V SA/Wa 485/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia NSA - Ewa Jóźków (spr.), Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska, Protokolant - Michał Petranik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2005 r. sprawy ze skargi A. F. Sp. z o.o. w R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] stycznia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe - oddala skargę - Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Celnej w W., powołując w podstawie prawnej m.in. przepisy art. 13 § 1, art. 15 § 1 i § 2, art. 85 § 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (Dz.U. nr 23, poz. 117. ze zm.) utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w W. z dnia [...] stycznia 2002 r., uznającą zgłoszenie celne z dnia [...].05.2000 r. za nieprawidłowe w zakresie zastosowanej stawki celnej i wymiaru należności celnych, w następującym stanie faktycznym i prawnym. Powołanym zgłoszeniem celnym SAD nr [...] z dnia [...].05.2000r. Dyrektor Urzędu Celnego w W. objął importowany przez A. F. – Spółkę z o.o. towar (tkaniny) procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym na warunkach zadeklarowanych w zgłoszeniu celnym, czyli ze stawką konwencyjną 9%. W wyniku kontroli zgłoszenia celnego dokonanej w trybie art. 83 Kodeksu celnego organ celny ustalił, iż świadectwo pochodzenia [...] nr [...] z dnia [...].04.2000r., dołączone do zgłoszenia celnego a wystawione przez indonezyjskie władze celne, nosi ślady przerabiania. Ekspertyza wykonana w Laboratorium Kryminalistyki Generalnego Inspektoratu Celnego w W. potwierdziła, że w świadectwie dokonano przeróbek danych zawartych w polach: 3, 8 i 12 Po wszczęciu postępowania w sprawie, decyzją nr [...] z dnia [...].01.2002r. Dyrektor Urzędu Celnego w W. uznał zgłoszenie SAD nr jw. za nieprawidłowe w części dotyczącej zastosowanej stawki celnej i wymiaru cła, przyjmując do określenia kwoty długu celnego autonomiczną stawkę celną. Po rozpatrzeniu odwołania zaskarżoną decyzją z dnia [...].01.2004 r. Dyrektor Izby Celnej w W. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że przedmiotem przywozu w niniejszej sprawie były tkaniny syntetyczne, objęte sekcją XI Taryfy celnej. Zgodnie z treścią § 11 ust.1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia, pochodzenie towarów wymienionych w wykazie nr 3, dla uznania ich niepreferencyjnego pochodzenia, musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia. Tkaniny syntetyczne ujęte zostały w wykazie nr 3 i zgodnie z powołanym wyżej przepisem § 11 ust 1 rozporządzenia, ich pochodzenie dla zastosowania konwencyjnej stawki celnej musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia. W przedmiotowej sprawie Strona załączyła do zgłoszenia celnego świadectwo pochodzenia nr [...] z dnia [...].04.2000r. wnioskując o zastosowanie wobec wskazanego w nim towaru konwencyjnej stawki celnej. Po stwierdzeniu, że świadectwo zawiera niedopuszczalne przeróbki, zostało ono przez polskie władze celne skierowane do weryfikacji przez indonezyjskie władze celne, co jest zgodne z przepisem § 20a cyt. powołanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997r. Pismem z dnia 21.03.2003r. polskie władze celne zwróciły się ponownie do władz indonezyjskich z prośbą o niezwłoczne udzielenie odpowiedzi w sprawie przedmiotowej weryfikacji. Zgodnie z § 20a cyt. rozporządzenia z dnia 15.10.1997r. w celu sprawdzenia autentyczności świadectwa pochodzenia towarów lub prawidłowości danych w nim zawartych organ celny może skierować je do weryfikacji do organu wystawiającego świadectwo. Jeżeli organ, do którego skierowano świadectwo w celu jego weryfikacji, nie udzieli odpowiedzi w terminie 10 miesięcy od dnia wysłania wniosku o weryfikację lub udzielona odpowiedź nie będzie zawierała informacji pozwalających na stwierdzenie, że weryfikowany dokument jest autentyczny i zawiera prawidłowe dane, dokument ten uznaje się za nieprawidłowy do potwierdzenia pochodzenia towaru. Biorąc pod uwagę, że indonezyjskie władze celne nie udzieliły odpowiedzi na wniosek weryfikacyjny we wskazanym terminie oraz to, że wyniki ekspertyzy przeprowadzonej przez Laboratorium Kryminalistyki Generalnego Inspektoratu Celnego w W. wykazały, że świadectwo nosi ślady przerabiania, brak jest podstaw do uznania niepreferencyjnego pochodzenia towaru wymaganego dla zastosowania konwencyjnej stawki celnej. Przedłożony przez skarżącą dokument (kopia pisma z dnia 8.01.2002r.), w którym indonezyjskie Ministerstwo Przemysłu i Handlu potwierdza, że świadectwo [...] nr [...] jest autentyczne i zostało wystawione przez ten organ nie może być uznany jako dokument potwierdzający niepreferencyjne pochodzenie towarów dla zastosowania stawki celnej konwencyjnej, ponieważ tylko uzyskana oficjalną drogą odpowiedź indonezyjskich władz celnych na skierowany w trybie urzędowym wniosek polskich organów celnych może stanowić wiarygodny dowód w sprawie. Przepisy nie przewidują procedury bezpośredniego zwracania się polskich importerów do władz celnych o weryfikację dowodu pochodzenia. W skardze na powyższą decyzję skarżąca wniosła o uchylenie decyzji obydwóch organów i zarzuciła naruszenie: • przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów (Dz.U. nr 130, poz. 851 ze zm.) poprzez niewłaściwe ich zastosowanie, • przepisów art. 121 § 1, art. 122, art. 124, art. 180, art. 194 i art. 210 Ordynacji Podatkowej poprzez ich niezastosowanie • zasady demokratycznego państwa prawnego nakazującej uwzględnianie z urzędu interesu społecznego i słusznego interesu strony. W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż skarżąca podjęła działania mające na celu poświadczenie autentyczności świadectwa pochodzenia "[...]" załączonego do zgłoszenia celnego i uzyskała dokument z dnia 8 stycznia 2002 r. wydany przez Ministerstwo Przemysłu i Handlu Urząd Prowincji Zachodnia Jawa potwierdzający autentyczność pochodzenia świadectwa. Złożone przez skarżącą do akt sprawy dokumenty były dowodami urzędowymi i organ nie wyjaśnił, dlaczego odmówił wiarygodności tym dokumentom. Co prawda żaden przepis prawa polskiego nie przewiduje bezpośredniego zwracania się polskich importerów do władz celnych o weryfikację dowodów pochodzenia, niemniej jednak działanie takie nie jest zakazane a zasadność takiego postępowania można wywieść z przepisu art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej. Skarżąca zarzuciła ponadto, iż w toku postępowania organ zastosował nieprawidłowy przepis a mianowicie § 29 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 października 1997r. w sprawie określenia reguł ustalania preferencyjnego pochodzenia towarów oraz sposobu jego dokumentowania (Dz.U. nr 137, poz. 886 ze zm.). W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Sąd administracyjny bada zaskarżoną decyzję pod względem jej zgodności z prawem, to znaczy ustala, czy organ orzekający w sprawie prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. W sprawie niniejszej, mając powyższe na uwadze, sąd nie podzielił zarzutów skargi dotyczących naruszenia przez organ administracji przepisów prawa, uzasadniającego uchylenie zaskarżonej decyzji. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest ustalenie wiarygodności przedłożonego do odprawy celnej świadectwa pochodzenia i w konsekwencji zastosowanie właściwej stawki celnej. W myśl przepisu art. 19 § 1 ustawy Kodeks celny, ustalenie niepreferencyjnego pochodzenia towarów "dokonywane jest przez organ celny na podstawie dowodu pochodzenia towarów". Zgodnie z treścią § 11 ust.1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia, pochodzenie towarów wymienionych w Wykazie nr 3 musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia. Będące przedmiotem importu tkaniny syntetyczne, objęte sekcją XI Taryfy celnej, zostały ujęte w Wykazie nr 3 do rozporządzenia. Tak więc dla uznania ich niepreferencyjnego pochodzenia, uprawniającego do zastosowania stawki celnej konwencyjnej (w tym wypadku stawka konwencyjna jest niższa od stawki celnej automatycznej), niezbędne jest przedłożenie świadectwa pochodzenia, wystawionego przez organ upoważniony w danym państwie do ich wydawania. Do zgłoszenia celnego skarżąca przedłożyła świadectwo pochodzenia [...] nr [...] z dnia [...].04.2000r., wystawione przez indonezyjskie władze celne. Świadectwo to dokumentowało pochodzenie towarów nim objętych i uprawniało do zastosowania stawki celnej konwencyjnej 9 %. Po kontroli zgłoszenia celnego podjętej na podstawie art. 83 Kodeksu celnego i przeprowadzonym postępowaniu organ celny ustalił, że w świadectwie dokonano przeróbek danych zawartych w polach 3, 8 12. W związku z powyższym organ celny uznał, iż pochodzenie importowanej tkaniny nie zostało udokumentowane świadectwem pochodzenia w związku powyższym uznał zgłoszenie celne za nieprawidłowe w zakresie zastosowanej stawki celnej i wymiaru cła i zastosował do importowanego towaru 30 % stawkę celną autonomiczną. W przedmiotowej sprawie indonezyjskie pochodzenie towaru wymagane dla zastosowania stawki autonomicznej zostało ustalone na podstawie zapisu na fakturze nr [...] z dnia [...].04.2000r. ("made in Indonesia"), co jest zgodne z przepisem ust. 10 Części "A" Postanowień wstępnych do Taryfy celnej, stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21.12.1999r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej. W toku postępowania odwoławczego świadectwo pochodzenia zostało wysłane do weryfikacji przez indonezyjskie władze celne (pismo z dnia 13 grudnia 2001 r. – karta nr 34 akt adm.). Do takiego działania upoważnia organy celne przepis § 20a cyt. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów...., zgodnie z którym "w celu sprawdzenia autentyczności świadectwa pochodzenia towarów lub prawidłowości danych w nim zawartych organ celny może skierować je do weryfikacji do organu wystawiającego świadectwo" Pomimo monitu (pismo z dnia 21.03.2003r. - karta nr 47 akt adm.) władze Indonezji nie udzieliły odpowiedzi. W związku z powyższym Dyrektor Izby Celnej w W. prawidłowo uznał, że nie zostały spełnione wymogi, umożliwiające zastosowanie do importowanych tkanin stawki celnej konwencyjnej. Przepis art. 20a ust 2 powołanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997r. stanowi bowiem, że jeżeli organ, do którego skierowano świadectwo w celu jego weryfikacji, nie udzieli odpowiedzi w terminie 10 miesięcy od dnia wysłania wniosku o weryfikację lub udzielona odpowiedź nie będzie zawierała informacji pozwalających na stwierdzenie, że weryfikowany dokument jest autentyczny i zawiera prawidłowe dane, dokument ten uznaje się za nieprawidłowy do potwierdzenia pochodzenia towaru. Mimo upływu dwóch lat władze Indonezji nie przekazały odpowiedzi na pismo polskich władz celnych, tym samym świadectwo pochodzenia [...] nr [...] z dnia [...].04.2000r. nie mogło być uznane jako dokumentujące pochodzenie towarów dla zastosowania stawki celnej konwencyjnej. Nie ma racji skarżąca, że uzyskany przez nią dokument, w którym indonezyjskie Ministerstwo Przemysłu i Handlu potwierdza, że świadectwo [...] nr [...] jest autentyczne i zostało wystawione przez ten organ (pismo z dnia 8 stycznia 2002 r. – karta nr 25 akt adm.) jest wystarczającym dokumentem do uznania prawidłowości przedłożonego przy zgłoszeniu celnym świadectwa. Skoro organy celne wysłały drogą urzędową zapytanie o potwierdzenie autentyczności świadectwa pochodzenia, to odpowiedź powinna być skierowana do polskich władz celnych. Rację ma organ celny, iż tylko uzyskana oficjalną drogą odpowiedź właściwych władz na skierowany w trybie urzędowym wniosek polskich organów celnych o sprawdzenie autentyczności świadectwa pochodzenia może przesądzić o autentyczności dokumentu. Cytowany powyżej przepis § 20a ust 2 określa konsekwencje nie udzielenia odpowiedzi na pismo weryfikacyjne. Udzielenie odpowiedzi należy rozumieć jako przesłanie pisma do władz celnych państwa, które wystosowały wniosek, a nie np. do eksportera bądź importera. Z akt sprawy nie wynika, na czyj wniosek zostało sporządzone pismo Ministerstwa Przemysłu i Handlu Urząd Prowincji Zachodnia Jawa z 8 stycznia 2002 r. Rację ma skarżący, że żaden przepis nie zakazuje bezpośredniego zwracania się polskich importerów do władz celnych o weryfikację dowodu pochodzenia, niemniej jednak uzyskany w takim trybie dokument nie może zastąpić dokumentu, dla uzyskania którego został przewidziany w przepisach prawa specjalny tryb urzędowy. Uzasadniony jest zarzut skarżącej, iż na etapie podjęcia zawieszonego postępowania zostały powołane przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 października 1997r. w sprawie określenia reguł ustalania preferencyjnego pochodzenia towarów oraz sposobu jego dokumentowania, podczas gdy należało powołać przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dn. 15.10.1997r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów..... Błąd ten nie miał jednak istotnego wpływu na przebieg postępowania wyjaśniającego i na treść decyzji, a tylko w takim przypadku można mówić o wadliwości wydanego rozstrzygnięcia. W świetle powyższych rozważań Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, gdyż zarówno argumentacja skargi jak i analiza akt sprawy nie ujawniła wad tego rodzaju, że mogłyby one mieć wpływ na podjęte rozstrzygnięcie. Nie doszło do naruszenia zasady ochrony słusznego interesu strony, czy też zasady zaufania obywateli do organów Państwa. Wydając rozstrzygnięcie, organy celne działały na podstawie przepisów prawa, prowadziły postępowanie w sposób budzący zaufanie do organów celnych i podjęły wszelkie niezbędne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. W ocenie Sądu wnioski organu odwoławczego wyprowadzone z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wykraczają poza swobodną ocenę dowodów, a więc nie stanowią naruszenia prawa. Z tych też względów Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.