V SA/Wa 471/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Sędzia WSA - Marek Krawczak, Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Protokolant st. specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2018 r. sprawy ze skargi A. J. na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych 1. uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie; 2. zasądza od Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz A. J. kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez A.J. (dalej: Skarżąca, Wnioskodawca) jest rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: ARiMR, Organ) z [...] stycznia 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej. Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym. W dniu [...] marca 2017 r. Skarżąca złożyła wniosek o dofinansowanie operacji "[...]", w ramach Priorytetu 1 "Promowanie rybołówstwa zrównoważonego środowiskowo, zasobooszczędnego, innowacyjnego, konkurencyjnego i opartego na wiedzy", zawartego w Programie Operacyjnym "Rybactwo i Morze" w zakresie działania "Różnicowanie i nowe formy dochodów". Jako planowany cel operacji wskazano podnoszenie konkurencyjności i rentowności przedsiębiorstw w sektorze rybołówstwa przybrzeżnego, oraz poprawę bezpieczeństwa lub warunków pracy. Zgodnie z przedstawionymi dokumentami operacja miała polegać na rozszerzeniu dotychczasowej działalności rybackiej i łowiska specjalnego o zakup specjalnie przystosowanej łodzi wędkarskiej. Następnie, Skarżąca została dwukrotnie – tj. w piśmie z dnia [...] sierpnia 2017 r. i [...] października 2017 r. – wezwana do uzupełnienia złożonego wniosku o dofinansowanie oraz uproszczonego biznesplanu, a także do złożenia wyjaśnień dotyczących prowadzonej działalności podstawowej oraz uzupełniającej i wykazania w jaki sposób działalność uzupełniająca wiąże się z działalnością podstawową. Po przeanalizowaniu przedłożonej przez Skarżącą dokumentacji, Organ w rozstrzygnięciu z [...] stycznia 2018 r., nr [...] odmówił przyznania pomocy finansowej. Uzasadniając swoje stanowisko Organ wskazał, że zgodnie z § 12 rozporządzenia Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 16 września 2016 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwrotu pomocy finansowej na realizację operacji w ramach Priorytetu 1. "Promowanie rybołówstwa zrównoważonego środowiskowo, zasobooszczędnego, innowacyjnego, konkurencyjnego i opartego na wiedzy" zawartego w Programie Operacyjnym "Rybactwo i Morze" (Dz. U. poz. 1495 i poz. 1964) pomoc na realizację operacji w ramach działania różnicowanie przyznaje się na rozwój działalności uzupełniającej, o której mowa w art. 30 rozporządzenia nr 508/2014 z dnia 15 maja 2014 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenia Rady (WE) nr 2328/2003, (WE) nr 861/2006, (WE) nr 1198/2006 i (WE) nr 791/2007 oraz rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1255/2011 (Dz.U.UE L z dnia 20 maja 2014 r. Dz.U.UE.L.2014.149.1). Następnie wyjaśniono, iż zgodnie z art. 30 ww. rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w ramach EFMR można udzielać wsparcia na rzecz inwestycji przyczyniających się do różnicowania dochodu rybaków przez rozwój działalności uzupełniającej, w tym inwestycji na statku, turystyki wędkarskiej, restauracji, usług środowiskowych dotyczących rybołówstwa oraz działań edukacyjnych związanych z połowami zaś wsparcia na podstawie ust. 1 udziela się wyłącznie w przypadku, gdy działalność uzupełniająca wiąże się z podstawową działalnością rybaków związaną z rybołówstwem. Dalej wskazano, że z dokumentów przedłożonych przez Skarżącą, w tym z protokołu z dnia [...]lutego 2016 r. dotyczącego prowadzenia przez Skarżącą racjonalnej gospodarki rybackiej w użytkowanym przez nią obwodzie rybackim jeziora K. oraz z protokołu z dnia [...] marca 2016 r. dotyczącego użytkowania obwodu rybackiego jeziora M., wydanych przez Urząd Marszałkowski Województwa [...] wynika, iż na wodach ww. obwodów rybackich zgodnie z operatem rybackim prowadzona jest racjonalna gospodarka wędkarska. Zgodnie z założeniami, wykorzystywanie produkcyjne możliwości wód w przypadku ww. obwodów wędkarskich ,,(...) realizowane będzie przede wszystkim przez odłowy wędkarskie oraz okresowe odłowy kontrolne przy użyciu sieci lub przy pomocy sprzętu elektrycznego. Podstawową formą eksploatacji pogłowia ryb (...) będą połowy wędkarskie, czyli pozyskiwanie ryb poprzez sportowy połów przy pomocy wędki, dokonywany przez osoby uprawnione do tego poprzez zezwolenia udzielone przez dzierżawcę". Ponadto z pisma Powiatowego Lekarza Weterynarii w M. z dnia [...] listopada 2017 r. wynika, iż Skarżąca prowadzi działalność zarejestrowaną jako łowiska "wpuść i złów" oraz że "według wniosku na (...) jeziorach powadzony jest amatorski połów ryb oraz odłowy rybackie wykorzystywane na potrzeby własne". Wobec powyższego Organ zarzucił, że z całokształtu dokumentacji wynika, iż przeważającą działalnością Skarżącej jest prowadzenie Gościńca "H." Stanica wędkarska, zaś działalność zakwalifikowana jako rybołówstwo w wodach śródlądowych jest jedynie działalnością uzupełniającą, a więc projekt nie spełnia przesłanek warunkujących przyznanie dofinansowania w ramach działania 1.8 "Różnicowanie i nowe formy dochodów". Skarżąca nie zgodziła się z powyższym rozstrzygnięciem i złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze zarzucono, że Organ błędnie przyjął, iż przeważającą działalnością jest prowadzenie Gościńca "H." Stanica wędkarska, gdy z przedłożonych dokumentów wynika, iż działalnością podstawową jest prowadzenie gospodarki rybackiej. Nadto, Skarżąca zarzuciła ARiMR brak wszechstronnej i wyczerpującej oceny materiału dowodowego oraz dokonanie ich dowolnej oceny, przeprowadzenie w sprawie postępowania w taki sposób, który nie pogłębia zaufania obywatela do organów państwa, poprzez zastosowanie pozaprawnych kryteriów odmowy udzielenia pomocy oraz błędną wykładnię przepisów prawa. W odpowiedzi na skargę Organ podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonym rozstrzygnięciu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. Należy wskazać, że zarówno w poprzednio obowiązującym stanie prawnym, stosownie do treści art. 13 ust. 1d ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r., poz. 1121), jak i w obecnym stanie prawnym, zgodnie z art. 263 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r., poz. 1566), zasady i warunki rybackiego korzystania z publicznych śródlądowych wód powierzchniowych płynących są określone w przepisach ustawy z dnia 18 kwietnia 1985 r. o rybactwie śródlądowym (Dz. U. z 2015 r., poz. 652 ze zm.). Natomiast w myśl art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne, publiczne śródlądowe wody powierzchniowe płynące, stanowiące własność Skarbu Państwa, dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej oddaje do rybackiego korzystania w drodze oddania w użytkowanie obwodu rybackiego ustanowionego na podstawie ustawy o rybactwie śródlądowym. Z kolei art. 1 ust. 1 ustawy o rybactwie śródlądowym m.in. stanowi, że ustawa ta określa zasady i warunki ochrony, chowu, hodowli i połowu ryb w powierzchniowych wodach śródlądowych. W myśl art. 4 ust. 1 pkt 2 tej ostatnio powołanej ustawy, do chowu, hodowli lub połowu ryb w obwodzie rybackim uprawniony jest organ administracji publicznej wykonujący uprawnienia właściciela wody w zakresie rybactwa śródlądowego albo osoba władająca obwodem rybackim na podstawie umowy zawartej z właściwym organem administracji publicznej na podstawie art. 13 ust. 3 (w obecnym stanie prawnym na podstawie art. 6d ust. 2 ustawy o rybactwie śródlądowym) albo umowy, o której mowa w art. 217 ust. 6 ustawy- Prawo wodne. Z regulacji powyższej wynika zatem, że podmioty władające obwodem rybackim na podstawie zawartej umowy mają status tzw. "uprawnionego do rybactwa". Uprawnienie powyższe gwarantuje chów, hodowlę i połów ryb. Zgodnie z art. 13 ust. 3 ustawy - Prawo wodne oddanie w użytkowanie obwodu rybackiego następuje za opłatą roczną, na czas nie krótszy niż 10 lat, na podstawie umowy, do zawarcia której jest upoważniony dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej. Art. 6 ust. 1 ustawy o rybactwie śródlądowym stanowi, iż uprawniony do rybactwa jest obowiązany prowadzić racjonalną gospodarkę rybacką. Racjonalna gospodarka rybacka, stosownie do treści ust. 2, polega na wykorzystywaniu produkcyjnych możliwości wód, zgodnie z operatem rybackim, w sposób nienaruszający interesów uprawnionych do rybactwa w tym samym dorzeczu, z zachowaniem zasobów ryb w równowadze biologicznej i na poziomie gospodarcze korzystanie z nich przyszłym uprawnionym do rybactwa. Bezspornym jest, że skarżąca jest użytkownikiem dwóch obwodów rybackich: jeziora M. w zlewni rzeki P. - nr [...] oraz jeziora K. w zlewni rzeki P. - nr [...], które zostały jej oddane w użytkowanie na podstawie umów zawartych w dniu [...] grudnia 2012 r. z Regionalnym Zarządem Gospodarki Wodnej w W. W ocenie Sądu, skarżąca zasadnie wskazuje na wadliwość ustaleń faktycznych w zakresie prawidłowości prowadzenia racjonalnej gospodarki rybackiej. Według organu, wnioskodawca nie prowadzi zarobkowej działalności połowowej. Zgodnie z operatem prowadzi racjonalną gospodarkę wędkarską - zarybienia, odłowy wędkarskie oraz odłowy kontrolne. Należy zauważyć, iż zgodnie z art. 30 ust. 1 rozporządzenia nr 508/2014 w ramach EFMR można udzielać wsparcia na rzecz inwestycji przyczyniających się do różnicowania dochodu rybaków przez rozwój działalności uzupełniającej, w tym inwestycji na statku, turystyki wędkarskiej, restauracji, usług środowiskowych dotyczących rybołówstwa oraz działań edukacyjnych związanych z połowami. Zgodnie z ust. 3 art. 30 wsparcia na podstawie ust. 1 udziela się wyłącznie w przypadku, gdy działalność uzupełniająca wiąże się z podstawową działalnością rybaków związaną z rybołówstwem. W art. 6 ust. 2a ustawy o rybactwie śródlądowym wskazano, iż oceny wypełniania przez uprawnionego do rybactwa obowiązku prowadzenia racjonalnej gospodarki rybackiej w obwodzie rybackim dokonuje marszałek województwa na podstawie operatu rybackiego, dokumentacji gospodarki rybackiej oraz programu ochrony i odbudowy zasobów ryb, co najmniej raz na 5 lat. Skarżąca zasadnie zarzuca wybiórczą analizę dokumentacji przedstawionej wraz z pismem z [...] sierpnia 2017 r. stanowiącym odpowiedź na wezwanie do uzupełnienia i złożenia wyjaśnień. Wnioskodawczyni przedłożyła m.in. protokoły z 1 marca 2016 r. ze sprawdzenia wypełniania obowiązku prowadzenia racjonalnej gospodarki rybackiej w obu obwodach rybackich w okresie od 1 stycznia 2013 r. do 31 grudnia 2015 r. Podkreślenia wymaga również, iż warunkiem oddania w użytkowanie obwodów rybackich było przedłożenie pozytywnie zaopiniowanych operatów rybackich. Pozytywne opinie dla obu operatów zostały sporządzone przez dr. hab. J.K., prof. UWM. Z treści przedstawionych protokołów wynika, iż postulat wykorzystywania produkcyjnych możliwości wód w przypadku omawianych obwodów rybackich będzie realizowany przede wszystkim przez odłowy wędkarskie oraz okresowe odłowy kontrolne przy użyciu sieci lub przy pomocy sprzętu elektrycznego. Sąd podziela stanowisko skarżącej, iż organ nie uwzględnił faktu prowadzenia przez skarżącą działalności rybackiej przed podjęciem działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia zakwaterowania w stanicy wędkarskiej i wynajmu łodzi dla wędkarzy oraz sprzedaży ryb pochodzących z odłowów rybackich. Należy wskazać, iż zgodnie z motywem 46 preambuły rozporządzenia nr 508/2014 kluczowe znaczenie ma dla Unii osiągnięcie trwałej równowagi między zasobami słodkowodnymi a ich eksploatacją. Zatem należy przewidzieć odpowiednie środki w celu wspierania rybołówstwa śródlądowego, z należytym uwzględnieniem jego oddziaływania na środowisko i przy jednoczesnym utrzymaniu rentowności tych sektorów. Niewątpliwie motywy prawodawcy unijnego wyrażone w przytoczonym fragmencie rozporządzenia determinują sposób wykładni rozporządzenia nr 508/2014, którego celem jest osiągnięcie trwałej równowagi między zasobami słodkowodnymi a ich eksploatacją. Skarżąca dokonując analizy SWOT w biznes planie opisała bieżącą sytuacją przedsiębiorstwa przez wskazanie na stan ichtiofauny dzierżawionych jezior, powodujący ograniczenia w gospodarce rybackiej. Należy podzielić stanowisko skarżącej, iż przepisy prawa unijnego w zakresie wspierania zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem środków finansowych pochodzących z Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego nie zabraniają udzielania wsparcia podmiotom, które już rozpoczęły działania w kierunku różnicowania dochodu przez uruchamianie uzupełniającej działalności w stosunku do działalności rybackiej. Istotne jest przy tym, że operacje związane z rozwojem stanicy wędkarskiej zostały zrealizowane w ramach Programu Operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" oraz w ramach działania "Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 W świetle powyższego, za uprawniony Sąd uznał zarzut naruszenia art. 15 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1267). Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ jest zobowiązany uwzględnić powyższe rozważania i wskazania Sądu. Mając na uwadze powyższe, zgodnie z art. 146 § 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł zgodnie z art. 200 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a.