V SA/Wa 495/10
WyrokWSA w Warszawie2010-05-10
Skład orzekający: Izabella Janson, Jolanta Bożek, Irena Jakubiec – Kudiura
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o umorzeniu postępowania w sprawie dofinansowania projektu ze środków Unii Europejskiej, wydana z powodu wyczerpania środków, jest zgodna z prawem, jeśli wnioskodawca nie został poinformowany o konieczności uzupełnienia wniosku przed wyczerpaniem środków?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja o umorzeniu postępowania w sprawie dofinansowania była zgodna z prawem, ponieważ środki przeznaczone na dany program pomocowy zostały wyczerpane przed pozytywnym rozpatrzeniem wniosku skarżącego. Postępowanie stało się bezprzedmiotowe, a organy prawidłowo zastosowały art. 105 § 1 k.p.a. Organy prawidłowo informowały o przedłużającym się postępowaniu zgodnie z art. 36 k.p.a., a wyczerpanie środków stanowiło podstawę do umorzenia.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o dofinansowanie projektu ze środków Unii Europejskiej. Postępowanie zostało umorzone decyzją organu I instancji, a następnie utrzymane w mocy przez organ II instancji, z powodu wyczerpania środków przeznaczonych na dany program pomocowy. Skarżący kwestionował sposób prowadzenia postępowania, zarzucając naruszenie zasady zaufania obywatela i brak informacji o konieczności uzupełnienia wniosku. WSA uchylił poprzednią decyzję, ale NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Sędzia WSA - Jolanta Bożek, Sędzia WSA - Irena Jakubiec – Kudiura, Protokolant - Izabela Wrembel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2010 r. sprawy ze skargi P. G. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... kwietnia 2008 r. nr ... w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie dofinansowania projektu ze środków Unii Europejskiej; oddala skargę
P. G. (skarżący), w dniu 16 kwietnia 2007 r. złożył w ... Oddziale Regionalnym w R. wniosek o dofinansowanie realizacji projektu - remontu stodoły, obory i płyty gnojowej, budowę zbiornika na gnojówkę oraz ogrodzenia pastwiska a także zakup maszyn rolniczych i sprzętu do gospodarstwa - w ramach Działania 1.1. "Inwestycje w gospodarstwach rolnych" Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006".
Dyrektor ... Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z dnia ... stycznia 2008 r. umorzył postępowanie w sprawie z wniosku skarżącego na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Organ stwierdził, że dla Działania 1.1. dla województwa ... Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi ustalił pulę środków w wysokości ... zł. Wnioski złożone w terminie zostały poddane losowaniu, z uwzględnieniem pierwszeństwa wniosków, które od początku były kompletne i poprawne.
Organ wyjaśnił, że na etapie, podczas którego przeprowadzana jest weryfikacja kompletności i poprawności formalnej wniosków, stwierdzono, że grunty wskazane we wniosku skarżącego występują również we wnioskach innych osób korzystających z programów pomocowych. Wobec tego organ wyznaczył rozprawy administracyjne (...2007 r. i ... 2008 r.) mające na celu ustalić faktycznego użytkownika działek wskazanych we wniosku, co do których to okoliczności - jak wynika z notatki służbowej z dnia ... czerwca 2007 r. - powziął wątpliwość. Ustalono, że ostatnie dokumenty dotyczące sprawy zostały dostarczone przez skarżącego w dniu ...grudnia 2007 r.
Prezes ARiMR utrzymał powyższą decyzję w mocy podając, że zgodnie z ogłoszeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz Prezesa ARiMR z dnia ... kwietnia 2007 r., w sprawie naboru wniosków o dofinansowanie realizacji projektu w ramach Działania 1.1. "wnioski złożone w terminie zostaną poddane losowaniu, które ustali kolejność ich weryfikacji w poszczególnych Oddziałach Regionalnych ARiMR. W przypadku, gdy wniosek będzie wymagał dokonania poprawek lub uzupełnień, ARiMR poinformuje o tym wnioskodawcę, a kolejność zostanie zmieniona, zgodnie z datą dostarczenia ostatniej poprawki lub uzupełnienia, uwzględniając pierwszeństwo wniosków, które od początku były poprawne i kompletne". Zgodnie z zasadami Programu, środki finansowe przyznawane są dla wniosków, które w pierwszej kolejności uzyskały status kompletności i poprawności, a wnioski przyjmowane są do realizacji w ramach dostępnych środków. W ... Oddziale Regionalnym zostało złożonych ogółem ... wniosków, z tego zakwalifikowano do losowania wnioski spełniające kryteria wynikające z ogłoszenia, które odbyło się ... maja 2007 r. Wniosek skarżącego został wylosowany w poz. 66. Wnioski, które zweryfikowano pozytywnie przed wnioskiem skarżącego wyczerpały limit środków dla województwa ..., wobec czego dalsze rozpatrywanie wniosku stało się bezprzedmiotowe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 30.10.2008 r., uwzględniając skargę P. G. uchylił zaskarżoną decyzję i stwierdził, że generalnymi zasadami postępowania przed organami ARiMR są zasady zawarte w kodeksie postępowania administracyjnego. Jednakże ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz. U. Nr 35, poz. 217), która weszła w życie 27 lutego 2007 r. oraz ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego oraz na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427), obowiązująca od dnia 11 kwietnia 2007 r. wprowadziły pewne zmiany w zakresie reguł postępowania, sformułowane w kodeksie postępowania administracyjnego.
WSA w Warszawie stwierdził, że organy obu instancji w rażący sposób naruszyły sformułowaną w art. 8 k.p.a. zasadę pozyskiwania zaufania obywatela w toku prowadzonego postępowania administracyjnego. Skarżący bowiem nie był informowany ani wzywany do złożenia wyjaśnień w sprawie. Otrzymał jedynie postanowienia z dnia ...czerwca 2007 r., ... lipca 2007 r. i ... września 2007 r., w których organ informował go o wyznaczeniu kolejnych terminów załatwienia sprawy, bez wskazania przyczyn przedłużającego się postępowania. Otrzymał dopiero wezwanie na rozprawę administracyjną, wyznaczoną na dzień .... 2007 r. Ostatnia rozprawa została przeprowadzona w dniu ... . 2008 r., jednakże postępowanie administracyjne zostało umorzone ze względu na wyczerpanie się środków z puli przeznaczonej na program pomocowy.
W ocenie Sądu, w przypadku gdy wniosek wymagał poprawek lub uzupełnień organ powinien poinformować o tym wnioskodawcę. W rozpoznawanej sprawie organ nie informował skarżącego o konieczności złożenia takich wyjaśnień lub uzupełnień. Takie postępowanie organu zamknęło skarżącemu możliwość jak najszybszego wyjaśnienia wątpliwości odnośnie poprawności jego wniosku oraz w efekcie uniemożliwiło weryfikację jego wniosku przed wyczerpaniem środków przyznanych dla województwa .... Zdaniem Sądu, możliwe było uzupełnienie wniosku skarżącego przed wyczerpaniem środków finansowych przeznaczonych na finansowanie programu pomocowego, z uwagi na wysoki numer uzyskany podczas losowania.
Sąd podniósł również, iż powyższych wątpliwości co do poprawności prowadzenia przez organ postępowania administracyjnego nie wyjaśniają także uzasadnienia decyzji obu instancji, które w rażący sposób naruszają art. 107 § 3 k.p.a.
W ocenie WSA z treści uzasadnienia nie wynika przyczyna niepowiadomienia strony o wykrytych nieprawidłowościach niezwłocznie po ich ujawnieniu. Uzasadnienie nie wskazuje tak istotnych dla sprawy informacji jak podanie konkretnej daty wyczerpania środków na dofinansowanie, liczby wniosków, które zakwalifikowano do dofinansowania ani numeru ostatniego wniosku zakwalifikowanego pozytywnie - co uniemożliwia merytoryczną ocenę decyzji.
Prezes ARiMR zaskarżył powyższy wyrok w całości, wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie:
1. prawa materialnego (art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej zwana p.p.s.a.) tj.:
* art. 21 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich
z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego oraz na rzecz Rozwoju
Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427) poprzez błędne jego zastosowanie,
* art. 3 ust. 2 pkt 4 oraz art. 19 ust 4 i 5 i art. 39 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r.
o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz. U. Nr 35, poz. 217) poprzez
błędne jego zastosowanie,
- 2. przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że Prezes ARiMR naruszył przepisy postępowania administracyjnego tj. art. 8, 35 i art. 107 kpa oraz przepisy ustawy o płatnościach.
W uzasadnieniu organ stwierdził, że ustawa z dnia 7 marca 2007 roku o wspieraniu rozwoju, na której przepisy powoływał się Sąd I instancji dotyczy kwestii wspierania rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków pochodzących z Europejskiego Funduszu Rolnego na Rzecz Obszarów Wiejskich dla okresu programowania od dnia 1 stycznia 2007 roku do dnia 31 grudnia 2013r. Nie można zatem tych przepisów stosować do projektów realizowanych w ramach sektorowego Programu Operacyjnego ,,Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006" w zakresie działania ,,Inwestycje w gospodarstwach rolnych". Zastosowania nie miały również przepisy ustawy z dnia 26 stycznia 2007 roku o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej. Ustawa ta w oparciu o art. 1 pkt 1 określa zadania oraz właściwość organów i jednostek organizacyjnych w zakresie dotyczącym płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej oraz płatności do pomidorów. W konsekwencji zadaniem organu, bezpodstawne jest też stwierdzenie przez WSA w Warszawie, że na podstawie powyżej wymienionych ustaw i wskazanych przez ten Sąd przepisów zastosowania w sprawie nie znajduje art. 35 kpa.
Wyrokiem z dnia 14 stycznia 2010 roku Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie odstępując od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż: w rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli WSA była decyzja umarzająca postępowanie na podstawie art. 105 § 1 kpa, z uwagi na wyczerpanie środków na dofinansowanie. Ta decyzja zatem winna podlegać merytorycznej ocenie z punktu widzenia podstawy prawnej, w oparciu o którą ją wydano.
Zgodnie z art. 105 § 1 kpa organ administracji publicznej wydaje decyzje o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie to z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe.
Tym samym kontrola legalności zaskarżonej decyzji wymagała rozważenia czy w sprawie zaistniał przypadek bezprzedmiotowości postępowania o przyznanie dofinansowania, z powodu którego nie mogło dojść do skonkretyzowania praw podmiotu występującego z wnioskiem. Podkreślił, iż w przytoczonym uregulowaniu (105 § 1 kpa) ustawodawca posługując się pojęciem bezprzedmiotowości nie dookreślił przyczyn, z jakich postępowanie staje się bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowym będzie postępowanie administracyjne, gdy brak w nim któregoś z elementów stosunku materialnego, wskutek czego sprawa nie może zostać rozstrzygnięta co do jej istoty, a zatem bezprzedmiotowość odnieść należy do interesu prawnego, o którym ma się rozstrzygać w sprawie, podstawy prawnej załatwienia sprawy oraz prawotwórczych elementów stanu faktycznego wynikających z tej podstawy prawnej. Wobec tego, iż jak wynikało to z uzasadnienia zaskarżonej do WSA decyzji organ jako podstawę prawną wniosku o przyznanie dofinansowania wskazał art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku o Narodowym Planie Rozwoju (Dz. U. z 2004 r. Nr 116, poz. 1206 ze zm.), a WSA nie odniósł się do powyższego unormowania i nie rozważył konieczności wzięcia pod uwagę regulacji rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 września 2004 roku w sprawie Uzupełniania Sektorowego Programu Operacyjnego ,,Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006" (Dz. U. z 2004 r., poz. 2117 ze zm.) – wydanego na podstawie art. 11 ust. 1 i 5 ustawy o Narodowym Planie Rozwoju, koniecznym będzie przy ponownym rozpoznaniu sprawy wskazanie podstaw prawnych właściwych do rozstrzygnięcia co do istoty sprawy wniosku o przyznanie dofinansowania, a drogą wykładni tych przepisów określenie elementów stosunku materialnego wynikającego z tych norm, oceniając które z elementów stanu faktycznego konieczne dla merytorycznego załatwienia sprawy są prawotwórcze, z w konsekwencji brak których stanowił będzie o konieczności odstąpienia od zasady rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty i umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego.
Podkreślił, iż niezbędnym będzie też wskazanie, z jakich względów ocena prawidłowości przeprowadzonego w sprawie postępowania weryfikacyjnego rzutuje na umorzenie postępowania na podstawie art. 105 § kpa co pozwoli na zweryfikowanie poglądu czy zasadne jest w tym celu ustalenie konkretnej daty wyczerpania środków na dofinansowanie, liczby wniosków zakwalifikowanych do dofinansowania oraz ostatniego numery wniosku pozytywnie załatwionego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych aktów administracyjnych sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na ten wynik, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; powoływanej dalej jako "p.p.s.a.").
Zgodnie też z przepisem art. 190 p.p.s.a. Sąd któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji wydanej przez Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, tj. badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności zarówno z przepisami procesowymi, jak i z normami prawa materialnego, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego oraz, że przy jej wydawaniu nie doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu, uzasadniającym jej uchylenie (czy też stwierdzenie nieważności).
Skarżący złożył dnia 16 kwietnia 2007 roku w ... Oddziale Regionalnym w R. wniosek o dofinansowanie realizacji projektu w ramach Działania ,,Inwestycje w gospodarstwach rolnych’’ Sektorowego Programu Operacyjnego ,, Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006" na projekt Remont stodoły, obory i płyty gnojowej, budowa zbiornika na gnojówkę oraz ogrodzenia pastwiska, zakup maszyn rolniczych i sprzętu do gospodarstwa.
W dniach ... oraz .... 2007 r. w siedzibie ... Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przeprowadzono rozprawę administracyjną w celu ustalenia w czyim faktycznym użytkowaniu pozostawały i pozostają działki ewidencyjne o numerach ... obręb: ..., które zostały zadeklarowane we wniosku o dofinansowanie realizacji projektu w zakresie działania, ,,Inwestycje w gospodarstwach rolnych’’ przez P. G., zaś w dniu ... stycznia 2008 r. w siedzibie ... Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przeprowadzono rozprawę administracyjną w celu ustalenia w czyim faktycznym użytkowaniu pozostawały i pozostają działki ewidencyjne o numerach ..., obręb ..., a wobec tego, iż ostatnie dokumenty dotyczące sprawy zostały dostarczone przez wnioskodawcę w dniu ...12.2007 r. kiedy postępowanie w sprawie przyznania pomocy zostało umorzone dostępna pula środków została już wyczerpana. W prawie krajowym sprawy związane z przyznaniem pomocy w sektorze, którego dotyczy niniejszej sprawy zostały uregulowane w stawie z dnia 20 kwietnia 2004 r. o Narodowym Planie Rozwoju (Dz. U. Nr 116, poz.1206 ze zm.), zwanej dalej ustawą o NPR oraz wydanym na podstawie tej ustawy rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 września 2004 r. w sprawie Uzupełnienia Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006" (Dz. U. Nr 207, poz. 2117 ze zm.).
Zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o Narodowym Planie Rozwoju ubiegający się o dofinansowanie z publicznych środków wspólnotowych w ramach sektorowych programów operacyjnych składa wniosek do instytucji zarządzającej, instytucji wdrażającej albo zarządu województwa, zgodnie z systemem realizacji określonym w tym programie. Zgodnie z ust. 2 art. 26 ustawy o NPR dofinansowanie projektów zgłoszonych do realizacji w ramach programów, o których mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1 i 3 (tj. sektorowych programów operacyjnych i innych programów operacyjnych) przyznaje instytucja zarządzająca, działająca w jej imieniu instytucja wdrażająca albo instytucja pośrednicząca, jeżeli tak stanowi system realizacji danego programu. Zgodnie natomiast z art. 26 ust. 5 warunki dofinansowania określa umowa o dofinansowanie projektu zawarta z beneficjentami przez instytucję zarządzającą programem, instytucję wdrażającą lub działającą w imieniu instytucji zarządzającej instytucję pośredniczącą, lub decyzja gdy instytucja zarządzająca albo pośrednicząca jest równocześnie beneficjentem.
Procedura uzyskania pomocy uregulowana została w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 września 2004 r. w sprawie Uzupełnienia Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004 - 2006". W ust. 3.1.1.Działanie 1.1. "Inwestycje w gospodarstwach rolnych" w sposób następujący opisano system wdrażania:
1/ Wnioski o dofinansowanie realizacji projektu składa się w OR ARiMR właściwym ze względu na miejsce realizacji projektu, zgodnie z trybem określonym w odrębnych przepisach.
2/ Wniosek o dofinansowanie realizacji projektu podlega w OR ARiMR ocenie formalnej, w szczególności pod względem poprawności jego wypełnienia i kompletności załączników.
3/ W przypadku złożenia wniosku nieprawidłowo wypełnionego lub bez wymaganych załączników, instytucja wdrażająca wzywa, w formie pisemnej, ubiegającego się o dofinansowanie projektu do uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania.
4/Wniosek o dofinansowanie realizacji projektu podlega weryfikacji pod względem zgodności z celami i zasadami działania...
5/ Projekty zgodne z wymaganiami określonymi dla działania 1.1. "Inwestycje w gospodarstwach rolnych" przyjmowane są do realizacji według kolejności złożenia wniosków poprawnie wypełnionych wraz z wymaganymi załącznikami, w ramach dostępnych środków. W przypadku gdy we wniosku dokonywano poprawek lub uzupełnień, o kolejności przyjęcia projektu do realizacji decyduje dzień dokonania ostatniej poprawki lub ostatniego uzupełnienia.
O uzyskaniu dofinansowania decydował, zatem moment uzyskania poprawności i kompletności wniosku oraz dostępność środków przewidzianych na realizację danego działania z SPO. W sytuacji, gdy wniosek wymagał poprawienia lub uzupełnienia, stan kompletności i poprawności uzyskiwał z dniem jego poprawienia lub uzupełnienia.
Wzór wniosku o dofinansowanie realizacji projektu został przygotowany i podany do publicznej wiadomości przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, działającego jako Instytucja Zarządzająca w Sektorowym Programie Operacyjnym ,, Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich, 2004-2006". Kompetencje MRiRW do działania w tym zakresie wynika z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o Narodowym Planie Rozwoju (Dz. U. nr 116 poz. 1206 z późn. zm.). Wzór wniosku został ogłoszony z zachowaniem trybu wskazanego w art. 28 ust. 4 ww. ustawy. Komunikat o miejscu publikacji wzorów wniosków i terminie, od którego należy je stosować został ogłoszony w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej ,,Monitor Polski" pod numerem 21 pozycja 248.
Z dokumentów załączonych do wniosku Skarżącego, (wymaganych zgodnie ze wskazanym powyżej wzorem wniosku) wynikało, że grunty wskazane we wniosku Skarżącego występują także we wnioskach innych osób korzystających z programów pomocowych. Dlatego też zostały przeprowadzone 3 rozprawy administracyjne (..2007r., ....2007r., ....2008r.), mające na celu ustalenie, kto jest faktycznym użytkownikiem działek rolnych wskazanych we wniosku.
Ostatnie dokumenty uzupełniające w tej zostały złożone przez Skarżącego w dniu ... grudnia 2007r. Tymczasem po dostarczeniu przez Skarżącego uzupełnień i wyjaśnień do wniosku i przeprowadzeniu rozpraw administracyjnych dostępna pula środków została wyczerpana.
Oceniając przeprowadzone przez ARiMR postępowanie Sąd nie stwierdził, aby było ono prowadzone z naruszeniem procedury ustalonej ustawą o NPR oraz przepisami powołanego wyżej rozporządzenia. Rozporządzenie wskazało, że szczegółowe zasady rozpatrywania wniosków o dofinansowanie realizacji projektu i wniosków o płatność są określone w procedurach ARiMR zatwierdzonych przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Ogłoszenie zawierało również informację, że wnioski złożone w terminie zostaną poddane losowaniu, które ustali kolejność ich weryfikacji w poszczególnych oddziałach Agencji. Tak więc każda osoba składająca wniosek o dofinansowanie miała świadomość, że jej wniosek zostanie poddany weryfikacji w kolejności ustalonej w drodze losowania.
Wnioski złożone w terminie zostały poddane losowaniu w dniu 23 maja 2007r., które ustaliło kolejność ich weryfikacji w poszczególnych oddziałach regionalnych ARiMR. W oddziale ... zostało złożonych ogółem ... W wyniku losowania wniosek Skarżącego uzyskał pozycje nr ... Pula dostępnych środków, przyznanych województwu wynosiła ... zł. Kwota objęta wnioskami o przyznanie pomocy przekraczała pulę dostępnych środków. A zatem pierwszeństwo w przyznaniu pomocy, przed wnioskami wymagającymi uzupełnienia, miały wnioski kompletne na dzień złożenia.
Na etapie weryfikacji wniosku Skarżącego pod względem kompletności i poprawności formalnej oraz zgodności z programem stwierdzono, że grunty przez niego wskazane także we wnioskach innych osób korzystających z programów pomocowych. W związku z powyższym odbyły się 3 rozprawy administracyjne mające na celu ustalenie, kto jest faktycznym użytkownikiem działek rolnych wskazanych we wniosku. Ostatnie dokumenty uzupełniające w tej sprawie zostały złożone w dniu ... grudnia 2007 r. Ponieważ wnioski kompletne z numerami wcześniejszymi niż Skarżącego, weryfikowane w kolejności określonej losowaniem, wyczerpały przyznaną na dane województwo pulę środków, postępowanie na podstawie art. 105 §1 kpa zasadnie zostało umorzone.
Uzasadnienia faktyczne decyzji zgodnie z art. 107 § 3 kpa zawierały wskazanie faktów, które organy uznały za udowodnione dowodów na których się oparły, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.
Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 września 2004 r. w sprawie Uzupełnienia Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004 - 2006" projekty przyjmowane są do realizacji w ramach dostępnych środków, a w momencie gdy pula środków została wyczerpana prowadzenie postępowań w sprawie przyjęcia do realizacji wniosków o przyznanie pomocy stało się bezprzedmiotowe organ orzekający zobowiązany był je umorzyć.
W uzasadnieniu decyzji umarzającej postępowanie organy I jak i II instancji stwierdziły, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe wobec wyczerpania dostępnych środków pomocy. Zgodnie bowiem z ust. 3.1.1. Działanie1.1 ,,Inwestycje w gospodarstwach rolnych", Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 września 2004 r., w sprawie Uzupełnienia Sektorowego Programu Operacyjnego ,, Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006" (Dz. U. Nr 207, poz. 2117 z późn. Zm.) projekty przyjmowane są do realizacji wg kolejności złożenia wniosków poprawnie wypełnionych wraz z wymaganymi załącznikami, w ramach dostępnych środków. Rację ma organ, iż w świetle ustaleń doktryny oraz orzecznictwa sądowego bezprzedmiotowość postępowania zachodzi wówczas, gdy w przepisach materialnego prawa administracyjnego brak jest normy kompetencyjnej upoważniającej organ do podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia. Jeżeli zatem żądanie strony nie dotyczy sprawy podlegającej rozstrzygnięciu co do istoty przez organ administracji, postępowanie administracyjne wszczęte takim żądaniem , jako bezprzedmiotowe powinno ulec umorzeniu na podstawie art. 105 § kpa. (wyrok NSA z dnia 22 maja 2001 r., II S.A. 1223/00 niepubl.). Wnioski, które uzyskały status kompletności i poprawności oraz zgodności z Programem przed wnioskiem Skarżącego, który wymagał poprawienia, wyczerpały limit środków. Skoro brak było środków przeznaczonych na realizację danego działania SPO, postępowanie odnośnie wniosku złożonego przez Skarżącego, należało na podstawie art. 105 § 1 kpa umorzyć jako bezprzedmiotowe
Zgodnie z ogłoszeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... kwietnia 2007 r., w sprawie naboru wniosków o dofinansowanie realizacji projektu w ramach działania 1.1 SPO 2004-2006 wnioski złożone w terminie zostały poddane losowaniu, które ustaliło kolejność ich weryfikacji w poszczególnych OR ARiMR. Termin losowania kolejności weryfikacji wniosków został ustalony na dzień 23 maja. Z uwagi na konieczność rozpatrywania wniosków w kolejności ustalonej w losowaniu oraz na długie terminy nadsyłania przedmiotowych wniosków drogą pocztową, organ I instancji, na podstawie art. 36 kpa, wydał trzy postanowienia, tj. postanowienie z dnia ...06.2007 r., nr ..., postanowienie z dnia ...07.2007 r., nr ... oraz postanowienie z dnia ... września 2007 r., nr ... a organ II instancji postanowienie z dnia ....03.2008 r., nr ... w przedmiocie niezałatwienia sprawy w terminie, wskazując przyczyny zwłoki oraz wyznaczając nowy termin.
Zgodnie z przepisem art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki.
Sprawy wymagające postępowania wyjaśniającego, o których mowa w art. 35.§ 3, powinny być załatwiane przez organ pierwszej instancji nie później niż w ciągu miesiąca od dnia wszczęcia postępowania. W związku z art. 12 § 2 i art. 35 § 2 należy przyjąć, że są to sprawy, których załatwienie w formie decyzji wymaga od organu administracji publicznej zbierania dowodów, informacji i wyjaśnień, w szczególności przeprowadzenia rozprawy (art. 89 § 2), a zatem sprawy, dla których załatwienia nie jest wystarczające oparcie się organu na dowodach wymienionych w art. 35 § 2. Nie później niż w terminie miesiąca organ administracji publicznej jest obowiązany załatwić sprawę wymagającą postępowania wyjaśniającego, która nie jest jednocześnie sprawą szczególnie skomplikowaną. Szczególnie skomplikowany charakter sprawy administracyjnej może być uzasadniony ze względu na złożony stan faktyczny sprawy, wymagający przeprowadzenia szczególnie starannego i wnikliwego postępowania wyjaśniającego, jak i ze względu na niejasny stan prawny, wymagający starannej wykładni przepisów prawa lub też z uwagi na precedensowy charakter rozstrzygnięcia. Zakwalifikowanie danej sprawy do "sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego" względnie do "sprawy szczególnie skomplikowanej" należy do organu prowadzącego postępowanie (komentarz bieżący do art. 35 kpa M. Jaśkowska, A. Wróbel).
Zgodnie z przepisem art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy.
Obowiązek organu, o którym mowa w tym przepisie, powstaje wówczas, gdy sprawa nie została załatwiona w terminie obliczonym z uwzględnieniem przepisu art. 35 § 5. W zawiadomieniu, o którym mowa w art. 36 § 1, organ podaje z urzędu przyczyny zwłoki w załatwieniu sprawy oraz wyznacza nowy termin jej załatwienia. Powyższy przepis nie zawiera wskazówek odnoszących się do wyznaczenia nowego terminu ani też do formy prawnej tego wyznaczenia. Organ wyznaczający na podstawie art. 36 nowy termin załatwienia sprawy jest związany przepisem art. 12 § 2 i 35 §1, a zatem jest obowiązany do ustalenia możliwie najkrótszego terminu.
Z treści postanowień z dnia ...06.2007r, ...07.2007r, ...09.2007r. oraz ...03.2008 roku wynika przyczyna przekroczeń terminów zakreślonych w art. 35 kpa oraz wskazanie nowego terminu załatwienia sprawy.
Tym samym bez wpływu na wynik postępowania miałyby informacje dotyczące konkretnej daty wyczerpania środków na dofinansowanie, liczby wniosków zakwalifikowanych do dofinansowania czy też ostatniego numeru wniosku pozytywnie załatwionego.
Nie można zatem zgodzić się z zarzutem Skarżącego co do naruszenia art. 8, art. 9, 35 i art. 36 kpa. Organy I i II instancji prowadziły postępowanie w sposób prawidłowy w oparciu o przepisy prawa.
Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło