V SA/Wa 491/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Dorota Mydłowska (spr.), Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Protokolant - ref. staż. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2012 r. sprawy ze skargi K. G. na rozstrzygnięcie zawarte w piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... czerwca 2011 r., nr pisma ... w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych; oddala skargę; K. G. (zwany dalej: skarżącym) w dniu ... lipca 2010 r. złożył w O. Oddziale Regionalnym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. (dalej zwanym również: ARiMR) wniosek o przyznanie pomocy finansowej w ramach działania 312 "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 gdzie, jako planowany cel operacji, wskazano .... Weryfikacja wniosku wykazała, iż wymaga on uzupełnia/złożenia poprawnych dokumentów/złożenia wyjaśnień wobec czego ARiMR pismem z ... listopada 2010 r. (znak ...) wezwała skarżącego do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości oraz uzupełnienia braków wniosku m.in. poprzez złożenie deklaracji rozliczeniowych ZUS DRA, poprawnie wypełnionego oświadczenia o posiadaniu statusu mikroprzedsiębiorcy oraz dostarczenie dokumentu potwierdzającego tytuł prawny wnioskodawcy do nieruchomości, na której realizowana będzie operacja. Z uwagi na nie usunięcie wszystkich braków formalnych wniosku, ARiMR pismem z dnia ... lutego 2011 r. ponownie wezwała skarżącego do usunięcia braków w terminie 21 dni od dnia doręczenia wezwania. W powyższym piśmie wezwano skarżącego o dostarczenie poprawnie sporządzonych kosztorysów z poprawnym wyliczeniem kosztów kwalifikowanych i niekwalifikowanych operacji ofert dotyczących zaplanowanego do wykonania pieca piekarskiego. Ponownie pouczono również skarżącego, jak należy wydzielić koszty kwalifikowane operacji oraz koszty niekwalifikowane – zgodnie z zapisami instrukcji wypełniania wniosku. Po uzupełnieniu braków formalnych wniosku, ARiMR pismem z dnia ... czerwca 2011 r. (znak ...) poinformowała skarżącego o odmowie przyznania pomocy finansowej z uwagi na zaistnienie okoliczności określonych w § 18 ust. 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17.07.2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 139, poz. 883 ze zm.) – błędne oznaczenie aktu przez organ – (uwaga Sądu). Uzasadniając odmowę przyznania wnioskowanej pomocy ARiMR zwróciła uwagę na fakt dwukrotnego pouczenia skarżącego, w pismach o uzupełnienie braków wniosku, o tym, iż koszt kwalifikowalny przebudowy wspólnych elementów budowlanych budynku produkcyjno-mieszkalnego oblicza się proporcjonalnie do powierzchni użytkowej przeznaczonej wyłącznie dla wspieranej działalności w stosunku do całkowitej powierzchni użytkowej budynku. Metoda ta, wskazana w instrukcji wypełniania wniosku dot. wydzielenia kosztów kwalifikowanych i niekwalifikowanych ma zastosowanie w odniesieniu do wszystkich wspólnych elementów budynku m.in. takich jak: przyłącza wodne, elektryczne, kanalizacyjne, kotłowania, części instalacji znajdujących się w pomieszczeniach wspólnych, części poszczególnych instalacji, które służą na potrzeby całego budynku, np. instalacja odgromowa. Zatem, jak wyjaśnił dalej organ administracji, koszt inwestorski powinien obejmować wszystkie roboty budowlane, niezbędne do wykonania zgodnie z projektem budowlanym i pozwoleniem na budowę. W ocenie ARiMR przedłożone przez skarżącego kosztorysy, nie obejmowały całej inwestycji. Nie został bowiem wliczony koszt netto i brutto całej inwestycji oraz niepoprawnie wydzielono koszty kwalifikowane i niekwalifikowane tj. nie dostarczono dokumentacji graficznej dotyczącej poszczególnych pomieszczeń, w związku z czym niemożliwa była weryfikacja poprawności przyjętego przez skarżącego podziału na koszty kwalifikowane i niekwalifikowane operacji w odniesieniu do elementów wspólnych budynku. Ponadto nie wliczono kosztów całej instalacji odgromowej oraz kosztów wykonania całej kotłowni oraz całej instalacji wodno-kanalizacyjnej. Do kosztorysu nie dołączono ofert, na podstawie których oszacowano zakres robót oraz koszty budowy pieca piekarskiego. W kosztorysie nie wykazano pełnego zakresu robót i nie dokonano stosownej zmiany planowanego celu operacji, co w oparciu o w/w § 18 ust. 5 rozporządzenia skutkuje odmową przyznania wnioskowanej pomocy. Po rozpatrzeniu wezwania do usunięcia naruszenia prawa, ARiMR pismem z dnia ... grudnia 2010 r. (znak ...) poinformowała skarżącego o negatywnym rozpatrzeniu wezwania do usunięcia naruszenia prawa. W jego uzasadnieniu podzielono uzasadnienie faktyczne i prawne odmowy przyznania pomocy. Po przytoczeniu treści § 10 ust. 2 pkt 1 i § 18 ust. 3 i ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17.07.2008 r. ponownie zwrócono uwagę, iż pomimo dwukrotnego wezwania do usunięcia szczegółowo opisanych nieprawidłowości lub braków wniosku, skarżący nie wyliczył kosztów całej operacji odgromowej i nie zastosował się do wymogu odjęcia zinwentaryzowanych kosztów niekwalifikowanych od całkowitej wartości robót, wyliczonej w kosztorysie inwestorskim lecz przedstawił sporządzony wyłącznie w zakresie kosztów kwalifikowanych i części kosztów niekwalifikowanych, co ograniczało możliwość weryfikacji prawidłowości ustalenia tych kosztów proporcjonalnie do powierzchni użytkowej przeznaczonej wyłącznie dla wspieranej działalności w stosunku do całkowitej powierzchni użytkowej budynku. Dalej organ zwrócił uwagę na niezastosowanie się skarżącego do wymogów metodyki ustalenia kosztów kwalifikowanych i konkretnych wezwań do poprawy nieprawidłowości, co spowodowało błędne ustalenie wysokości tych kosztów. Podkreślił również, że podmiotem odpowiedzialnym za kompletność, poprawność i zgodność z wymaganiami prawa dokumentacji wniosku i planowej operacji jest wnioskodawca, jako strona postępowania w sprawie przyznania pomocy. W skardze z ... stycznia 2012 r., na pismo o odmowie przyznania wnioskowanej pomocy z dnia 10 czerwca 2011 r. skarżący wyjaśnił, iż każdorazowe uzupełnienie kosztorysu wykonywane było przez uprawnioną osobę, posiadającą odpowiednią wiedzę techniczną zaś jego sporządzenie było zgodne z wytycznymi zawartymi w Informacjach dla wnioskodawców dotyczących kosztorysów inwestorskich na roboty budowlane planowane do wykonania w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 znajdującymi się w załączniku nr 1 do Instrukcji wniosku. W ocenie skarżącego przeprowadzona przez organ ocena formalna wniosku, pozwalała domniemywać, że złożony przez niego wniosek zawierał poprawny, pod względami odpowiednich wymogów, kosztorys oraz projekt budowlany, na podstawie którego został sporządzony cały kosztorys, a ewentualne jego usterki będą mogły zostać usunięte na etapie oceny ekonomiczno-technicznej. Odnosząc się do kolejnych przyczyn, stanowiących odmowę przyznania pomocy, skarżący wyjaśnił, iż cała inwestycja związana z operacją przedsięwzięcia wynosi ponad ... tys. zł netto i obecnie nie jest w stanie całkowicie dokończyć części mieszkalnej obiektu. Nie może również stwierdzić, czy możliwe będzie kompletne ukończenie tej części mieszkalnej w ciągu najbliższego roku, dwóch, pięciu czy dziesięciu lat. Także wykonanie właściwego oszacowania kosztów instalacji odgromowej, kotłowni, instalacji wodnokanalizacyjnej, z dokładnym określeniem kosztów dotyczących części niekwwalifikowalnej – mieszkalnej nie jest ani uzasadnione, ani możliwe, gdyż w kolejnych latach zmieni się także rząd kosztów ponoszonych na te cele. We wniosku ujęto bowiem koszty niekwalifikowane ponoszone w momencie bezpośredniego realizowania operacji. Podsumowując skarżący wniósł o przeanalizowanie procedur dotyczących weryfikacji poszczególnych etapów oceny podnosząc, jako niejasne, co podlega sprawdzaniu na etapie weryfikacji formalnej, a co na etapie oceny ekonomiczno – technicznej. W odpowiedzi na skargę uzupełnionej pismem procesowym z dnia ... maja 2012 r. pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie wskazując, iż w toku postępowania w przedmiotowej sprawie, nie naruszono ani przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 j.t.), dalej p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Funkcją sądownictwa administracyjnego jest więc sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. Wymaga to oceny, czy zaskarżone rozstrzygniecie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Rozważając w tym kontekście zarzuty zawarte w skardze stwierdzić należy, że nie są one zasadne. Na początku Sąd wskazuje, ze w niniejszej sprawie ma zastosowanie rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2008r w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania ,,Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw’’ objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. Nr 139, poz. 883), dalej: rozporządzenie, wydane na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U.Nr 64, poz. 427 z póżn.zm.). Zgodnie z § 10 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia, pomoc jest przyznawania, jeżeli zostały spełnione określone w rozporządzeniu oraz przepisach odrębnych, których regulacje dotyczą realizacji operacji., a przepis § 13 ust. 1 pkt 1 stanowi ,, Do kosztów kwalifikowanych, o których mowa w § 11 ust. 1 pkt 1 zalicza się koszty budowy, przebudowy lub remontu połączonego z modernizacją niemieszkalnych obiektów budowlanych wraz z zakupem instalacji technicznej oraz koszty rozbiórki i utylizacji materiałów szkodliwych pochodzących z rozbiórki’’ .Metodyka ustalania kosztów kwalifikowanych dla operacji obejmującej elementy wspólne budynków produkcyjno – mieszkalnych zastała zawarta w ,,Instrukcji wypełniania wniosku o przyznanie pomocy w ramach działania 312 ,,Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw’’PROW na lata 2007 – 2013 dla wersji PROW 312/10/02 wniosku. W załączniku nr 1 ,,Informacje dla Wnioskodawców dotyczące kosztorysów inwestorskich na roboty budowlane, planowane do wykonania w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013’’. Według § 18 ust 3 rozporządzenia, jeżeli wniosek o przyznanie pomocy zawiera inne niż określone w ust. 1 i 2 nieprawidłowości lub braki, Agencja wzywa wnioskodawcę, w formie pisemnej , do ich usunięcia w terminie 21 dni od dnia doręczenia wezwania., co zostało w niniejszej sprawie zrobione. Ponieważ wnioskodawca nie usunął wskazanych w wezwaniach nieprawidłowości w terminie, zgodnie z § 18 ust.5 rozporządzenia, organ zasadnie wydał rozstrzygniecie o nieprzyznaniu wnioskowanej pomocy. Zdaniem Sądu organ zasadnie ocenił, iż w sprawie brak jest dokumentacji graficznej dotyczącej poszczególnych pomieszczeń budynku, ze wskazaniem ich funkcji, wymiarów oraz wyliczenia powierzchni użytkowej poszczególnych pomieszczeń, z dokonaniem podziału powierzchni użytkowej na bezpośrednio służącą wspieranej działalności oraz na powierzchnię przeznaczoną na cele mieszkalne i inne, nie wiadomo więc, czy poprawnie skarżący ustalił wysokość kosztów kwalifikowanych, nie wyliczono: kosztów całej instalacji odgromowej, kosztów wykonania całej kotłowni oraz całej instalacji wodno-kanalizacyjnej – a te trzy elementy , ze względów technicznych i bezpieczeństwa należy wykonać w całości. To wszystko zaś rzeczywiście uniemożliwia weryfikację kosztów i wyliczenie całkowitej wartości inwestycji. Prawidłowo także organ ocenił, iż proporcjonalne wyliczenie kosztów powinno dotyczyć wyłącznie pomieszczeń oraz instalacji wspólnych, a instalacje przebiegające w pomieszczeniach produkcyjnych i mieszkalnych, powinny być wyliczone oddzielnie. Rację ma organ wskazując, iż , z uwagi na brak ofert, na podstawie których oszacowano zakres robót oraz koszty budowy pieca piekarskiego, niemożliwa jest weryfikacja ujętych w kosztorysie wydatków pod względem ich kwalifikowalności oraz dokonanie oceny ekonomiczno-technicznej. Oferta ustna nie pozwala na porównanie ofert, więc nie można dokonać na jej podstawie oceny racjonalności kosztów ( wymóg art. 24 pkt 2 lit. d rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich ( Dz.Urz. L 25 z 28.1.2011r.). Nadto, jak zauważył organ, w kosztorysie nie wskazano pełnego zakresu robót, błędnie wyliczono koszty całkowite operacji, a z uwagi na błędnie przyjęte w wyliczeniach proporcje do określenia kosztów instalacji odgromowej, technologii wodn-kan i kotłowni, błędnie wyliczono koszty inwestycji. Nie uogólniono także wskazanego celu inwestycji (pole 14.1. wniosku). Należy podkreślić, iż niezależnie od tego, czy wnioskodawca posługiwał się przy wypełnianiu wniosku innymi osobami, czy też nie – to on sam jest podmiotem odpowiedzialnym za kompletność, poprawność i zgodność z wymogami prawa dokumentacji wniosku , gdyż to on jest stroną postępowania w sprawie przyznania pomocy. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie przepisu art.151 p.p.s.a orzekł jak w sentencji wyroku.