V SA/Wa 487/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Jolanta Bożek (spr.), Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska, Protokolant spec. - Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi D. H. V. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do opuszczenia terytorium RP; skargę oddala Sprawa dotyczy zobowiązania do opuszczenia terytorium Rzeczpospolitej Polskiej obywatela [...] D. H. H.. W wyniku prowadzonego postępowania administracyjnego ustalono, że w dniu 11.05.2011 r. wpłynął do [...] Urzędu Wojewódzkiego wniosek Cudzoziemca o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w związku z art. 53 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach. W uzasadnieniu wniosku Strona podniosła, iż będzie pracować jako kucharz w firmie [...]. W dniu 11.06.2010 r. do akt sprawy załączono zezwolenie typ A Nr [...] na pracę cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wydane dla skarżącego na rzecz pracodawcy [...] "[...]". Następnie Wojewoda [...] decyzją Nr [...] z dnia [...].07.2010 r. udzielił Wymienionemu przedmiotowego zezwolenia do dnia 09.08.2011 r. W dniu 29.10.2010 r. został sporządzony protokół kontroli legalności wykonywania pracy przez cudzoziemców, prowadzenia działalności gospodarczej przez cudzoziemców, powierzania wykonywania pracy cudzoziemcom w związku z kontrolą przeprowadzoną w dniu 25.10.2010 r. w miejscu prowadzenia działalności gospodarczej przez firmę "[...]", z którego wynika, iż D. H. V. pracował w ww. firmie wbrew otrzymanemu zezwoleniu na pracę oraz bez zawartej wymaganej umowy o pracę lub umowy cywilno-prawnej. Powyższy protokół został podpisany w dniu 29.10.2010 r. przez Panią N. S. – D. (właściciela firmy), która nie wniosła do niego żadnych zastrzeżeń. Cudzoziemiec został zatrzymany w dniu 17.11.2010 r. przez funkcjonariuszy Wydziału do Spraw Cudzoziemców [...]o Oddziału Straży Granicznej w związku z przeprowadzoną kontrola legalności zatrudnienia cudzoziemców na terytorium Polski w barze "[...]". W dniu 17.11.2010 r. Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej wydał decyzję Nr [...] o zobowiązaniu do opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej obywatela [...], D. H. V.. Podstawą wydania niniejszej decyzji było wypełnienie przez Cudzoziemca przesłanki z art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach, tj. wykonywanie pracy niezgodnie z ustawą z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tj. Dz. U. z 2008 r. Nr 69 poz. 415 z późn. zm.) albo podjęcie działalności gospodarczej niezgodnie z przepisami obowiązującymi w tym zakresie w Rzeczypospolitej Polskiej. W związku z wydaną decyzją Skarżący zobowiązany został do opuszczenia terytorium RP w terminie do dnia 22.11.2010 r., a rozstrzygnięciu nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W ustawowym terminie pełnomocnik Cudzoziemca złożył odwołanie od ww. decyzji. Skarżący w uzasadnieniu złożonego odwołania dodał, iż w niniejszej sprawie ma zastosowanie art. 88i ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tj. Dz. U. z 2008 r. Nr 69 poz. 415 z późn. zm.). Jednym z głównych zarzutów podniesionych w odwołaniu od zaskarżonej decyzji jest nie uwzględnienie przez organ I instancji faktu, iż ww. przepis ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy "(...) dopuszcza sytuację powierzenia przez pracodawcę wykonywania przez pracownika pracy o innym charakterze lub na innym stanowisku niż określone w zezwoleniu na pracę (na okresy nie przekraczające 30 dni w roku kalendarzowym) (...)". Pełnomocnik Wymienionego stwierdził przy tym, iż "(...) Z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w omawianej sprawie. Co więcej nie uległo zmianie stanowisko pracy, albowiem Pan D. H. V. w dalszym ciągu świadczył pracę w charakterze kucharza. Zmianie czasowo uległo jedynie miejsce świadczenia pracy (...)". Jednocześnie pełnomocnik Strony wniósł o wstrzymanie natychmiastowego wykonania zaskarżonej decyzji. Postanowieniem Nr [...] z dnia [...].12.2010 r. Wojewoda [...] odmówił wstrzymania natychmiastowego wykonania przedmiotowego rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie organ zważył, co następuje: Przesłuchany do protokołu w dniu 17.11.2010 r. Cudzoziemiec zeznał, iż ostatni raz przyjechał do Polski w dniu 30.04.2010 r., posiadając przy sobie paszport i ważną czeską kartę pobytu. Wymieniony wyjaśnił również, iż "(...) Moim ostatnim miejscem pracy jest bar [...] przy ul. [...] należący do N. S. – D.. We wskazanym barze pracuję od 25-28 września 2010 roku na stanowisku kucharza. Zdawałem sobie sprawę, że pracuję w barze bez pozwolenia na pracę. Jedynie miałem pozwolenie na firmę [...] "[...]". Pani N. S. – D. powiedziała, że jak się sprawdzę, załatwi mi pozwolenie na pracę u siebie. W barze Pani S. – D. pracuję przez 6 dni w tygodniu w godzinach 10.00 – 15.00 za wynagrodzenie 1300 PLN. Wszystkie warunki dotyczące pracy zostały uzgodnione ustnie z Panią S. – D.. Mój pobyt na terytorium RP został zalegalizowany dzięki pracy w firmie [...] "[...]" (...)". Po analizie powyższych wyjaśnień organ rozpoznający odwołanie, tj. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, w jej uzasadnieniu stwierdził, iż w niniejszej sprawie nie ma zastosowania art. 88 ust. 1 cyt. wyżej ustawy. Powyższy przepis dopuszcza wprawdzie powierzenie wykonywania pracy Cudzoziemcowi na okresy łącznie nieprzekraczające 30 dni w roku kalendarzowym o innym charakterze lub na innym stanowisku, ale u tego samego pracodawcy, przy czym o takiej zmianie podmiot powierzający cudzoziemcowi wykonywanie pracy powinien niezwłocznie powiadomić wojewodę, który wydał zezwolenie. Ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, aby tego rodzaju powiadomienia dokonała firma [...] "[...]". Ustalono zatem, iż D. H. V. wykonywał pracę niezgodnie z ustawą z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tj. Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 z późn zm.), a to wypełniło dyspozycję art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach. Dodatkowo w toku postępowania odwoławczego organ II instancji ustalił, iż w dniu [...].12.2010 r. Wojewoda [...] wydał dla Pana D. H. V. zezwolenie typ A Nr [...]na pracę cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, o które zawnioskowała firma "[...]", przy czym ww. zezwolenie zostało wydane na okres od dnia 16.12.2010 r. do dnia 09.08.2011 r. Powyższe nie zmieniło jednak faktu, iż Skarżący przebywał na terytorium Polski nielegalnie oraz wykonywał pracę wbrew obowiązującym przepisom. Sam fakt posiadania zezwolenia na pracę nie przesądza bowiem o legalności zatrudnienia. Od powyższej decyzji Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, które wpłynęła do [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...] – Wydziału Cudzoziemców dnia 21 lutego 2011 r. W skardze D. H. V. podnosi, iż Wojewoda [...] w procedurze odwoławczej dokonał błędnej interpretacji przepisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Wskazał, iż organ II instancji pominął istotną okoliczność, tj. fakt, iż pracodawca, u którego uzyskał zezwolenie na pracę oraz pracodawca, u którego wykonywał pracę, pozostają w związku małżeńskim. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy zauważyć, że uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem legalności, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny I instancji rozstrzyga sprawę w granicach sprawy administracyjnej, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Niezwiązanie sądu administracyjnego granicami skargi oznacza m.in., że sąd ma obowiązek rozpatrzyć sprawę rozstrzygniętą zaskarżoną decyzją z punktu widzenia zgodności z prawem całego postępowania administracyjnego, a podstawę orzekania przez ten sąd stanowi materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji w toku całego prowadzonego w danej sprawie postępowania, gdyż zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd rozpoznaje sprawę na podstawie akt sprawy. Zgodnie z art. 97 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach w przypadkach, o których mowa w art. 88 ust. 1 pkt 1-3, 6, 11 i 12, cudzoziemiec może być zobowiązany do opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie do 7 dni, gdy z okoliczności sprawy wynika, że dobrowolnie wykona ten obowiązek. Z kolei zgodnie z art. 88 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy decyzję o wydaleniu cudzoziemca z terytorium Polski wydaje się w przypadku, gdy wykonywał on pracę niezgodnie z ustawą z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tj. Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 z późn. zm.) albo podjął działalność gospodarczą niezgodnie z przepisami obowiązującymi w tym zakresie w Rzeczypospolitej Polskiej. Natomiast według art. 87 ust. 1 pkt 12 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tj. Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 z późn. zm.) cudzoziemiec jest uprawniony do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli posiada zezwolenie na pracę oraz legalnie przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie któregoś z dalej wypunktowanych w ww. przepisie tytułów prawnych. Uzupełnienie cytowanego przepisu stanowi art. 87 ust. 2 ww. ustawy, który określa okoliczności, w których Cudzoziemiec jest zwolniony z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę. Jednakże w sytuacji skarżącego nie można mówić o spełnieniu którejkolwiek z przesłanek zwalniających z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę. Jednocześnie zgodnie z art. 88i ust. 1 ww. ustawy, zezwolenie na pracę zachowuje ważność w przypadku: 1) gdy podmiot powierzający wykonywanie pracy cudzoziemcowi zamierza powierzyć mu na okresy nieprzekraczające 30 dni w roku kalendarzowym wykonywanie pracy o innym charakterze lub na innym stanowisku niż określone w zezwoleniu na pracę, 2) zmiany siedziby lub miejsca zamieszkania, nazwy lub formy prawnej działania podmiotu powierzającego wykonywanie pracy przez cudzoziemca, a także przejęcia pracodawcy lub jego części przez innego pracodawcę, 3) przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę, 4) zmiany osoby reprezentującej pracodawcę, o której mowa w art. 88c ust. 6 pkt 3 - jeżeli podmiot powierzający cudzoziemcowi wykonywanie pracy niezwłocznie powiadomił o dokonanej zmianie w formie pisemnej wojewodę, który wydał zezwolenie, oraz pozostają spełnione wymagania określone w art. 88c i 88d, z wyjątkiem art. 88c ust. 1 pkt 2 ww. ustawy. Sąd podzielił poglądy organu przedstawione zarówno w uzasadnieniu decyzji Wojewody Mazowieckiego, ale i w odpowiedzi na skargę, iż w niniejszej sprawie nie ma zastosowania art. 88i ust. 1 cyt. wyżej ustawy. Powyższy przepis dopuszcza co prawda powierzenie wykonywania pracy Cudzoziemcowi na okresy łącznie nieprzekraczające 30 dni w roku kalendarzowym o innym charakterze lub na innym stanowisku, ale u tego samego pracodawcy, przy czym o takiej zmianie podmiot powierzający cudzoziemcowi wykonywanie pracy powinien niezwłocznie powiadomić wojewodę, który wydał zezwolenie. Ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynikało, aby tego rodzaju powiadomienia dokonała firma [...] "[...]". Mając na uwadze powyższe okoliczności prawne i faktyczne, należy stwierdzić, że w okresie od dnia 25-28 września 2010 r. do dnia 29 października 2010 r. Pan D. H. V. wykonywał pracę w firmie "[...]" bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie pracy. Odnosząc się do argumentu skarżącego dotyczącego pozostawanie w związku małżeńskim obu jego pracodawców, należy stwierdzić, że zgodnie z zapisami ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie ma on znaczenia dla oceny, czy skarżący naruszył obowiązujące zapisy prawa. Natomiast nielegalne wykonywanie pracy stanowi przesłankę obligatoryjną do wydania decyzji o wydaleniu Cudzoziemca z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z art. 97 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach cudzoziemiec może być zobowiązany do opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie do 7 dni, gdy z okoliczności sprawy wynika, że dobrowolnie wykona ten obowiązek. Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej, rezygnując ze skierowania do właściwego wojewody wniosku o wydalenie, zobowiązując natomiast skarżącego do dobrowolnego opuszczenia terytorium Polski, zastosował łagodniejszą sankcję za naruszenie obowiązujących norm prawnych. Zgodnie bowiem z art. 83 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, każdy ma obowiązek przestrzegania prawa Rzeczypospolitej Polskiej. Obowiązek ten spoczywa również na cudzoziemcach przebywających na terytorium Polski. Rzeczpospolita Polska jako demokratyczne państwo prawa zapewnia możliwość korzystania z praw i wolności zapisanych w konstytucji, ale także działając na podstawie i w granicach prawa – stoi na straży przestrzegania obowiązującego porządku prawnego, co w ustawowo uzasadnionych wypadkach może prowadzić do ograniczenia praw i wolności. Z punktu widzenia obowiązującego prawa, bezspornym pozostaje fakt naruszenia przez Cudzoziemca obowiązujących przepisów prawnych, stanowi to przesłankę upoważniającą właściwe organy do podjęcia decyzji o zobowiązaniu D. H. V. do opuszczenia terytorium naszego kraju. Konkludując Sąd stwierdza, że zaskarżone rozstrzygnięcie jest prawidłowe. Zarówno argumentacja skargi, jak i analiza akt sprawy nie ujawniła bowiem wad tego rodzaju, które mogłyby mieć wpływ na podjęte decyzje. Nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym wyeliminowania zaskarżonego orzeczenia z obrotu prawnego. Z tych względów i na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.