V SA/Wa 4713/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – sędzia WSA Konrad Łukaszewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 31 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi "A.G." sp. z o.o. w W. na pismo Polskiego Funduszu Rozwoju S.A. z siedzibą w Warszawie z dnia 11 sierpnia 2021 r. bez numeru w przedmiocie zwolnienia z obowiązku zwrotu subwencji finansowej postanawia odrzucić skargę. Spółka z o.o. [...] z siedzibą w W. wystąpiła ze skargą na pismo Polskiego Funduszu Rozwoju S.A. (zwanego dalej: "PFR") z dnia 11 sierpnia 2021 r. zatytułowane "Odpowiedź na zgłoszenie", podtrzymujące stanowisko zajęte przez PFR w piśmie ("decyzji") z dnia 25 czerwca 2021 r. w sprawie zwolnienia z obowiązku zwrotu subwencji finansowej. W odpowiedzi na skargę PFR wniósł o jej odrzucenie podnosząc, że sprawa nie należy do właściwości sądów administracyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest niedopuszczalna i jako taka podlega odrzuceniu. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę przychyla się do jednolicie prezentowanego dotychczas stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym, podejmowanie "decyzji" przez PFR w przedmiocie wypłaty, czy też rozliczenia subwencji następuje w reżimie cywilnoprawnym, związanym z umownym uregulowaniem stosunków pomiędzy przedsiębiorcą ubiegającym się o subwencję, a Funduszem, nie zaś w oparciu o przepisy prawa administracyjnego (por. postanowienia NSA: z dnia 5 października 2021 r. o sygn. akt I GSK 1154/21; z dnia 19 listopada 2021 r. o sygn. akt I GSK 1417/21; 26 stycznia 2021 r. o sygn. akt I GSK 1818/21; orzeczenia dostępne w internetowej bazie orzeczeń pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl). Istota tego zapatrywania, podzielanego również na gruncie niniejszej sprawy, zasadza się na ustaleniu, że źródłem praw i obowiązków jest dla beneficjenta cywilnoprawna umowa o dofinansowanie. Taki też stan faktyczny i prawny występuje co do istoty w sprawie niniejszej, gdzie zarówno wypłata, jak i rozliczenie subwencji, w tym sporna informacja PFR w sprawie zwolnienia z obowiązku zwrotu subwencji, wynika zasadniczo z zawartej z przedsiębiorcą umowy subwencji finansowej z 25 maja 2020 r. To bowiem umowa pozwala Funduszowi (zgodnie z § 2 ust. 7) na weryfikację przedsiębiorcy pod kątem przesłanek wsparcia. W umowie również, jak też w regulaminie stanowiącym – co istotne – integralną część umowy (§ 11 ust. 5), przewidziano procedury związane z kwestionowaniem rozstrzygnięć Funduszu w zakresie wypłaty, czy też rozliczenia subwencji. Wypada wreszcie odnotować, że w § 1 ust. 2 tegoż regulaminu zdefiniowano na potrzeby udzielanego wsparcia pojęcie "decyzji", która nie stanowi decyzji w rozumieniu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż oznacza ona "decyzję PFR o udzieleniu (w części lub całości) bądź odmowie udzielenia subwencji finansowej przy podejmowaniu której PFR działa na podstawie i w zakresie określonym w dokumentach programowych". A zatem stosunek między Funduszem a przedsiębiorcą ma charakter zobowiązaniowy, a wobec tego brakuje w tym zakresie podstawowego komponentu stosunku administracyjno-prawnego, tj. władczego charakteru działania Funduszu. Innymi słowy, fakt że źródłem udzielanego przedsiębiorcom wsparcia jest program rządowy, nie zmienia tego, że realizowany jest on przez spółkę prawa handlowego, w formach charakterystycznych dla cywilno-prawnej metody regulacji stosunku prawnego stron. Wspomniana ustawa o systemie instytucji rozwoju nie tylko takiej formuły nie wyklucza, ale wręcz przyjmuję ją jako zasadę w odniesieniu do działania Funduszu (por. zwłaszcza art. 13 ww. ustawy). Skoro więc rozstrzygnięcie PFR ma swoje źródło w umowie oraz stanowiącym jej integralną część regulaminie ubiegania się o udział w programie, to nie można uznać, że w sprawie mamy do czynienia z działalnością administracji publicznej, podlegającą kontroli sądu administracyjnego w rozumieniu art. 184 Konstytucji w zw. z art. 1 § 1 Prawa o ustroju sądów administracyjnych. Nie bez powodu więc w przepisach ww. ustawy o systemie instytucji rozwoju, w uchwale określającej program rządowy "Tarcza Finansowa Polskiego Funduszu Rozwoju dla Małych i Średnich Firm" oraz w samym regulaminie ubiegania się o udział w programie rządowym, nie określono zasad sądowej kontroli rozstrzygnięć podejmowanych w ramach ubiegania się o subwencję finansową. Kwestia ta została trafnie podniesiona również w odpowiedzi na skargę (s. 4 i n.). Okoliczności powyższe przesądzają o wyłączeniu niniejszej sprawy poza zakres właściwości sądów administracyjnych, a Skarżąca powinna poszukiwać ewentualnej ochrony sądowej w drodze procesu cywilnego, tj. występując z roszczeniem ex contractu. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie obowiązany był odrzucić skargę, o czym orzekł – na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) – w sentencji postanowienia.