V SA/Wa 491/14

PostanowienieWSA w Warszawie2014-05-16

Skład orzekający: Referendarz sądowy Anna Michałowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna skarżącego, polegająca na braku dochodów z gospodarstwa rolnego poza dopłatami unijnymi, braku oszczędności, utrzymywaniu się z pomocy rodziny oraz posiadaniu znacznych zobowiązań finansowych, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu?
Ratio decidendi
Sytuacja materialna skarżącego, charakteryzująca się brakiem bieżących dochodów z gospodarstwa rolnego (poza dopłatami przeznaczanymi na jego funkcjonowanie), brakiem oszczędności, utrzymywaniem się z pomocy rodziny oraz znacznymi wydatkami, stanowi pozytywną przesłankę do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Obejmuje to zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu, zgodnie z przepisami Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Stan faktyczny
Skarżący M. C. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. W uzasadnieniu wskazał na trudną sytuację materialną wynikającą z braku płatności obszarowych, co doprowadziło do zmniejszenia stada i likwidacji gospodarstwa. Skarżący nie posiada oszczędności, utrzymuje się z pomocy rodziny, a jego dochody z dopłat unijnych są przeznaczane na bieżące funkcjonowanie gospodarstwa i spłatę zobowiązań.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym, co obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi M. C. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] stycznia 2014 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych p o s t a n a w i a: przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym tj. 1. zwolnić od kosztów sądowych; 2. ustanowić adwokata z urzędu, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. Skarżący wystąpił - na urzędowym formularzu PPF - z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku oraz oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, iż pozbawianie go co roku płatności zwierzęcej spowodowało zahamowanie rozwoju gospodarstwa. Zamiast zwiększać stado jak na początku, co roku dokonywał jego zmniejszenia. Stał się mało konkurencyjny wobec innych rolników. Jego straty są poważne, gdyż posiada 12,5 ha łąk. Sytuacja ta doprowadziła, że w listopadzie 2013 r. sprzedał krowy dojne, zostało mu tylko 7 sztuk młodych jałówek, które po uzyskaniu wagi zostaną sprzedane. Efekt jest taki, że nastąpi całkowita likwidacja stada. Sprzedaż krów dojnych spowodowała brak miesięcznych przychodów. Skarżący wyjaśnił ponadto, iż jest kawalerem i prowadzi sam gospodarstwo domowe. Posiada dom o pow. 120 m² oraz nieruchomość rolną o pow. 20,43 ha oraz oborę i stodołę. Nie posiada oszczędności pieniężnych, a z przedmiotów wartościowych samochód o wartości 20 000 zł. Skarżący wskazał, iż dochody roczne z gospodarstwa wynoszą 19500 zł, na co składają się płatności z tytułu dopłat do gruntów i upraw. Jednocześnie Skarżący wskazał, iż przychody z dopłat wykorzystał na spłatę kredytów, nawozy i środki ochrony, paliwo, zakup pasz i usługi rolnicze. Skarżącemu brakuje środków na opłacenie KRUS i podatków. W dodatkowym oświadczeniu Skarżący podniósł, iż nie posiada żadnych oszczędności, obecnie nie posiada własnych środków na wyżywienie i cele mieszkaniowe i korzysta w tym zakresie z pomocy rodziców i dziadków. Do dodatkowego oświadczenia załączył dokumenty potwierdzające wydatki z tytułu zakupu wody, energii, usług telefonicznych, wywozu szamba oraz obowiązków podatkowych i wobec KRUS, jak również wyciągi z posiadanego rachunku bankowego. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest - zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (T. j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. Treść i warunki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym określa art. 245 §2 i art. 246 §1 pkt 1 ustawy p.p.s.a. W myśl art. 245 §2 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie całkowitym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a, zostaje przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Na obecnym etapie postępowania na wysokość obciążeń finansowych, do poniesienia których wnioskujący byłby zobowiązany składają się wpis od skargi (200 zł) oraz ewentualne wynagrodzenie dla profesjonalnego pełnomocnika. Mając na względzie przedstawione we wniosku okoliczności należało uznać, iż sytuacja materialna skarżącego jest trudna i stanowi pozytywną przesłankę do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Skarżący nie uzyskuje obecnie żadnych dochodów z prowadzonego gospodarstwa rolnego (poza dopłatami unijnymi, które w całości przeznacza na funkcjonowanie gospodarstwa), nie posiada oszczędności pieniężnych utrzymuje się dzięki pomocy rodziny, która zapewnia mu wyżywienie i mieszkanie. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło