V SA/Wa 483/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), Sędzia WSA - Jolanta Bożek, Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Protokolant - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2009 r. sprawy ze skargi Z. K. – [...] na pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków z budżetu UE; 1. uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa; 2. zasądza od Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz Z. K. – [...] kwotę 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi z 11 marca 2009 r. (data nadania) wniesionej przez Z. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Z. [...] jest rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nr [...] z [...] lipca 2008r. r. w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich (PROW) na lata 2007-2013 w zakresie działania 123 "Zwiększenie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej". Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym: Wnioskiem z 9 maja 2008r., złożonym w ramach PROW na lata 2007-2013, Z. K. zwrócił się do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o pomoc finansową w ramach działania "Zwiększenie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej". Pismem z [...] lipca 2008r. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odmówiła skarżącemu przyznania pomocy z uwagi na niespełnienie warunków określonych w § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zwiększenie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich (PROW) na lata 2007-2013 (Dz.U. Nr 200, poz. 1444, ze zm.). Organ wskazał, iż powodem odmowy przyznania pomocy był brak strony nr 2 wniosku. Pismem z 5 sierpnia 2008r. Skarżący wystąpił z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa wskazując, iż złożył kompletny wniosek o przyznanie pomocy. Na dowód powyższego załączył podpisaną za zgodność kserokopię złożonego wniosku. Pismem nr [...] z [...] września 2008r. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa stwierdziła, że nie doszło do naruszenia prawa, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w piśmie z [...] lipca 2008r. Organ wskazał, iż załączona do wezwania kopia wniosku poświadczona za zgodność z oryginałem przez Skarżącego nie może stanowić podstawy do stwierdzenia, iż wniosek złożony w dniu 9 sierpnia 2008r. był kompletny. Wyżej wymieniona kopia wniosku została oznaczona stemplem ARiMR jedynie na pierwszej stronie, w związku z czym brak było, zdaniem organu, podstaw do uznania, iż złożony przez zainteresowanego wniosek był kompletny, czyli zawierał drugą stronę. W dniu 11 marca 2009 r. Z. K. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] lipca 2008r., wnosząc o jego uchylenie w całości. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił w szczególności naruszenie następujących przepisów prawa: a) przepisu art. 21 ust. 2 pkt 1) i pkt 2) oraz art. 21 ust. 3 w związku z art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 ze zm.), poprzez swobodne przyjęcie przez Organ, że Skarżący nie dołączył do złożonego wniosku z dnia 9 maja 2008 roku strony nr 2 wniosku, mimo przedstawienia dowodów na złożenie kompletnego wniosku, a tym samym obciążenie Skarżącego skutkami zaginięcia części wniosku w sytuacji, gdy nie można wykluczyć, że zaginięcie to nastąpiło po złożeniu przesyłki w organie, co stanowi oczywiste naruszenie zasady praworządności (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 października 2004 roku, sygn. akt: IV SAB 431/03), jak również naruszenie zasady wyczerpującego rozpatrzenia przez Organ, przed którym toczyło się postępowanie, całego materiału dowodowego w niniejszej sprawie. Skarżący zaznaczył, iż zgodnie z treścią przepisu § 6 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ppkt a) i b) rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 sierpnia 2007 roku w sprawie szczegółowego zakresu zadań instytucji zarządzającej wykonywanych przez niektóre podmioty jako zadania delegowane oraz sposobu ich wykonywania w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. Nr 150, poz. 1067), to na ARiMR ciąży m.in. obowiązek zapewnienia wykonywania zadań instytucji zarządzającej (tj. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi) poprzez powierzenie wykonywania tych zadań osobom posiadającym kwalifikacje lub doświadczenie, które m.in. zapewnią ich prawidłowe, rzetelne i bezstronne wykonanie, a także zapewnienie ich wykonywania we właściwych warunkach technicznych, co z uwagi na zaginięcie strony nr 2 ww. wniosku z dnia 9 maja 2008 roku nie zostało w niniejszej sprawie dopełnione, natomiast negatywnymi skutkami wadliwego działania Organu został obciążony w całości Skarżący; b) naruszenie art. 22 ust. 3 ww. ustawy z dnia 7 marca 2007 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich (...), poprzez wskazanie przez Organ w wyniku ponownego zbadania prawidłowości zaskarżonego aktu z zakresu administracji publicznej, dwóch różnych podstaw stanowiących przyczynę odmowy przyznania wnioskowanej pomocy, przy czym podstawy te wywołują różne skutki prawne i w różny sposób określają sytuację prawną Skarżącego; c) naruszenie art. 4 ust. 3 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 roku ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzania procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do działań wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.Urz.UE. L 368 z 23.12.2006r.), poprzez zastosowanie niezgodnego z treścią tegoż rozporządzenia § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zwiększanie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U., Nr 200, poz.1444 z późn. zm.), przy czym zgodnie z treścią Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 to na ARiMR ciąży zapewnienie zgodności procedury kwalifikowania wniosków oraz przyznawania pomocy z zasadami określonymi w przepisach Unii Europejskich; d) naruszenie postanowień ww. rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 17 października 2007 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej (...), w szczególności § 8 ust. 2 w związku z § 9 ust. 1 oraz § 10 ust. 1 i ust. 2 tegoż rozporządzenia, poprzez błędną i dowolną wykładnię ww. przepisów, która w konsekwencji doprowadziła do odmowy dokonania oceny merytorycznej wniosku Skarżącego i tym samym pozbawienia go możliwości uzyskania środków pomocowych w ramach w/w programu. W odpowiedzi na skargę Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa podtrzymała swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu i wniosła o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne, w tym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 07 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269). Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z 30 08 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), w którym wskazano, iż sądy stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa administracyjnego i toczącego się przed nim postępowania prowadzącego do oceny, czy zaskarżone akty lub czynności z zakresu administracji publicznej odpowiadają prawu i czy postępowanie poprzedzające ich wydanie nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia organu administracji. Rozpatrując sprawę w oparciu o wskazane kryteria Sąd stwierdza, iż skarga Z. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Z. [...] jest zasadna. W ocenie Sądu zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do jednoznacznego przyjęcia, wbrew stanowisku organu, iż Skarżący złożył w dniu 9 maja 2008r. niekompletny wniosek o pomoc finansową w ramach działania "Zwiększenie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej", niespełniający wymogu z § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zwiększanie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Sąd podnosi, iż zapis przywołanego przepisu skutek w postaci nieprzyznania pomocy wiąże: - ze złożeniem wniosku po terminie, - z niedołączeniem do niego określonych dokumentów, - z niewypełnieniem formularza we wszystkich wymaganych pozycjach. Stan faktyczny rozpoznawanej sprawy, tj. brak 2-giej strony wniosku nie jest zatem tożsamy z dyspozycją § 10 ust. 1 rozporządzenia, w którym mowa jest o niewypełnieniu wymaganych pozycji i nie powinien wprost prowadzić do nieprzyznania pomocy. Wydanie Skarżącemu przez organ potwierdzenia złożenia Wniosku pozwala na domniemanie, iż wniosek ten był kompletny co do ilości stron. Tym bardziej, że na piśmie potwierdzającym jego złożenie przyjmujący wniosek pracownik organu odręcznie odnotował brak wśród przyjmowanych dokumentów zapytań ofertowych, druków ZUS, decyzji Inspekcji Weterynaryjnej lub Państwowej Inspekcji Sanitarnej i Inspekcji Ochrony Środowiska. Ustalenie tych braków wymagało co najmniej przekartkowania przedłożonych dokumentów i trudno – w ocenie Sądu - przyjąć, iż brak strony nr 2, na której powinny znajdować się tak istotne dane jak imię, nazwisko i adres wnioskującego, mógł umknąć uwadze pracownika organu. Najnowsze orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, dotyczące środków unijnych, wyrażone m.innymi w sprawie o sygn.II GSK 466/08, której przedmiotem były płatności bezpośrednie do gruntów rolnych, wskazuje na konieczność wykształcenia praktyki stosowania przez organy zasady uwzględniania przy załatwianiu spraw słusznego interesu obywateli. Zdaniem NSA, tam, gdzie pracownik organu administracji może wychwycić w momencie przyjmowania wniosku narzucającą się już na pierwszy rzut oka rozbieżność między intencją wnioskodawcy a zapisem powinien poinformować o tym składającego wniosek. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w takiej sytuacji wyciągnięcie negatywnych dla strony konsekwencji w wyniku późniejszej kontroli nie daje się pogodzić z zasada wyrażoną w art. 7 i 8 kpa. Tezę tę, w ocenie Sądu, należy rozciągnąć na stan faktyczny mający miejsce w rozpoznawanej sprawie. Pracownik organu mógłby i powinien w momencie przyjmowania wniosku wychwycić rzucający się w oczy brak w składanym wniosku strony nr 2. Jeżeli, jak twierdzi organ, we wniosku Skarżącego brak ten wystąpił, pracownik powinien zatem poinformować o tym składającego, by nie doszło do wyciągnięcia negatywnych dla strony konsekwencji w wyniku późniejszej kontroli wniosku, co naruszałoby zasadę uwzględniania przy załatwianiu spraw słusznego interesu obywateli. W sytuacji niewychwycenia braku jednej ze stron wniosku w chwili jego składania, zdaniem Sądu, zastosowanie winien mieć § 10 ust. 3 rozporządzenia Ministra i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zwiększanie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 zwłaszcza, że adres wnioskodawcy, pomimo braku strony nr 2, był organowi znany i nie zachodziła podstawa z § 10 ust. 2 rozporządzenia do pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku w oparciu o art. 146 § 1 oraz art. 200 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.