powodującej lub nie uzyskanie wygranej punktowej). Gry urządzane na spornych automatach miały również charakter komercyjny, tzn. były urządzane w celu osiągnięcia zysku i przynosiły stronie określone z tytułu udostępnienia lokalu. W związku z tym należy stwierdzić, że organy obu instancji trafnie uznały, że urządzenia te stanowią automaty do gry a zainstalowane na nich gry są grami losowymi w rozumieniu art. 2 ust. 5 u.g.h. Potwierdza to również opinia biegłego sądowego A.C. z dnia [...] marca 2014 r. Sąd na tej podstawie stwierdza, że ustalenia co do charakteru gier i urządzeń zostały w tej sprawie poczynione prawidłowo.
Mimo powyższego, w ocenie Sądu, nie można uznać przedmiotowych decyzji za niewadliwe.
Zgodnie z art. 187 § 1 O. p. organ jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Przepis ten stanowi konkretyzację zasady prawdy materialnej przewidzianej w art. 122 O. p. poprzez wprowadzenie dyrektywy zupełności postępowania dowodowego. Organ zobowiązany jest do udowodnienia faktów stanowiących podstawę faktyczną rozstrzygnięcia za pomocą wszystkich dostępnych środków i źródeł dowodowych, by wydać stosowne orzeczenie. W polskiej procedurze podatkowej obowiązuje zasada swobodnej oceny dowodów, polegająca na pozostawieniu organom prowadzącym postępowanie swobody w ocenie materiału dowodowego i samodzielności w ocenie wagi oraz mocy poszczególnych dowodów. Ocena przydatności danego dowodu dla ustalenia stanu faktycznego sprawy jest weryfikowana wyłącznie wskazaniami wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 stycznia 2013 r. sygn. akt II FSK 1212/11). Na mocy art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.
Przepis art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. przewiduje, że karze pieniężnej podlega urządzający gry na automatach poza kasynem gry. Zatem, aby na Skarżącą Spółkę można było nałożyć karę pieniężną na podstawie wspomnianego przepisu, organy powinny w sposób nie budzący żadnych wątpliwości ustalić, że była ona osobą urządzającą gry na przedmiotowym automacie.
Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie nie podziela wyrażonego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji poglądu, że urządzającym gry, w rozumieniu art. 89 u.g.h., jest każda osoba, która w jakikolwiek sposób przyczyniła się do tego, że możliwe było prowadzenie gier na automacie poza kasynem gry.
Podkreślenia wymaga, że Skarżąca w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji kwestionowała, że urządzała gry na automacie, podnosiła, że jej rola ograniczyła się do udostępnienia części powierzchni lokalu za czynsz dzierżawny. Organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie bezspornie ustalono, że osobą urządzającą gry była A. Sp. jawna bowiem z treści umowy dzierżawy powierzchni wynika, że celem umowy była dzierżawa powierzchni pod instalację urządzenia do gier. Przy tak lakonicznym uzasadnieniu stanowiska organu dotyczącego spełnienia przesłanki koniecznej dla nałożenia przedmiotowej kary pieniężnej nie jest możliwe dokonanie przez Sąd oceny prawidłowości rozumowania organu odwoławczego.
Treść umowy dzierżawy z dnia [...] lutego 2014 r., na którą powołują się organy, nie daje żadnych podstaw do stwierdzenia, że Strony porozumiały się co do wspólnej eksploatacji urządzeń do gier hazardowych. Z umowy tej wynika jedynie, że Skarżąca zobowiązała się wydzierżawić właścicielowi automatów powierzchnię swojego lokalu pod instalację przedmiotowych automatów do gier, które będą wykorzystywane i eksploatowane przez Spółkę F. Spółka z o.o., do której automaty należą, zaś Skarżącej będzie z tego tytułu przysługiwać czynsz miesięczny w stałej wysokości (aneks z dnia [...] lutego 2014 r. - 200 zł mies.). Tymczasem sam fakt wydzierżawienia lokalu innemu podmiotowi, w celu prowadzenia przez ten drugi podmiot działalności gospodarczej z wykorzystaniem automatów do gier hazardowych, o których mowa w art. 2 ust. 3 bądź ust. 5 u.g.h., nie przesądza jeszcze, zdaniem Sądu, o możliwości przypisania wydzierżawiającemu statusu podmiotu "urządzającego gry".
Jeżeli zatem organ wywodzi przymiot "urządzającego gry" z umowy dzierżawy, łączącej Stronę z właścicielem urządzenia, na którym prowadzone są gry, to z treści tej umowy powinno jednoznacznie wynikać, że w istocie działalność w zakresie gier hazardowych będzie prowadził sam wydzierżawiający, albo że urządzanie gier – a więc ich organizowanie, w celu osiągnięcia przychodu z takiej działalności – będzie w istocie wspólnym przedsięwzięciem gospodarczym obu stron umowy. W rozpoznawanej sprawie zawarta przez Skarżącego umowa dzierżawy nie dawała podstaw do wyciągnięcia takich wniosków. Sama tylko okoliczność ustalenia czynszu dzierżawnego również nie przesądza, zdaniem Sądu, o wspólnym z właścicielem automatu urządzaniu gier hazardowych. Jakkolwiek bowiem niewątpliwie wydzierżawiający w takiej sytuacji czerpie pośrednio zysk z działalności dzierżawcy, to bezpośrednim źródłem tego przychodu jest dzierżawa, a nie działalność w zakresie urządzania gier hazardowych. Trudno zatem tylko na tej podstawie przypisać wydzierżawiającemu przymiot "urządzającego gry", jeśli jednocześnie nie wykazano po jego stronie aktywnych działań związanych z oferowaniem i organizowaniem gier hazardowych. Również zeznania świadka, pracownika Stacji paliw, którego zastano w lokalu w momencie kontroli, nie pozwalają podważyć charakteru umowy łączącej Skarżącego ze Spółką F. Spółka z o.o. bowiem wynika z nich, jak stwierdził, że w jego obowiązkach "...pracownika stacji nie posiadam żadnych zadań związanych z automatami. Nigdy na nich nie grałem i nie znam zasad ich działania."
W świetle wskazanych okoliczności faktycznych nie sposób zatem przyjąć, że Skarżąca była osobą urządzającą gry.
Z przedstawionych wyżej względów uznać należało, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa procesowego, tj. art. 122, art. 187 § 1, art. 191 O.p. mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co obligowało Sąd do ich uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy p.p.s.a.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy celne powinny wziąć pod uwagę rozważania zawarte w treści niniejszego uzasadnienia, co do prawidłowego rozumienia pojęcia "urządzający grę", następnie ocenić zgromadzone dowody w celu ustalenia, czy Skarżąca podejmowała jakiejkolwiek aktywne działania związane z eksploatacją przedmiotowych automatów do gry pozwalające na przypisanie Skarżącej przymiotu podmiotu "urządzającego grę".
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania Sąd wydał na podstawie art. 200 ustawy p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło