V SA/Wa 494/11

WyrokWSA w Warszawie2011-12-12

Skład orzekający: Beata Blankiewicz - Wóltańska, Barbara Mleczko - Jabłońska, Piotr Kraczowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił nadania statusu uchodźcy, ochrony uzupełniającej oraz zgody na pobyt tolerowany cudzoziemcowi, który powołuje się na obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia, ale jego twierdzenia nie znajdują obiektywnego potwierdzenia, a sytuacja polityczna w kraju pochodzenia uległa zmianie?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo odmówiły nadania statusu uchodźcy, ochrony uzupełniającej oraz zgody na pobyt tolerowany, ponieważ skarżący nie wykazał obiektywnego uzasadnienia obaw przed prześladowaniem w kraju pochodzenia. Podkreślono, że sytuacja polityczna w kraju pochodzenia uległa zmianie, a twierdzenia skarżącego były niewiarygodne i instrumentalnie traktowane jako sposób na legalizację pobytu w Polsce.
Stan faktyczny
Skarżący, M. K., obywatel [...] złożył wniosek o nadanie statusu uchodźcy, ochrony uzupełniającej oraz zgody na pobyt tolerowany. Organy administracji odmówiły przyznania tych form ochrony, uznając wniosek za bezzasadny i niewiarygodny. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego. Sprawa była już przedmiotem kontroli sądowej, która uchyliła poprzednią decyzję Rady do Spraw Uchodźców z powodu nierozpatrzenia wszystkich wniosków. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Rada wydała decyzję utrzymującą w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, od której skarżący wniósł skargę do WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Beata Blankiewicz - Wóltańska (spr.), Sędzia WSA - Barbara Mleczko - Jabłońska, Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Protokolant - st. sekr. sąd. Agnieszka Groszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy i odmowy udzielenia ochrony uzupełniającej oraz stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany; 1. oddala skargę, 2. zasądza od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adw. S. Z. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), w tym tytułem wynagrodzenia kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) oraz tytułem 23 % podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy). Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez M. K. (zwanego dalej: skarżącym) decyzją z [...] listopada 2010 r. nr [...] Rada do Spraw Uchodźców utrzymała w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy i odmowy udzielenia ochrony uzupełniającej oraz stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany. Powyższe decyzje wydane zostały w następującym stanie faktycznym: M. K.– obywatel [...] w dniu [...] listopada 2000 r. złożył do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji wniosek o nadanie statusu uchodźcy w Rzeczpospolitej Polskiej. W tym samym dniu Wojewoda Mazowiecki wydał decyzję o wydaleniu Cudzoziemca z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Decyzją z dnia [...] września 2002 r. nr [...] Prezes Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców postanowił odmówić nadania M. K. statusu uchodźcy w rozumieniu Konwencji dotyczącej statusu uchodźców, sporządzonej w Genewie 28 lipca 1951 r., oraz Protokołu dotyczącego statusu uchodźców, sporządzonego w Nowym Jorku 31 stycznia 1967 r. (Dz. U. z 1991 r. nr 119 poz. 515 i 517). Rada do Spraw Uchodźców decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r. utrzymała w mocy decyzję organu I instancji. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 29 stycznia 2004 r. (sygn. akt V SA/Wa 501/03) oddalił skargę M. K. na decyzję Rady z dnia [...] grudnia 2002 r. W dniu [...] sierpnia 2008 r. M. K. ponownie wystąpił z wnioskiem o nadanie mu statusu uchodźcy. Określając zdarzenia stanowiące przyczynę składania wniosku Cudzoziemiec wskazał, iż do Polski przyjechał na studia w roku 1995, jednakże z powodów ekonomicznych podjętych studiów nie ukończył. Wyjaśnił, iż po przerwaniu studiów nie mógł wrócić do kraju pochodzenia, bowiem rozpoczęła się tam wojna i po zmianie władzy jego rodzina była prześladowana. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] odmówił nadania M. K. statusu uchodźcy i stwierdził, że wniosek jest oczywiście bezzasadny oraz że brak jest przesłanek do udzielenia zgody na pobyt tolerowany na terytorium RP, a nadto nie występują okoliczności uzasadniające udzielenie ochrony uzupełniającej. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, iż M. K. nie podał żadnych wiarygodnych przyczyn uzasadniających obawę przed prześladowaniami o których mówi Konwencja Genewska dotycząca statusu uchodźców. Pismem z dnia [...] stycznia 2009 r. uzupełnionym następnie pismem z dnia [...] lutego 2009 r. M. K. złożył odwołanie od ww. decyzji z dnia [...] stycznia 2009 r. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa materialnego (art. 13, art. 15, art. 34 ust. 1 pkt 1, art. 97 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP) oraz naruszenie przepisów postępowania (art. 7, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego). Uzasadniając swoje odwołanie Cudzoziemiec przytoczył powody swoich obaw przed powrotem do ojczystego kraju (represje wobec rodziny, ogólny brak stabilnej sytuacji w [...]) oraz treść przepisów prawa dotyczących ochrony Cudzoziemców. W ocenie odwołującego się organ I instancji bezpodstawnie uznał wniosek za oczywiście bezzasadny, gdyż obawa przed powrotem do kraju pochodzenia jest uzasadniona, a tym samym zasługuje na objęcie ochroną międzynarodową w Polsce. Rozpoznając odwołanie Zainteresowanego od ww. rozstrzygnięcia z dnia [...] stycznia 2009 r., Rada do Spraw Uchodźców decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] wydaną w trybie uproszczonym utrzymała w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji przytoczono przebieg dotychczasowego postępowania oraz orzecznictwo Sądów administracyjnych w zakresie wykładni przesłanek, jakie winny być spełnione przez osobę ubiegającą się o nadanie jej statusu uchodźcy. Dokonując oceny zebranego materiału dowodowego organ II instancji uznał, iż nie wykazano realności obaw Cudzoziemca przed prześladowaniami, o których mowa w Konwencji Genewskiej. Zdaniem organu II instancji zważywszy na wyjaśnienia strony, należało odmówić nadania statusu uchodźcy z powodu oczywistej bezzasadności wniosku. W dniu 2 września 2009 r. M. K. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z wydaną w sprawie decyzją organu I instancji. Zaskarżonej decyzji Rady zarzucił m.in. istotne naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, 77, 80, 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego, oraz naruszenie prawa materialnego tj. art. 15 oraz art. 97 ust. 1 pkt 1 i 1a ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP (Dz. U. z 2003r., nr 128, poz. 1176) poprzez odmowę udzielenia ochrony międzynarodowej w postaci ochrony uzupełniającej lub zgody na pobyt tolerowany. Wyrokiem z dnia 18 maja 2010 r., sygn. akt V SA/Wa 1636/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję. Wskazał, że organ II instancji nie rozpatrzył odwołania w części dotyczącej ochrony uzupełniającej i zgody na pobyt tolerowany, odniósł się tylko co do wydania przez organ I instancji decyzji o odmowie nadania statusu uchodźcy, czym naruszył przepisy art. 8, 11 i 15 oraz art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a., a także przepisy prawa materialnego tj. art. 48 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Rada do Spraw Uchodźców decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] utrzymała w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy i odmowy udzielenia ochrony uzupełniającej oraz stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany. W uzasadnieniu ww. decyzji Rada do Spraw Uchodźców w pierwszej kolejności stwierdziła, że zgromadzony materiał dowodowy jest na tyle obszerny, iż pozwala rozpatrzyć sprawę merytorycznie. Dalej Rada wyjaśniła, że cudzoziemcowi nadaje się status uchodźcy, jeżeli na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej nie może lub nie chce korzystać z ochrony tego kraju. Zdaniem organu w przypadku M. K., deklarowana obawa nie jest uzasadniona subiektywnie, gdyż Rada nie dała wiary złożonym zeznaniom i przedstawionej dokumentacji. Zdaniem organu najistotniejsze jest jednak to, co podkreślił WSA w Warszawie w wyroku z dnia 29 stycznia 2004 r. (sygn. akt V SA/Wa 501/03) oddalającym skargę M. K. na decyzję Rady z dnia [...] grudnia 2002 r. , dotyczącym pierwszej sprawy Cudzoziemca, a mianowicie, że Wnioskodawca powołuje się zdarzenia i sytuację w [...] z okresu prezydentury L. K., podczas gdy już w 2001 r. reżim ten został obalony, a po dojściu do władzy jego syna – J. K. wprowadzone zostały pozytywne zmiany w zakresie przestrzegania praw człowieka. Mając to na uwadze, Rada postanowiła nie zmieniać decyzji Szefa Urzędu ds. Cudzoziemców w części dotyczącej nadania statusu uchodźcy. Dalej organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 15 ww. ustawy, cudzoziemcowi, który nie spełnia warunków do nadania statusu uchodźcy, udziela się ochrony uzupełniającej, w przypadku gdy powrót do kraju pochodzenia może narazić go na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez: orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji, tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie, poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego - i ze względu na to ryzyko nie może lub nie chce korzystać z ochrony kraju pochodzenia. Organ nie dostrzegł w sprawie takich przesłanek, skarżący zaś w swoim odwołaniu poświęca dużo miejsca przesłance poważnego i zindywidualizowanego zagrożenia dla życia lub zdrowia wynikającego z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego (art. 15 pkt 3). Dlatego organ przywołał art. 18 ww. ustawy, który statuuje zasadę tzw. alternatywy ucieczki wewnętrznej. W sytuacji, gdy jakieś zagrożenie realizuje się tylko na części terytorium, należy różnicować ocenę zasadności wniosku w zależności od tego, czy Cudzoziemiec może zamieszkać w bezpiecznej części kraju. Jest to adekwatne do sytuacji w [...], gdyż aktualnie toczy się tam wewnętrzny konflikt zbrojny, który rozciąga się przede wszystkim na wschodzie kraju, tam gdzie kontrola rządowa jest najsłabsza. Nie sięga natomiast [...], w której mieszkał i Cudzoziemiec i jego rodzina. Nie ma zatem żadnych podstaw- zdaniem organu - by twierdzić, że nie będzie się mógł tam ponownie osiedlić. Dlatego, badając sytuację w odniesieniu do [...], Rada stwierdziła, że na tym terenie nie toczy się żaden konflikt zbrojny, a zatem nie można w sprawie zastosować art. 15 pkt 3 ustawy. Zdaniem organu z tych też względów brak powodów, by M. K. udzielić ochrony uzupełniającej. W dalszej części uzasadnienia Rada do Spraw uchodźców wyjaśniła, że w postępowaniu o nadanie statusu uchodźcy w razie odmowy udzielenia ochrony uzupełniającej na terytorium RP, orzeka się o zasadności udzielenia zgody na pobyt tolerowany z przyczyn, o których mowa w art. 97 ust. 1 pkt 1 lub la (art. 48 ust, 1 pkt 2 ww. ustawy). Zdaniem organu w sprawie nie rysuje się żaden klarowny związek powodów wskazywanych przez skarżącego we wniosku i przesłuchaniu statusowym z wymienionymi w tych przepisie prawami. Organ podkreślił, że żaden ze znanych Radzie raportów międzynarodowych nie formułuje zalecenia, by nie realizować wydaleń do [...]. Zważywszy zaś na zanegowanie wiarygodności zeznań w całości, zdaniem organu, nie można traktować Wnioskodawcy jako przedstawiciela jakiejkolwiek grupy społecznej, które pozostaje aktualnie w konflikcie z władzą. W konsekwencji zabiegiem sztucznym byłoby odnoszenie do sytuacji M. K. praw wyszczególnionych w art. 97 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy. W skardze M. K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] stycznia 2009 r. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił: 1. naruszenie prawa materialnego, tj.: • art. 15 oraz art. 97 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP poprzez odmowę udzielenia ochrony międzynarodowej w postaci ochrony uzupełniającej lub zgody na pobyt tolerowany; 2. istotne naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy tj.: • art. 7 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu strony; • art. 77 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewłaściwe przeprowadzenie postępowania dowodowego oraz niewłaściwe uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji; • art. 80 k.p.a. określającego obowiązek swobodnej, a nie dowolnej oceny dowodów przez organy administracji. W odpowiedzi na skargę Rada do Spraw Uchodźców wniosła o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z p. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1. uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2. stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3. stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego pod kątem zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Jednocześnie, zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonego postanowienia ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu (patrz: T. Woś, Postępowanie sądowo-administracyjne, Warszawa 1996 r., str. 224). W tym celu Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, iż organy administracji publicznej nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, które miało wpływ na wynik sprawy, nie naruszyły również przepisów postępowania w stopniu, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zatem skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu. Oceniając zaskarżone rozstrzygnięcie należy przede wszystkim wskazać, że sprawa była już przedmiotem rozstrzygania tutejszego Sądu, który wyrokiem z dnia 18 maja 2010 r. sygn. akt V SA/Wa 1636/09 uchylił decyzję Rady z dnia 8 lipca 2009 r. W tej sytuacji ponowne rozpoznanie sprawy przez Sąd ograniczone jest postanowieniami art. 153 p.p.s.a., który stanowi, że ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Z tej racji ponowne rozpoznanie sprawy przez sąd administracyjny ogranicza się do kontroli, czy organ administracji prawidłowo uwzględnił wytyczne zawarte w poprzednim wyroku oraz oceny ewentualnych nowych okoliczności, które zaistniały już po wydaniu wyroku. Natomiast zagadnienia, które były już przedmiotem oceny Sądu, i co do których Sąd nie dopatrzył się uchybień w działaniu organu, którego rozstrzygnięcie podlega ocenie Sądu, ponownie oceniane być nie mogą. Sąd kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżone rozstrzygnięcie w granicach określonych przepisami ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP (Dz. U. Nr 128, poz.1176 z p. zm.) oraz Konwencji dotyczącej statusu uchodźców, sporządzonej w Genewie dnia 28 lipca 1951 r. (Dz. U. z 1997r., Nr 119, poz. 515) i Protokołu dotyczącego statusu uchodźców sporządzonego w Nowym Jorku dnia 31 stycznia 1967 r. (Dz. U. z 1991r., Nr 119, poz. 517) oraz k.p.a., doszedł do przekonania, że skargę należy oddalić. We wskazanym wyroku z dnia 18 maja 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uchylając decyzję Rady z 8 lipca 2009 r., zawarł w uzasadnieniu wskazania dla organu, który miał ponownie prowadzić postępowanie w sprawie. W wyroku Sąd wskazał, że organ II instancji nie rozpatrzył odwołania w części dotyczącej ochrony uzupełniającej i zgody na pobyt tolerowany, odniósł się bowiem do wydania przez organ I instancji decyzji o odmowie nadania statusu uchodźcy, czym naruszył przepisy prawa materialnego tj. art. 48 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP oraz naruszył przepisy prawa procesowego wynikające z art. 8, 11 i 15 oraz art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a., w sposób mający wpływ na wynik sprawy. Sąd w niniejszej sprawie pozostaje związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania zawartymi w tym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W przedmiotowej sprawie – po wydaniu ww. wyroku nie nastąpiła zmiana prawa, ani zmiana stanu faktycznego, dlatego wytyczne zawarte w powyższym wyroku pozostają aktualne i obowiązujące. Należy stwierdzić, iż organ uwzględnił wskazania Sądu zawarte w powołanym orzeczeniu, stanowiącym punkt wyjścia do wydania obecnie zaskarżonej decyzji. Mianowicie, jak to wynikało z wyroku WSA z dnia 18 maja 2010 r. sygn. akt V SA/Wa 1636/09, organ rozpatrzył odwołanie skarżącego nie tylko odnośnie zarzutów dotyczących decyzji odmawiającej przyznania statusu uchodźcy, lecz również ocenił decyzję w części dotyczącej odmowy udzielenia ochrony uzupełniającej i zgody na pobyt tolerowany. W myśl art. 13 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP status uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej nadaje się cudzoziemcowi, który spełnia warunki do uznania za uchodźcę określone w Konwencji Genewskiej i Protokole Nowojorskim. Stosownie do postanowień art. 1 lit. A pkt 2 powołanej Konwencji i art. 1 Protokołu Nowojorskiego, termin "uchodźca" stosuje się w szczególności do osoby, która na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem z powodu swojej rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej lub z powodu przekonań politycznych przebywa poza granicami państwa, którego jest obywatelem i nie może lub nie chce z powodu tych obaw korzystać z ochrony tego państwa. Charakter określonych w Konwencji przyczyn powodujących obawę przed prześladowaniem i jej skutek, mianowicie niemożność korzystania z ochrony państwa swego obywatelstwa, wskazuje, że - w świetle tych postanowień - chodzi głównie o zagrożenie prześladowaniami ze strony władz państwa przez nie stosowanymi, bądź inspirowanymi z powodu rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej lub z racji przekonań politycznych. Art.1 A Konwencji Genewskiej zawiera wyczerpujący katalog przesłanek, jakie powinny być spełnione przez cudzoziemca ubiegającego się o status uchodźcy i podkreślenia wymaga to, że wśród tych przesłanek nie zawarto przyczyn bytowych czy ekonomicznych. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem administracyjnym przesłanki do nadania statusu uchodźcy, wskazane w Konwencji Genewskiej, należy interpretować wąsko, nie nadaje się bowiem statusu uchodźcy ze względu na warunki życia, sytuację osobistą cudzoziemca, ani stan przestrzegania praw człowieka w kraju pochodzenia. Pojęcie uzasadnionej obawy nie zostało bliżej sprecyzowane w ustawie, jednak jego znaczenie zostało dookreślone przez orzecznictwo i doktrynę. Rację ma organ, wskazując w uzasadnieniu decyzji, że przyjmuje się powszechnie, iż w tym sformułowaniu mieści się wymóg zaistnienia dwóch koniecznych elementów: subiektywnego (strona realnie, wiarygodnie żywi obawę przed prześladowaniem) oraz obiektywnego (żywiona obawa znajduje odzwierciedlenie w rzeczywistości). Zdaniem Sądu organ prawidłowo ustalił, że w przypadku M. K., deklarowana obawa nie jest uzasadniona obiektywnie, nie można bowiem dać wiary złożonym zeznaniom i przedstawionej dokumentacji. Należy stwierdzić, iż organ słusznie wskazał, że sprawa zarekwirowanych ciężarówek wydaje się być na tyle błaha, iż trudno przyjąć, by z ich powodu wysocy oficjele państwowi przez lata prześladowali członków rodziny skarżącego, zważywszy na brak innych związków rodziny skarżącego z obozem politycznym obalonego dyktatora [...]. Również analiza porównawcza zeznań składanych w procedurze zainicjowanej w 2000 r. i obecnie wskazuje na dużą dowolność zeznań skarżącego. Rada do Spraw Uchodźców również stwierdziła, że przedstawiona dokumentacja dotycząca przedmiotu sporu - ciężarówki, jest niewiarygodna, z czym należy się zgodzić, jak również z tym, iż fakt prowadzenia urzędowej korespondencji na ten temat przeczy twierdzeniu, że w związku z tą sprawą jego skarżącego jest prześladowana. Sąd stwierdza, tak samo jak w wyroku tut. Sądu z dnia 29 stycznia 2004r. dotyczącym pierwszej sprawy skarżącego, że M. K. powołuje się zdarzenia i sytuację w [...] z okresu prezydentury L. K., podczas gdy reżim ten został obalony i w [...] zostały wprowadzone pozytywne zmiany w zakresie przestrzegania praw człowieka. Tym samym należy wskazać, że Skarżący składając wniosek o nadanie statusu uchodźcy nie powołał żadnych okoliczności, które mogłyby uzasadniać twierdzenie, że skarżący był osobą prześladowaną z którejkolwiek wyżej powołanych przesłanek. Zgodnie z informacjami, uzyskanymi podczas wywiadu przeprowadzonego w postępowaniu o nadanie statusu uchodźcy, skarżący nie angażował się w działalność polityczną na terytorium swojego kraju pochodzenia, natomiast znajdował się w trudnej sytuacji materialnej i osobistej. Powyższe dowodzi, iż skarżący nie poszukuje w rzeczywistości ochrony przed zagrożeniem ze strony władz swojego kraju, lecz stara się zalegalizować swój pobyt w Polsce. Mając powyższe na uwadze należy zauważyć, iż skarżący procedurę uchodźczą traktuje w sposób instrumentalny, jako sposób zalegalizowania swojego długotrwałego pobytu w Polsce. Prawidłowo również organy obydwu instancji orzekły co do braku zasadności udzielenia ochrony uzupełniającej i zgody na pobyt tolerowany. W art. 15 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP ustawodawca stanowi, że cudzoziemcowi, który nie spełnia warunków do nadania statusu uchodźcy, udziela się ochrony uzupełniającej, w przypadku gdy powrót do kraju pochodzenia może narazić go na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji, tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie, poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego - i ze względu na to ryzyko nie może lub nie chce korzystać z ochrony kraju pochodzenia. Zgodnie z art. 97 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli jego wydalenie: 1) mogłoby nastąpić jedynie do kraju, w którym zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, w którym mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu lub być zmuszony do pracy lub pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r.; 1a) naruszałoby prawo do życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., lub naruszałoby prawa dziecka określone w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 120, poz. 526 oraz z 2000 r. Nr 2, poz. 11), w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu; 2) jest niewykonalne z przyczyn niezależnych od organu wykonującego decyzję o wydaleniu i od cudzoziemca. Organy administracyjne obydwu instancji badały, czy w przypadku powrotu do kraju pochodzenia skarżący byłby zagrożony poddaniem torturom lub nieludzkiemu i poniżającemu traktowaniu, a także czy byłby zmuszony do pracy, pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego lub ukarany bez podstawy prawnej w rozumieniu Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, sporządzonej w Rzymie 4 listopada 1950 roku, co też znalazło odzwierciedlenie w decyzji organów obydwu instancji. Analiza materiału dowodowego zebranego w toku postępowania wykazała, iż w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 48 ust. 1 w związku z art. 15, a także przesłanki z art. 97 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP. Wobec skarżącego nie zostały podjęte żadne działania ze strony władz państwowych w jego kraju pochodzenia, które w jakikolwiek sposób naruszałyby powyżej cytowane przepisy. Skarżący nie wykazał rzeczywistego indywidualnego ryzyka doznania poważnej krzywdy przez orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji, tortury i inne określone w art. 15 cyt. ustawy lub indywidualnej przesłanki, która mogłaby świadczyć, że jego powrót do kraju pochodzenia powodowałby zagrożenie prawa do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu lub być zmuszony do pracy lub pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej w rozumieniu Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. Reasumując, w ocenie Sądu, organ trafnie orzekł, w oparciu o posiadany materiał dowodowy, że przytoczone przez skarżącego okoliczności nie dają podstaw uzasadniających obawę przed prześladowaniem z powodów, o których mówi art. 1 A pkt 2 Konwencji Genewskiej oraz nie uzasadniają udzielenia ochrony uzupełniającej lub zgody na pobyt tolerowany. Decyzja w niniejszej sprawie wydana została na podstawie przepisów prawa i zawiera - zgodnie z dyspozycją art. 107 § 3 k.p.a. - wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne, oparte na podstawie prawidłowo zebranego materiału dowodowego, który uzasadnia oceny i rozstrzygnięcia orzekającego w sprawie organu, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów wyrażoną w art. 80 k.p.a. Nietrafne są zarzuty skargi naruszenia powinności wyczerpującego zebrania dowodów i dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz zasady prawdy obiektywnej (art. 7 i 77 § 1 k.p.a.). Rozpatrując całokształt sprawy należy przyjąć zatem, że prawidłowo ustalony stan faktyczny w sprawie dał organom podstawę do odmowy przyznania skarżącemu przyznania statusu uchodźcy, odmowy udzielenia ochrony uzupełniającej oraz stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności udzielenia zgody na pobyt tolerowany. Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organy przepisów postępowania, które zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 c) p.p.s.a. powinno prowadzić do uwzględnienia skargi. W kontekście powyższych przepisów nie dają podstaw do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia podniesione przez skarżącego zarzuty, należy bowiem podkreślić, że stosownie do treści powołanego wyżej przepisu p.p.s.a. podstawą do uwzględnienia skargi może być naruszenie przepisów postępowania tylko wtedy, gdy uchybienie to wywarło istotny wpływ na wynik sprawy. Mając wszystkie powyższe okoliczności na uwadze, Sąd uznał, że organy administracji w sposób prawidłowy zebrały materiał dowodowy, należycie go oceniły, zaś wydane na jego podstawie rozstrzygnięcia odpowiadają prawu. Z tych względów, w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło