V SA/Wa 4707/15
WyrokWSA w Warszawie2016-11-08
Skład orzekający: Beata Krajewska, Irena Jakubiec-Kudiura, Tomasz Zawiślak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić przyznania pomocy finansowej grupie producentów rolnych w pełnej wnioskowanej wysokości, jeśli jeden z członków grupy nie jest w stanie udowodnić, że produkty sprzedane grupie pochodzą z jego gospodarstwa rolnego, a jedynie powołuje się na ustne umowy dzierżawy z właścicielami, którzy nie zgadzają się na ujawnienie swoich danych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji prawidłowo postąpił, odmawiając przyznania pomocy finansowej w pełnej wnioskowanej wysokości. Ciężar udowodnienia faktu, że produkty rolne sprzedane grupie pochodzą z gospodarstwa członka grupy, spoczywa na stronie ubiegającej się o pomoc. W sytuacji, gdy członek grupy nie jest w stanie wykazać powierzchni użytków rolnych ani rodzaju upraw, które pozwoliłyby na wyprodukowanie deklarowanej ilości produktów, a powołuje się jedynie na ustne umowy dzierżawy z właścicielami, którzy nie zgadzają się na ujawnienie swoich danych, organ ma podstawy do zakwestionowania wiarygodności przedstawionych faktur i zmniejszenia wysokości przyznanej pomocy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. Sp. z o.o. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, która utrzymała w mocy decyzję Dyrektora Oddziału ARiMR o przyznaniu pomocy finansowej w zmniejszonej wysokości. Grupa producentów rolnych złożyła wniosek o płatność, do którego dołączyła wykazy faktur dokumentujące sprzedaż produktów. Organ kontrolny zakwestionował pochodzenie produktów od jednego z członków grupy (D. P.), wskazując na rozbieżność między deklarowaną powierzchnią gospodarstwa a ilością wyprodukowanych i sprzedanych produktów, a także na brak wykazania w dokumentach uprawy niektórych sprzedanych grupie produktów. Strona skarżąca zarzuciła organom naruszenie przepisów proceduralnych i prawa materialnego, w tym błędną ocenę materiału dowodowego i przyjęcie domniemań faktycznych zamiast dowodów bezpośrednich.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Protokolant specjalista - Izabela Wrembel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2016 r. sprawy ze skargi M. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... września 2015 r. nr ... w przedmiocie przyznania środków finansowych z tytułu pomocy finansowej w zmniejszonej wysokości oddala skargę.
Przedmiotem skargi złożonej przez M. Sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej jako: "Strona", "Grupa" lub "Skarżąca") jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako: "organ odwoławczy" lub "Prezes Agencji") z dnia ... września 2015 r., nr ..., utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora ... Oddziału Regionalnego ARiMR (dalej jako: "Dyrektor Oddziału" lub "organ I instancji") z dnia ... czerwca 2015 r., nr ..., którą przyznano środki z tytułu pomocy finansowej w zmniejszonej wysokości. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu ... sierpnia 2014 r. Skarżąca złożyła w ... Oddziale Regionalnym ARiMR wniosek o płatność w ramach działania "Grupy producentów rolnych", za okres od dnia 25 lipca 2013 r. do dnia 24 lipca 2014 r., tj. za pierwszy rok korzystania z pomocy.
W dniu ... stycznia 2015 r. pracownicy Biura Kontroli Oddziału ARiMR przeprowadzili kontrolę w siedzibie Strony, jak również w siedzibach dwóch członków Grupy.
Dyrektor Oddziału ARiMR w dniu ... czerwca 2015 r. wydał decyzję o przyznaniu Stronie środków z tytułu pomocy finansowej w ramach działania "Grupy Producentów Rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 za okres od dnia 25 lipca 2013 r. do dnia 24 lipca 2014 r., tj. za pierwszy rok działalności, w wysokości 13 618,83 PLN.
Pismem z dnia ... lipca 2015 r. Strona odwołała się od ww. decyzji Dyrektor Oddziału.
W wyniku rozpatrzenia odwołania, decyzją z dnia ... września 2015 r. Prezes ARiMR utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy następująco uzasadnił swoje stanowisko:
Wskazał, iż zasady przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" określone zostały zarówno na mocy przepisów unijnych jak i krajowych. Na gruncie prawa krajowego, zasady organizowania i funkcjonowania grup producentów rolnych reguluje ustawa z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. Nr 88, poz. 983, z późn. zm.). Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy gpr, grupa producentów rolnych prowadzi działalność jako przedsiębiorca mający osobowość prawną, pod warunkiem, że została utworzona przez producentów jednego produktu rolnego lub grupy produktów.
Szczegółowe warunki i tryb przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" zostały natomiast uregulowane w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 81, poz. 550, z późn. zm.).
Ustalanie wysokości udzielanej pomocy w danym roku uregulowane zostało w § 8 rozporządzenia, zgodnie z którym:
1. Wysokość udzielanej pomocy w danym roku prowadzenia działalności przez grupę ustala się na podstawie wartości udokumentowanych rocznych przychodów netto ze sprzedaży produktów lub grupy produktów, ze względu na które grupa została utworzona, i wytworzonych w gospodarstwach jej członków oraz sprzedanych odbiorcom niebędącym członkami grupy.
2. Sposób obliczania oraz wysokość maksymalnych dopuszczalnych kwot udzielanej pomocy są określone w art. 25 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW)(Dz. U. L 277 z dnia 21 października 2005 r. z późn. zm.).
3. Pomoc jest wypłacana w złotych, a jej przeliczenie następuje zgodnie z zasadami określonymi w art. 7 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1913/2006 z dnia 20 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania agromonetarnego systemu dla euro w rolnictwie i zmieniającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. UE L 365 z 21.12.2006 r.).
Zgodnie z § 6 ust. 1 rozporządzenia, pomoc wypłacana w formie rocznych płatności obejmuje okresy kolejnych 12 miesięcy prowadzenia działalności przez grupę, liczonych od dnia wydania decyzji o wpisie grupy do rejestru prowadzonego na podstawie art. 9 u.g.p.r. przez marszałka województwa.
Stosownie z kolei do § 7 ust. 2 pkt 1 lit c rozporządzenia, do wniosku dołącza się wykazy faktur VAT i rachunków, uporządkowanych w ujęciu chronologicznym, potwierdzających przychody netto grupy ze sprzedaży produktów lub grupy produktów, ze względu na które grupa została utworzona, wytworzonych w gospodarstwach jej członków i sprzedanych odbiorcom niebędącym członkami grupy.
Zgodnie z § 8 ust. 2 rozporządzenia oraz art. 35 rozporządzenia nr 1698/2005 pomoc finansowa w pierwszym roku działalności wynosi 5% wartości produktów sprzedanych w przypadku gdy wartość produktów sprzedanych nie przekracza równowartości 1.000.000,00 euro oraz 2,5% w przypadku wartości produktów sprzedanych powyżej równowartości 1.000.000,00 euro. Górna wartość pomocy finansowej w pierwszym roku działalności nie może przekroczyć równowartości 100.000,00 euro.
Prezes Agencji, że na podstawie Załącznika nr 1 do wniosku o płatność pt. "Wykaz faktur VAT i rachunków, uporządkowanych w ujęciu chronologicznym, potwierdzających przychody netto grupy ze sprzedaży produktów lub grup produktów, ze względu na które Grupa została utworzona w okresie od dnia 25 lipca 2013 r. do 24 lipca 2014 r." wartość rocznych przychodów netto Skarżącej wyniosła 1.110.647,41 zł.
Natomiast w Załączniku nr 2 do wniosku o płatność pt. "Wykaz faktur VAT i rachunków, uporządkowanych w ujęciu chronologicznym, potwierdzających wartość i ilość dostarczonych grupie produktów lub grup produktów przez poszczególnych jej członków w okresie od dnia 25 lipca 2013 r. do 24 lipca 2014 r." zostało wykazane, iż członek Grupy – D. P. dostarczył produkty o łącznej wadze 578,97 ton i wartości 446.961,49 zł.
