V SA/Wa 4833/15
WyrokWSA w Warszawie2016-11-30
Skład orzekający: Arkadiusz Tomczak, Beata Krajewska, Mirosława Pindelska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił umorzenia w całości lub w części albo rozłożenia na raty kary pieniężnej, uwzględniając uznaniowy charakter decyzji i brak wystąpienia przesłanek z ustawy o finansach publicznych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji publicznej prawidłowo odmówił umorzenia kary pieniężnej, ponieważ decyzja w tym zakresie ma charakter uznaniowy, a przedstawione przez stronę skarżącą dowody nie uzasadniały zastosowania ulgi na podstawie przepisów ustawy o finansach publicznych. Sąd podkreślił, że przejściowe trudności finansowe związane z prowadzoną działalnością gospodarczą nie stanowią wystarczającej podstawy do umorzenia kary.Stan faktyczny
B. B. został ukarany karą pieniężną w wysokości 8.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji. Złożył wniosek o umorzenie kary w całości lub w części, albo rozłożenie jej na raty, powołując się na trudną sytuację finansową, wydatki związane z prowadzoną działalnością, stan zdrowia i konieczność pomocy matce. Główny Inspektor Transportu Drogowego odmówił uwzględnienia wniosku, uznając, że nie zaszły przesłanki uzasadniające ulgę. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ utrzymał swoją decyzję w mocy. B. B. zaskarżył decyzję do WSA, zarzucając stronniczość i nieuwzględnienie jego sytuacji.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Protokolant specjalista - Izabela Wrembel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2016 r. sprawy ze skargi B. B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia ... października 2015 r. nr ... w przedmiocie odmowy umorzenia w całości, umorzenia w części i rozłożenia na raty kary pieniężnej oddala skargę.
... Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją Nr ..., z dnia ... kwietnia 2015 r., nałożył na B. B., na podstawie art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U.2013 r., poz. 1414) i zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli nr ... z dnia ... października 2013 r. karę pieniężną w wysokości 8.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji.
W dniu ... kwietnia 2015 r. do Głównego Inspektora Transportu Drogowego wpłynął wniosek B. B. o umorzenie w całości lub w części albo rozłożenie na raty powyższej kary. Prośbę swą uzasadnił ciężką sytuacją finansową, która nie pozwala na uiszczenie kary. Wskazał na konieczność płacenia podatków, składek ZUS, rat leasingowych za samochód stanowiący narzędzie pracy i na udzielanie pomocy finansowej 80-letniej matce. Powołał się też na zły stan zdrowia.
Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia ... czerwca 2015 r., Nr ..., odmówił umorzenia w całości lub w części albo rozłożenia na raty spłaty kary pieniężnej. W uzasadnieniu decyzji organ akcentując uznaniowy charakter decyzji wskazał na przepisy art. 56 ust. 1 pkt 5 i 57 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych stwierdzając równocześnie, iż w rozpoznawanej sprawie nie wystąpił żaden z przewidzianych w ustawie przypadków, które mogłyby uzasadniać przychylenie się do wniosku Strony.
Organ nie kwestionował generalnie trudności dotykających osoby prowadzące działalność gospodarczą, jednakże Wnioskodawca posiada stały dochód z prowadzonej działalności – jest taksówkarzem, nie wykazał żadnych szczególnych zdarzeń losowych lub zdrowotnych w rodzinie i nie korzysta z pomocy opieki społecznej.
We wniosku z dnia ... lipca 2015 r. skierowanym do Głównego Inspektora Transportu Drogowego w Warszawie o ponowne rozpatrzenie sprawy B. B. przywołał konieczność ponoszenia wydatków na prowadzoną działalność gospodarczą, co ogranicza jego budżet; wskazał, iż jest z żoną w faktycznej separacji i prowadzi samodzielne gospodarstwo a tylko, jak lokator zamieszkuje w domu stanowiącym własność żony. Powołał się także na konieczność spłacania innych zadłużeń oraz bieżące opłacanie składek ZUS. Jego zdaniem nie można obciążyć go winą za naruszenie przepisu niejasnego a takim jest art. 6 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym. Wskazał także na brak szczegółowego odniesienia się do wszystkich żądań jego wniosku: umorzenia w całości, w części i rozłożenia na raty obciążającej go kary.
Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia ... października 2015 r., nr ..., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia ... czerwca 2015 r.
W uzasadnieniu wskazał, iż po przeanalizowaniu przesłanek z art. 56 ustawy o finansach publicznych nie znalazł podstaw do zastosowania ulgi w formie umorzenia kary w całości lub części ani do rozłożenia jej na raty. Decyzja ma charakter uznaniowy. Organ rozważył zarówno dochód Strony jak i wykazywane przez nią wydatki, uwzględnił istniejącą między małżonkami rozdzielność majątkową. Podkreślił, że ustawodawca przewidział takie same przesłanki dla zastosowania każdej z ulg, o które B.B. wnosił.
W skardze z dnia ... listopada 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia ... października 2015 r., B. B. wniósł o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Zaskarżonej decyzji zarzucił stronniczość, nieuwzględnienie ważnego interesu Strony, nieuwzględnienie jego stanu zdrowia, charakteru innych zadłużeń obciążających go, niskiego stopnia winy przy naruszeniu przepisów oraz faktu prowadzenia jednoosobowego gospodarstwa.
W uzasadnieniu skargi przede wszystkim podkreślił zły stan zdrowia po wypadku komunikacyjnym i fakt, że w przyszłości zapewne pojawi się konieczność podjęcia leczenia operacyjnego i rehabilitacji, a co się z tym wiąże wskazał na konieczność regulowania należności ZUS. Potwierdził fakt prowadzenia gospodarstwa jednoosobowego. Zarzucił brak rozważenia częściowego umorzenia lub rozłożenia kary na raty a także brak uwzględnienia zawiłości naruszonego przez niego przepisu.
Podniósł także argument, iż duża liczba nakładanych kar pociąga za sobą znaczne dochody a więc umorzenie jego należności nie byłoby dla wierzyciela odczuwalne.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Podstawową funkcją sądownictwa administracyjnego i toczącego się przed nim postępowania jest sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną polegającą na zbadaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie.
| Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji we wskazanym zakresie Sąd uznał, iż skarga B. B. nie jest zasadna. |
|Sąd podkreśla, iż zaskarżone rozstrzygnięcie wydane zostało w ramach tzw. uznania administracyjnego, co szczególnie zobowiązuje Sąd do|
|dokonania wnikliwej oceny prawidłowości działań podejmowanych przez organ administracyjny dla należytego wyjaśnienia sprawy i |
|ustalenia prawidłowego stanu faktycznego. |
|Sąd podnosi, iż z treści art. 7 i art. 77 § 1 kpa wynika wprawdzie obowiązek organu prowadzącego postępowanie administracyjne |
|wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, nie znaczy to jednak, zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem sądów |
|administracyjnych, że Strona jest zwolniona od współudziału w realizacji tego obowiązku, zwłaszcza gdy z udowodnienia określonej |
|okoliczności faktycznej chce wyprowadzić korzystne dla siebie rezultaty. |
|Skarżący został pouczony w trybie art. 10 § 1 kpa o prawie wypowiadania się co do zebranych dowodów, materiałów i zgłaszanych żądań. |
|Do akt sprawy Skarżący dołączył dokumenty (3) obrazujące stan jego zdrowia, PIT za 2014 r., pisma wyjaśniające zakup samochodu oraz |
|relacje z żoną a także akt notarialny ustanawiający rozdzielność majątkowa z żoną. W aktach administracyjnych znajdują się też |
|dokumenty dotyczące zajęcia wierzytelności, zajęcia rachunku bankowego i zawiadomienia o wszczęciu egzekucji. |
|W ocenie Sądu stan faktyczny sprawy został ustalony przez organy prawidłowo w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony wyczerpującego. |
|Przeprowadzona przez organ ocena tego materiału nie narusza podstawowej zasady postępowania dowodowego, tj. zasady swobodnej oceny |
|dowodów. Ocena zebranych w sprawie dowodów obrazujących sytuację materialną, zdrowotna i rodzinną Strony uwzględniała wszystkie |
|udokumentowane przez nią okoliczności. |
|Sąd zwraca uwagę, iż Skarżący ma 57 lat. Dokumentowane przez niego schorzenia nie wykraczają poza typowo związane z wiekiem. |
|Równocześnie w sprawie jest bezsporne i przyznane przez Skarżącego, iż prowadzi on czynnie działalność gospodarczą. Jeździ taksówka w |
|korporacji, wykorzystując nowy, leasingowany samochód marki Peugeot 301. |
|Pomimo świadomości przysługujących mu uprawnień Skarżący w żaden sposób nie udokumentował konieczności, ze względu na stan zdrowia, |
|ograniczeń czasowych pracy do 6 godzin dziennie. Nie wykazał konieczności pomocy finansowej matce. W skardze nadto powołuje się na |
|zdarzenia przyszłe dotyczące ewentualnego leczenia operacyjnego i rehabilitacji, które nie mogą być brane pod rozwagę w niniejszej |
|sprawie. Poza wpływem na rozstrzygnięcie pozostają także zarzuty dotyczące nieuwzględnienia stopnia zawinienia Skarżącego, czy braku |
|uszczerbku dla wierzyciela w wyniku umorzenia kary. |
|Sąd podnosi, iż stosownie do art. 56 ust. 1 ustawy o finansach publicznych należności mogą być umarzane, jeżeli: |
|1/ osoba fizyczna – zmarła, nie pozostawiając żadnego majątku albo pozostawiła majątek niepodlegający egzekucji na podstawie odrębnych|
|przepisów, albo pozostawiła przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty 6.000 zł; |
|2/ osoba prawna – została wykreślona z właściwego rejestru osób prawnych przy jednoczesnym braku majątku, z którego można by |
|egzekwować należność, a odpowiedzialność z tytułu należności nie przechodzi z mocy prawa na osoby trzecie, |
|3/ zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów dochodzenia i egzekucji|
|tej należności lub postępowanie egzekucyjne okazało się nieskuteczne; |
|4/ jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej uległa likwidacji; |
|5/ zachodzi ważny interes dłużnika lub interes publiczny. |
|Powyższe wyliczenie jest wyczerpujące tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż należności są nieściągalne. |
|Dopiero zaistnienie którejkolwiek z tych przesłanek daje potencjalną możliwość umorzenia powstałego zadłużenia. |
|Zbadanie istnienia przesłanki "ważnego interesu dłużnika" wymagało od organu ustalenia sytuacji majątkowej Strony oraz skutków |
|ekonomicznych, jakie poniesie ona w wyniku realizacji zobowiązania. W rozpoznawanej sprawie organ zajął prawidłowe stanowisko, iż |
|przedstawione przez Skarżącego dowody nie pozwalają na uznanie, iż jego sytuacja materialna przemawia za umorzeniem kwoty 8.000 zł |
|kary. |
|Wbrew zarzutom skargi organ odniósł się także do możliwości umorzenia częściowego lub rozłożenia kary na raty, odwołując się do treści|
|art. 57 ustawy o finansach publicznych. |
|Skarżący jest prowadzącym działalność gospodarczą mężczyzną w średnim wieku. Zawód taksówkarza wykonuje w znanej korporacji, |
|wykorzystując nowy samochód. Prowadzi samodzielne gospodarstwo i nie jest obciążony żadnymi udokumentowanymi świadczeniami na rzecz |
|innych osób. Zobowiązania finansowe, na które powołuje się Skarżący, jak podatki, składki ZUS czy raty leasingowe stanowią |
|nierozerwalny element prowadzonej działalności. Jak zasadnie przyjął organ, przejściowe trudności finansowe nie mogą stanowić podstawy|
|do uwzględnienia wniosku o udzielenie ulg w uiszczeniu kary. |
|Sąd wskazuje, iż w rozpatrywanej sprawie powaga rzeczy osądzonej nie stoi na przeszkodzie w ponownym złożeniu wniosku o udzielenie |
|ulgi wówczas, gdy nastąpi udokumentowane pogorszenie sytuacji osobistej, zdrowotnej czy materialnej Strony. |
|Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami |
|administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku. |
| |
| |
| |
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło