V SA/Wa 487/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Barbara Mleczko - Jabłońska, Sędzia WSA - Mirosława Pindelska (spr.), Protokolant - Małgorzata Sieczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2009 r. sprawy ze skargi H. T. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony oraz zobowiązanie do opuszczenia terytorium RP; oddala skargę W dniu 6 września 2007 r. T. H. wystąpiła do Wojewody [...] za pośrednictwem pełnomocnika T. D. z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 24 maja 2007 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2007 r. Nr 120, poz. 818). Wniosek uzasadniła faktem, nielegalnego pobytu w Polsce od 1996 r. Decyzją z [...] września 2008 r. Wojewoda [...] odmówił udzielenia cudzoziemce wnioskowanego zezwolenia i zobowiązał ją do opuszczenia terytorium RP w ciągu 7 dni od dnia otrzymania decyzji oraz nadał tej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, iż zeznania składane przez powołanych przez wnioskodawczynię świadków nie są wiarygodne, wobec czego nie potwierdzają jednoznacznie, iż cudzoziemka przebywała na terytorium Polski co najmniej od 1 stycznia 1997 r. W odwołaniu od tego rozstrzygnięcia zainteresowana podniosła, że powołani przez nią świadkowie potwierdzają, iż faktycznie przebywała na terytorium Polski co najmniej od 1 stycznia 1997 r. jedyną ich pomyłką był natomiast fakt złożenia do akt niniejszej sprawy oświadczeń dotyczących innej osoby. Cudzoziemka podniosła, iż powołani przez nią świadkowie są również świadkami w innych sprawach toczących się przez Wojewodą [...] o zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony w ramach abolicji i ich działanie nie miało na celu wprowadzenia organu w błąd a wynikało tylko z pomyłki. Zarzuciła również, iż organ prowadząc postępowanie ograniczył się jedynie do badania prawidłowości złożonych oświadczeń, pomijając najważniejszą kwestię, tj. fakt spełnienia przez wnioskodawczynię przesłanek do uzyskania zezwolenia na zamieszkanie w ramach abolicji. Decyzją z [...] stycznia 2009 r. Nr [...] Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców (właściwy w sprawie zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 24 maja 2007 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw - Dz. U. z 2007 r. Nr 120, poz. 818) utrzymał w mocy decyzję Wojewody. W uzasadnieniu wskazał, iż cudzoziemka przesłuchana do protokołu w dniu [...] września 2007 r. zeznała:,, Granice Polski przekroczyłam w 1996 r. Panią D., nazwiska nie znam (ustalono dane osobowe świadka: D. N.) poznałam na [...]. Myślę, że ta Pani przyjdzie i poświadczy, że mieszkam w Polsce od 1996 r. Drugą osoba jest H. N.. Poznałam go też na [...]. Ja pracowałam u ludzi, u których ten Pan zaopatrywał się w towar." W świetle powyższych zeznań w dniu [...] stycznia 2008 r. do protokołu przesłuchani zostali, wskazani przez cudzoziemkę, świadkowie: H. N. oraz D. N. H. N. zeznał do protokołu: "Panią H. znam od bardzo dawna, dokładnej daty nie pamiętam. To było około 10 lat temu, mogło być to w 1996 r., a może później. Poznałem Panią H. T. w W. na [...]". Drugi ze świadków, D. N. zeznała:" Ja poznałam Panią H. T. w wakacje 1996 r. Moja siostra zdawała na studia, ja przyjechałam z nią na egzaminy i poszukać jakiegoś miejsca zamieszkania. Po egzaminach mieliśmy 2 godziny przerwy zanim ogłoszą wyniki, postanowiłyśmy pojechać na [...] zrobić zakupy. Ona pomagała jakiejś [...] zapakować nasze zakupy i ja się zapytałam czy to jej córka i jak ma na imię. Ta Pani powiedziała, że to nie jest jej córka, że ona nie ma tu rodziców i pomaga w zamian za jedzenie i mieszkanie. Zrobiło mi się jej żal i zapamiętałam ją." Następnie jak wynika z akt sprawy w dniu [...] sierpnia 2008 r. D. N. nadesłała do Wojewody [...] oświadczenie, w którym wyjaśniła, iż zna cudzoziemkę od 1995 r. również H. N. w podobnym oświadczeniu z [...] sierpnia 2008 r. wyjaśnił, iż zna cudzoziemkę od 1996 r. Wobec zaistniałych sprzeczności w zeznaniach w dniu [...] maja 2008 r. oraz w dniu [...] lipca 2008 r. odbyło się ponowne przesłuchanie wskazanych przez wnioskodawczynię świadków. D. N. zeznała do protokołu, iż oświadczenie z [...] sierpnia 2008 r. napisała dla innej osoby, a ich nazwiska różnią się tylko znakami. Wyjaśniła również, iż w/w oświadczenie przekazała na [...] chłopakowi o imieniu C., ale on musiał się pomylić. Drugi ze świadków H. N. zeznał, że cudzoziemka w rozmowie telefonicznej poprosiła go, aby zeznawał w Jej sprawie. H. N. wyjaśnił, iż przez telefon nie rozpoznał T. H. i pomylił ją z inną obywatelką [...] W.. W świetle powyższego Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców podzielając stanowisko Wojewody [...] uznał, iż nie można jednoznacznie stwierdzić, że cudzoziemka przebywa nieprzerwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej co najmniej od dnia 01 stycznia 1997 r. Przesłanka ta stanowi obligatoryjną przesłankę do odmowy udzielenia przedmiotowego zezwolenia, a zatem brak było podstaw do badania czy w przedmiotowej sprawie zachodzą pozostałe okoliczności określone w art. 18 ust. 1 ww. ustawy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie T. H. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji zarzucając im naruszenie art. 18 ust. 1 ustawy o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw ponadto naruszenie art. 7, 8, 9,10, 12, 35 i 75, 76, 77, 79, 80, 81 K.p.a. Skarżąca podniosła, że organy przyjęły dowolną i jednostronnie niekorzystną dla niej interpretację zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz stosowanych przepisów, co spowodowało błąd w ustaleniach faktycznych. Wskazała również, iż nie zawiadomiono jej o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadka, czym naruszono jej prawo do czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu. Ponadto skarżąca wniosła w skardze o przesłuchanie dodatkowych świadków na okoliczność jej pobytu w Polsce od 1996 roku, tj. D. H. zamieszkałego w W. przy ul. [...] oraz N. L., zamieszkałego w W. przy ul. [...]. W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wnosił o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji II instancji. Obecna na rozprawie w dniu 7 października 2009 r. skarżąca podtrzymała wniosek o przesłuchanie wskazanych w skardze świadków. Sąd postanowieniem wydanym na rozprawie oddalił wniosek skarżącej o przesłuchanie świadków D. H. i N. L.. Rozpoznając natomiast skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd dokonując kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Na wstępie należy wyjaśnić, iż stosownie do art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej p.p.s.a., sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Z powyższego przepisu wynika, iż sąd administracyjny może przeprowadzać dowody uzupełniające tylko z dokumentów, jeżeli ich brak uniemożliwia w pełni skontrolowanie zaskarżonego orzeczenia. Nie może zatem prowadzić pełnego postępowania dowodowego, w tym przesłuchiwać świadków. Sądy administracyjne oceniają bowiem sprawę na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu administracyjnego. W związku z powyższym wniosek skarżącej o przesłuchanie wskazanych w skardze świadków należało oddalić, co też Sąd rozpoznający przedmiotową sprawę uczynił na rozprawie w dniu 7 października 2009 r. Sąd zwraca przy tym uwagę na fakt, iż wniosek o przesłuchanie wskazanych w skardze świadków skarżąca mogła złożyć na etapie postępowania administracyjnego, czego jednak nie uczyniła. Przechodząc natomiast do meritum sprawy, Sad zauważa, iż zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 24 maja 2007 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 120 poz. 818) cudzoziemcowi przebywającemu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nieprzerwanie co najmniej od dnia 1 stycznia 1997 r., którego pobyt na tym terytorium w dniu wejścia w życie ustawy jest nielegalny, wojewoda właściwy ze względu na miejsce pobytu cudzoziemca udzieli zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na okres 1 roku, o ile nie spowoduje to zagrożenia dla obronności lub bezpieczeństwa państwa albo bezpieczeństwa i porządku publicznego, albo obciążenia dla budżetu państwa lub nie naruszy interesu Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli cudzoziemiec spełnia łącznie następujące warunki: 1) złoży wniosek o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy; 2) wskaże lokal mieszkalny, w którym zamierza przebywać i przedstawi tytuł prawny do jego zajmowania; 3) posiada przyrzeczenie wydania zezwolenia na pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej albo pisemne oświadczenie pracodawcy o zamiarze zatrudnienia go lub powierzenia mu wykonywania innej pracy zarobkowej, lub pełnienia funkcji w zarządach osób prawnych prowadzących działalność gospodarczą, jeżeli zezwolenie na pracę nie jest wymagane, lub posiada dochody lub mienie wystarczające na pokrycie kosztów utrzymania siebie i członków rodziny pozostających na jego utrzymaniu w tym kosztów leczenia, bez potrzeby korzystania ze wsparcia materialnego ze środków pomocy społecznej przez okres 1 roku; 4) nie złożył wniosku o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na podstawie art. 154 ustawy, o której mowa w art. 1 (tj. ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach). Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, cudzoziemka w dniu wejścia w życie ww. ustawy, czyli w dniu 20 lipca 2007 r. przebywała w Polsce nielegalnie spełniając tym samym jedną z dwóch, głównych przesłanek do udzielenia przedmiotowego zezwolenia. Okoliczność ta jest w niniejszej sprawie bezsporna. Kwestią sporną w przedmiotowej sprawie jest natomiast spełnienie przez skarżącą drugiej z dwóch głównych przesłanek udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w trybie art. 18 ust. 1 ww. ustawy, tj. wykazanie nieprzerwanego pobytu na terytorium RP co najmniej od dnia 1 stycznia 1997 r. We wniosku o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony skarżąca podała, iż przebywa nieprzerwanie w Polsce od 1996 r. Następnie przesłuchana do protokołu w dniu [...] września 2007 r. zeznała, iż granice Polski przekroczyła ok. lipca 1996 r. Przez około 10 lat pracowała na [...] i mieszkała u ludzi u których pracowała. Podczas przesłuchania wskazała również świadków, którzy mogliby potwierdzić jej pobyt w Polsce od 1996 r. Pierwszy z nich, H. N. przesłuchany w dniu [...] stycznia 2008r. zeznał: "Znam Panią T. H. od bardzo dawna. Dokładnej daty nie pamiętam. To było ok. 10 lat temu, mogło być to w 1996r., a może później. Poznałem Panią H. w W., na [...] (...), Ja nigdy nie pytałem Pani H. gdzie mieszka (...) nie wiem czy w trakcie pobyt w Polsce się przeprowadzała (..), Ja nie wiem od kiedy Pani H. jest w Polsce, nie wiem kiedy i gdzie przekroczyła granicę. Ona nigdy mi o tym nie opowiadała. Ja nie wiem gdzie Pani H. pracuje, ja nie wiem czy ona nadal pracuje na [...]. Na początku znajomości pracowała na [...]. Ja z nią teraz mam kontakt, byłem parę razy tam gdzie ona mieszka (...) Pani H. ma [...] dziecko (...) ja nie wiem jak dziecko się nazywa (...) My nie widujemy się zbyt często. Nie wiem czy mamy wspólnych znajomych, na pewno nie mamy wspólnych przyjaciół. Pani H. nie zna mojej rodziny (...) Ja nie znam nikogo z Jej rodziny (...)". Natomiast drugi ze wskazanych przez skarżącą świadków, D. N. zeznała: "Poznałam Panią H. w wakacje 1996r. Moja siostra zdawała na studia, ja przyjechałam z nią na egzaminy (...) postanowiłyśmy pojechać na [...] zrobić zakupy. (...) w 2001 r. przyjechałam do W. na stałe do pracy. Pod koniec 2007 r. spotkałam ją na [...] (...) Nie rozmawiałyśmy nigdy bliżej, to raczej przelotna znajomość. (...) Ona nie zna polskiego a ja [...]. (...) ja nie wiem jak przekroczyła granicę, nie wiem gdzie mieszkała, (...) nie znam żadnych faktów z jej życia (...) My nie rozmawiamy o moim życiu. Może zna z widzenia mojego męża – H.." Następnie do akt spawy prowadzonej przez Wojewodę [...] wpłynęły dodatkowe oświadczenia wskazanych przez skarżącą świadków. D. N. poinformowała organ, że zna H. od 1995 r., a w 2003 r. poznała ją bliżej, gdyż okazało się że Cudzoziemka zna jej męża. Autorka listu twierdziła również, że od 2003 r. widywała H. dość często na imprezach u wspólnych znajomych i na [...]. Gdy dowiedziała się, że będzie miała dziecko od razu oddała jej [...] i [...] po swoim [...]. Oświadczyła, iż teraz często widuje T. sprzedającą na [...]. Kupują razem [...] dla swoich pociech. Natomiast N. H. w oświadczeniu z [...] sierpnia 2007 r. podał, iż H. T. zna od 1996. Wtedy jako młoda dziewczyna przyjechała do O. na targowisko miejskie przy ul. [...]. (...) mówiła że przyjechała do rodziców rok wcześniej, to był rok 1995. (...) Po jakimś czasie wyjechała do W.." Wojewoda [...] wobec zaistniałych sprzeczności pomiędzy zeznaniami świadków składanymi do protokołu a dołączonymi przez nich do akt oświadczeniami, ponownie wezwał wskazanych przez skarżącą świadków do złożenia wyjaśnień. W dniu [...].05.2008r. N. H. zeznał: "oświadczenia z dnia [...] sierpnia 2007r. napisałem osobiście oraz widnieje pod nim mój własnoręczny podpis. (...) Pani H. T. mówiła że przyjechała wtedy do O.. Ja jednak nigdy jej w O. nie widziałem. To ona zasugerowała mi pierwsza że spotkanie było w O.. (...) W powyższym oświadczeniu jest błąd. Nie wiem nic na temat żeby Pani T. H. mieszkała kiedyś w O.. (...)Jeśli chodzi o osobę która mieszkała kiedyś w B. to była to Pani N. - dokładnego nazwiska nie pamiętam. Osoba ta przebywa w W.. Pisząc oświadczenie pomyliłem te 2 osoby. (...) Pani T. H. nie mogę uznać za dobrą moją znajomą (...)". Również D. N. w dniu [...] lipca 2008r. zaprzeczyła by złożone do akt oświadczenie dotyczyło Pani T. H.. "Ja napisałam oświadczenie z [...].08.2007r. dla innej Pani H. T., która handlowała na rynku w E.." Ponadto N. H. przesłuchany dodatkowo w dniu [...] lipca 2008 r. zeznał, iż H. T. poznał na [...] w 1996, 1997, 1998 r., ale dokładnie nie pamięta kiedy. Jest to przelotna znajomość. W świetle zebranego materiału dowodowego Sąd stwierdza, że uzasadnione jest stanowisko organów, iż zeznania świadków wskazanych przez skarżącą jako osoby zdolne do potwierdzenia jej pobytu w Polsce co najmniej od 1 stycznia 1997 r. nie są wiarygodne. Obie przesłuchiwane osoby przyznają bowiem, że ich znajomość ze skarżącą miała charakter przelotny. Ze złożonych do protokołów zeznań oraz dołączonych do akt sprawy oświadczeń świadków wynika ponadto, że powołani w sprawie świadkowie mylą swoich znajomych narodowości [...], co nie pozwala ustalić dokładnego okresu pobytu cudzoziemki w Polsce. Wiarygodność zeznań świadków ma w niniejszej sprawie istotne znaczenie, gdyż z oświadczenia skarżącej z [...] kwietnia 2008 r. wynika, że nie posiada ona żadnych dokumentów potwierdzających jej pobyt na terenie Polski od 1996 r. i fakt ten może być potwierdzony tylko na podstawie zeznań świadków (k. 83 akt administracyjnych). Tak więc w ocenie Sądu skarżąca powinna wskazać na etapie postępowania administracyjnego wszystkie możliwe osoby, które mogłyby potwierdzić jej pobyt w Polsce co najmniej od 1 stycznia 1997 r. Zwłaszcza, że skarżąca za pośrednictwem swojego pełnomocnika była wielokrotnie wzywana do dostarczenia dokumentów, podania świadków, potwierdzających jej nieprzerwany pobyt na terytorium RP od dnia 1 stycznia 1997 r. (k. 20, 27, 29, 36, 46, 73 akt administracyjnych) Jak wskazano powyżej skarżąca w toku postępowania zarówno przed organem I jak i II instancji reprezentowana była przez pełnomocnika, który uczestniczył w postępowaniu i zapoznawał się z aktami sprawy w tym z zebranym materiałem dowodowym – protokół z przeglądu akt z dnia 27 czerwca 2008 r. (karta 114-115 akt administracyjnych). W związku z powyższym wiedział o istniejących sprzecznościach w zeznaniach świadków. Jednak do protokołu przeglądu akt nie zgłosił żadnych uwag ani nie podał innych świadków mogących potwierdzić nieprzerwany pobyt cudzoziemki na terytorium RP od dnia 1 stycznia 1997 r. Natomiast organ II instancji w toku postępowania nie przeprowadzał ponownie czynności z udziałem świadków. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wydając zaskarżoną decyzję przeprowadził postępowanie dowodowe w oparciu o materiały zgromadzone w postępowaniu I instancyjnym czyli oparł się na znanych stronie protokołach przesłuchania świadków i tym samym nie przeprowadził żadnych nowych dowodów nieznanych stronie co do których strona nie mogła się wypowiedzieć. Tym samym nie można uznać za zasadny zarzut naruszenia prawa do czynnego udziału strony w postępowaniu, albowiem za cudzoziemkę działał prawidłowo ustanowiony pełnomocnik. Szczegółowe i wnikliwe postępowanie dowodowe przeprowadzone przez Wojewodę [...] doprowadziło do stwierdzenia, podtrzymanego przez organ II instancji, iż cudzoziemka nie wykazała w sposób należyty iż spełnia przesłankę nieprzerwanego pobytu na terytorium Polski. W związku z powyższym - wobec nie budzącej wątpliwości treści art. 18 ust. 1 ustawy o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw - organ prawidłowo wskazał, że w przypadku gdy wnioskodawca nie spełnia łącznie przesłanek z art. 18 ust. 1 ww. ustawy, odmowa udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony jest obligatoryjna. Wobec powyższego wynikająca z art. 7 k.p.a. zasada, dotycząca słusznego interesu strony - doznaje istotnego ograniczenia. Zastosowanie tej zasady nie może bowiem prowadzić do naruszenia przepisów prawa materialnego, co bez wątpienia miałoby miejsce gdyby wbrew treści art. 18 ust. 1 ustawy o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw organ rozstrzygnął sprawę zgodnie z wnioskiem cudzoziemki. Za bezzasadny Sąd uznał również zarzut naruszenia art. 77 § 1 oraz 80 k.p.a. Skoro bowiem cudzoziemka nie spełniała jednej z przesłanek z art. 18 ust. 1 ww. ustawy, bezcelowe byłoby dalsze prowadzenie postępowania dowodowego, gdyż nie mogło ono w jakikolwiek sposób wpłynąć na treść rozstrzygnięcia. Mając na uwadze powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a oddalił skargę