Następnie, organ odwoławczy przytoczył dane o średniej wydajności zbóż dla Województwa ... zawartych na stronach internetowych Głównego Urzędu Statystycznego w przeliczeniu na 1 ha za rok 2014 i porównał je do plonów przedstawionych przez D. P.
Organ wskazał, iż mając na uwadze powyższe dane, D. P. dostarczając produkty o łącznej wadze 578,97 ton, powinien wykazać, iż powierzchnia użytków rolnych w jego gospodarstwie wynosi około 116 ha.
Zdaniem organu z protokołu kontroli przeprowadzonej dnia ... stycznia 2015 r. w siedzibie Skarżącej, jak również w siedzibie D. P., wynika, iż w gospodarstwie rolnym D. P. nie było możliwe osiągnięcie poziomu produkcji wynikającego z chronologicznego wykazu faktur VAT i rachunków potwierdzających ilość dostarczonych grupie produktów.
Ponadto, podczas kontroli na miejscu, przedstawiciele ARiMR uzyskali fotokopię decyzji nr ... z dnia ... stycznia 2014 r. w sprawie wymiaru podatku rolnego za rok 2014 r., z której wynika, iż podstawę opodatkowania dla D. P. stanowiła powierzchnia 14,1775 ha użytków rolnych.
Z wniosków o płatność obszarową złożonych przez D. P. na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2015 r., poz. 308) wynika, iż
- za rok 2013 - powierzchnia działek wchodzących w skład jego gospodarstwa wynosiła 14,37 ha,
- za rok 2014 r. - powierzchnia działek wchodzących w skład jego gospodarstwa wynosiła 14,79 ha.
W ww. wnioskach nie została ponadto w ogóle wykazana produkcja rzepaku, żyta oraz pszenicy, tj. produktów sprzedanych Grupie.
W wyniku przeprowadzenia powyższej analizy danych Prezes Agencji stwierdził, iż udokumentowana wielkość gospodarstwa, jak również rodzaj upraw, w sposób bezsprzeczny wskazują, że nie ma podstaw do uznania, że produkty dostarczone do Grupy przez D. P., a uwzględnione na fakturach nr ..., ..., ..., ... oraz ... zostały wyprodukowane w jego gospodarstwie.
Organ powołał się ponadto na znajdujące się w aktach sprawy oświadczenie D. P. z dnia ... stycznia 2015 r., złożone w trakcie kontroli przeprowadzanej przez pracowników Biura Kontroli, z którego wynika, że całość produkcji dostarczonej do Grupy pochodzi z jego gospodarstwa. Jednakże "większa część gruntów jest w formie dzierżawy ustnej i właściciele nie zgadzają się na udostępnienie ich danych osobowych". Także z wyjaśnień złożonych przez Grupę na etapie postępowania administracyjnego wynika, iż Strona nie ma możliwości weryfikacji numerów działek ewidencyjnych dzierżawionych przez ww. członka Grupy, gdyż D. P. "zasłania się tajemnicą poufności umów ".
Prezes ARiMR podkreślił, iż zgodnie z art. 21 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. 2013, poz. 173), strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Mając na uwadze powyższy przepis, zdaniem organu Grupa zobowiązana jest udowodnić, iż produkty, które skupowała pochodziły z gospodarstw jej członków. W przedmiotowej sprawie nie zostało to uczynione, co skutkowało nieuwzględnieniem, przy przyznawaniu środków z tytułu pomocy finansowej, produkcji z działek ewidencyjnych dzierżawionych przez D. P.
Podsumowując, Prezes ARiMR wskazał, iż skoro Grupa nie była w stanie wykazać, iż zakupione przez nią produkty rolne zostały wyprodukowane w gospodarstwach jej członków, to dofinansowanie do jej działalności przyznane zostało w pomniejszonej wysokości.
Pismem z dnia ... listopada 2015 r. Spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję, wnosząc o uchylenie decyzji organu I i II instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie następujących przepisów prawa:
1) art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 81, poz. 550 z późn. zm.), dalej "ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich" w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez:
a) pominięcie dowodów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy,
b) przyjęcie za rozstrzygające okoliczności nieustalonych w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, a stwierdzonych na podstawie domniemań faktycznych, podczas gdy Strona zaoferowała dowód z dokumentu, celem stwierdzenia spornej okoliczności,
c) przyjęcie w procesie dowodzenia prymatu domniemań faktycznych nad dowodami bezpośrednimi zgromadzonymi w sprawie celem ustalenia stanu faktycznego,
d) wadliwe przełożenie wyniku przeprowadzonych domniemań faktycznych na okoliczności niniejszej sprawy,
- co skutkowało błędnym ustaleniem stanu faktycznego w przedmiotowej sprawie;
2) art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich w zw. z art. 75 k.p.a. poprzez ustalenie gradacji dowodów oraz wybiórczą ocenę dowodów zgromadzonych w sprawie, które legło u podstaw błędu w ustaleniach faktycznych,
3) art. 21 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 21 ust. 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez dokonanie oceny materiału dowodowego w sprawie bez uwzględnienia dowodów zaoferowanych przez Skarżącą oraz zaniechanie wskazania przyczyn, z powodu których organ odmówił rzeczonym dowodom wiarygodności dowodowej, co skutkowało błędnym ustaleniem stanu faktycznego i brakiem możliwości poznania przez stronę okoliczności mających wpływ na ustalenie jej praw,
4) § 7 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2007 r., Nr 81, poz. 550 ze zm.) poprzez wadliwą wykładnię i przyjęcie, że dla udowodnienia okoliczności, które warunkują udzielenie pomocy konieczne są również inne dokumenty niż te, wymienione we wskazanym przepisie,
5) § 7 ust. 2 pkt 1 w zw. z § 8 ust. 1 ww. rozporządzenia poprzez zaniechanie zastosowania i w konsekwencji nieudzielenie pomocy na podstawie wartości udokumentowanych rocznych przychodów netto ze sprzedaży produktów lub grupy produktów, ze względu na które grupa została utworzona, i wytworzonych w gospodarstwach jej członków oraz sprzedanych odbiorcom niebędącym członkami grupy,
6) art. 30 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasad wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25/8 z dnia 28 stycznia 2011 r.) poprzez błędne zastosowanie i przyjęcie, że w niniejszej sprawie kwota, którą należy wypłacić beneficjentowi wyłącznie w oparciu o wniosek o płatność, przekracza o więcej niż 3% kwotę, którą należy wypłacić beneficjentowi po sprawdzeniu kwalifikowalności wniosku o płatność i w konsekwencji dokonanie zmniejszenia pomocy,
- które to naruszenia doprowadziły do błędnego przyjęcia kwalifikowanych przychodów netto ze sprzedaży produktów i w konsekwencji bezprawnego zaniechania udzielenia skarżącej pomocy finansowej w kwocie 41.913,54 zł.
W odpowiedzi na skargę Prezes Agencji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd badając zaskarżoną decyzję nie dopatrzył się naruszenia przez organy orzekające prawa.
Przedmiotem niniejszego postępowania jest decyzja, na mocy której Grupie producentów rolnych przyznana została pomoc finansowa w pomniejszonej od wnioskowanej wysokości. Powodem takiego rozstrzygnięcia było – zdaniem organu – niewykazanie, że jeden z członków grupy D. P. w istocie wytworzył w swoim gospodarstwie rolnym płody rolne w ilości wynikającej z faktur załączonych do wniosku o przyznanie płatności z dnia ... sierpnia 2014 r. (k. 37 akt administracyjnych).
Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do tego, czy zgromadzony przez organy materiał dowodowy stanowił podstawę do przyjęcia, że istniały podstawy do odmowy przyznania Grupie płatności we wnioskowanej wysokości, dlatego, że niemożliwym było przyjęcie za wiarygodne faktur przedłożonych przez Grupę i dokumentujących sprzedaż na rzecz Grupy produktów rolnych przez D. P.
W ocenie Sądu, oparte na zebranym w sprawie materiale dowodowym stanowisko organu odwoławczego, jest prawidłowe. Mając na uwadze poczynione w wyniku postępowania ustalenia, Strona nie wykazała w sposób dostateczny, braku podstaw do przyjęcia, iż spełniła przesłanki przyznania wnioskowanej płatności w pełnej wysokości.
Argumentacja skargi sprowadza się do założenia, że Skarżąca uczyniła zadość ustawowym wymogom uzyskania płatności z tytułu pomocy finansowej dla producentów rolnych. Organ zakwestionował fakt, iż D. P. sprzedał Grupie produkty o łącznej wadze 578,97 ton i wartości 446.961,49 zł. Prezes Agencji oparł się na wynikach kontroli przeprowadzonej dnia ... stycznia 2015 r. w siedzibie Grupy i w gospodarstwie ww. członka Grupy. Zdaniem Grupy, organ nie miał prawa do takiego postępowania, szczególnie w świetle oświadczenia D. P. z dnia ... stycznia 2015 r., zgodnie z którym "większa część gruntów jest w formie dzierżawy ustnej i właściciele nie zgadzają się na udostępnienie ich danych osobowych". W skardze podniesiono, iż nie ma obowiązku udowodnienia, że w istocie produkty rolne sprzedane Grupie przez jej członka zostały wyprodukowane w jego gospodarstwie.
Sąd wskazuje, iż art. 21 ust. 1 ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich stanowi, że z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.
W ust. 2 art. 21 ustawa istotnie w stosunku do reguł określonych w k.p.a., modyfikuje obowiązki organu właściwego do wydawania decyzji i pozycję strony postępowania. W szczególności organ nie z urzędu, a na wniosek strony udziela jej niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków. Również jedynie na żądanie strony zapewnia jej czynny udział w postępowaniu. Nie stosuje się w tym postępowaniu art. 81 k.p.a., co oznacza, że można oprzeć rozstrzygnięcie na dowodach, co do których strona się nie wypowiedziała. Ponadto, zgodnie z art. 21 ust. 3 ustawy, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu są zobowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
W świetle powyższego, to na rolnika, który złożył wniosek o płatność, ustawodawca nałożył obowiązek inicjatywy w zakresie aktywnego uczestnictwa w postępowaniu i przejawienia inicjatywy dowodowej, bez oczekiwania na wezwania.
Ograniczenie stosowania pewnych zasad określonych przepisami k.p.a. wiąże się z tym, że zasadnicze kwestie związane ze składaniem wniosków, wymogów jakie muszą być spełnione przez wnioskodawców, terminy ich składania i tryb załatwiania przez Agencję, regulowane są przez powołane wyżej rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1122/2009. W szczególności rozporządzenie stanowi o obowiązku przeprowadzania kontroli wniosków oraz o trybie zasadach tych kontroli, co określone zostało w przepisach art. 30-35 ustawy o płatnościach.
Hipotezę organu, iż sprzedane przez D. P. produkty rolne powinny – w świetle danych statystycznych – być sadzone i zbierane z pól uprawnych o łącznej powierzchni ok. 116 ha w oparciu o zasady logiki i doświadczenia życiowego, należy uznać za słuszną. Zgłaszając wnioski o płatności obszarowe w latach 2013 i 2014, D. P. wskazywał powierzchnię posiadanych gruntów kolejno: 14,37 ha i 14,79 ha, a deklarowane na nich uprawy nie zgadzają się z produktami sprzedanymi Grupie na podstawie załączonych do wniosku faktur. We wnioskach o płatności obszarowe nie ujęto bowiem uprawy rzepaku, żyta i pszenicy, to jest produktów, które w okresie od dnia 25 lipca 2013 r. do dnia 24 lipca 2014 r. D. P. sprzedał Grupie. Ponadto z decyzji nr ... z dnia ... stycznia 2014 r. w sprawie wymiaru podatku rolnego za rok 2014 r. wynika, iż podstawę opodatkowania dla D. P. stanowiła powierzchnia 14,1775 ha użytków rolnych.
Uprawnione jest zatem stanowisko organu, że D. P. w spornym okresie był w posiadaniu ok. 14 ha powierzchni użytków rolnych. Przyjęcie założenia innego byłoby możliwe, jednakże tylko w sytuacji podjęcia przez Rolnika (Grupę) próby udowodnienia faktów przeciwnych. Zgodnie z art. 21 ust. 3 ustawy PROW, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu są zobowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
Powyższe stanowisko, co do ciężaru dowodu potwierdza bogate orzecznictwo sądów administracyjnych. Przyjmuje się w nim, że w postępowaniu, o którym mowa w art. 21 ustawy PROW, nie ma obowiązku aktywnego poszukiwania dowodu przez organ, albowiem to na stronie ciąży obowiązek przedstawiania dowodów oraz dawania wyjaśnień co do okoliczności sprawy. Przyjmuje się również, że stanowiąc w art. 21 ust. 2 pkt 2 tej ustawy, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, ustawodawca zdecydował się na odejście od zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w części drugiej art. 7 k.p.a. Wobec bowiem zobowiązania strony do przedstawienia wszystkich dowodów niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy ustawodawca oparł postępowanie dowodowe w znacznym stopniu na dowodach przedstawionych przez stronę, a tym samym, przeniósł ciężar dowodu na osobę, która z faktu wywodzi skutki prawne (por. np. wyrok NSA z 25 października 2011 r., sygn. akt GSK 1075/10; wyrok NSA z 7 marca 2012 r., sygn. akt II GSK 88/11).
W tym kontekście Sąd stwierdza, iż Rolnik w istocie ma prawo do ochrony informacji o kontrahentach, od których wydzierżawiał pola uprawne, jednakże w takiej sytuacji musi pogodzić się z negatywnymi konsekwencjami w zakresie uzyskiwanych płatności. Zgodnie z art. 80 k.p.a., organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Różnica pomiędzy wskazywaną powierzchnią pól Rolnika we wnioskach o płatności obszarowe i zgłoszoną do podatku rolnego (ok. 14 ha), a "potencjalną" wielkością pól potrzebnych statystycznie do wyprodukowania 578,97 ton produktów rolnych (ok. 116 ha) jest znaczna i sięga 800 % udokumentowanych pól uprawnych. Nawet przy przyjęciu ogólności przyjętych przez organ porównań, taka różnica wymaga prowadzenia postępowania dowodowego, w sytuacji gdy Strona nie chce (nie może) wykazać prawdziwości swoich twierdzeń i powołuje się wyłącznie na swoje oświadczenie.
W okolicznościach rozpatrywanej sprawy organ uprawniony był nie dać wiary twierdzeniom D. P., iż zawarł on ustne umowy dzierżawy na ok. 100 ha powierzchni użytków rolnych, ale nie może tego udowodnić, ponieważ kontrahenci nie wyrazili zgody na ujawnienie przedmiotowych danych.
Sąd podkreśla, iż ubieganie się o płatności z pomocy publicznej jest uprawnieniem podmiotu, a obawa o ujawnienie danych kontrahentów nie może być przekonywującym argumentem Strony. Zgodnie z art. 73 § 1 k.p.a. jedynie strona postępowania ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów, również po zakończeniu postępowania. Co więcej, zgodnie z § 1a tego przepisu, czynności określone w § 1 są dokonywane w lokalu organu administracji publicznej w obecności pracownika tego organu. Oznacza to, iż akta administracyjne sprawy podlegają rygorystycznej ochronie przed ich ujawnieniem osobom trzecim.
Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło