V SA/Wa 4738/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska (spr.), Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Protokolant ref. staż. - Magdalena Walkowiak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi J. Sp. z o.o. w R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia (...) października 2015 r. nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przedłużenia zezwolenia na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w Warszawie na rzecz J. Sp. z o.o. w R. kwotę 757 zł (siedemset pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi, wniesionej przez J. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej jako Skarżąca) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, jest decyzja Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia [...] października 2015 r. nr [...] o utrzymaniu w mocy decyzji własnej z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...], wydanej w przedmiocie umorzenia postepowania w sprawie przedłużenia zezwolenia. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym: Decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie nr [...] z dnia [...] listopada 2003 r., Spółka z o.o. J. uzyskała zezwolenie na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa [...], na okres 6 lat. Decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie nr [...] z dnia [...] października 2009 r. termin obowiązywania ww. zezwolenia został przedłożony o kolejne 6 lat. Następnie decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. Dyrektor Izby Celnej w Warszawie cofnął w całości zezwolenie na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa [...], udzielone Spółce decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie nr [...] z dnia [...] listopada 2003 r., przedłużone decyzją nr [...] z dnia [...] października 2009 r. Pismem z dnia [...] lutego 2015 r. Spółka wystąpiła do Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z wnioskiem o przedłużenie o kolejne 6 lat zezwolenia Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie udzielonego decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2003 r., przedłożonego decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie nr [...] z dnia [...] października 2009 r. o kolejne 6 lat. Pismem z dnia [...] marca 2015 r. Spółka odwołała się od decyzji Dyrektora Izby Celnej w Warszawie nr [...] z dnia [...] stycznia 2015 r., w sprawie cofnięcia zezwolenia Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Celnej w Warszawie decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2015 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję nr [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. Decyzja Dyrektora Izby Celnej w Warszawie została zwrócona przez Pocztę Polską z adnotacją "ZWROT-nie podjęto w terminie". Wobec powyższego, ww. decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie uznano za doręczoną Pełnomocnikowi R.B. w dniu [...] czerwca 2015 r., w trybie art. 150 ustawy Ordynacja podatkowa. W dniu [...] czerwca 2015 r. do Dyrektora Izby Celnej w Warszawie upłynęło pismo Strony z dnia [...] czerwca 2015 r., w którym poinformowała ona organ II instancji o wypowiedzeniu, w trybie natychmiastowym, pełnomocnictwa R.B. do reprezentowania Spółki J. w sprawie oraz " do działania w niniejszej sprawie oraz zobowiązania go do powstrzymania się od podejmowania jakichkolwiek czynności, w tym powstrzymania się od odbierania jakikolwiek korespondencji w tej sprawie ". Po rozpatrzeniu wniosku Spółki z dnia [...] lutego 2015 r. o przedłużenie na kolejne 6 lat ww. zezwolenia na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych, decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. Dyrektor Izby Celnej w Warszawie umorzył, jako bezprzedmiotowe, postępowanie w sprawie. W uzasadnieniu wskazano, że w sprawie przedmiotem sporu jest w zasadzie kwestia doręczenia Stronie reprezentowanej przez Pełnomocnika decyzji nr [...] z dnia [...] maja 2015 r., którą Dyrektor Izby Celnej w Warszawie utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] stycznia 2015 r., którą Dyrektor Izby Celnej cofnął w całości zezwolenie na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa [...], udzielone Spółce decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia [...] listopada 2003 r., przedłużone decyzją z dnia [...] października 2009 r. W ocenie organu decyzja ta ma przymiot ostateczności, bowiem Skarżąca nie złożyła na nią skargi, zatem postępowanie w sprawie jest bezprzedmiotowe. Wskazano również, że w dniu 1 stycznia 2010 r. weszła w życie ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2015 r. poz. 612, z późn. zm.), która określa warunki urządzania i zasady prowadzenia działalności w zakresie gier losowych, zakładów wzajemnych i gier na automatach. W przepisie art. 138 ust. 1 tej ustawy ograniczono możliwość prolongowania ważności zezwoleń na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych wskazując, że zezwolenia, o których mowa w art. 129 ust. 1, nie mogą być przedłużane. Tym samym wniosek Spółki z dnia [...] lutego 2015 r. o drugie przedłużenie, na kolejne sześć lat, przedmiotowego zezwolenia na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych, był z mocy prawa bezprzedmiotowy, bowiem brak było podstaw do jej rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego. Skarżąca odwołała się od tej decyzji, zaś Dyrektor Izby Celnej w Warszawie po rozpatrzeniu odwołania, decyzją nr [...] z dnia [...] października 2015 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, podtrzymując wszystkie argumenty zawarte w swojej wcześniejszej decyzji. J. Sp. z o.o. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia [...] października 2015 r., wnosząc o jej uchylenie. Jednocześnie, Skarżąca wniosła o zasądzenie kosztów postępowania na rzecz strony obowiązku zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoją wcześniejszą argumentację i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z p. zm., dalej: p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach, np. w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W tej sytuacji Sąd rozpoznając sprawę uznał, że jest zasadnym uchylenie decyzji Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia [...] października 2015 r. nr [...] o utrzymaniu w mocy decyzji własnej z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...], wydanej w przedmiocie umorzenia postepowania w sprawie przedłużenia zezwolenia, z uwagi na treść przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. stanowi, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Uchylenie decyzji lub postanowienia z uwagi na naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego nastąpi w wypadku stwierdzenia jednej z przesłanek tego wznowienia określonych w odpowiedniej ustawie procesowej. Chodzi tu głównie o przesłanki wznowienia określone w art. 145 § 1 pkt 1-8 i art. 145a § 1 k.p.a. oraz w art. 240 § 1 pkt 1-8 ustawy- Ordynacja podatkowa. Należy przy tym podkreślić, że naruszenie prawa będące podstawą do wznowienia postępowania administracyjnego powoduje uwzględnienie skargi, niezależnie od tego, czy uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy (patrz: komentarz do art. 145 p.p.s.a, A. Kabat [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, K. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX 2011). Sąd pragnie też wskazać, na co też zwraca uwagę doktryna (patrz J. Borkowski w aprobującej glosie do wyroku NSA z dnia 21 października 2009 r., sygn. akt II OSK 1628/08, OSP 2011, z. 2), że art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. nie może być wykładany jako samodzielna podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji, bo jest to jedynie norma odsyłająca, a "naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego" muszą być ustalane na podstawie regulacji zawartych w ustawach odrębnych. W literaturze przeważa pogląd, że sąd administracyjny jest obowiązany uchylić decyzję (postanowienie), jeżeli stwierdzi jedną z przesłanek wznowienia postępowania (patrz: B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne..., 2007, s. 452, 453 i T. Woś [w:] T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu..., 2005, s. 453). Podobne stanowisko zajmuje T. Kiełkowski (patrz: Naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego jako przesłanka uchylenia decyzji przez sąd administracyjny, PPP 2008, nr 4, s. 59 i n.). Autor przyznaje, że termin "naruszenie prawa", użyty w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a., można kojarzyć wyłącznie z sytuacją, w której organowi orzekającemu w sprawie administracyjnej można zarzucić działanie sprzeczne z obowiązującymi go przepisami prawa procesowego lub wyjątkowo materialnego. Autor uważa, że za przyjęciem, iż każda podstawa wznowienia postępowania administracyjnego może być przesłanką uchylenia decyzji przez sąd, przemawia również to, że takie rozwiązanie przyspieszy i uprości osiągnięcie zgodnego z prawem rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej (tamże, s. 62). Zbliżone stanowisko zajmuje J.P. Tarno (patrz: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi..., 2008, s. 360–361). Natomiast NSA w wyroku z dnia 12 maja 2005 r., sygn. akt FSK 2045/04 (M. Pod. 2006, nr 3 s. 45), zajął odmienne stanowisko i uznał, że uchylenie zaskarżonej decyzji z uwagi na zaistnienie okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania administracyjnego możliwe będzie wówczas, gdy przesłanką tego wznowienia było naruszenie prawa. Podobny pogląd NSA sformułował w tej kwestii m.in. w wyrokach z dnia 23 września 2004 r. (sygn. akt I FSK 641/04, LEX nr 133764) oraz z dnia 25 listopada 2005 r.(sygn. akt I FSK 306/05, LEX nr 187617). Stanowisko przyjęte w przywołanych wyrokach należy uznać za słuszne. Podzielając powyższy pogląd należy wskazać, że zasadność uznania, iż art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. dotyczy tylko tych podstaw wznowienia postępowania, które są tożsame z "naruszeniem prawa", potwierdzają wnioski wypływające z wykładni gramatycznej tego przepisu. Uzasadniony wydaje się także pogląd, że art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a., jako unormowanie określające jedną z podstaw orzeczenia sądu administracyjnego, nie powinien podlegać wykładni rozszerzającej (patrz: komentarz do art. 145 p.p.s.a, A. Kabat [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, K. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu....). Przepis art. 240 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015r., poz. 613 z p. zm., dalej jako O.p.) stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana przez pracownika lub organ podatkowy, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 130-132 tej ustawy. Przepis art. 130 § 1 pkt 6 O.p. z kolei stanowi, że pracownik urzędu gminy (miasta), starostwa, urzędu marszałkowskiego, izby skarbowej, funkcjonariusz celny lub pracownik urzędu celnego, izby celnej, urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw finansów publicznych oraz członek samorządowego kolegium odwoławczego podlegają wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawach dotyczących zobowiązań podatkowych oraz innych spraw normowanych przepisami prawa podatkowego, w których brali udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Z akt administracyjnych, przesłanych przy skardze przez organ do tut. Sądu wynika, że decyzja Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia [...] października 2015 r. nr [...] o utrzymaniu w mocy decyzji własnej z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...], została wydana przez R.M., który z kolei był osobą biorącą udział w wydaniu decyzji z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...], o czym świadczy jego podpis i pieczęć imienna widniejąca na tej decyzji jako osoby podpisującej tę decyzję, co wypełnia – zdaniem Sądu – przesłankę wskazaną w cyt. przepisie art. 130 § 1 pkt 6 O.p. Organ tym samym działał z naruszeniem art. 240 § 1 pkt 3 O.p. Tym samym – rozpoznając odwołanie Skarżącej – organ winien przeprowadzić to postępowanie zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa procesowego, określonego przepisami ustawy Ordynacja podatkowa. Z uwagi na powyższe, nie przesądzając ostatecznego merytorycznego wyniku sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji. Odnośnie do wniosku o zwrot kosztów, Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 200 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Do kosztów tych zalicza się między innymi koszty sądowe, w tym wpis, a także wynagrodzenie pełnomocnika (w tym przypadku radcy prawnego / adwokata) reprezentującego stronę skarżącą, o czym stanowi art. 205 § 1 i § 2 p.p.s.a. Wniosek o zwrot kosztów Sąd rozstrzygnął zatem w oparciu o wskazane przepisy, zasądzając na rzecz Skarżącej kwotę 757 zł, stanowiącą sumę uiszczonego w sprawie wpisu sądowego (500 zł) oraz wynagrodzenia radcy prawnego / adwokata (240 zł), jak również zwrot uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł).