V SA/Wa 492/18
WyrokWSA w Warszawie2018-09-05
Skład orzekający: Mirosława Pindelska, Bożena Zwolenik, Marek Krawczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pracodawca, który nie opłacił terminowo składek ZUS za okres, za który otrzymał dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych, jest zobowiązany do zwrotu otrzymanych środków?Ratio decidendi
Pracodawca, który nie opłacił terminowo składek ZUS za okres, za który otrzymał dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych, traci uprawnienie do tego dofinansowania. W związku z tym, otrzymane środki są wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem lub pobrane w nadmiernej wysokości, co uzasadnia zobowiązanie do ich zwrotu wraz z odsetkami, zgodnie z art. 49e ust. 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej utrzymującej w mocy decyzję Prezesa PFRON nakazującą Spółce A. zwrot środków PFRON przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za wrzesień 2013 r. Spółka otrzymała dofinansowanie, jednak ZUS poinformował o nieopłaceniu przez nią należnych składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za ten okres. Spółka nie przedstawiła dowodów opłacenia składek, mimo wezwań organów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Bożena Zwolenik (spr.), Sędzia WSA - Marek Krawczak, Protokolant st. specjalista - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2018 r. sprawy ze skargi Agencji Ochrony Mienia i Osób "K." Sp. z o.o. z siedzibą w M. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia (...) stycznia 2018 r. nr (...) w przedmiocie zobowiązania do zwrotu środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych oddala skargę.
Przedmiotem skargi wniesionej przez A.Sp. z o.o. w M. (dalej: "Strona", "Skarżąca") jest decyzja Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (dalej: "Minister“, "organ odwoławczy") z [...] stycznia 2018 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: "Prezes PFRON", "organ I instancji") z [...] stycznia 2017 r. znak [...], nakazującą Skarżącej zwrot środków PFRON przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych.
Decyzja została podjęta w następującym stanie faktycznym:
Strona otrzymała wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okres sprawozdawczy: wrzesień 2013 r. w wysokości 47.040,08 zł.
Pismem z [...] kwietnia 2016 r. organ I instancji zwrócił się do ZUS Oddział w R. o udzielenie informacji, czy Strona opłaciła terminowo i w całości obowiązkowe składki na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych od wynagrodzeń za wrzesień 2013 r. (okres rozliczeniowy ZUS: październik 2013 r.).
W odpowiedzi, pismem z [...] kwietnia 2016 r. ZUS poinformował, że według stanu na dzień 22 kwietnia 2016 r. płatnik A. Sp. z o.o. za okres rozliczeniowy: październik 2013 r. nie opłaciła należnych składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz FP i FGŚP.
W związku z tym, pismem z [...] czerwca 2016 r., Strona została wezwana do zwrotu środków Funduszu wypłaconych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okres sprawozdawczy: wrzesień 2013 r. wraz z odsetkami naliczonymi od tej kwoty od dnia jej otrzymania w wysokości określonej, jak dla zaległości podatkowych, w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania wezwania.
W związku z brakiem wpłaty w zakreślonym terminie, w dniu [...] października 2016 r. Fundusz zawiadomił Skarżącą o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie zwrotu kwoty nienależnie pobranego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okres sprawozdawczy: wrzesień 2013 r. Jednocześnie wezwano Stronę do przedstawienia wszelkich wniosków, uwag i informacji mogących mieć znaczenie dla sprawy, a także do przesłania następujących dokumentów:
- listy płac dotyczącej wypłaty wynagrodzeń pracownikom niepełnosprawnym za okres 09/2013,
- potwierdzenia wypłaty wynagrodzeń ww. pracownikom za okres 09/2013,
- wyciągów bankowych lub innych dokumentów potwierdzających datę wpływu na rachunek bankowy strony kwoty dofinansowania za okres sprawozdawczy: 09/2013,
- deklaracji ZUS ORA, RCA za okres rozliczeniowy: 10/2013,
- potwierdzenia opłacenia składek ZUS za okres rozliczeniowy: 10/2013,
Strona nie udzieliła żadnej odpowiedzi.
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, decyzją z [...] stycznia 2017 r. o numerze wskazanym wyżej, Prezes PFRON nakazał Stronie zwrot środków PFRON przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okres sprawozdawczy: wrzesień 2013 r. w kwocie 47.040,08 zł. W uzasadnieniu wskazano, iż dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego to instrument wsparcia ze strony PFRON i przysługuje od momentu, kiedy beneficjent wyrazi wolę korzystania z uprawnienia w postaci dofinansowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego poprzez wystąpienie z odpowiednim wnioskiem (Wn-D). Korzystając z uprawnienia w postaci dofinansowania beneficjent powinien spełniać określone przepisami prawa warunki zawarte w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2016 r. poz. 2046 ze zm.), dalej: "ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych" oraz rozporządzeniu w sprawie miesięcznego dofinasowania do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych, tj. terminowo opłacać obowiązkowe składki ZUS oraz składać odpowiednie dokumenty do Funduszu w ustalonych przepisami prawa terminach.
W niniejszej sprawie, w oparciu o zebrany materiał dowodowy ustalono, iż składki ZUS za okres sprawozdawczy: wrzesień 2013 r. nie zostały poniesione, a zatem miesięczne dofinansowanie zostało pobrane nienależnie.
Od tej decyzji Strona złożyła odwołanie podnosząc, że PFRON zakłada, że nie przekazała dokumentacji związanej z poniesionymi kosztami wynagrodzeń za wrzesień 2013 r. (okres sprawozdawczy ZUS: październik 2013 r.), natomiast nie jest to zgodne z prawdą.
W wyniku ponownego rozpoznania sprawy na skutek złożonego odwołania, Minister decyzją z [...] stycznia 2018 r. o numerze wskazanym wyżej, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, uznając jej słuszność pod względem faktycznym i prawnym. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, iż Strona nie opłaciła ww. składek ZUS, jak wynika z pisma ZUS Oddział w S. z [...] kwietnia 2016 r.
W toku postępowania przed organem I i II instancji Strona nie przedstawiła dowodów potwierdzających opłacenie przedmiotowych składek, pomimo wystosowania przez organy obu instancji stosownych wezwań, nie kwestionowała również faktu, że nie opłaciła powyższych składek.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Strona podniosła zarzuty uprzednio kierowane do organu w odwołaniu i stwierdziła, że terminowo wypłaciła wynagrodzenia pracownikom niepełnosprawnym oraz podatek PIT-4 (stosowne dokumenty, tj. lista płac, dowód opłaty podatku PIT-4 oraz deklaracje ZUS) zostały potwierdzone przekazanymi dokumentami. Zabrakło jedynie dowodów opłaty składek ZUS.
W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Sąd doszedł do przekonania, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 49e ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, środki Funduszu podlegają zwrotowi w kwocie wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, pobranej w nadmiernej wysokości lub ustalonej w wyniku kontroli w zakresie stwierdzonych nieprawidłowości, określonej w drodze decyzji nakazującej zwrot wypłaconych środków wraz z odsetkami naliczonymi od tej kwoty, od dnia jej otrzymania, w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.
W toku postępowania ustalono, że Skarżąca nie opłaciła składek ZUS od wynagrodzeń za wrzesień 2013 r. płatnych w październiku 2013 r., co zostało potwierdzone pismem ZUS Oddział w S. z dnia [...] kwietnia 2016 r. Jednocześnie Skarżąca nie przedstawiła dowodów potwierdzających opłacenie tych składek, pomimo wystosowania przez organy obu instancji stosownych wezwań (pisma z dnia: [...] czerwca 2016 r. znak: [...], [...] marca 2017 r. znak: [...]). W toku postępowania przed organami I i II instancji Strona nie kwestionowała faktu, że nie opłaciła powyższych składek, nie kwestionuje tego również w skardze.
Zdaniem Sądu stan faktyczny w rozpoznawanej sprawie został ustalony prawidłowo.
W związku z tym, że Skarżąca nie poniosła kosztów płacy związanych z opłaceniem składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i FGŚP za ww. okres, uzasadnione jest stwierdzenie organów, iż dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za wrzesień 2013 r., zostało Skarżącej wypłacone nienależnie.
Zgodnie bowiem z art. 26a ust. 1a' pkt 3 ww. ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (obowiązującym od 1 grudnia 2012 r.), miesięczne dofinansowanie nie przysługuje, jeżeli miesięczne koszty płacy zostały poniesione przez pracodawcę z uchybieniem terminów, wynikających z odrębnych przepisów, przekraczającym 14 dni.
Ponadto, zgodnie z art. 47 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w okresie, którego dotyczy postępowanie, płatnik składek przesyła w tym samym terminie deklarację rozliczeniową, imienne raporty miesięczne oraz opłaca składki za dany miesiąc, z zastrzeżeniem ust. 1a, 2a i 2b, nie później niż do 15 dnia następnego miesiąca – dla pozostałych płatników.
W związku z powyższym, zgodnie z art. 47 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, Strona była zobowiązana do złożenia deklaracji ZUS P DRA październik 2013 (tj. za miesiąc, w którym wypłacono wynagrodzenie) i opłacenia do dnia 15 listopada 2013 r. ww. składek na ubezpieczenia od wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za wrzesień 2013 r., płatnych w październiku 2013 r.
Jednocześnie na podstawie art. 26a ust.1a' pkt 3 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, Strona była zobowiązana do opłacenia ww. składek najpóźniej do dnia 29 listopada 2013 r., by nabyć prawo do otrzymania dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych.
Skarżąca utraciła zatem uprawnienie do dofinansowania wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za wrzesień 2013 r., a wobec jego wcześniejszego wypłacenia – zasadnie została zobowiązana do jego zwrotu.
Jak to wskazano wyżej, środki Funduszu podlegają zwrotowi w kwocie ustalonej w wyniku kontroli w zakresie stwierdzonych nieprawidłowości, określonej w drodze decyzji nakazującej zwrot wypłaconych środków wraz z odsetkami naliczonymi od tej kwoty, od dnia jej otrzymania, w wysokości określonej, jak dla zaległości podatkowych.
Sąd podkreśla, że regulacja zawarta w art. 49e ust. 1 powołanej ustawy ma charakter bezwzględnie obowiązujący, zatem w każdym przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych polegającego na nieterminowym poniesieniu przez pracodawcę kosztów płacy, w tym również składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, pracodawca zobowiązany jest do zwrotu wypłaconego dofinansowania.
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja, a także poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji, wydane zostały po prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu. Ponadto, uzasadnienie faktyczne zaskarżonej decyzji zawiera szczegółowe ustalenie faktów, na których oparł się organ, a uzasadnienie prawne odnosi się do prawidłowo zastosowanych przepisów prawa. Z tych powodów zarzuty skargi nie znajdują uzasadnienia.
Reasumując Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, co uzasadnia oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło