V SA/Wa 4856/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 14 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi Z. A. na postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... października 2015 r., nr ... w przedmiocie sprostowanie błędu pisarskiego; 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia ... września 2015 r., 2. zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz Z. A. kwotę 357 zł (trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi Z. A. (dalej jako: "Strona" lub "Skarżący") jest postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako: "Prezes Agencji" lub "organ odwoławczy") z dnia ... października 2015 r., nr ..., utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora ... Oddziału Regionalnego ARiMR we W. (dalej jako: "Dyrektor Oddziału" lub "organ I instancji") z dnia ... września 2015 r., nr ..., podjęte w sprawie sprostowania błędu pisarskiego w decyzji Dyrektora ... Oddziału Regionalnego ARiMR we W. z dnia ... czerwca 2015 r., nr ..., wydanej w sprawie przyznania Skarżącemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za 2012 r. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym: Dyrektor ... Oddziału Regionalnego ARiMR we W. wydał w dniu ... czerwca 2015 r. decyzję nr ... w sentencji której wskazał, że: "(...) po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we W., nr ... z dnia ...12.2013 roku w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego 2012 dla Pana Z. A. zam. w miejscowości ... ..., ... ..., złożonego do Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR we W., za pośrednictwem Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w W., w dniu ...04.2015 roku (data nadania w placówce pocztowej); nr sprawy: ... postanawiam utrzymać mocy zaskarżoną decyzję". Przedmiotowa decyzja została doręczona Stronie postępowania za potwierdzeniem odbioru w dniu ... czerwca 2015 r. W dniu ... września 2015 r. Dyrektor ... Oddziału Regionalnego ARiMR we W. wydał postanowienie nr ... w sprawie sprostowania błędu pisarskiego w powyższej decyzji tego organu z dnia ... czerwca 2015 r. w ten sposób, iż znajdującemu się w sentencji ww. decyzji w wierszu 4 i 5 brzmieniu: "od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we W., nr ... z dnia ...12.2013 roku" nadał brzmienie: "od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w W., nr ... z dnia ...03.2015 roku". W dniu ... września 2015 r. na ww. postanowienie Skarżący wniósł zażalenie do Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, wnosząc o stwierdzenie jego nieważności, względnie o jego uchylenie. W dniu ... października 2015 r. Prezes ARiMR postanowieniem nr ... utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu swego postanowienia organ odwoławczy przytoczył treść art. 113 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Zdaniem Prezesa Agencji, w pojęciu błędów pisarskich będzie się mieścić między innymi: niewłaściwe użycie wyrazu, jego opuszczenie, a także mylna pisownia. Błędy rachunkowe oznaczają pomyłki w wykonaniu działania matematycznego, zaś za inne oczywiste omyłki należy uznać omyłki podobne w swej naturze do błędów pisarskich lub rachunkowych, które są natychmiast rozpoznawalne, wynikają niedwuznacznie z treści samej decyzji lub z akt sprawy. Natomiast, według organu odwoławczego, w sentencji decyzji z dnia ... czerwca 2015 r. Dyrektor Oddziału ARiMR wprawdzie błędnie wskazał numer, datę decyzji oraz organ, który ją wydał, jednak pozostałe elementy jej oznaczenia, tj. strona, znak sprawy, rok oraz rodzaj wnioskowanej płatności zostały określone prawidłowo. Ponadto, z uzasadnienia przedmiotowej decyzji wynika jednoznacznie, że postępowanie odwoławcze prowadzone przez Dyrektora Oddziału ARiMR dotyczyło decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w W. nr ... z dnia ... marca 2015 r., a nie oznaczonej pierwotnie decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we W., nr ... z dnia ... grudnia 2013 r. Zdaniem organu odwoławczego, mając powyższe na uwadze, stwierdzić należało, że postanowieniem z dnia ... września 2015 r. w sprawie sprostowania błędu pisarskiego Dyrektor ... Oddziału Regionalnego ARiMR we W. nie zmienił merytorycznego rozstrzygnięcia przedmiotowej decyzji. Podsumowując, Prezes Agencji wskazał, iż sprostowanie polegające na zmianie oznaczenia numeru decyzji, daty oraz organu, który ją wydał należy uznać za oczywistą omyłkę pisarską, która można sprostować w trybie art. 113 § 1 Kpa. Pismem z dnia ... listopada 2015 r. Strona wniosła skargę na ww. postanowienie Prezesa ARiMR, wnosząc o jego uchylenie wraz z poprzedzającym je postanowieniem Dyrektora Oddziału ARiMR z dnia ... września 2015 r. oraz o zasądzenie kosztów sądowych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 113 § 1 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie. W uzasadnieniu skargi rozwinięto powyższy zarzut i powołano się na liczne orzeczenia sądów administracyjnych, w których zdefiniowane zostało pojęcie "oczywistej omyłki" i ocenione zostały stany faktyczne, w których sprostowanie mogło mieć miejsce. Autor skargi podniósł, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia ze szczególnego rodzaju uchybieniem, bo decydującym o istocie decyzji. Nie chodzi bowiem tylko o błędnie wpisaną datę decyzji czy jej numer, ale niewłaściwe zidentyfikowanie przedmiotu postępowania odwoławczego zarówno w zakresie numeru decyzji, daty jej wydania oraz organu wydającego. Chodzi zatem o elementy konstytuujące przedmiot postępowania odwoławczego, których zmiana w trybie, w jakim uczynił to Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji (a zaaprobował Prezes Agencji), prowadzi w istocie do zmiany merytorycznej decyzji w tym sensie, że utrzymywana jest w mocy decyzja o innym numerze, z innej daty, wydana przez inny organ. W odpowiedzi na skargę, Prezes Agencji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym zważył, co następuje: Na wstępie należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 powoływanej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżonemu postanowieniu można postawić zarzut naruszenia przepisów prawa postępowania administracyjnego w stopniu uzasadniającym jego uchylenie. Przedmiotem oceny Sądu jest postanowienie Prezesa ARiMR z dnia ... października 2015 r., nr ..., utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału ARiMR, którym dokonano sprostowania sentencji decyzji tegoż organu z dnia ... czerwca 2015 r. w zakresie: - oznaczenia decyzji od której odwołanie rozpatrywano, - daty wydania tej decyzji, - organu, który wydał zaskarżoną decyzję. Podstawę prawną rozstrzygnięcia w sprawie stanowił przepis art. 113 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Wprowadzone w powołanym przepisie pojęcia "błędów pisarskich i rachunkowych" oraz innych "oczywistych pomyłek", nie mają swojej ustawowej definicji. W związku z tym, stosując ten przepis, należy mieć na uwadze potoczne znaczenie tych pojęć, a więc takie, jakie jest stosowane w życiu codziennym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 marca 1998 r. sygn. akt SA/Lu 1091/96, niepubl.), jak również znaczenie nadane przez doktrynę i orzecznictwo. W literaturze prawniczej powszechnie wykorzystuje się określenie tych pojęć zaproponowane jeszcze przez Najwyższy Trybunał Administracyjny w wyroku z dnia 13 stycznia 1932 r., L. Rej. 8534/30. Zgodnie z powyższym wyrokiem, cytowanym przez J. Pokrzywnickiego w "Postępowanie administracyjne. Komentarz – Podręcznik, Warszawa 1948" s. 40-41, błąd pisarski to "widoczne wbrew zamierzeniu władzy niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylna pisownia albo widoczne niezamierzone opuszczenie jednego lub więcej wyrazów itp.". Z kolei błąd rachunkowy oznacza "omyłkę w wykonaniu działania matematycznego, np. dodawania lub dzielenia", a inna oczywista omyłka to "co do istoty swojej stojące na równi z błędami pisarskimi lub rachunkowymi omyłki polegające na tym, że w decyzji wyrażono coś, co widocznie jest niezgodne z myślą wyrażoną niedwuznacznie przez władzę, a zostało wypowiedziane tylko przez przeoczenie, niewłaściwy dobór słów itp.". Zaproponowane przez NTA propozycje ujmowania tych pojęć nie odbiegają od współczesnego ich rozumienia i są akceptowane m.in. przez Janusza Borkowskiego w: B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" C. H. Beck 2011, s. 454-455 oraz Czesława Martysza w: G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz "Wolters Kluwer 2010 t. II, s. 113. Na gruncie wyżej przedstawionych poglądów, nie sposób zgodzić się z organem odwoławczym, że sprostowanie sentencji wydanej decyzji w zakresie zmiany oznaczenia, daty i organu, który wydał rozstrzygnięcie, które rozpatrywał organ odwoławczy, jest dopuszczalne. Sentencja (osnowa) decyzji powinna być zredagowana w sposób szczególnie staranny i jednoznaczny. Nie ma w niej miejsca na błędy pisarskie, w szczególności występujące w takim natężeniu, jak w rozpatrywanej sprawie. Co istotne, sprostowanie nie może prowadzić do merytorycznej zmiany decyzji, stąd podstawą klasyfikacji wadliwości aktu administracyjnego jest wpływ wad na treść aktu. Wadliwość istotna musi spowodować uchylenie decyzji w trybie środków zaskarżenia (zwyczajnych i nadzwyczajnych), natomiast usunięcie wad nieistotnych następuje w trybie rektyfikacji decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 września 2011 r., sygn. akt I OSK 1451/10). W niniejszej sprawie, odwołanie Skarżącego z dnia ... kwietnia 2015 r. dotyczyło decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w W. z dnia ... marca 2015 r., nie zaś decyzji innego organu (Kierownik BP ARiMR we W.), z innej daty (... grudnia 2013 r.), o innym numerze (zob. wyżej). Powyższe omyłki nie mają charakteru oczywistych i nie mogły być wyeliminowane w drodze sprostowania decyzji postanowieniem podjętym w trybie art. 113 § 1 k.p.a. Podkreślenia wymaga fakt, iż decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w W. z dnia ... grudnia 2013 r., nr ..., została uchylona prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 25 września 2014 r., sygn. akt III SA/Wr 361/14. Ujęcie jej w sentencji sprostowanej decyzji w istocie prowadzi do rozstrzygania przez organ o decyzji już wyeliminowanej z obrotu prawnego. Takie działanie nie może zostać konwalidowane w trybie sprostowania. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), orzekł jak w wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na mocy art. 200 p.p.s.a.