V SA/Wa 4796/15
WyrokWSA w Warszawie2016-11-18
Skład orzekający: Bożena Zwolenik, Beata Blankiewicz-Wóltańska, Beata Krajewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może nakazać zwrot dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych, jeśli wniosek o to dofinansowanie został złożony w terminie, mimo że pierwotnie organ odmówił przywrócenia terminu do jego złożenia, a następnie uchylił własne postanowienie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji publicznej naruszyły prawo materialne i procesowe, uchylając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję i umarzając postępowanie. Kluczowe było ustalenie, że wniosek o dofinansowanie został złożony w terminie, co czyniło postępowanie w przedmiocie przywrócenia terminu bezprzedmiotowym. W związku z tym, żądanie zwrotu dofinansowania było bezzasadne.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za styczeń 2010 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu, ponieważ termin upływał w sobotę. Pierwotnie organ odmówił przywrócenia terminu, co zostało utrzymane w mocy przez Ministra. Następnie organ uchylił własne postanowienie o odmowie, co skutkowało wypłatą dofinansowania. Później Minister stwierdził nieważność postanowienia o uchyleniu, co doprowadziło do wszczęcia postępowania o zwrot dofinansowania. Organy uznały, że dofinansowanie zostało wypłacone nieprawidłowo, podczas gdy skarżąca twierdziła, że wniosek został złożony w terminie.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych i umorzył postępowanie w przedmiocie zwrotu dofinansowania. Sąd uchylił również postanowienia dotyczące przywrócenia terminu i umorzył postępowanie w tym zakresie. Zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska (spr.), Sędzia WSA - Beata Krajewska, Protokolant specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2016 r. sprawy ze skargi M. B. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia ... października 2015 r. nr .... w przedmiocie zwrotu dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych; 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia ... lutego 2015 r. i umarza postępowanie administracyjne w przedmiocie zwrotu dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych; 2. uchyla postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia ...czerwca 2010 r. oraz poprzedzające je postanowienie Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia ... marca 2010 r. i umarza postępowanie administracyjne w przedmiocie przywrócenia terminu; 3. zasądza od Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej na rzecz M. B. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą .... kwotę 5 117 zł (pięć tysięcy sto siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Przedmiotem skargi, wniesionej przez M. B., prowadzącej działalność pod nazwą [...] (dalej jako Skarżąca) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, jest decyzja Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] października 2015 r. znak: [...], którą utrzymano w mocy decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] lutego 2015 r., znak: [...] w sprawie zwrotu środków przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za styczeń 2010 r.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:
M. B. złożyła w dniu [...] lutego 2010 roku (poniedziałek) wniosek o dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za styczeń 2010 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności, albowiem termin zakreślony przepisami prawa do złożenia wniosku, który upływa 20 dnia każdego miesiąca następującego po miesiącu objętym wnioskiem, w lutym 2010 r. wypadał w sobotę. Wnioskodawczyni wskazywała na kłopoty z komputerem i problemy informatyczne.
Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych postanowieniem z dnia [...] marca 2010 r. znak: [...] orzekł o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (Wn-D) za miesiąc styczeń 2010 r., które to postanowienie zostało utrzymane w mocy postanowieniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] czerwca 2010 r. znak: [...]. Strona skarżąca nie złożyła skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej i stało się ono prawomocne.
Następnie postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r. znak: [...] Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych uchylił w całości własne postanowienie z dnia [...] marca 2010 r. znak [...] o odmowie przywrócenia terminu.
W wyniku wydania powyższego postanowienia z dnia [...] stycznia 2012 r. Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych wypłacił Skarżącej dofinansowanie za styczeń 2010 r. w wysokości 64 764,32 zł.
Następnie Minister Pracy i Polityki Społecznej postanowieniem z dnia [...] grudnia 2013 r. znak: [...] stwierdził nieważność postanowienia Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] stycznia 2012 r. znak: [...].
W związku z tym, że w obrocie prawnym jest postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] czerwca 2010 r. znak: [...], utrzymujące w mocy postanowienie Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (Wn-D) za miesiąc styczeń 2010 r. w ocenie PFRON nie było podstaw do wypłaty stronie dofinansowania za ww. okres.
W zaistniałej sytuacji Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych wszczął z urzędu postępowanie mające na celu zwrot uzyskanego dofinansowania za styczeń 2010 roku, a następnie Prezes PFRON decyzją z dnia z dnia [...] lutego 2015 r., znak: [...] orzekł w sprawie zwrotu środków przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za styczeń 2010 r.
W uzasadnieniu wskazano, że Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r. uchylił w całości własne postanowienie z dnia [...] marca 2010 r., które nie było postanowieniem ostatecznym, gdyż zostało utrzymane w mocy przez Ministra Pracy i Polityki Społecznej postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010 r.
Tym samym w ocenie organu Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych nie był właściwy do uchylenia własnego postanowienia, bowiem w obrocie prawnym istniało ostateczne postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej znak: [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. Ponadto Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych uchylił przedmiotowe postanowienie na podstawie art. 154 k.p.a., podczas gdy art. 154 k.p.a. nie ma zastosowania do postanowień, co stanowi rażące naruszenie art. 154 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie. Wskazano przy tym, że zgodnie z art. 126 k.p.a. do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 105, art. 107 § 2- 5 oraz art. 109-113, a do postanowień, od których przysługuje zażalenie oraz do postanowień określonych wart. 134 - również art. 145-152 oraz art. 156-159, z tym że zamiast decyzji, o której mowa w art. 151 § 1 i art. 158 § 1, wydaje się postanowienie.
Tym samym zdaniem organu nie można było uznać, że Skarżąca złożyła wniosek w terminie i była uprawniona do otrzymania dofinansowania oraz że postanowienia wydane w toku postępowania o przywrócenie terminu są pozbawione znaczenia dla oceny prawidłowości dofinansowania.
Od powyższej decyzji Skarżąca złożyła odwołanie, wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego. Zaskarżonej decyzji strona zarzuciła naruszenie:
1) art. 7 k.p.a. poprzez uznanie, że strona nienależnie pobrała dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za styczeń 2010 r. w kwocie 64 764,32 zł w sytuacji, gdy strona złożyła wniosek w terminie i była uprawniona do otrzymania dofinansowania,
2) art. 57 § 4 k.p.a. poprzez przyjęcie wbrew uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 czerwca 2011 r. sygn. akt: I OSP1/11, że sobota nie jest równorzędnym z dniem wolnym od pracy, a w konsekwencji uznanie, że wniosek został złożony z przekroczeniem terminu,
3) art. 49e ust. 1 ustawy o rehabilitacji w zw. z art. 6 k.p.a. i art. 9 k.p.a. poprzez nakaz zwrotu dofinansowania w sytuacji, gdy strona spełniła wszelkie warunki do uzyskania dofinansowania,
4) art. 105 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy sprawa zwrotu jest bezprzedmiotowa i powinna zostać umorzona,
5) art. 8 k.p.a. poprzez wydanie decyzji nakazującej zwrot dofinansowania po blisko trzech latach od jego otrzymania, w sytuacji gdy strona została poinformowana przez organ pismem z dnia [...] stycznia 2012 r., że wniosek został złożony w terminie.
Strona skarżąca wyjaśniła przy tym, iż wniosek o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych był złożony w terminie, a prośba o przywrócenie terminu została złożona wyłącznie z daleko posuniętej ostrożności.
Podniesiono również, że jednocześnie oczywistym jest, iż postępowanie w sprawie przywrócenia terminu było od początku bezprzedmiotowe, bowiem nie jest możliwe przywrócenie terminu, który nie został przekroczony. W ocenie Skarżącej tym samym wszelkie postanowienia wydane w toku postępowania o przywrócenie terminu są pozbawione znaczenia dla oceny prawidłowości dofinansowania. Dofinansowanie zostało wypłacone po zbadaniu przez Fundusz, czy stronie przysługuje dofinansowanie i w jakiej wysokości, a także czy spełnione są warunki do jego wypłaty. Strona skarżąca podkreśliła ponadto, że spełniała wszelkie wymagane prawem przesłanki do otrzymania dofinansowania za styczeń 2010 r., zatrudniała osoby niepełnosprawne i ponosiła koszty płacy tych osób. Strona spełniła przesłanki pozytywne w zakresie ubiegania się o dofinansowanie, a w sprawie nie wystąpiły określone w ustawie przesłanki negatywne, dlatego też dofinansowanie za styczeń 2010 r. zostało wypłacone prawidłowo i jest dofinansowaniem należnym, a żądanie jego zwrotu przez Fundusz w opinii Skarżącej nie znajduje podstawy prawnej. Wobec powyższego postępowanie w sprawie zwrotu dofinansowania należy uznać za bezprzedmiotowe i podlegające umorzeniu po uprzednim uchyleniu zaskarżonej decyzji.
W wyniku rozpatrzenia odwołania Minister Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia [...] października 2015 r. znak: [...] utrzymał w mocy decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] lutego 2015 r., w sprawie zwrotu środków przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za styczeń 2010 r.
W uzasadnieniu organ odwoławczy poparł stanowisko Prezesa Zarządu PFRON, wskazując ponadto, że postanowienie Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] stycznia 2012 r. znak: [...], na mocy którego Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych wypłacił dofinansowanie za styczeń 2010 r. wydane zostało z naruszeniem prawa i dotknięte było wadami, o których mowa w art. 156 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. powodującymi jego nieważność. Dlatego też postanowieniem z dnia 20 grudnia 2013 r. znak: [...] Minister Pracy i Polityki Społecznej stwierdził nieważność postanowienia Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] stycznia 2012 r. znak: [...].
Odnosząc się do argumentów Strony skarżącej Minister zauważył, że uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 czerwca 2011 r. sygn. akt I OPS 1/11 nie ma zastosowania do spraw wcześniej prawomocnie rozstrzygniętych, a postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej znak: [...] zostało wydane w dniu [...] czerwca 2010 r. W świetle powyższego w ocenie organu odwoławczego nie można było uznać, że Skarżąca złożyła wniosek w terminie i była uprawniona do otrzymania dofinansowania, natomiast postanowienia wydane w toku postępowania o przywrócenie terminu są pozbawione znaczenia dla oceny prawidłowości dofinansowania.
Organ ostatecznie wskazał, że w związku z tym, iż w obrocie prawnym jest postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] czerwca 2010 r. znak: [...], utrzymujące w mocy postanowienie Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (Wn-D) za miesiąc styczeń 2010 r. - nie było podstaw do wypłaty Skarżącej dofinansowania za ten okres i należało utrzymać w mocy decyzję rozstrzygającą w sprawie zwrotu środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych.
Na powyższą decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] października 2015 r. Skarżąca skierowała skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniosła o uchylenie jej w całości, jak też o uchylenie decyzji poprzedzającej i zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych.
W uzasadnieniu swojej skargi Skarżąca wskazała na te same argumenty, jak w odwołaniu, podkreślając ponadto, że organ naruszył prawo poprzez uznanie, że wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy ma postanowienie Ministra Pracy I Polityki Społecznej z dnia [...] czerwca 2010 r., którym Minister utrzymał w mocy postanowienie Prezesa Zarządu PFRON z dnia [...] czerwca 2010 r. o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za styczeń 2010 r. Podkreślono, że organ pominął, iż PFRON rozpatrzył pozytywnie wniosek Skarżącej uznając, że wniosek został złożony w terminie i spełnia wszystkie warunki formalne. Zarzucono też błędne ustalenie stanu faktycznego polegające na przyjęciu, że wniosek Skarżącej z dnia [...] lutego 2010 r. został złożony po terminie.
Zaskarżonej decyzji ponadto zarzucono rażące naruszenie przez organ:
• art. 7, 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak rozpatrzenia sprawy w sposób wszechstronny i wyczerpujący,
• art. 8 k.p.a. poprzez wydanie decyzji nakazującej zwrot środków PFRON po upływie niespełna 3 lat od uznania przez organ I instancji, że wniosek złożony przez Skarżącą spełniał wszystkie wymagania formalne, czego konsekwencją była wypłata wnioskowanych środków oraz oparcie żądania zwrotu środków na okolicznościach nie stanowiących przesłanek przewidzianych ustawą o rehabilitacji, a tym samym naruszenie zasady pogłębiania zaufania publicznego obywatela do Państwa,
• art. 57 § 4 k.p.a. w zw. z § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 9 stycznia 2009 r. w sprawie miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych przez błędne ich zastosowanie sprzeczne z uchwałą NSA z dnia 15 czerwca 2011 r. sygn. I OPS 1/11 poprzez przyjęcie, że sobota nie jest dniem równorzędnym z dniem wolnym od pracy, a w konsekwencji uznanie, że wniosek został złożony z uchybieniem terminu,
• art. 26 a) ust. 11 w zw. z art. 49 e) ustawy o rehabilitacji poprzez błędne ich zastosowanie polegające na dokonaniu ponownego badania wniosku o wypłatę dofinansowania za styczeń 2010 r. pod względem spełniania warunków formalnych i nakazanie zwrotu środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych,
• art. 105 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy niniejsze postępowanie winno zostać umorzone z uwagi na jego bezprzedmiotowość, bowiem wniosek o dofinansowanie został złożony w terminie i nie zaszły żadne inne przesłanki do zwrotu wypłaconych środków,
• art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z p. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718; dalej: p.p.s.a.), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego pod kątem zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Jednocześnie, zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonego postanowienia ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu (patrz: T. Woś - Postępowanie sądowo-administracyjne, Warszawa 1996 r., str. 224). W tym celu Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, iż organy administracji publicznej naruszyły przepisy prawa materialnego w sposób, które miał wpływ na wynik sprawy, jak również naruszyły przepisy postępowania w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zatem skarga jako zasadna podlega uwzględnieniu.
W pierwszej kolejności Sąd stwierdza, że stan faktyczny sprawy przyjęty przez Ministra Pracy i Polityki Społecznej i przedstawiony w części historycznej uzasadnienia uznaje za ustalony prawidłowo i przyjmuje go za podstawę oceny zaskarżonej decyzji.
Za bezsporny między stronami postępowania Sąd uznaje też fakt, że Skarżąca w dniu [...] lutego 2010 roku (poniedziałek) złożyła wraz wnioskiem o przywrócenie terminu wniosek o dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za styczeń 2010 r., jak również fakt, iż w lutym 2010 r. dzień 20 wypadał w sobotę.
Podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (tj. Dz. U. z 2011 r., Nr 127, poz. 721 z późn. zm., dalej jako ustawa o rehabilitacji), zgodnie z którą miesięczne dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych przysługuje pracodawcy po spełnieniu warunków określonych w art. 26a-26c ustawy o rehabilitacji. Zgodnie z art. 26a ust. 11 pkt 1 ustawy o rehabilitacji w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w wyniku kontroli albo analizy dokumentów zgromadzonych przez Fundusz lub danych, o których mowa w art. 49c tej ustawy, Prezes Zarządu Funduszu wydaje decyzję nakazującą zwrot wypłaconego dofinansowania w zakresie stwierdzonych nieprawidłowości.
Natomiast w myśl z art. 49e ust. 1 i 2 ustawy o rehabilitacji - stanowiącym podstawę wydania zaskarżonej decyzji - środki Funduszu podlegają zwrotowi w kwocie wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, pobranej w nadmiernej wysokości lub ustalonej w wyniku kontroli w zakresie stwierdzonych nieprawidłowości, określonej w drodze decyzji nakazującej zwrot wypłaconych środków wraz z odsetkami naliczonymi od tej kwoty, od dnia jej otrzymania, w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. Zwrotu środków dokonuje się w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania wezwania do zapłaty lub ujawnienia okoliczności powodujących obowiązek zwrotu.
Dodatkowo należy w tym miejscu wskazać, że z treści rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 9 stycznia 2009 r. w sprawie miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 8, poz. 43 z późn. zm.) - a konkretnie § 5 ust. 1 tego rozporządzenia – wynika, iż pracodawca składa wniosek o wypłatę miesięcznego dofinansowania za dany miesiąc i informację jego dotyczącą w terminie do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, którego dotyczą (w brzmieniu obowiązującym w 2010 roku).
Z kolei uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie w składzie 7 sędziów z dnia 15 czerwca 2011 r., sygn. akt I OPS 1/11 określa, że sobota jest dniem równorzędnym z dniem ustawowo wolnym od pracy w rozumieniu art. 57 § 4 k.p.a.
W uchwale NSA wskazał też to, że jeśli ustawodawca w innych procedurach wyraźnie określił, iż w przypadku, gdy ostatni dzień terminu przypada na sobotę, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu wolnym od pracy (np. art. 83 § 2 p.p.s.a.) oznacza tylko tyle, że w tych procedurach usunięte zostało źródło wątpliwości interpretacyjnych. Nie może być to natomiast argument przemawiający za stanowiskiem, że wolą ustawodawcy było przyjęcie takiego unormowania, aby w ogólnym postępowaniu administracyjnym sobota nie była traktowana jako dzień ustawowo wolny od pracy (patrz: LEX nr 818666).
Sąd – dokonując oceny zaskarżonych decyzji w świetle przytoczonych powyżej przepisów oraz bezspornego faktu, iż Skarżąca złożyła wniosek o dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych w poniedziałek następujący po sobocie, w którym to dniu upływał termin do złożenia wniosku, określony jako 20 dzień miesiąca następującego po miesiącu, którego wniosek dotyczył – uznał, że Skarżąca złożyła przedmiotowy wniosek w terminie zakreślonym przepisami rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 9 stycznia 2009 r., a tym samym była uprawniona do otrzymania dofinansowania.
Powyższa konstatacja prowadzi do uznania, że postępowanie prowadzone przez organy w przedmiocie przywrócenia terminu, zainicjowane wnioskiem Skarżącej, było bezprzedmiotowe, albowiem Strona skarżąca złożyła wniosek o dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych w terminie zakreślonym przepisami obowiązującymi w tym zakresie.
To powoduje, iż Skarżąca otrzymała dofinansowanie za miesiąc styczeń 2010 r. zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa materialnego, zatem organy bezpodstawnie wszczęły i prowadziły postępowanie mające na celu orzeczenie o zwrocie środków wypłaconych Skarżącej.
W ocenie Sądu organy naruszyły tym samym przepisy prawa procesowego oraz prawa materialnego w postaci art. 57 § 4 k.p.a. w zw. z § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 9 stycznia 2009 r. w sprawie miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych przez błędne ich zastosowanie sprzeczne z cyt. uchwałą NSA z dnia 15 czerwca 2011 r. sygn. I OPS 1/11 poprzez przyjęcie, że sobota nie jest dniem równorzędnym z dniem wolnym od pracy, a w konsekwencji uznanie, że wniosek został złożony z uchybieniem terminu.
Sąd pragnie wskazać w tym miejscu, że nie jest słuszne stanowisko Ministra przejawiające się w przekonaniu, iż organy winny stosować treść uchwały abstrakcyjnej składu 7 sędziów NSA tylko w odniesieniu do stanów faktycznych, które zaistniały po jej wydaniu.
W rozpoznawanej sprawie organy wszczęły postępowanie mające na celu orzeczenie zwrotu po wydaniu uchwały przez NSA i znały jej treść dokonując oceny, czy Skarżąca otrzymała dofinansowanie, czy też nie zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Organy miały zatem świadomość, że Skarżąca składając swój wniosek w poniedziałek następujący po sobocie, kiedy to upływał termin, złożyła wniosek w terminie w myśl cyt. uchwały NSA.
To jednocześnie powoduje, że w ocenie Sądu organy działały z naruszeniem art. 26 a) ust. 11 w zw. z art. 49 e) ustawy o rehabilitacji poprzez błędne ich zastosowanie polegające na dokonaniu ponownego badania wniosku o wypłatę dofinansowania za styczeń 2010 r. pod względem spełniania warunków formalnych i nakazanie zwrotu środków przez Skarżącą, a tym samym z naruszeniem art. 105 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy niniejsze postępowanie winno zostać umorzone z uwagi na jego bezprzedmiotowość, bowiem wniosek o dofinansowanie został złożony w terminie i nie zaszły żadne inne przesłanki do zwrotu wypłaconych środków.
Sąd jednocześnie uznał, że w rozpoznawanej sprawie powstała sytuacja wskazana w art. 135 p.p.s.a., zgodnie z którym Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia.
W obrocie prawnym pozostają bowiem wadliwe rozstrzygnięcia organów odnoszące się do odmowy przywrócenia Skarżącej terminu w sytuacji, gdy nie doszło do przekroczenia czy uchybienia terminu, a które to postępowanie było tym samym bezprzedmiotowe.
Tym samym Sąd uznał za stosowne uchylić postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] czerwca 2010 r. znak [...]i poprzedzające je postanowienie Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] marca 2010 r. znak [...]w sprawie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (Wn-D) za miesiąc styczeń 2010 r. oraz umorzyć to postępowanie.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c) oraz art. 145 § 3 p.p.s.a., w związku z art. 135 p.p.s.a., orzeczono jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku.
O kosztach postępowania Sąd orzekł zgodnie z art. 200 p.p.s.a.
Zasądzony zwrot kosztów postępowania sądowego zawiera zwrot całego wpisu sądowego oraz wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika w kwocie 3600 zł oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa (17 zł).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło