V SA/Wa 482/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia NSA - Małgorzata Dałkowska – Szary, Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Protokolant - Małgorzata Sieczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2009 r. sprawy ze skargi K. B. na pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków z budżetu UE; oddala skargę Przedmiotem skargi K. B. jest pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] listopada 2008 r. w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków z budżetu Unii Europejskiej. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco; W dniu [...] czerwca 2008r. Skarżący K. B. złożył do M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. wniosek o przyznanie pomocy w ramach działania "Różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007-2013. Po przeprowadzeniu weryfikacji wniosku pismem z dnia [...] listopada 2008r. nr [...] Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa poinformowała K.B. o odmowie przyznania pomocy, z uwagi na niespełnienie warunków określonych w § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007-2013 (Dz.U. z 2007r., Nr 200, poz.1442 z późn.zm.). W uzasadnieniu organ podniósł, iż Wnioskodawca załączył zaświadczenie wydane przez Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w P., z którego wynika, iż nie figuruje on w ewidencji osób podlegających ubezpieczeniu społecznemu rolników. Zgodnie natomiast z § 2 ust.1 lit. f) ww. rozporządzenia o pomoc może ubiegać się rolnik lub jego domownik w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, lub małżonek tego rolnika, który jest nieprzerwanie ubezpieczony w pełnym zakresie na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, przez okres co najmniej 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku o przyznanie pomocy. Pismem z dnia [...] grudnia 2008 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) K.B. wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa. W wyniku rozpatrzenia wezwania Zastępca Prezesa ARiMR w piśmie z dnia [...] lutego 2009r. nr [...] stwierdził, iż w sprawie nie doszło do naruszenia prawa, a argumentacja przedstawiona przez Wnioskodawcę nie znajduje uzasadnienia. W skardze z 9 marca 2009r. uzupełnionej pismem procesowym z 19 maja 2009r. K.B. zaskarżył pismo ARiMR z dnia [...] listopada 2008r. odmawiające przyznania pomocy finansowej ze środków z budżetu UE. W motywach skargi podniósł m.in., iż działania ARiMR jak i przepisy ww. rozporządzenia w sposób ewidentny dyskryminują przedsiębiorców ze względu na sposób ubezpieczenia społecznego naruszając rażąco zasadę konkurencyjności. Powyższe narusza, zdaniem Skarżącego, art.32 Konstytucji, który wprowadza zakaz dyskryminacji w działalności gospodarczej z jakiejkolwiek przyczyny, a więc również ze względu na sposób ubezpieczenia. W odpowiedzi na skargę Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosła o jej oddalenie jako niezasadnej, podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonym piśmie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W oparciu o treść art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola taka jest dokonywana w oparciu o stan faktyczny sprawy i przepisy prawne statuujące podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, istniejące w czasie podejmowania zaskarżonego aktu lub zaskarżonej czynności (art. 133 p.p.s.a.). Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie ww. ustaw, Sąd uznał, że orzeczenie to jest prawidłowe - wydane w oparciu o prawidłowo ustalony stan faktyczny i prawidłowo zastosowane przepisy prawa. Pomoc finansowa przyznawana w ramach w/w Działania objęta jest Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Celem w/w Działania jest Różnicowanie działalności rolniczej w kierunku podejmowania lub rozwijania przez rolników, domowników i małżonków rolników, działalności nierolniczej lub związanej z rolnictwem, co wpłynie na tworzenie pozarolniczych źródeł dochodów, promocję zatrudnienia poza rolnictwem na obszarach wiejskich. Fundusze Strukturalne przyznawane z budżetu UE skierowane są do bardzo szerokiego spektrum podmiotów a pomoc finansowa przyznawana w ramach tych że Funduszy objęta jest w przeważającej liczbie przypadków współfinansowaniem z budżetu RP. Dofinansowanie przeznaczane w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (w ramach, które o dofinansowanie występował Skarżący) jest wyselekcjonowanym rodzajem pomocy finansowej skierowanym do szeroko rozumianego sektora rolniczego nie zaś do innych gałęzi działalności obsługiwanym przez komórki (np. Agencje Rządowe) podlegające pod Ministerstwo Gospodarki, Ministerstwo Rozwoju Regionalnego, Ministerstwo Środowiska, Ministerstwo Infrastruktury, Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej etc. Należy więc zauważyć, iż Skarżący ma możliwość skorzystania z bardzo szerokiej gamy dostępnych rodzajów pomocy finansowej współfinansowanej z budżetu UE. Zgodnie z art. 5 ust. 1 z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity: Dz. U. 2007 r. Nr 11 poz. 74 z późn. zm.) Ubezpieczenie społeczne rolników, jeżeli nie podlegają oni obowiązkowi ubezpieczeń społecznych na podstawie ustawy, regulują odrębne przepisy. Kwestie ubezpieczenia społecznego rolników reguluje ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (tekst jednolity: Dz. U. 2008 r. Nr 50 poz. 291 z późn. zm.) Jest to celowe działanie ustawodawcy, który dostosował system ubezpieczeń m.in. do charakteru pracy i warunków panujących na wsi. Realizacja w/w Działania tworzy warunki dla zrównoważonego rozwoju społecznogospodarczego obszarów wiejskich przez udzielenie pomocy na podejmowanie, rozwijanie przez rolników, domowników i małżonków rolników działalności nierolniczej lub związanej z rolnictwem w zakresie produkcji lub usług. Zastosowanie kryterium wymogu, iż o pomoc może ubiegać się rolnik lub jego domownik w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, lub małżonek tego rolnika jednoznacznie wskazuje, iż pomoc finansową w ramach tegoż Działania skierowana jest do osób prowadzących działalność rolniczą. Naturalną konsekwencją w/w wymogu jest weryfikacja m.in. kryterium polegania ubezpieczeniu społecznemu rolników poprzez uzyskanie zaświadczenia o figurowaniu w ewidencji osób polegających w/w rodzajowi ubezpieczenia. Informacje w zakresie wymogów stawianych rolnikom starającym się o pomoc finansową w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 dostępne były w czasie składania wniosku, w instrukcjach wypełniania wniosku oraz w Programie Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 stanowiącym załącznik do Obwieszczenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 października 2007 r. w sprawie Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (M.P. nr 94, poz. 1035). Reasumując z uwagi na fakt, iż Skarżący dołączył do wniosku o pomoc finansową zaświadczenie wydane przez Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w P. zgodnie z treścią którego nie figuruje on w ewidencji osób polegających ubezpieczeniu społecznemu rolników – tym samym nie spełnił kryterium przyznania pomocy wskazanego w § 2 ust.1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Dlatego też zgodnie z art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich ze względu na nie spełnienie przez Wnioskodawcę warunków przyznania pomocy, ARiMR poinformowała Skarżącego w formie pisemnej, o odmowie jej przyznania z podaniem przyczyn odmowy. Podkreślić również należy, iż zarzut dotyczący naruszenia art. 32 Konstytucji poprzez nieuwzględnienie w przepisach dotyczących przyznawania pomocy w ramach działania "Różnicowanie w kierunku działalności nie rolniczej" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013" osób nie podlegających ubezpieczeniu społecznemu rolników nie jest zasadny. Art. 32 Konstytucji stanowi, iż wszyscy są wobec prawa równi, wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. Nikt nie może być dyskryminowany w życiu publicznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny. O pomocy przyznawanej w ramach Programu decydujące znaczenie ma spełnienie wymogów jej przyznania. Skarżący wobec tego iż nie spełnił wymogów podlegania ubezpieczeniu społecznym rolników z pomocy tej nie może skorzystać. Nie jest to jednak przejaw dyskryminacji i nierównego traktowania w rozumieniu art. 32 Konstytucji. Nie doszło również do naruszenia przepisu art. 7 ustawy z dnia 2 lipca 2004 o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 07.155.1095 jt. z poźn. zm.) Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej nie zawiera definicji legalnej pojęcia ,, pomoc publiczna". Określenia tego terminu nie zawiera ani podstawowy akt krajowy, ani też regulacje wspólnotowe. Zgodnie z orzecznictwem i doktryną uniwersalnym określeniem tego terminu jest ,,świadczenie na rzecz przedsiębiorstwa pochodzące od państwa lub ze źródeł państwowych (zwiększające przy tym wydatki lub zmniejszające przychody państwa), które przynosi temu przedsiębiorstwu korzyść, jakiej nie mogłoby uzyskać w ramach normalnej działalności gospodarczej (komentarz do art. 7 ustawy z dnia 02.07.2004r. M. Brożyna, M. Chudzik, K. Kohutek, J. Molis, S. Szustek – Komentarz) Zgodnie z brzmieniem art. 87 ust. 1 TWE skoro beneficjentem wsparcia ze środków publicznych muszą być określone przedsiębiorstwa lub gałęzie produkcji to oznacza możliwość skierowania konkretnego rodzaju pomocy publicznej do przedsiębiorców spełniających określone wymogi i w określonej formie. Powołanie się w skardze na publikacje dotyczące zagadnień ogólnych pomocy publicznej dla przedsiębiorców wskazane w komentarzu do art. 7 ustawy z dnia 2 lipca 2004r., o swobodzie działalności gospodarczej M. Brożyna i inni –(pow./pow.) wyznacza ogólne ramy udzielania pomocy publicznej przez państwo wprowadzając wymóg przestrzegania dwóch zasad równości i konkurencyjności. Pomoc zaś w ramach działania ,,Różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej jest pomocą skierowaną do osób prowadzących działalność rolniczą. Nie oznacza to jednak naruszenia reguł konkurencyjności poprzez promowanie przedsiębiorców ubezpieczonych w KRUS. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznając, że zaskarżone pismo jest zgodne z prawem na podstawie art. 151p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.