V SA/Wa 4810/21

PostanowienieWSA w Warszawie2022-04-26

Skład orzekający: Sędzia WSA Dariusz Czarkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych, oparte na umowie cywilnoprawnej, podlega kognicji sądu administracyjnego?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania skargi na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dotyczące odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych, gdy podstawą jest umowa cywilnoprawna. Umowy o dofinansowanie ze środków unijnych mają charakter cywilnoprawny, a wszelkie spory z nimi związane rozstrzygane są przez sądy powszechne, chyba że zaskarżone pismo stanowi akt administracyjny w rozumieniu PPSA.
Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę do WSA w Warszawie na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) z dnia 27 sierpnia 2021 r. dotyczące odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych. Pomoc ta była przyznana na podstawie umowy cywilnoprawnej z dnia 1 czerwca 2016 r. ARiMR odmówiła wypłaty pomocy, powołując się na nierzetelny dokument złożony przez skarżącego we wniosku o przyznanie pomocy. Skarżący wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy, jednak organ podtrzymał swoje stanowisko. ARiMR w odpowiedzi na skargę wniosła o jej odrzucenie, wskazując na brak właściwości sądu administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący- Sędzia WSA Dariusz Czarkowski po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. P. na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 27 sierpnia 2021 r. nr DDI-WO.65000.OR1533461.16.2021.AS w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia 8 września 2021 r. R. P. (skarżący, strona) złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z 27 sierpnia 2021r. nr DDI-WO.65000.OR1533461.16.2021.AS, w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych. W dniu 1 czerwca 2016 r. Skarżący zawarł z ARiMR umowę o przyznaniu pomocy nr [...], zwaną dalej "umową", w zakresie poddziałania "Wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych" typ operacji "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. W ramach ww. umowy, Skarżący zobowiązał się do realizacji jednoetapowej operacji, której zakres rzeczowy i finansowy określono w zestawieniu rzeczowo-finansowym operacji, stanowiącym załącznik nr 1 do umowy, który obejmował zakup drzew jabłoni – odmiany Golden 4800 szt., odmiany Gala Must 3300 szt., oraz odmiany Szampion 1600 szt., zakup ogniwa (instalacji) fotowoltaicznego o mocy 39,69 kWp oraz zakup opryskiwacza sadowniczego o poj. 1500-1700 l. W umowie określono iż celem operacji jest zwiększenie rentowności i konkurencyjności gospodarstwa Skarżącego. W dniu 5 lutego 2019 r., Skarżący złożył w Biurze Wsparcia Inwestycyjnego Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR (dalej: BWI) wniosek o płatność potwierdzający wykonanie inwestycji realizowanej na podstawie powyższej umowy. W toku rozpoznawania wniosku o płatność BWI powzięło informację o przedstawieniu przez Skarżącego nierzetelnego dokumentu tj. zaświadczenia o numerze wpisu do rejestru producentów integrowanej produkcji roślin z dnia 31 marca 2016 r., który został złożony w ARiMR jako załącznik do wniosku o przyznanie pomocy, w naborze przeprowadzonym w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych" typ operacji "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego PROW w latach 2014-2020 z obszaru "D". W związku z tym BWI w dniu 7 października 2019 r., i 27 stycznia 2020 r., pismem P-3/379, poinformowało Skarżącego o wydłużeniu terminu rozpatrywania wniosku o płatność z uwagi na konieczność uzyskania dodatkowych wyjaśnień i opinii od podmiotu zewnętrznego. W związku z powyższym w dniu 9 marca 2021 r. BWI skierowało do Skarżącego pismo informujące o odmowie wypłaty pomocy dla całości operacji. W uzasadnieniu powołano się na nierzetelny dokument, którym posłużył się Skarżący, ubiegając się o przyznanie pomocy w ARiMR. W odpowiedzi na ww. rozstrzygnięcie Skarżący w dniu 24 marca 2021 r., złożył do Prezesa ARiMR wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym wskazywał na brak podstaw do stwierdzenia iż dany dokument jest fałszywy gdyż nie zostało to potwierdzone orzeczeniem sądu lub innego organu. W wyniku przeprowadzenia analizy dokumentacji sprawy na etapie rozpatrywania prośby o ponowne rozpatrzenie sprawy Wydział Odwołań Departamentu Działań Inwestycyjnych zajął stanowisko, że rozstrzygnięcie BWI z dnia 9 marca 2021 r. zasługuje na podtrzymanie. R. P. wniósł skargę na ww. rozstrzygnięcie Prezesa ARiMR z dnia 27 sierpnia 2021 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie wskazując na brak właściwości sądu administracyjnego do rozpoznania sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", Sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. W ocenie Sądu właściwe jest stanowisko organu, iż sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania skargi Skarżącego na pismo ARiMR z 27 sierpnia 2021r. Umowa z 1 czerwca 2016 r. zawarta pomiędzy Skarżącym a ARiMR, to umowa o przyznaniu pomocy w rozumieniu art. 34 ust. 1 ustawy z 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że umowa o dofinansowanie projektu ze środków unijnych, czy też umowa o przyznaniu ze środków unijnych pomocy na realizację inwestycji, ma charakter cywilnoprawny i nie zmienia tego okoliczność, że specyfika takich umów polega na połączeniu rozwiązań konstrukcyjnych charakterystycznych dla prawa zobowiązań z elementami prawa publicznego (por. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 25 września 2019 r. sygn. akt V SA/Wa 1377/19, postanowienie NSA z dnia 26 lutego 2020 r. sygn. akt I GSK 93/20). W momencie zawarcia umowy cywilnoprawnej o przyznanie pomocy finansowej etap postępowania administracyjnego i (ewentualnie) sądowoadministracyjnego został zamknięty. W związku z powyższym, po zawarciu umowy cywilnoprawnej, wszelkie wnioski o płatność oraz pisma organu kierowane, stosownie do zapisów umowy, do beneficjenta, następują w wykonaniu umowy cywilnoprawnej o przyznanie pomocy finansowej, a wszelkie roszczenia z tym związane są rozstrzygane przez sąd powszechny. Dodać należy, że zaskarżone pismo nie stanowi podejmowanego w postępowaniu administracyjnym rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. Nie jest to więc autorytatywna wypowiedź władzy administracyjnej, lecz pismo dotyczące skutków niewykonania przez Skarżącego zobowiązań przewidzianych umową zawartą w dniu 1 czerwca 2016 r. ARiMR działała bowiem jako strona stosunku cywilnoprawnego, a nie jako organ administracji publicznej. Nadto w § 19 omawianej umowy wprost wskazano, że wszystkie spory pomiędzy Agencją a Beneficjentem rozstrzygane będą przez sąd powszechny właściwy dla siedziby Agencji. Tym samym właściwy w niniejszej sprawie jest sąd powszechny, a nie sąd administracyjny, zatem sprawa nie należy do kognicji WSA w Warszawie. Zdaniem Sądu, nie powinno zatem budzić wątpliwości, że skarga została wniesiona na akt administracyjny niepodlegający zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Podstawę niniejszego postanowienia stanowił art. 58 § 1 pkt 1, § 3 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło