V SA/Wa 4832/15

WyrokWSA w Warszawie2016-11-22

Skład orzekający: Irena Jakubiec-Kudiura, Izabella Janson, Jarosław Stopczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania płatności rolnych, wydana na skutek braku wniosku strony o podjęcie zawieszonego postępowania w terminie 3 lat, może zostać uznana za nieważną z powodu braku podstawy prawnej lub rażącego naruszenia prawa?
Ratio decidendi
Decyzja o umorzeniu postępowania, wydana na podstawie art. 105 § 1 Kpa w związku z art. 98 § 2 Kpa, po tym jak strona nie zwróciła się o podjęcie zawieszonego postępowania w terminie 3 lat, jest zgodna z prawem. Brak wniosku o podjęcie postępowania w ustawowym terminie skutkuje uznaniem żądania wszczęcia postępowania za wycofane, co stanowi podstawę do umorzenia. W związku z tym, decyzja umarzająca postępowanie nie jest dotknięta wadą nieważności z powodu braku podstawy prawnej ani rażącego naruszenia prawa.
Stan faktyczny
Skarżący R. S. złożył wniosek o przyznanie płatności rolnych za 2010 r. Po odmowie przyznania płatności i uchyleniu tej decyzji, R. S. wniósł o zawieszenie postępowania, które zostało zawieszone. Ponieważ skarżący nie zwrócił się o podjęcie postępowania w ciągu 3 lat, organ umorzył postępowanie. Następnie R. S. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji umarzającej, który został odrzucony przez kolejne instancje ARiMR. Skarżący zaskarżył ostateczną decyzję Prezesa ARiMR do WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Protokolant specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2016 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji umarzającej postępowanie w sprawie przyznania płatności w ramach wsparcia bezpośredniego za 2010 r; oddala skargę. W dniu 17 maja 2010 r. R. S. (dalej też : Strona, Skarżący) złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w C. wniosek o przyznanie płatności na rok 2010. W dniu (...) stycznia 2011 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w C. decyzją Nr (...) odmówił przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010. Od przedmiotowej decyzji R. S. wniósł odwołanie. Dyrektor M. Oddziału Regionalnego ARiMR w K. w dniu (...) marca 2011 r. decyzją Nr (...) uchylił zaskarżoną decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w C. Nr (...) z dnia (...) stycznia 2011 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, tj. Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR w C.. W dniu 2 maja 2011 r. R. S. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w C. pismo, w którym wskazał, iż wnosi na podstawie art. 98 § 1 Kpa o zawieszenie postępowania o przyznanie płatności za 2010 r. Wobec powyższego postanowieniem z dnia (...) maja 2011 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w C. zawiesił postępowanie administracyjne w sprawie rozpatrzenia wniosku o przyznanie płatności obszarowych na rok 2010. Postanowienie to zostało doręczone Stronie w dniu 25 maja 2011 r. W postanowieniu Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w C. pouczył R. S., iż na podstawie art. 98 § 2 Kpa, jeżeli w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania żadna ze stron nie zwróci się o podjęcie postępowania, żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane. Wobec tego, iż Skarżący nie zwrócił się w okresie 3 lat od zawieszenia postępowania o jego podjęcie Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w C. decyzją z dnia (...) września 2014 r. nr (...) umorzył w całości postępowanie w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010. Pismem z dnia 30 kwietnia 2015 r. (data wpływu 1 czerwca 2015 r.) R.S. wskazał, iż "oczekuję uchylenia na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa prawomocnych decyzji odmawiających przyznania mi płatności za rok 2010 i za 2011 rok". Pismem z dnia 3 czerwca 2015 r. Dyrektor M. Oddziału Regionalnego ARiMR w K. wezwał R. S. do wskazania m. in. jakich konkretnie decyzji dotyczy zawarty w ww. piśmie wniosek o stwierdzenie nieważności (należy podać przynajmniej numery i daty wydania tych decyzji). Pismem z dnia 12 czerwca 2015 r. (data wpływu 16 czerwca 2015 r.), w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia braków, R. S. wskazał, że wniosek o stwierdzenie nieważności dotyczy decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w C. odmawiającej przyznania płatności za rok 2010. Postanowieniem z dnia (...) czerwca 2015 r. Dyrektor M. Oddziału Regionalnego ARiMR w K. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w C. z dnia (...) stycznia 2011 r. W dniu 7 lipca 2015 r. R. S. wniósł zażalenie na postanowienie z dnia (...) czerwca 2015 r. Prezes ARiMR postanowieniem z dnia (...) lipca 2015 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Zawiadomieniem z dnia 21 lipca 2015 r. Prezes ARiMR przekazał Dyrektorowi M. Oddziału Regionalnego ARiMR w K. podanie R. S. z dnia 7 lipca 2015 r. w części dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w C. z dnia (...) września 2014 r. o umorzeniu postępowania w całości. W dniu (...) sierpnia 2015 r. Dyrektor M. Oddziału Regionalnego ARiMR w K. wydał decyzję o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w C. z dnia (...) września 2014 r. o umorzeniu postępowania w całości w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010. Od przedmiotowej decyzji R. S. wniósł odwołanie do Prezesa ARiMR. Prezes ARiMR decyzją z dnia (...) października 2015 roku utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy wskazał, iż podjęcie zawieszonego postępowania może nastąpić wyłącznie na wniosek Strony, a nie z urzędu. W okresie zawieszenia postępowania organ administracji publicznej nie podejmuje zwykłych czynności proceduralnych. Zawieszenie postępowania wstrzymuje bieg terminów przewidzianych w kodeksie, które rozpoczęły swój bieg przed zawieszeniem postępowania. Podkreślił, iż w postanowieniu z dnia (...) maja 2011 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w C. pouczył R. S. na podstawie art. 98 § 2 Kpa, że jeżeli w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania żadna ze stron nie zwróci się o podjęcie postępowania, żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane. Natomiast R. S. w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania nie zwrócił się o podjęcie zawieszonego postępowania. Wyjaśnił, iż zgodnie z treścią art. 98 § 2 Kpa brak wniosku strony postępowania o podjęcie zawieszonego postępowania w okresie trzech lat od dnia jego zawieszenia obliguje organ do uznania za wycofane żądanie wszczęcia postępowania. W związku z powyższym Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w C. decyzją Nr (...) z dnia (...) września 2014 r. umorzył w całości postępowanie w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, o które R. S. ubiegał się we wniosku o przyznanie płatności na rok 2010. Od przedmiotowej decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w C. R. S. nie wniósł odwołania. Natomiast decyzją Nr (...) z dnia (...) sierpnia 2015 r., w wyniku rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w C. z dnia (...) września 2014 r., Dyrektor M. Oddziału Regionalnego ARiMR w K. odmówił stwierdzenia jej nieważności. W uzasadnieniu tej decyzji Dyrektor M. Oddziału Regionalnego ARiMR w K. wskazał, iż na dzień wydania decyzji sprawa dot. płatności obszarowych za 2010 r. dla Strony jest rozstrzygnięta ostateczną decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w C. z dnia (...) września 2014 r., umarzającą postępowanie dot. wniosku o ww. płatności. Bezspornym pozostaje żądanie strony zawieszenia postępowania dot. płatności za 2010 r., zawieszenie tego postępowania w związku z tym żądaniem, brak jednoznacznego wniosku strony o jego podjęcie oraz brzmienie art. 98 § 2 K.p.a. regulujące brak żądania podjęcia sprawy zawieszonej na wniosek. W takich okolicznościach Dyrektor OR ARiMR nie doszukał się powodów do stwierdzenia nieważności decyzji, która była konsekwencją ww. okoliczności i przepisu określającego ich skutki. Skoro zatem decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w C. z dnia (...) września 2014 r. wydana została z uwzględnieniem przepisów prawa oraz w oparciu o cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, nie ma podstaw do stwierdzenia, iż została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa, które z kolei pociągałoby za sobą konieczność stwierdzenia jej nieważności w oparciu o tryb określony w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Niezależnie od powyższego zauważył, iż organ właściwy dla stwierdzenia nieważności decyzji z urzędu bada, czy skarżone decyzje nie są objęte innymi, niż wymienione przez Skarżącego, wadami powodującymi ich nieważność. Wyjaśnił, iż zgodnie z art. 156 § 1 pkt 1 Kpa organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości. W myśl tego przepisu naruszenie każdego rodzaju właściwości przez organ administracji przy wydawaniu decyzji administracyjnej powoduje jej nieważność bez względu na trafność merytorycznego rozstrzygnięcia. Zgodnie zaś z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r., poz. 1164, z późn. zm.) Kierownik Biura Powiatowego Agencji jest właściwy w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów oraz wsparcia specjalnego, chyba że ustawa stanowi inaczej. Właściwość miejscową Kierownika Biura Powiatowego Agencji ustala się według miejsca zamieszkania lub siedziby rolnika. Zatem decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w C. z dnia (...) września 2014 r. o umorzeniu postępowania w całości w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010 została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, zgodnie z właściwością rzeczową i miejscową, którą określa art. 5 ust. 2 ustawy o płatnościach. W związku z powyższym stwierdził, iż organem właściwym rzeczowo i miejscowo w sprawie rozpatrzenia wniosku R. S. o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010, był Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w C.. Dalej zauważył, iż zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej. Brak podstawy prawnej oznacza, że decyzja podstawy takiej nie posiada, nie zaś to, że podstawa ta jest w niej niewymieniona, bądź wymienia niewłaściwy przepis. W doktrynie prawa administracyjnego prezentowany jest natomiast pogląd, zgodnie z którym "rdzeń znaczenia pojęcia decyzja wydana bez podstawy prawnej jest jednoznaczny, bo albo nie ma przepisu prawnego, który umocowuje administracją publiczną do działania, albo też przepis jest, ale nie spełnia wymagań podstawy prawnej działania organów tej administracji, polegającego na wydawaniu decyzji administracyjnych i postanowień, rozumianych jako indywidualne akty administracyjne zewnętrzne. Przepis taki daje podstawy albo do stosowania innych prawnych form działania albo wyznacza ściśle ramy i rodzaje załatwiania spraw przez wydanie decyzji. Z dokumentacji zgromadzonej w przedmiotowej sprawie wynika, iż Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w C. w decyzji z dnia (...) września 2014 r, o umorzeniu postępowania w całości w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010 wskazał, iż została ona wydana w oparciu o przepis art. 105 § 1 Kpa w związku z art. 98 § 2 Kpa. Mając na względzie powyższe wskazał, że brak jest podstaw do uznania, iż będąca przedmiotem wniosku R. S. decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w C. o umorzeniu postępowania w całości w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010 została wydana bez podstawy prawnej. Zauważył, że kwestia przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010 nie była uprzednio rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną, a zatem w przedmiotowej sprawie nie zaistniała przesłanka stwierdzenia nieważności wymieniona w art. 156 § 1 pkt 3 Kpa. Wskazał też, iż decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w C. z dnia (...) września 2014 r. została skierowana do R. S., co oznacza, że ww. decyzja nie jest obarczona wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 4 Kpa. Wyjaśnił, iż zgodnie z treścią art. 156 § 1 pkt 5 Kpa, organ stwierdza nieważność decyzji, która była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały. Niewykonalność decyzji może być faktyczna bądź prawna. W przypadku pierwszej nie istnieją możliwości techniczne wykonania praw obowiązków ustanowionych w decyzji, druga z ww. wymienionych polega na istnieniu prawnych nakazów bądź zakazów stanowiących nieusuwalną przeszkodę w wykonaniu ww. praw i obowiązków. Niewykonalność decyzji powinna być spowodowana istnieniem przeszkód w jej wykonaniu, które posiadają dwie cechy: istniały już w dacie wydania decyzji; są nieusuwalne przez cały czas. W orzecznictwie sądowo-administracyjnym ugruntował się ponadto pogląd, zgodnie z którym nie stanowią przeszkody pociągającej za sobą niewykonalność decyzji ani względy ekonomiczne i finansowe, ani trudności techniczne, ani też negatywne nastawienie adresatów decyzji czy innych podmiotów do wykonania decyzji. Odnosząc powyższe do stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy, wskazał iż Prezes ARiMR nie dopatrzył się po stronie decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w C. Nr (...) z dnia (...) września 2014 r. będącej przedmiotem wniosku R. S. o stwierdzenie nieważności istnienia przesłanki wskazanej w art. 156 § 1 pkt 5 Kpa. Ponadto, Prezes ARiMR nie dopatrzył się okoliczności, w której wykonanie decyzji będącej przedmiotem wniosku R. S., skutkowałoby popełnieniem czynu zagrożonego karą. W związku z powyższym uznał, iż nie zachodzi konieczność stwierdzenia nieważności ww. decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 6 Kpa. Ostatnią z wymienionych w art. 156 § 1 Kpa przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji jest wymieniona w pkt 7 ww. przepisu przesłanka obarczenia decyzji wadą, jak wskazał, powodującą jej nieważność z mocy prawa. Podkreślił, iż stwierdzenie nieważności decyzji w tym trybie następuje na skutek wady, którą decyzja zawiera od chwili jej wydania, a która tkwi w elementach ww. decyzji. Nie będzie natomiast chodziło o wady związane z wykonaniem decyzji lub o skutki nią spowodowane. Stwierdzenie nieważności decyzji w trybie art. 156 § 1 pkt 7 Kpa uzależnione jest ponadto od istnienia przepisów odrębnych, które wskazują taki obowiązek tzw. klauzule nieważności decyzji administracyjnych. W kontekście powyższych rozważań wskazał, iż przepisy prawa nie zawierają takowych klauzul nieważności decyzji - w związku z czym - w rozpatrywanej sprawie nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w C. Nr (...) z dnia (...) września 2014 r., na podstawie art. 156 § 1 pkt 7 Kpa. Jednocześnie zwrócił uwagę, że w zaskarżonej decyzji Dyrektora M. Oddziału Regionalnego ARiMR w K. z dnia (...) sierpnia 2015 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w C. z dnia (...) września 2014 r. o umorzeniu postępowania w całości w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, o które ubiegał się R. S. we wniosku o przyznanie płatności na rok 2010, niewłaściwie została wskazana podstawa prawna wydania przedmiotowej decyzji. Wyjaśnił jednak, iż niewłaściwe wskazanie podstawy prawnej w sentencji zaskarżonej decyzji nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia przedmiotowej decyzji. Odnosząc się do zarzutów podnoszonych w odwołaniu przez R. S. stwierdził, że nie mogą stanowić podstawy do ich uwzględnienia, a rozstrzygnięcie podjęte w skarżonej decyzji jest prawidłowe zarówno z punktu widzenia zgodności z prawem, jak również pod względem celowości. Wyjaśnił też, iż przedmiotem postępowania dotyczącego stwierdzenia nieważności decyzji jest ustalenie istnienia jednej z wad decyzji enumeratywnie wyliczonych w art. 156 § 1 Kpa. Organ prowadzący postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie jest kompetentny do rozstrzygania spraw co do meritum, to znaczy nie może rozpatrywać sprawy co do istoty, jak w postępowaniu odwoławczym. Tym samym organ prowadzący postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności nie prowadzi postępowania dowodowego dotyczącego merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, jedynie bada, na podstawie akt przeprowadzonego już postępowania, zaistnienie przesłanek stwierdzenia nieważności. Organ nadzoru, stwierdzając nieważność decyzji ostatecznej działa jako organ kasacyjny, nie może więc w swojej decyzji rozstrzygać żadnej innej kwestii merytorycznej. Na poparcie swego stanowiska powołał orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skoro zatem Dyrektor M. Oddziału Regionalnego ARiMR w K. stwierdził, że decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w C. z dnia (...) września 2014 r. nie była dotknięta wadą z art. 156 § 1 Kpa, zobowiązany był odmówić stwierdzenia jej nieważności decyzji. W skardze z 23 listopada 2015 r. (data nadania) R. S. zaskarżył decyzję Prezesa ARiMR jak wskazał z dnia (...) października 2015 r., nr (...). W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Wojewódzkie sądy administracyjne, w granicach określonych przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz jej art. 3 kontrolują działalność organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontrolują zgodność zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd stanął na stanowisku, iż skarga nie jest zasadna, co prowadzi do jej oddalenia. Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu sądowym jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia (...) października 2015 r., nr (..), utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia (...) sierpnia 2015 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia (...) września 2014 r. o umorzeniu postępowania w całości. Zarówno postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją jak i decyzją ją poprzedzającą prowadzone było w trybie nadzwyczajnym, którego podstawą jest art. 156 § 1 kpa. Sąd podkreśla, że takie postępowanie stanowi swoisty wyłom od zasady stabilności decyzji wyrażonej w art. 16 § 1 Kpa, dlatego też ustalenie podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji musi być niewątpliwe. Celem postępowania prowadzącego do stwierdzenia nieważności decyzji nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji ostatecznej decyzji z jednego tylko punktu widzenia, a mianowicie czy decyzja ta jest dotknięta jedną z wad kwalifikowanych wskazanych w art. 156 § 1 pkt 1-7 Kpa. Organ prowadzący postępowanie w sprawie nieważności decyzji nie jest więc kompetentny do rozstrzygania sprawy co do meritum. Ma obowiązek rozpatrywać ją wyłącznie w granicach określonych w art. 156 § 1 Kpa, to znaczy nie może rozpatrywać jej co do istoty tak jak w postępowaniu odwoławczym. Organ orzeka tu wyłącznie kasacyjnie stwierdzając nieważność decyzji albo jej niezgodność z prawem, a w przypadku braku przesłanek do wydania takiego orzeczenia odmawia stwierdzenia nieważności decyzji. Zgodnie z art. 156 § 1 Kpa organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która: 1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości; 2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa; 3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną; 4) została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie; 5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały; 6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą; 7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji obejmuje dwa stadia postępowania: postępowanie wstępne i postępowanie rozpoznawcze. W wyniku przeprowadzenia postępowania wstępnego organ administracji publicznej orzeka co do przyczyn niedopuszczalności z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Przedmiotem postępowania rozpoznawczego jest ustalenie jednej z wad decyzji enumeratywnie wyliczonych w art. 156 § 1 pkt 1-7 K.p.a., a także stwierdzenie, czy nie występują przesłanki negatywne wymienione w art. 156 § 2 Kpa. Organ administracji publicznej po przeprowadzeniu postępowania rozpoznawczego podejmuje decyzję w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Jeżeli w wyniku postępowania rozpoznawczego organ ustali, że nie występują podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji, wydaje on decyzję o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji. Jeżeli stwierdzi, że istnieje przynajmniej jedna z podstaw stwierdzenia nieważności wymieniona w art. 156 § 1 Kpa lub określona w przepisie szczególnym, (do którego jest odesłanie), a nie występuje żadna z przesłanek negatywnych, to wtedy wyda decyzję stwierdzającą nieważność weryfikowanej decyzji. Zgodnie z art. 98 § 1 Kpa organ administracji publicznej może zawiesić postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz nie zagraża to interesowi społecznemu. Stosownie do § 2 jeżeli w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania żadna ze stron nie zwróci się o podjęcie postępowania, żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane. Podjęcie zawieszonego postępowania może nastąpić wyłącznie na wniosek strony, a nie z urzędu. W okresie zawieszenia postępowania organ administracji publicznej nie podejmuje zwykłych czynności proceduralnych. Zawieszenie postępowania wstrzymuje bieg terminów przewidzianych w kodeksie, które rozpoczęły swój bieg przed zawieszeniem postępowania. W postanowieniu z dnia (...) maja 2011 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w C. pouczył R. S. ,że jeżeli w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania żadna ze stron nie zwróci się o podjęcie postępowania, żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane. R. S. w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania nie zwrócił się o podjęcie zawieszonego postępowania. Zgodnie z treścią art. 98 § 2 Kpa brak wniosku strony postępowania o podjęcie zawieszonego postępowania w okresie trzech lat od dnia jego zawieszenia obliguje organ do uznania za wycofane żądanie wszczęcia postępowania. W związku z powyższym Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w C. decyzją z dnia (...) września 2014 r. zasadnie umorzył w całości postępowanie w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, o które R. S. ubiegał się we wniosku o przyznanie płatności na rok 2010. Decyzją z dnia (...) sierpnia 2015 r., w wyniku rozpatrzenia wniosku R. S. o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w C. z dnia (...) września 2014 r., Dyrektor M. Oddziału Regionalnego ARiMR w K. odmówił stwierdzenia jej nieważności. Skoro decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w C. z dnia (...) września 2014 r. wydana została z uwzględnieniem przepisów prawa oraz w oparciu o cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, brak jest podstaw do stwierdzenia, iż została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa, które wiązałoby się z koniecznością stwierdzenia jej nieważności w oparciu o tryb określony w art. 156 § 1 Kpa. Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 1 Kpa organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości. Decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w C. z dnia (...) września 2014 r. o umorzeniu postępowania w całości w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010 została wydana zgodnie z przepisami prawa, zgodnie z właściwością rzeczową i miejscową, którą określa art. 5 ust. 2 ustawy o płatnościach. W związku z powyższym organem właściwym rzeczowo i miejscowo w sprawie rozpatrzenia wniosku R. S. o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010, był Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w C.. Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej. Brak podstawy prawnej oznacza, że decyzja podstawy takiej nie posiada, nie zaś to, że podstawa ta jest w niej niewymieniona, bądź wymienia niewłaściwy przepis. Z akt sprawy wynika, iż Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w C. w decyzji z dnia (...) września 2014 r. o umorzeniu postępowania w całości w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010 wskazał, iż została ona wydana w oparciu o przepis art. 105 § 1 Kpa w związku z art. 98 § 2 Kpa. Mając na względzie powyższe wskazać należy, że brak było podstaw do uznania, iż decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w C. o umorzeniu postępowania w całości w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010 została wydana bez podstawy prawnej. Również należy wskazać, iż kwestia przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010 nie była uprzednio rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną, a zatem w przedmiotowej sprawie nie zaistniała przesłanka stwierdzenia nieważności wymieniona w art. 156 § 1 pkt 3 Kpa. Decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w C. z dnia (...) września 2014 r. została skierowana do R. S., co oznacza, że ww. decyzja nie jest obarczona wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 4 Kpa. Zgodnie z treścią art. 156 § 1 pkt 5 Kpa, organ stwierdza nieważność decyzji, która była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały. Niewykonalność decyzji może być faktyczna bądź prawna. W przypadku pierwszej nie istnieją możliwości techniczne wykonania praw i obowiązków ustanowionych w decyzji, druga z ww. wymienionych polega na istnieniu prawnych nakazów bądź zakazów stanowiących nieusuwalną przeszkodę w wykonaniu ww. praw i obowiązków. Niewykonalność decyzji powinna być spowodowana istnieniem przeszkód w jej wykonaniu, które posiadają dwie cechy: istniały już w dacie wydania decyzji; są nieusuwalne przez cały czas co w niniejszej sprawie nie nastąpiło. Ponadto, brak było podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 6 Kpa. Przedmiotem postępowania dotyczącego stwierdzenia nieważności decyzji było ustalenie istnienia jednej z wad decyzji enumeratywnie wyliczonych w art. 156 § 1 Kpa. Ponownie należy podkreślić, iż Organ prowadzący postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie był kompetentny do rozstrzygania spraw co do meritum, to znaczy nie mógł rozpatrywać sprawy co do istoty, jak w postępowaniu odwoławczym. Organ prowadzący postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności nie prowadzi postępowania dowodowego dotyczącego merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, jedynie bada, na podstawie akt przeprowadzonego już postępowania, zaistnienie przesłanek stwierdzenia nieważności. Organ nadzoru, stwierdzając nieważność decyzji ostatecznej działa jako organ kasacyjny, nie może więc w swojej decyzji rozstrzygać żadnej innej kwestii merytorycznej. Skoro zasadnie stwierdzono, że decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w C. z dnia (...) września 2014 r. nie była dotknięta żadną z wad z art. 156 § 1 Kpa, należało odmówić stwierdzenia jej nieważności. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, z mocy art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło