V SA/Wa 4837/15
WyrokWSA w Warszawie2017-01-19
Skład orzekający: Tomasz Zawiślak, Izabella Janson, Dorota Mydłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił powtarzającą się niezgodność w zakresie normy N.04.1, co skutkowało pomniejszeniem kwoty przyznanej pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW), a także czy uzasadnienie decyzji organu odwoławczego było wystarczająco jasne i kompletne?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że uzasadnienie organu odwoławczego było nieczytelne i nie pozwalało na prześledzenie toku rozumowania organu w kontekście wystąpienia niezgodności na konkretnych działkach. Brak jasności w uzasadnieniu narusza art. 107 § 3 K.p.a. i zasadę przekonywania (art. 11 K.p.a.), uniemożliwiając sądowi kontrolę legalności decyzji.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2013. Organy administracji stwierdziły niezgodności w zadeklarowanej powierzchni działek oraz powtarzającą się niezgodność w zakresie normy N.04.1, co skutkowało pomniejszeniem przyznanej pomocy. Skarżący kwestionował zasadność stwierdzenia powtarzającej się niezgodności, powołując się na wcześniejszy wyrok WSA dotyczący płatności za rok 2011. Po utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji przez organ II instancji, skarżący wniósł skargę do WSA.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARIMR w Warszawie i zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska (spr.), Protokolant ref. staż. - Magdalena Walkowiak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARIMR w Warszawie z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) w pomniejszonej wysokości 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARIMR w Warszawie na rzecz M. W. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi złożonej przez M. W. (dalej: Skarżący, Strona) jest decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] (zwanego dalej Dyrektorem Oddziału, organem odwoławczym lub II instancji) z [...] października 2015 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] (zwanego dalej Kierownikiem Biura lub organem I instancji) z [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2013 r.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.
Wnioskiem z 15 maja 2013 r. złożonym do Biura Powiatowego w [...] Skarżący zwrócił się o przyznanie pomocy z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na podstawie § 5 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) objętej planem rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009, nr 40, poz. 329 ze zm.) wraz z załącznikami graficznymi. Powierzchnia deklarowana na obszarze ONW strefa Nizinna I wyniosła 15,02 ha.
Pismem z dnia 3 czerwca 2013 roku Kierownik Biura wezwał Skarżącego do usunięcia braków formalnych wniosku z dnia 15 maja 2013 roku. W odpowiedzi na wezwanie organu w dniu 13 czerwca 2013 roku do Biura Powiatowego wpłynęła korekta wniosku.
W dniu 7 października 2013 roku Skarżący złożył oświadczenie o braku możliwości skoszenia łąk oraz prowadzenia działań agrotechnicznych ze względu na podtopienia wynikające z nawalnych deszczy na działkach zadeklarowanych do płatności ONW. W tym samym dniu złożono oświadczenia o wystąpieniu szkody w uprawach w gospodarstwie wnioskodawcy podpisane przez H. M. i A. M..
Pismem z dnia 25 października 2013 roku organ I instancji wezwał Skarżącego do złożenia wyjaśnień dotyczących stwierdzonych podczas kontroli administracyjnej błędów odnośnie działki nr [...]. W odpowiedzi na wezwanie w dniu 4 listopada 2013 roku Strona złożyła korektę wniosku wraz z oświadczeniem, iż od dnia 12 lipca 2013 roku użytkowała działkę rolna N położoną na działce ew. [...] przedstawiając akt notarialny Rep. A nr [...] sprzedaży działki.
W dniach 12 i 19 listopada 2013 roku przeprowadzono kontrole w zakresie wzajemnej zgodności. Następnie w dniu 29 listopada 2013 roku przeprowadzono kontrolę w zakresie kwalifikowalności powierzchni. W dniach 17 marca 2014 roku i 17 kwietnia 2014 roku wpłynęły zastrzeżenia do raportu z czynności kontrolnych [...]. W odpowiedzi na zastrzeżenia wskazano, że czynności zostały przeprowadzone prawidłowo.
W trakcie przeprowadzenia czynności kontrolnych w dniach 12-19 listopada 2013 roku w zakresie wzajemnej zgodności w gospodarstwie odkryto na działkach rolnych naruszenia w zakresie normy N.04.1:
– na działce A (położonej na działce [...]) na powierzchni 0,19 ha stwierdzono zasięg – 1 pkt, dotkliwość – 3 pkt, trwałość – 3 pkt;
– na działce B (położonej na działce ewidencyjnej [...]) na powierzchni 0,07 ha stwierdzono zasięg – 1 pkt, dotkliwość – 3 pkt, trwałość – 3 pkt;
– na działce E (położonej na działce ewidencyjnej [...]) na powierzchni 0,03ha stwierdzono zasięg – 1 pkt, dotkliwość – 3 pkt, trwałość – 3 pkt.
Raporty z kontroli przeprowadzonej w dniach 19 – 29 listopada 2013 roku wskazywały na następujące nieprawidłowości mające wpływ na wysokość przyznanych płatności:
– w przypadku działki rolnej A o pierwotnie zadeklarowanej powierzchni 2,02 ha stwierdzono na podstawie wykonanych pomiarów - 1,94 ha i zastosowano kod DR13+ Zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej oraz kod DR52 Stwierdzono powiększenie zasięgu pola zagospodarowania wraz z kodem DR53 Stwierdzono zmniejszenie zasięgu pola zagospodarowania;
– w przypadku działki rolnej B o pierwotnie zadeklarowanej powierzchni 3,49 ha stwierdzono na podstawie wykonanych pomiarów - 3,12 ha i zastosowano kod DR13+ Zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej, kod DR51 Stwierdzono obszar tymczasowo nie kwalifikujący się do płatności oraz kod DR52 Stwierdzono powiększenie zasięgu pola zagospodarowania. Stwierdzono również, że działka rolna jest niespójna (kod DR22), pomierzono część 1 o powierzchni 2,82 ha oraz część 2 o powierzchni 0,30 ha;
– w przypadku działki rolnej C o pierwotnie zadeklarowanej powierzchni 2,46 ha stwierdzono na podstawie wykonanych pomiarów - 2,35 ha i zastosowano kod DR13+ Zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej, kod DR51 Stwierdzono obszar tymczasowo nie kwalifikujący się do płatności;
– w przypadku działki rolnej D o pierwotnie zadeklarowanej powierzchni 0,88 ha stwierdzono na podstawie wykonanych pomiarów - 0,45 ha i zastosowano kod DR13+ Zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej, kod DR51 Stwierdzono obszar tymczasowo nie kwalifikujący się do płatności;
– w przypadku działki rolnej E o pierwotnie zadeklarowanej powierzchni 1,00 ha stwierdzono na podstawie wykonanych pomiarów - 0,82 ha i zastosowano kod DR13+ Zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej, kod DR51 Stwierdzono obszar tymczasowo niekwalifikujący się do płatności oraz kod DR52 Stwierdzono powiększenie zasięgu pola zagospodarowania;
– w przypadku działki rolnej F o pierwotnie zadeklarowanej powierzchni 0,92 ha stwierdzono na podstawie wykonanych pomiarów - 0,87 ha i zastosowano kod DR13+ Zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej oraz kod DR52 Stwierdzono powiększenie zasięgu pola zagospodarowania;
– w przypadku działki rolnej M o pierwotnie zadeklarowanej powierzchni 0,76 ha stwierdzono na podstawie wykonanych pomiarów - 0,81 ha i zastosowano kod DR13- Zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest mniejsza od powierzchni stwierdzonej.
Kierownik Biura decyzją z [...]lipca 2015 r. nr [...] przyznał Skarżącemu pomoc finansową z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2013 r. po potrąceniu kwoty z tytułu nieprawidłowości. Decyzja organu I instancji została wydana na podstawie art. 20 ust. 2 pkt. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu na rzez Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 roku poz. 173) w zw. z § 3 ust. 1-3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich a lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 40 poz. 329 ze zm., dalej: rozporządzenie w sprawie pomocy finansowej ONW) oraz art. 16 ust. 5 akapit pierwszy, art. 19 ust. 2 i 3, art. 22 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 roku ustanawiającego szczegółowe zasady wykonywania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25, z 28.01.2011r., str. 8, (dalej: rozporządzenie Komisji (UE) Nr 65/2011) i rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 roku ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009 r., str. 65 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267).
Organ I instancji, uwzględniając oświadczenie z 7 października 2013 roku oraz zeznania dwóch świadków, uznał działanie siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności w 2013 roku uniemożliwiające wykoszenie działek, dlatego nie zastosował obniżek z tytułu stwierdzonych niezgodności. Kierownik Biura wskazał, że w przypadku wystąpienia okoliczności nadzwyczajnych lub siły wyższej, które w danym roku gospodarczym całkowicie uniemożliwiają prowadzenie działalności rolniczej, płatności ONW do danej powierzchni nie przysługują. Powierzchnia deklarowana do płatności kwalifikowana do płatności na obszarze ONW strefa Nizinna I wyniosła więc 12,95 ha.
Organ I instancji wskazał, że łączna powierzchnia wykluczonych z płatności ONW gruntów po uwzględnieniu kompensacji wyniosła 1,17 ha, zaś powierzchnia działek rolnych stwierdzona w kontroli administracyjnej po kontroli na miejscu wyniosła 11,78 ha. Mając na uwadze powyższe organ I instancji pomniejszył kwotę płatności ONW strefa Nizinna I o 418,86 zł ze względu na różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowana we wniosku a powierzchnią stwierdzoną. Wyliczona procentowa różnica miedzy powierzchnią działek położonych na obszarze ONW strefa Nizinna I wyniosła 9,9321 %. Wysokość o jaką pomniejszono kwotę płatności wyliczono na podstawie art. 16 ust. 5 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011.
Odnosząc się do stwierdzonej nieprawidłowości N.04.1 organ I instancji podał, iż mówi ona o tym, że na łąkach lub pastwiskach okrywa roślinna nie była koszona i usuwana, co najmniej raz w roku w terminie do 31 lipca, lub nie były na nich wypasane zwierzęta. W przypadku łąk zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej okrywa roślinna nie była na nich koszona i usuwana co najmniej raz w roku, w terminie określonym w przepisach w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem "Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013", jednak nie później niż do dnia 30 września. Organ I instancji stwierdził powtarzające się niezgodności w ciągu kolejnych 3 lat a pierwsza niezgodność w zakresie normy N.04.1 wystąpiła w gospodarstwie Skarżącego w 2011 roku.
Na podstawie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 kwietnia 2010 r. w sprawie liczby punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności, oraz procentowej wielkości zmniejszenia płatności bezpośredniej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów lub wsparcia specjalnego (Dz. U. Nr 67, poz. 434, ze zm.) i § 10 rozporządzenia w sprawie pomocy finansowej ONW w związku z art. 19 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011 i art. 71 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 organ I instancji określił procentową wielkość zmniejszenia kwoty płatności, wynoszącą 9,00%, czyli kwotę 152,08 zł.
W wyniku rozpoznania odwołania Skarżącego organ II instancji w dniu [...] października 2015 roku wydał decyzję nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura z [...] lipca 2015 r. nr [...] w sprawie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) za rok 2013. Organ II instancji wskazał, ze zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o wyniki prawidłowo przeprowadzonej kontroli działek rolnych i znajduje odzwierciedlenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym oraz obowiązujących w tym zakresie przepisach prawa uznając słuszność wydanej decyzji pod względem faktycznym i prawnym.
Organ II instancji podkreślił, że powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności ONW za rok 2013 wynosi 15,02 ha. Powierzchnia stwierdzona na obszarze ONW strefa Nizinna I wynosi 11,78 ha a została ustalona w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 17 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 roku ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005 (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. WE L 30 z 31.01.2009r., str. 16, ze zm.) oraz wyniki kontroli na miejscu w zakresie kwalifikowania powierzchni z dnia 19 oraz 29 listopada 2013 roku.
W odniesieniu do zarzutów zawartych w odwołaniu organ II instancji uznał, że niezałatwienie sprawy przez organ I instancji w terminie miało miejsce bez rażącego naruszenia prawa.
Organ odwoławczy nie zgodził się z zarzutem Strony, aby decyzja Nr [...] została oparta na nie zawsze prawdziwych stwierdzeniach zawartych w raportach ze sztucznie mnożonych kontroli, podkreślając, iż zgodnie z art. 27 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. kontrole na miejscu mogą być zapowiadane, jeżeli nie zagraża to celowi kontroli. Brak powiadomienia rolnika o kontroli i jego nieobecność w trakcie kontroli nie powoduje nieważności przeprowadzonych czynności kontrolnych.
Dyrektor Oddziału po analizie całokształtu materiału dowodowego uznał, że inspektorzy terenowi dokonali prawidłowych ustaleń. Kontrola została przeprowadzona przez upoważnionych do tego inspektorów, zaś protokół został sporządzony prawidłowo. Organ II instancji stwierdził, że zarzuty Strony co do prawidłowości uwzględnienia raportu z czynności kontrolnych okazały się bezzasadne.
Skarżący złożył skargę na decyzję Dyrektora Oddziału z [...] października 2015 r. nr [...] wydanej w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości wnosząc o uchylenie w całości decyzji organu II instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.
W skardze podniesiono zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:
a) § 2 ust. 10 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich a lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 40 poz. 329 ze zm.);
b) § 5 i § 10 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 kwietnia 2010 roku w sprawie liczby punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności oraz procentowej wielkości zmniejszenia płatności bezpośredniej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów lub wsparcia specjalnego (Dz. U. nr 67, poz. 434, ze zm.)
c) art. 70 ust. 6 -8 , art. 71 i 72 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 roku ustanawiającego szczegółowe zasady wykonywania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009
d) art. 17 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 2 grudnia 2009 roku, str. 65, ze zm.) poprzez ich błędne zastosowanie i przyjęcie, że doszło do powtarzającej się niezgodności w zakresie normy N.04.1, podczas gdy nie można mówić o niezgodności normy N.04.1 w 2013 r. (na działkach A, B, E) i w 2011 roku. Niezgodność tej normy w 2011 r. została skutecznie zakwestionowana w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 grudnia 2013 roku, sygn. akt V SA/Wa 1219/13, wydanym na skutek wniesienia skargi na decyzje Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] z dnia [...] marca 2013 roku nr [...] w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowej za 2011 r. w pomniejszonej wysokości, w którym wskazano na bezpodstawność uznania istnienia w 2011 roku niezgodności normy N.04.1 na działkach J, Ł, R, H, N, M.
Skarżący zarzucił również naruszenie przepisów postepowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
a) art. 7, 77, 80 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, w szczególności wskazywanego w odwołaniu wpływu ww. wyroku zapisy raportu kontroli w 2011 r., będącego podstawą uznania istnienia powtarzalności naruszenia normy N.0.4.1 i niewskazanie przyczyn jego nieuwzględnienia;
b) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wyrażnego, jednoznacznego wyeksponowania dokumentu na podstawie którego organ uznał, że doszło do powtarzalności naruszenia normy N.)4.1 dającego podstawę do obniżenia wysokości przyznanej pomocy finansowej;
c) art. 138 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy ww. decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] mimo wskazanych wyżej zarzutów.
Dyrektor Oddziału w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718) - dalej: "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków Sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów należy uznać, że skarga jest zasadna, nie podzielając jednakże wszystkich jej zarzutów.
Na początku WSA podkreśla, iż niezasadny jest zarzut nieprawidłowego ustalenia przez organ powierzchni działek, które to powierzchnie są inne, niż zadeklarowane przez Skarżącego we wniosku o pomoc finansową z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2013 (sprawa niniejsza) jak też we wniosku o płatność bezpośrednią za rok 2013 (sprawa o sygn. akt: V SA/Wa 4839/15) i płatność rolnośrodowiskową za rok 2013 (sygn. akt: V SA/Wa 4838/15). Powierzchnia została ustalona przez kontrolę wykonaną na miejscu metodą inspekcji terenowej, w której pomiary powierzchni dokonywane są w terenie przy pomocy urządzenia GPS wykorzystującego system nawigacji satelitarnej i częściowo za pomocą innych metod pomiaru, przy wykorzystaniu taśmy mierniczej oraz tachimetru elektrycznego. Ponadto inspektorzy terenowi wykonują zdjęcia działek rolnych oraz szkice pomiaru, na których wskazują miejsca i kierunek wykonywania zdjęć. Kontrola, była przeprowadzona przez podmiot dysponujący odpowiednimi warunkami organizacyjnymi i technicznymi, na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy o wspieraniu. Sąd nie ma uprawnień, do podważenia wyników kontroli, skoro dokonał jej uprawniony do tego podmiot, w sposób niezależny od organu administracyjnego i bezstronny.
Ponadto, zgodnie z art. 27 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009r. kontrole na miejscu mogą być zapowiadane, jeżeli nie zagraża to celowi kontroli. Brak powiadomienia rolnika o kontroli i jego nieobecność w trakcie kontroli nie powoduje nieważności przeprowadzonych czynności kontrolnych.
Odnośnie wskazanego przez Skarżącego wyroku WSA w Warszawie z dnia 17 grudnia 2013r. sygn. akt: V SA/Wa 1219/13, to dotyczył on płatności rolnośrodowiskowej na rok 2011. Sąd uchylił decyzję II instancji z powodu błędnej interpretacji i wykładni rozporządzenia MRiRW z dnia 26 lutego 2009r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 odnośnie przyjęcia terminu końcowego na wykonanie koszenia (kwestia, czy zaistniały nieprawidłowości w zakresie obowiązujących dla danej płatności norm i wymogów). Ma to duże znaczenie, albowiem, w razie powtarzającej się niezgodności N.04.1 , zgodnie z § 41 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego ustalana jest procentowa obniżka płatności rolnośrodowiskowej na podstawie przepisów ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, w zależności od liczby punktów przypisanych stwierdzonym nieprawidłowościom.
W niniejszej sprawie, zgodnie z § 10 rozporządzenia ONW ustalenia procentowej obniżki płatnośći ONW dokonuje się na podstawie przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego
Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 kwietnia 2010 roku w sprawie liczby punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności oraz procentowej wielkości zmniejszenia płatności bezpośredniej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów lub wsparcia specjalnego (Dz. U. nr 67, poz. 434, ze zm.) stwierdzonemu naruszeniu wymogów lub norm (raport z kontroli) przypisuje się liczbę punktów w ramach oceny wagi w zakresie zasięgu, dotkliwości i trwałości. W przypadku stwierdzenia powtarzającej się niezgodności, odsetek ustalony w sposób wskazany powyżej, zostaje pomnożony przez 3 względem pierwszego przypadku niezgodności.
W niniejszej sprawie ustalono dla niezgodności liczbę punktów 7, co powoduje o 3% zmniejszenie płatności ONW. Organ wskazał, że występuje tu powtarzająca się niezgodność normy N.04.1 , gdyż pierwsza wystąpiła w roku 2011. Dlatego określono procentową wielkość zmniejszenia kwoty płatności na 9%.
Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż w wyniku uchylenia przez WSA decyzji dot. płatności rolnośrodowiskowej na rok 2011 (sprawa sygn. akt: V SA/Wa 1219/13), została wydana decyzja z dnia [...].03. 2015r Nr [...] (stała się ostateczna). Odnośnie roku 2012 organ wydał decyzję z dnia [...].03. 2014r. (ostateczna) Nr [...]. Obie te decyzje nie mogą być w niniejszej sprawie przedmiotem kontroli Sądu; obie dotyczą płatności rolnośrodowiskowej i płatności nimi przyznane są w pomniejszonej wysokości.
Jednakże, jeżeli chodzi o decyzję z [...] października 2015r.(przedmiotową) należy wskazać, iż nie jest ona prawidłowa.
Decyzją I instancji przyznano Skarżącemu płatność ONW w pomniejszonej wysokości określając procentową wielkość zmniejszenia kwoty płatności wynoszącą 9% z powodu powtarzającej się niezgodności w zakresie wymogów i norm. Decyzją II instancji utrzymano w mocy decyzję Kierownika BP ARiMR, stwierdzając w jej uzasadnieniu iż uznano działanie siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności w 2013r, dlatego nie zastosowano obniżek z tytułu stwierdzonych niezgodności. Wskazując oznaczenia działek na których doszło do niezgodności, organ nie ustalił stosunku działek rolnych do działek ewidencyjnych, co - wobec operowania nieczytelnymi oznaczeniami działek - uniemożliwia Sądowi prześledzenie toku rozumowania organu i zasadności dokonanych przez niego ustaleń, w kontekście wystąpienia (lub braku) niezgodności. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika jasno, jakie niezgodności i na których działkach wystąpiły. Uzasadnienie jest nieczytelne, a to narusza przepis art. 107 § 3 K.p.a., który realizuje zasadę przekonywania wyrażoną w art. 11 K.p.a. Z tych względów, WSA nie mógł skontrolować przedmiotowej decyzji .
Wobec powyższego na zasadzie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 a) i c) p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
O kosztach rozstrzygnięto na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło